2025. urtean behatutako hegaztien zerrenda
Antzandobi handia (Lanius excubitor koenigi)
Euskal Herri inguruko hegaztietara ohituta, txori-urte berezia izan da amaitu berri den hau, lehenengoz Afrika aldean ibili naizelako txoritan. Negu amaieran Marokon izan ginen oporretan eta udazkenean Fuerteventuran pasa genituen egun gutxi batzuk. Horri esker, sekula ikusi barik nituen makinatxo bat espezie (eta genero) behatu ahal izan ditut azken 12 hilabeteetan.
Maroko hegoaldera egindako bidaiak adibidez, aukera paregabea eman zigun turismo lasaia eta txori-behaketa aberatsa egiteko. Turismo gutxiko eta tenperatura oso atsegineko sasoian, gainera, hegaztiak behatzeko aukera ere ziurtatuta zegoenean. Hantxe aurkitu genituen, beste dozenaka espezierekin batera, niretzat estreinako izan ziren gailupa hegalgorri afrikarra (Rhodopechys sanguineus), buztanzuri magrebtarra (Oenanthe halophila), txinbo sahararra (Curruca deserti), bulbul arrunta (Pycnonotus barbatus), ganga tandoduna (Pterocles senagallus), zata egiptoarra (Caprimulgus aegyptius), hego-belatza (Falco biarmicus), basamortuko erroia (Corvus ruficollis), txoriandre mokolodia (Ramphocoris clotbey), kalapitari arrea (Argya fulva)... eta horrela 33 estreinako espezieren zerrenda osatu arte.
Gailupa hegalgorri afrikarra (Rhodopechys sanguineus), Atlas mendietan.
Txinbo sahararra (Curruca deserti), Merzougako dunetan, Marokon.
Udazkenean Fuerteventurara egindako bidaia laburragoa izan zen, baina honek ere oso-oso une ederrak ekarri zizkigun, eta lehenago sekula ikusi barik nituen 5 espezie behatzeko aukera ere bai: sorbeltz kolorebakarra (Apus unicolor), bulbul ipurgorria (Pycnonotus cafer), pitxartxar kanariarra (Saxicola dacotiae), kanarioa (Serinus canaria) eta, ikusgarriena, hubara basoilo afrikarra (Chlamydotis undulata).
Hubara basoilo afrikarra (Chlamydotis undulata), Fuerteventurara egindako bidaiaren aitzakia nagusia. 200 ale inguru besterik ez dira geratzen uhartean, janari faltari eta habitat galerari aurre egin ezinda. Hala ere, behatzeko erraz samarrak dira eta ikusgarria da paraje basati berezi hartan basoilo handi hauek ikusi ahal izatea.
Pixartxar kanariarra (Saxicola dacotiae), Fuerteventurako sakanetako bizilaguna. Hemengo pitxartxarraren lehengusua, endemikoa da uhartean eta oraindik ere nahiko ugaria.
Euskal Herriari dagokionez, 3 espezie nabarmenduko nituzke beste guztien gainetik. Horietako bi hizpide izan ditut blog honetan, Txingudi inguruan negua igarotzen ari den beltxarga oihularia (C. cygnus) eta Gorramendi inguruan ikusi genuen txirri lepokoduna (Eudromias morinellus), sekulako ezustekoa eta denbora luzez ahaztuko ez zaigun behaketa. Eta horri gehitu beharko nioke Lekeitiotik irtenda Kantauri itsasoan ikusi genuen Desertaseko braiaren (Pterodroma deserta) eguna, joan zen azaroaren 16koa. Gure kostaldean sekula hain ondo behatu eta erabat ziur identifikatu ahal izan den lehenengo alea izan zen Pterodroma brai honena.
Beltxarga oihularia, Txingudin. Europa iparraldeko espeziea, ezohikoa Euskal Herrian. 2025eko udazkenean bi ale heldu ziren Plaiaundira. Bietako bat handik gutxira hil zen, baina besteak bertan jarraitzen du negua igarotzen.
Txirri lepokoduna (Eudromias morinellus) Gorramendin, abuztuaren 23an. Tundrako bisitari bakana; ale gutxi batzuk ikusi ahal izaten dira tarteka Euskal Herrian, migrazioan hegoalderantz doazela. Garai beretsuan beste 2 ale ere ikusi ziren Urkiolan.
