Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Garagoittiko Orakulua

Jaeneko sasikuak

Oier Gorosabel 2026/04/24 09:00
El lector de Julio Verne, Almudena Grandes. Spanish hizkuntza. 2014ko abe. 16a(e)an Tusquets(e)n argitaratua. ISBN: 978-84-8383-853-2

Liburu honetatik gehixen gustau jatana, zati haundi baten, griña faltia dok. Beste era batera esanda: kontatzen dana kontauta (Jaengo makisak), idazlian hautua (aldekua), eta karga emozional haundixakin, oso normala izango zuan panfleto batek urtetzia, sloganez eta aldarriz betetakua. Eta ez dok. Sinisgarrittasunian asko irabazitta.

Paperjale.eus-en botatako iruzkin batzuk (atzetik aurrera):

  • "...que llevaba una pistola en el bolsillo y que entró gritando que hijos sí y maridos no, como antes de la guerra...". Zelako irudi ederra, emakume gazte armatu eta independientiak.
  • Idazkeria ez dok melodramatikua (eta izan zeikian!). Asko eskertzen dok hori.
  • Plot twist honetan, interesa biderkatuta: onak/gaiztuak mugia lausotzen; Portugesa Nino zulotik erreskatatzen; nagusi eta ume baten arteko adiskidetasun arraro eta ederra.
  • "...para hacerse el pincel tenía que arrancar un manojillo de cerdas del cepillo de la ropa, que ya tenía más calvas que una compañía de veteranos". 😂 Miseria erdixan, umoria gordetzia gauza haundixa dok.
  • Begiratu behar izan juat: pleita espartopedia.com/index.php?title=Pleita
  • 36ko gerra osteko gauza asko irakorritta jaukadaz, baiña Andaluzian girotutako honek ezohiko ikuspegi bat emoten jok: makis lurralde baten, herri txiki bateko guardiazibil baten semiana, kuartelian (etxe barruan) gertatzen dirazen gabeko atxiloketa, galdeketa eta paseilluen barruko bizipena. Izua nagusi zala askotan entzun bai, baiña sekulan etxuat ikusi hain ondo azalduta.
  • Begiratu bihar izan juat: pipirrana es.wikipedia.org/wiki/Pipirrana

Lagun kuadrillia

Oier Gorosabel 2026/04/23 09:00
Ortzadarra sutan, Fernando Morillo. 215x140x20, 260 orrialde. Euskara hizkuntza. 2002ko abe. 11a(e)an Elkar(e)n argitaratua. ISBN: 978-978-8483-31-1

8 laguneko kuadrillan giza-tipo ugari topau leikez. Horri heltzen jetsak Morillok maittasunan eta desiuan bide korapillotsu batzuk aurkezteko: "betiko laguna" maitale izaterako pausua; pasiño suntsitzaillian eta harreman erosuen arteko aukeria; kuadrillako fuckerran paper katalizadore xelebria... Ondo egindako liburua dok, nahiz eta amaiera zoro/esperantzaz betetakua pixkat lekuz kanpo geldittu.

Kronika pertsonalen garrantzia

Oier Gorosabel 2026/04/22 09:00
Memorias de Africa, Isak Dinesen. Azal biguna. Spanish hizkuntza. Suma de Letras Suma de Letras(e)k argitaratua. ISBN: 978-84-663-0067-4

Hau ez dok liburu haundi bat (literarixoki, esan gura juat). Baiña, benetan bizi izandakuan zirradia jaukak barruan, argi-illunekin (denpora kolonialian, europarron ikuspegixa nahikua inpresentablia zuan) eta punpalasterrian hartutako oharren freskotasunakin. Kolonoak kolono, idazliak begirada garbixa mantentzen jok zati haundi batian, eta "baltz" kontzepto uniformiak ezkutatzen dittuan izaera eta kultura ugarixak bereizteko gai dok. Pelikuliakin, zerikusi gitxi; artelana ha be, baiña beste era batekua. Bixak onak!

