Eibartik

Gaur eguardixan aurkeztu da Eibarko udaletxian "Eibarko Mapa". Izen hori ipini detse, baina benetan, Eibarko mapa toponimikoa da. Jatorrizko helburua, edo helburu nagusixa behintzat, Eibarko landa eremuko toponimuak, jaso, aztertu eta erakustia izan da.

2003an hasi genduan lan hau, eta azkenian aurkeztu da! Ez da lan gogorra izan, baina bai luuuuuzia! Itziar Alberdik eta bixok jardun dogu lan horretan, artxibuan eta ahoz toponimuak eta leku-izenak jasotzen, eta behin Euskaltzaindian onespena eta estandarizaziño biharrak amaittuta, aste honetan aurkeztu dau Eibarko Udalak, Egoibarra batzordian eskutik. 

Holako prentsaurrekuetan sarri gertatzen dan moduan, hizlarixak entzuliak baino gehixago izan gara ixa. Eibarko udaleko ordezkarixekin batera, Euskaltzaindiko ordezkarixa egon da, Patxi Gale, eta pare bat lora bota dittu. Euren artian, Eibarren erabilittako metodologixia ez dabela orain arte beste herrixetan erabili. Eredugarri izan leikiala, eta pentsatzen diharduela horixe izan leikiala hamendik aurrera herrixetako toponimia batzeko modurik egokixena.

Oharra:

• Argazkixak Iker Aranberrik atara dittu. Eskerrik asko Iker.
• Goiko argazkixan, ezkerretik eskumara: ni neu, Patxi Galé (Euskaltzaindia), Carmen Retenaga (Ego Ibarraburua), Itziar Alberdi eta Miguel de los Toyos (Hirigintza zinegotzia).

Elgetako Espaloiak egin du deialdia. Ingelesez B&B deitzen zaio blogarien artean topaketak egiteari: Blogs&Beer. Interneteko elkarren arteko ezagutza birtualaz gain, taberna batean geratu eta elkar ezagutzeari.

Elgetako Espaloiak egin du euskal blogosferako lehenengo deialdia, eta eguna ere jarri dute. Egun egokia, gainera: apirilak 17, igandea, arratsaldeko 19.30etan. Hauteskunde eguna.

Wifi sarea, Internetera konexioa, telebistako datuak ikusteko pantailla erraldoia... eta blogarien batzarra.

Ni neu, behintzat, hantxe egongo naiz.

Izenaren inguruan daukat nik zalantza. Kanpoko hitzak hartu eta geureganatzearen aldekoa izaten naiz gehienetan. Baina euskaldunok hitz eta esamolde berriak sortzeko dugun gabezia ikusita, Eibarko blogari batzuek bota zuten proposamena egokia iruditzen zait. B&B beharrean, antolatu dezagun BST bat (edo BeSeTe bat): Blogak, sagardoa eta txakolina.

Ni izen horren alde.

abendu ratonero (Buteo buteo); UZ: zapelatz. • Sin. txitxalapur. Ik. arrai, arrano, gabillara. • Abendua ugarittu ein dok azkenaldi honetan. Bai! nik uste juat baietz! (Jose Gisasola, "Sosola").

arrai rapaz, ave de presa. • Sin. txitxalapur. • Gabillarak, miruak, abenduak... horrek guztiok arraixak dittuk, txitxalapurrak. / Juan zan astian eruan jeskuan arrai batek txitxia basarri-ataittik (Juan Manuel Jaio).

Eibartarrak ez zarienendako: Santa Kurutz Eibartik Arratera bidian dagon ingurua da. Ermitta txiki polit bat dago bertan. Mandiola eta Gorosta balladen arteko mugia da, eta inguruko basarrittarren topaleku izan da urtietan. Oindiokan be bada, neurri baten. Jaitxo bat eitten da urtero maietzan 3an.

Gaur ederra zeguan; politt-politta. Jendez jositta egongo zalakuan, baina ez, inor ez zebilen inguruan. Bake santua. Abendua txistuka, marti-zozuak sasikartian dantzan, eta Itturruako txakurrak zaunka; ez zan besterik entzutzen.

Argazki batzuk sartu gehittu dittut hemen.

Holaxen esaten zestan beti Imanol Laspiurrek. "Premiñia sortu bihar juagu, Asier! Premiñia! Premiñarik ez bajuagu sortzen, amaittu dok euskeria."

Badirudi, gaur egun, premiñazko bakarra erderia dala. Badirudi ez; hola da.

Gabonetatik beste etxe baten bizi naiz. Etxe-aldaketen betiko gora-beherak bizi bihar izan dittut egunotan: ura dala, gasa dala, Telefonica, Euskaltel, altak, bajak... Juan zan astetik ...eta kitto aldizkarixa be jasotzen dot etxeko buzoian, Eibarko euskera elkartiaren astekarixa.

Honezkero bizilagun konpletua naizela esan neike.

Etxe barrixa danez, ...eta kitto!k papel bat ipini dau pegoran: "etxebizitza honetako harpidedunen datuak jasotzeko, eta gure datu-basia eguneratzeko, bete zure datuak beheko laukitxoan". Holako zeozer diño.

Eta hara nun! Aldamenian, bardin-bardina, erdera eder eta komunikatibuan.

Euskera elkarte baten euskal aldizkariko arduradun euskaldunak euren harpidedun euskalduneri, eskutitz elebiduna bialdu!!

Kasu horretan be erderia biharrezkua dala pentsau badabe, garbi dago premiñak nun dagozen.

Hauxe dakar Eibarko Basarrixak (1998) liburuak:

Azkenengo sei urtietan hutsik egon da eta ordura arte errenteruak egon ziran bertan.

1601ekua da basarri honetaz ezagutzen dan lehelengo aittamena. Badirudi, sortu zanian, Unzueta jauregiko (gaur egun La Salle ikastetxia dana) zerbitzarixentzat egindako etxia zala.

Jauregixan inguruan herritxo bat sortu zan. Herri txiki moduko hori, jauregixak Unzuetatarren torria, ermittiak (Azitaingo Andra Mariaren Jasokundearen ermittia), errotiak, (Apalategiko errotia), zerbitzarixen etxiak (Eltzartza) eta inguruko basarrixak osatzen zeben.

Gizaldi honetan Azpiritarrena izan da. 1925. urteko basarri zerrendan agertzen danez, sasoi horretan Kandido Azpiri zan ugazaba eta azken urtiotan aurrekuan ondorengua dan Juan Basilio Azpirirena izan da. Orain dala 20 urtera arte errenteruak bizi izan dira bertan, baiña gaur egun hutsik dago. Bi etxebizitza zeren bertan. Oingo jabia, Jose Agustin Alonso da.

Eguzkixak gehixen joten zeban basarrixa zala esaten daben esaeria be badago.