Hara ba! Txori-urte oparoa 2025 amaitu berria! Hemen azpian lagako dut laburpena, aurreko urteetan legez (2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 eta 2024). Datu guztiak eBird aplikazioaren bidez jaso eta gordeak; euskaraz duzue eBird, gainera, ez ahaztu!
Laburpen orokorra:
- Guztira, urtean zehar: 282 espezie.
- Estreinakoak: 51 espezie.
- Euskal Herrian: 199 sp.
- Gipuzkoan: 135 sp.
- Araban: 102 sp.
- Nafarroa Garaian: 98 sp.
- Bizkaian: 88 sp.
- Ipar Euskal Herrian: 51 sp.
Moussier buztangorria, Marokoko txori nazional ofiziala. Zein ote Euskal Herrikoa?
| Antzara hankagorrizta (Anser anser) |
| Branta musubeltza (Branta bernicla) |
| Beltxarga arrunta (Cygnus olor) |
| Beltxarga oihularia (Cygnus cygnus) |
| Paita gorrizta (Tadorna ferruginea) |
| Paita arrunta (Tadorna tadorna) |
| Ahate musketaduna (Cairina moschata) |
| Ahate mokozabal zuria (Spatula clypeata) |
| Ipar-ahatea (Mareca strepera) |
| Ahate txistulari eurasiarra (Mareca penelope) |
| Basahatea (Anas platyrhynchos) |
| Ahate buztanluzea (Anas acuta) |
| Zertzeta arrunta (Anas crecca) |
| Ahate gorrizta (Netta rufina) |
| Murgilari arrunta (Aythya ferina) |
| Murgilari mottoduna (Aythya fuligula) |
| Murgilari handia (Aythya marila) |
| Murgilari txikia (Aythya affinis) |
| Ahatebeltz eurasiarra (Melanitta nigra) |
| Galeper eurasiarra (Coturnix coturnix) |
| Eper afrikarra (Alectoris barbara) |
| Eper gorria (Alectoris rufa) |
| Haitz-usoa (Columba livia) |
| Pagausoa (Columba palumbus) |
| Usapal europarra (Streptopelia turtur) |
| Usapal turkiarra (Streptopelia decaocto) |
| Usapal senegaldarra (Spilopelia senegalensis) |
| Ganga tantoduna (Pterocles senegallus) |
| Ganga koroaduna (Pterocles coronatus) |
| Hubara basoilo afrikarra (Chlamydotis undulata) |
| Kuku eurasiarra (Cuculus canorus) |
| Zata egiptoarra (Caprimulgus aegyptius) |
| Sorbeltz arrunta (Apus apus) |
| Sorbeltz kolorebakarra (Apus unicolor) |
| Sorbeltz arrea (Apus pallidus) |
| Sorbeltz txikia (Apus affinis) |
| Sorbeltz ipurtzuria (Apus caffer) |
| Uroilanda handia (Rallus aquaticus) |
| Uroilo arrunta (Gallinula chloropus) |
| Kopetazuri arrunta (Fulica atra) |
| Kurrilo arrunta (Grus grus) |
| Atalarra (Burhinus oedicnemus) |
| Zankaluze eurasiarra (Himantopus himantopus) |
| Abozeta kaskabeltza (Recurvirostra avosetta) |
| Txirri grisa (Pluvialis squatarola) |
| Txirri lepokoduna (Eudromias morinellus) |
| Txirritxo handia (Charadrius hiaticula) |
| Txirritxo txikia (Thinornis dubius) |
| Hegabera eurasiarra (Vanellus vanellus) |
| Txirritxo hankabeltza (Anarhynchus alexandrinus) |
| Kurlinta bekainduna (Numenius phaeopus) |
| Kurlinta handia (Numenius arquata) |
| Kuliska gorria (Limosa lapponica) |
| Kuliska buztanbeltza (Limosa limosa) |
| Istingor arrunta (Gallinago gallinago) |
| Kuliska txikia (Actitis hypoleucos) |
| Kuliska iluna (Tringa ochropus) |
| Kuliska pikarta (Tringa glareola) |
| Bernagorri arrunta (Tringa totanus) |
| Bernagorri iluna (Tringa erythropus) |
| Kuliska zuria (Tringa nebularia) |
| Harri-iraulari arrunta (Arenaria interpres) |