Hamen paperjale.eus-en botatako iruzkin gehixago, atzetik aurrera:

  • Liburuan bigarren zatixian, egunkari pertsonal baten topau leikiazen ale zirriborratuak, batzuk ederrak, asko ulergaitzak eta amaittu bakuak, seguraski Dinesenen benetako izatia gehixen argitzen dabenak.
  • Eta asko gustau jatan pasarte horren ostian, higoiña: lehoien ehizan dabizenekua, askatasunaz eta naturalezian kontenplaziñua goraipatzeko modu makurra. Baiña higoiñ anakronikua dala badakitt. Izan be, naturazalia nauk, baiña XXI mendeko naturazale europarra. Fristi artian biziko banintza bestelakua izan biharko nintzakek. Fito Eraso speleomaisua baiño naturazaliago, gitxi; baiña Poluetarako espediziñuetan, harek be ekipuan rifle bat eruaten juan, hartzen kontra erabiltzeko...
  • "Txillardegi hizkuntzalari" liburuan ikasittako gauzarik deigarrixena, barriro: "Las costumbres han cambiado, y el arte de escuchar un relato se ha perdido en Europa. Los nativos de África, que no saben leer, lo siguen teniendo; si empiezas a contarles: "Una vez un hombre caminaba por las praderas y se encontró con otro hombre", estarán pendientes de ti, sus mentes seguirán a los dos hombres de la pradera por sus sendas desconocidas. Pero los blancos, aunque piensen que deben hacerlo, son incapaces de escuchar un relato. Si no se ponen intranquilos y recuerdan cosas que deberían estar haciendo, se quedan dormidos. Esa misma gente os puede pedir algo para leer y se pueden sentar absortos durante toda una noche con cualquier cosa impresa que les des" (p.239) Neuroplastizidadia. Idatzizko komunikaziñuak garunian eragindako aldaketa sakona...
  • Begiratu bihar izan juat: Congreve eu.wikipedia.org/wiki/William_Congreve eta Wycherley en.wikipedia.org/wiki/William_Wycherley
  • Begiratu behar izan juat: omelette a la chasseur www.ma-petite-recette.fr/recette/plat-principal/autres-ingredients/oeuf/recette-omelette-chasseur.htm
  • Agertu jakuk Robert Redford, 220. pajiñan. 😁Seguru, baiña, maittasun historixia ez dala pelikulan bezain sutsua.
  • "Afrika baltza" edo "Subsahararra" izen uniformisten barruan talde etniko asko jaguaz, Europatik ikusten ez doguzenak. Liburu honetan, Kenia bueltan XX mende hasieran zeguan "zopia" ezagutzen hasi gajeinkek. Dinesen kolono zurixan alboraketiakin bada be, ondo bereizten didittuk masaixak, aristokrazia neolitiko dekadentia; kikuyuak, saldu eta erosten dirazen morroi estoikuak; eta somaliarrak, arabiarren zerbitzuko mertzenario integristak.
  • Eta ixa liburu erdixa jaroiat, eta Robert Redford ondiok ez dok agertu. 😉
  • Guay jagok, baila esango najeukek itzulpenak akats potoluak dakazela: esaldi inkoherente bat baiño gehixago topau juat, batez be mandibulia galdutako umian auzixan kapituluan.
  • Ahozko tradiziñoko gizarte baten, idazkeria sartziak dakarren aldaketa sakonan adibide bikotxa: Kenian XX. mende hasieran, eta Dinamarkan XIX. mende hasieran. Aldakorra dan iragan bat (oroimenan arabera) fijatzian aurreko lilluria.

  • Idazkera oso atsegiña, Afrikako paisaje eta jentian gaiñeko ikuspegi sentsuala, Europako molde zurrunetatik kanpo.

Urpeko uroboros

Oier Gorosabel 2026/04/21 13:49
Ontzi dotorearena, Miren Agur Meabe, Bittor Txakartegi. Azal biguna, 10 orrialde. euskara hizkuntza. Autoedizioa(e)k argitaratua.

"Egizu lo. Lotarako ipuinak" izango da, gure seme bixak hazi artian, gehixen erabilli dogun liburua. Argitalpen ederra, barruan autore askoren ale gogoangarrixak dakazena. Euretako bat da Miren Agur Meaben "Ontzi dotorearena", afrikar usaiñeko kontakizun zirkularra. Ipoin hori hartuta, herriko beste artista haundi batek (Bittor Txakartegik) zer eta, tetra briketako metal-aldian egindako grabauekin, argitalpen txukuna osatu dau, berezko balixo artistikoduna. Ale hau ez juat bookrossingera bideratuko, ez horixe! ;-)

Bueltako bidaia

Oier Gorosabel 2026/03/11 10:00
El exilio fue una fiesta. Memoria informal de un español de París, Carlos Semprún. 327 orrialde. Spanish hizkuntza. 1998(e)an Editorial Planeta(e)n argitaratua. ISBN: 978-84-08-02377-7

Idazkera baldrasian, 1950-1970 artian antifrankismuan zurrunbilluan bizi(iraun) izandako morroi baten lekukotasun interesgarrixa.