| Borrokalaria (Calidris pugnax) |
| Txirri kurlinta (Calidris ferruginea) |
| Temminck txirria (Calidris temminckii) |
| Txirri zuria (Calidris alba) |
| Txirri arrunta (Calidris alpina) |
| Txirri txikia (Calidris minuta) |
| Txirri pektorala (Calidris melanotos) |
| Marikaka handia (Stercorarius skua) |
| Martin pottorroa (Uria aalge) |
| Antxeta hankabeltza (Rissa tridactyla) |
| Bonaparte antxeta (Chroicocephalus philadelphia) |
| Antxeta mokogorria (Chroicocephalus ridibundus) |
| Audouin kaioa (Ichthyaetus audouinii) |
| Antxeta burubeltza (Ichthyaetus melanocephalus) |
| Kaio mokohoria (Larus canus) |
| Kaio kaspiarra (Larus cachinnans) |
| Kaio domingotarra (Larus dominicanus) |
| Kaio hauskara europarra (Larus argentatus) |
| Kaio hankahoria (Larus michahellis) |
| Kaio beltza (Larus marinus) |
| Kaio iluna (Larus fuscus) |
| Itsas enara beltza (Chlidonias niger) |
| Ipar-txenada (Sterna paradisaea) |
| Txenada arrunta (Sterna hirundo) |
| Txenada hankabeltza (Thalasseus sandvicensis) |
| Flamenko handia (Phoenicopterus roseus) |
| Txilinporta txikia (Tachybaptus ruficollis) |
| Murgil mottoduna (Podiceps cristatus) |
| Txilinporta lepabeltza (Podiceps nigricollis) |
| Wilson ekaitz-txoria (Oceanites oceanicus) |
| Ekaitz-txori txikia (Hydrobates pelagicus) |
| Ekaitz-txori handia (Hydrobates leucorhous) |
| Desertas Petrel (Pterodroma deserta) |
| Gabai arre atlantikoa (Calonectris borealis) |
| Gabai arre mediterraneoa (Calonectris diomedea) |
| Gabai handia (Ardenna gravis) |
| Gabai iluna (Ardenna grisea) |
| Gabai arrunta (Puffinus puffinus) |
| Gabai balearra (Puffinus mauretanicus) |
| Zikoina beltza (Ciconia nigra) |
| Zikoina zuria (Ciconia ciconia) |
| Zanga arrunta (Morus bassanus) |
| Ubarroi handia (Phalacrocorax carbo) |
| Ubarroi mottoduna (Gulosus aristotelis) |
| Beltzaran arrunta (Plegadis falcinellus) |
| Mokozabal zuria (Platalea leucorodia) |
| Amiltxori arrunta (Nycticorax nycticorax) |
| Koartzatxo txikia (Egretta garzetta) |
| Koartzatxo itzaina (Ardea ibis) |
| Koartza zuria (Ardea alba) |
| Koartza hauskara (Ardea cinerea) |
| Koartza gorria (Ardea purpurea) |
| Arrano arrantzalea (Pandion haliaetus) |
| Elano urdina (Elanus caeruleus) |
| Sai zuria (Neophron percnopterus) |
| Liztorjale eurasiarra (Pernis apivorus) |
| Sai beltza (Aegypius monachus) |
| Sai arrea (Gyps fulvus) |
| Sugezale eurasiarra (Circaetus gallicus) |
| Arrano txikia (Hieraaetus pennatus) |
| Bonelli arranoa (Aquila fasciata) |
| Gabirai arrunta (Accipiter nisus) |
| Aztore eurasiarra (Astur gentilis) |
| Zingira-mirotz eurasiarra (Circus aeruginosus) |
| Mirotz zuri eurasiarra (Circus cyaneus) |
| Mirotz urdina (Circus pygargus) |
| Miru gorria (Milvus milvus) |
| Miru beltza (Milvus migrans) |
| Zapelatz arrunta (Buteo buteo) |
| Zapelatz handia (Buteo rufinus) |
| Hontz zuri eurasiarra (Tyto alba) |
| Apo-hontz arrunta (Otus scops) |
| Basamortuko hontza (Bubo ascalaphus) |
| Mozolo arrunta (Athene noctua) |
| Urubi arrunta (Strix aluco) |
| Argi-oilar arrunta (Upupa epops) |
| Erle-txori eurasiarra (Merops apiaster) |
| Martin arrantzalea (Alcedo atthis) |
| Lepitzulia (Jynx torquilla) |
| Okil ertaina (Dendrocoptes medius) |
| Okil handia (Dendrocopos major) |
| Okil txikia (Dryobates minor) |
| Okil berde magrebtarra (Picus vaillantii) |
| Okil berde iberiarra (Picus sharpei) |
| Okil beltza (Dryocopus martius) |
| Etxe-belatza (Falco naumanni) |
| Belatz gorria (Falco tinnunculus) |
| Zuhaitz-belatz eurasiarra (Falco subbuteo) |
| Hego-belatza (Falco biarmicus) |
| Belatz handia (Falco peregrinus) |
| Urretxoria (Oriolus oriolus) |
| Antzandobi arrunta (Lanius collurio) |
| Antzandobi handi iberiarra (Lanius meridionalis) |
| Antzandobi handi arrunta (Lanius excubitor) |
| Antzandobi kaskagorria (Lanius senator) |
| Eskinoso eurasiarra (Garrulus glandarius) |
| Mika urdin iberiarra (Cyanopica cooki) |
| Mika magrebtarra (Pica mauritanica) |
| Mika arrunta (Pica pica) |
| Belatxinga mokogorria (Pyrrhocorax pyrrhocorax) |
| Belatxinga mokohoria (Pyrrhocorax graculus) |
| Belatxiki arrunta (Coloeus monedula) |
| Ipar-belea (Corvus frugilegus) |
| Belabeltza (Corvus corone) |
| Basamortuko erroia (Corvus ruficollis) |
| Erroi handia (Corvus corax) |
| Pinu-kaskabeltza (Periparus ater) |
| Amilotx mottoduna (Lophophanes cristatus) |
| Kaskabeltz txikia (Poecile palustris) |
| Amilotx urdin europarra (Cyanistes caeruleus) |
| Amilotx urdin afrikarra (Cyanistes teneriffae) |
| Kaskabeltz handia (Parus major) |
| Dilindari eurasiarra (Remiz pendulinus) |
| Ibis-txoriandrea (Alaemon alaudipes) |
| Txoriandre mokolodia (Ramphocoris clotbey) |
| Txoriandre buztanbeltza (Ammomanes cinctura) |
| Basamortuko txoriandrea (Ammomanes deserti) |
| Pirripioa (Lullula arborea) |
| Hegatxabal arrunta (Alauda arvensis) |
| Kutturlio mokolaburra (Galerida theklae) |
| Kutturlio arrunta (Galerida cristata) |
| Hegatxabal adarduna (Eremophila alpestris) |
| Hegatxabal sahararra (Eremophila bilopha) |
| Txoriandre arrunta (Calandrella brachydactyla) |
| Txoriandre pispoleta mediterraneoa (Alaudala rufescens) |
| Ihi-txoria (Cisticola juncidis) |
| Sasi-txori arrunta (Hippolais polyglotta) |
| Benarriz arrunta (Acrocephalus schoenobaenus) |
| Lezkari arrunta (Acrocephalus scirpaceus) |
| Benarriz nabarra (Locustella naevia) |
| Uhalde-enara arrunta (Riparia riparia) |
| Haitz-enara eurasiarra (Ptyonoprogne rupestris) |
| Enara arrunta (Hirundo rustica) |
| Enara ipurtzuri eurasiarra (Delichon urbicum) |
| Enara ipurgorri eurasiarra (Cecropis rufula) |
| Bulbul arrunta (Pycnonotus barbatus) |
| Bulbul ipurgorria (Pycnonotus cafer) |
| Txio lepazuria (Phylloscopus bonelli) |
| Txio horia (Phylloscopus trochilus) |
| Txio arrunta (Phylloscopus collybita) |
| Txio iberiarra (Phylloscopus ibericus) |
| Scrub Warbler (Scotocerca inquieta) |
| Errekatxindor eurasiarra (Cettia cetti) |
| Buztanluze arrunta (Aegithalos caudatus) |
| Txinbo kaskabeltza (Sylvia atricapilla) |
| Txinbo sahararra (Curruca deserti) |
| Atlaseko txinboa (Curruca deserticola) |
| Txinbo burubeltza (Curruca melanocephala) |
| Txinbo papargorrizta iberiarra (Curruca iberiae) |