Paperjale.eus-en botatako iruzkin gehixago (atzetik aurrera):

  • MKarekingo kritikan, igual balore gehixena, 3. maillako "aparatchik" baten aldetik etortzia jatork. Vedetteak (bere biografia makeatuekin) fokuen argixan distortsiñua jaukek, onerako zein txarrerako.
  • Bizitzako amaieran dagozela dakixen pertsonen lotsa eta konpleju faltia (zelan amaittu zeban anarkista batek ABCn idazten???). Mobimendu komunista espainiarren barruko, ez radiografixia -zoratzekua litzake- baiña bai trantsekto oso interesgarrixa, "interior / exterior" eta "liberatu / legal" ikuspegixak kontrajarriz, garai horretako klandestinuen artian hain kontzeptu normalak.
  • Kasualidadez hartutako liburu honetan, gauza interesgarrixak: 1) 1950 hamarkadako esnatze soziala, Espainian zein erbestian, 2) Rayuelan sasoi beretsuko Paris, eta Saint Germain des Prés, 3) Anarkista burges baten kontraesanak.
  • Gauza interesgarrixak kontatzen jittuk (diru barik geratutako aberaskume baten estuasunak, eta batez be Partido Komunistian barne-ikamikak) baiña estilua oso zabarra dok, buruak emon ahala idatzitta legez, kontatzen dana antolatzeko edo kontrastatzeko biharra hartu barik.

Lacan greloekin

Oier Gorosabel 2026/03/10 10:00
Txillardegi hizkuntzalari, Marcos Zapiain Agirre. Azal biguna, 250 orrialde. Euskara hizkuntza. Elkar(e)k argitaratua. ISBN: 978-84-1360-447-3

Txillardegin garrantzixan batti euki banajeukan, baiña liburu honekin jabetu nauk bere dimentsiño erraldoiakin. Aitortzia merezi dabena, duda barik, nahiz eta erreza ez izan, poderian “B aldian” biharrian jardun daben baten kasuan. Edozelan be. Liburu honekin bildurra be banajeukan, Alvarezek landutako eremuetatik bat baiño gehixago -psikoanalisisa, esate baterako- irunsteko oso gatxa egitten jatalako; horregaittik, “gerrarako prest” najentorren (=irakorketa diagonalian barra-barra jarduteko), baiña, aittu, gai astunenak “guarniziño” aringarriz lagunduta datozelako-edo, uste nebana baiño gitxiago egin bihar izan juat. Bigarren zatixa, batez be, interesgarrixa eta irakortzeko oso erreza egin jatak. Eta -zelako efektistia haizen Markos-, bereziki hunkigarrixa alfa eta omega biografikua, Muitzeko asto zaharran aldaparan.

Paperjale.eus-en botatako iruzkin batzuk, atzetik aurrera: 