| Sasi-txinboa (Curruca communis) |
| Ezkai-txinboa (Curruca conspicillata) |
| Etze-txinboa (Curruca undata) |
| Leiotrix mokogorria (Leiothrix lutea) |
| Kalapitari arrea (Argya fulva) |
| Mendi-erregetxoa (Regulus regulus) |
| Erregetxo bekainzuria (Regulus ignicapilla) |
| Garrapo eurasiarra (Sitta europaea) |
| Gerri-txori arrunta (Certhia brachydactyla) |
| Txepetx eurasiarra (Troglodytes troglodytes) |
| Ur-zozo eurasiarra (Cinclus cinclus) |
| Arabazozo pikarta (Sturnus vulgaris) |
| Arabazozo beltza (Sturnus unicolor) |
| Garraztarro eurasiarra (Turdus viscivorus) |
| Birigarro arrunta (Turdus philomelos) |
| Birigarro txikia (Turdus iliacus) |
| Zozo arrunta (Turdus merula) |
| Durdula (Turdus pilaris) |
| Zozo paparzuria (Turdus torquatus) |
| Euli-txori grisa (Muscicapa striata) |
| Buztantente eurasiarra (Cercotrichas galactotes) |
| Txantxangorria (Erithacus rubecula) |
| Urretxindor arrunta (Luscinia megarhynchos) |
| Euli-txori beltza (Ficedula hypoleuca) |
| Moussier buztangorria (Phoenicurus moussieri) |
| Buztangorri argia (Phoenicurus phoenicurus) |
| Buztangorri iluna (Phoenicurus ochruros) |
| Harkaitz-zozo urdina (Monticola solitarius) |
| Pitxartxar nabarra (Saxicola rubetra) |
| Pitxartxar kanariarra (Saxicola dacotiae) |
| Pitxartxar burubeltza (Saxicola rubicola) |
| Buztanzuri arrunta (Oenanthe oenanthe) |
| Basamortuko buztanzuria (Oenanthe deserti) |
| Mendebaldeko buztanzuri horia (Oenanthe hispanica) |
| Buztanzuri ipurgorria (Oenanthe moesta) |
| Buztanzuri beltza (Oenanthe leucura) |
| Buztanzuri kaskazuria (Oenanthe leucopyga) |
| Buztanzuri nubiarra (Oenanthe lugens) |
| Mendi-tuntuna (Prunella collaris) |
| Tuntun arrunta (Prunella modularis) |
| Etxe-txolarrea (Passer domesticus) |
| Txolarre iluna (Passer hispaniolensis) |
| Txolarre sahararra (Passer simplex) |
| Landa-txolarrea (Passer montanus) |
| Harkaitz-txolarre arrunta (Petronia petronia) |
| Buztanikara horia (Motacilla cinerea) |
| Larre-buztanikara (Motacilla flava) |
| Buztanikara zuria (Motacilla alba) |
| Landa-txirta (Anthus campestris) |
| Txirta kanariarra (Anthus berthelotii) |
| Negu-txirta (Anthus pratensis) |
| Uda-txirta (Anthus trivialis) |
| Mendi-txirta (Anthus spinoletta) |
| Txonta arrunta (Fringilla coelebs) |
| Txonta afrikarra (Fringilla spodiogenys) |
| Gailupa eurasiarra (Pyrrhula pyrrhula) |
| Gailupa hegalgorria (Rhodopechys sanguineus) |
| Gailupa tronpetaria (Bucanetes githagineus) |
| Txorru arrunta (Chloris chloris) |
| Txoka arrunta (Linaria cannabina) |
| Txoka txikia (Acanthis flammea) |
| Kardantxiloa (Carduelis carduelis) |
| Txirriskila arrunta (Serinus serinus) |
| Kanarioa (Serinus canaria) |
| Tarina (Spinus spinus) |
| Gari-berdantza (Emberiza calandra) |
| Mendi-berdantza (Emberiza cia) |
| Hesi-berdantza (Emberiza cirlus) |
| Berdantza horia (Emberiza citrinella) |
| Berdantza sahararra (Emberiza sahari) |
| Zingira-berdantza eurasiarra (Emberiza schoeniclus) |
Buztanzuri magrebtarra (Oenanthe halophila)
Hegatxabal adarduna (Eremophila alpestris)
Zata egiptoarrak (Caprimulgus aegyptius)