  • Eta hara sorpresia: neure burua ezagutu juat, "Defizit bi. Barne migrazioa. Andreak" txatalian, zein eta Joseba Gabilondo aittatuta. Izan be, gaur arte, neure lau aittitta-amametatik bakarra kontsiderau izan juat etorkin/joale: amama Isabel, Argentinako baztandarren familiakua. Baiña oin konturatu nok beste hirurak be, deserrotutako barne migrarixak zirala: aittitta Demetrio (Elgetako basarrixetatik Eibarrera, eta Orbea fabrikian atzetik Bittorixara), aittitta Manuel (Otola basarrittik kalera) eta amama Ines (Agiñako basarrixetatik kalera).
  • Eta hala izaten jiharduk: liburuan bigarren zatixau, aldapan behera legez, gero eta bizkorrago, irakortzen najabilk, anekdota eta bristada kurioso ugarixak lagunduta.
  • Galera estrukturalen txatala, oso interesgarrixa, denbora alegiazkoa eta egiazkoa bereiztiana, euskera zaharrian oso korrientia (euskalki guztietan) baiña gaur egun galbidian, erderak kalkatzeko joeriangaittik. Nere kasuan, total. Baiña basarrittarren hizkera hain diferente somatzian gakuetako bat be izan lajeikek hau (alde haundixa somatu izan juat, baiña ez najenkixan esaten zergaittik).
  • I SURVIVED TO LACAN. Markosen gauzak iñoiz irakorri doguzenori, ezaguna egitten jakuk Lacanen izena. Handik ez bada hamendik, beti agertzen jakuk aipuren edo ideiaren bat, neuri partikularki, buruko "relais"ak klak egin eta irakorketatik deskonektatzia eragitten nabena: ulergatxegi. Horregaittik jaukak garrantzixa neuk kapitulo hau amaittu izana. Etxuat esango ondo ulertu dotela -nahi bez- baiña Freud eta beran arteko aldien harixa jarraittu ahal izan juat, gitxi-asko, eta liburuan ekuatore hardcorea pasau izanan sentsaziñua jaukat. Izenburueri erreparauta oin entretenimentu gehitxuago datorrela emoten jok-eta, Torrealdaien sotana hegalarixakin-eta...
  • Ahaleginak ahalegin, gauza interesgarrixak topatzen najabilk handik eta hamendik. Arrazoitzeko formia hizkuntziari lotziana (indoeuroparrok, gauza guztien arrazoia billatzera eruaten gaittuana, eta ez badogu topatzen, berau asmatzera) eta oin, mituen txatalian, gizaki talde guztiak naturatik kulturara eginiko jauzixen gakoak.
  • Markosek berak abixauta, banajenkixan liburu hau ez zala bestia bezain erreza izango. Gaixa bera (hizkuntzalaritza) trabes sartzen jatak, eta horrenbestez irakorketa diagonal xamarra egitten najabilk, hau da, ez esaldi guzti-guztien zentzu oso-osua harrapau nahixan, baizik eta ildo orokorrak bakarrik.

Malleus maleficarum

Oier Gorosabel 2026/03/09 10:00
Ni, laiko, Markos Zapiain. Euskara hizkuntza. Alberdania(e)k argitaratua.

Liburu arriskutsua: kontuz ibiltzia jaukak Markosek, Eliziak kontrola berreskuratu ezkeriok (biharbada Alderdixan laguntziakin), liburu honek plaza-sua elikatzeko txartel guztiak jittuk-eta, biharbada egilliari kuneta baten atsedena bermatuz. Izan be, erakunde horrek montauta dakan tinglauan oiñarrixetan aztarka jiharduk, ez fededun kanpetxanuen (askotan jatorren) oiñarrixetan, ez bada eze hárek gobernatzen dabizen artzaiñen, eta jabe haundixenetan. Teologuak millaka urtez makillatutako makillia, agerixan. Kunetako maizter potentzial guztiok, batu gaitezen! Espainiako katoliko, sozialista eta komunistak de facto babestutako Konkordato madarikatu hori eraistetik hasitta.

Atxeki bakarra ikusten jetsat liburuari: Hezkuntza Laikoa taldiak egindako sukalde-lan txalogarri hori gizarte osora zabaltzeko "call to action" faltia. Baiña biharbada Markosek nahikua egin jok, halako mobimendu bati oiñarri teoriko sendo bat emoten... Horregaittik behintzat eskerrikasko!

Paperjale.eus-en botatako iruzkiñak (atzetik aurrera):

  • Liburu amaieran ulertu juat "hastapenak" kontzeptua (nik "printzipiuak" esan izango neukiana). Balekua!
  • Errata bat (besterik ez juat ikusi liburu osuan): Dolores Ibarruri "Pasionaria"ren abizena (p.190). Bigarren ediziñorako! 😜
  • "Jeltzaleek adierazi ziguten Jaurlaritzak bezala mendebaldeko gainerako gobernu guztiek ere diruz laguntzen dituztela erakunde pribatuak, hala nola zinema eta kulturari lotuak, Athletic eta kirolari lotuak. Zergatik ukatu Kristau Eskolari, Athletici ematen bazaio?". Atxakixa-komodin honen kontra, Markos, hurrenguan erantzun: "Konstituzioan ez delako aldarrikatzen estatuaren Athleticgabetasuna (tamalez), bai ostera bere akonfesionaltasuna".
  • Demoledoria dok liburua; ezin egokixagua, relijiño kontuetan bihar dogun demoliziño generalerako. Konkordato famosua zertan dan ikasi barri juat: goiko sukaldietan egosittako zirixa, herrittar guztiori -jangoikozale edo ez- eragitten gaittuana. Itxura koipetsuko akordixo autoritario ezkutua, Estadua barrabilletatik oratuta daukana oin dala 50 urte baiño gehixagotik.
  • "Zerua susmagarri": asko gustatzen jakuk lehendik sinisten genduana baieztatzia, eta hori gertatu jatak txatal honekin. Neurez allegauta najenguan-eta Zapiainen ondorixo honetara: kristautasuna ahul mentalak konbentzitzeko siniskera aproposena dok, bizitza eternua eta zerua agintzen. Hortik bere arrakastia. Interesgarrixa, bestalde, bere garaian nagusi zan estoizismuan barri izatia (hil ostian kosmosakin bat egitteko promesia, glamour gitxikua).
  • Asko gustatzen jatak idazliak mantentzen daben ikuspuntu harritua, kuriosidadez betetako ume batek darabixan ikuspuntu xaloa. Letxe txarrik ez, bape. Ezta -neuk erabillilo neukian- retranka gaiztorik be. Ostera, ez bakarrik Biblia, baitta Akinotar Tomasek, San Agustinek eta salto mortal teologiko hirukotxak egin dittuezen "ikerlari" askoren teorixak ezagutzen jittuk, defenditzen daben gauzak bere lekuan lagata, grabitate hutsez. Tonuakin bete-betian asmatzen jok liburu honek.
  • Filosofia testuak (politikakuak lagez) normalian astunak egitten bajataz, zati haundi baten euren inpertsonalidadiangaittik izaten dok. Ulertzekua dok: ondorixo orokorrak etara nahi badittuk, anekdota pertsonalak gaindittu eta danondako balixo daben arauak, edo teorixak bota beharko dittuk. Neure prebentziño hau guztiz ezabatu barik, Markosen testuetan takian potian agertzen dirazen kontu pertsonalak -benetakuak edo imajinarixuak, bardin dok- irakorketia asko arintzen juek. Liburuan, gaiñera, blogian ez bezala, gaika antolatuta eta arrazoitze prozesu batek arabera datoz testuok, irakorketia ondiok gehixago erreztuz
  • "Gobernuek laikotasuna ez ezartzeko egiten dituzten iruzurtxoekin" nazkatuta, eta broma eta boutade artian, uste juat Markosek maillu eder bat prestau dabela, relijiñuen debaklearen azken aztarnak eraisteko.

Garaiko erretratua zinian bidez

Oier Gorosabel 2026/03/08 10:10
Joseba Sarrionandiaren zinema paperak (1977-1980). Saio eta Testigantza, Joseba Sarrionandia Uribelarrea, Josu Martinez Martinez. Azal biguna, 191 orrialde. euskara hizkuntza. Pamiela(e)k argitaratua. ISBN: 978-84-9172-445-2

Batzuk entretenigarrixak, bestiak astunak. Baiña kontua ez dok hori: hamen, interesgarrixena, Sarrionandia kazetari lanetan ikustia dok, kolumna bat betetzeko ahalegiñetan -batzutan gauzak sobran esateko, bestetan ostera betegarrixa bihar-, bere iritzi propixuak emonaz (batzutan heldugabetasuna agerixan), orduko retorika iraultzaillian tokiekin. Orduko zine kartelerian irudi panoramia bera be epoka baten argazki modura balixo jok.

Batzuk entretenigarrixak, bestiak astunak. Baiña kontua ez dok hori: hamen, interesgarrixena, Sarrionandia kazetari lanetan ikustia dok, kolumna bat betetzeko ahalegiñetan -batzutan gauzak sobran esateko, bestetan ostera betegarrixa bihar-, bere iritzi propixuak emonaz (batzutan heldugabetasuna agerixan), orduko retorika iraultzaillian tokiekin. Orduko zine kartelerian irudi panoramia bera be epoka baten argazki modura balixo jok.

Zentzu horretan, "Flesh Gordon" (1974) sexploitation film hori ABSOLUTUKI ikusi bia juat. 😂

Odol itsasuan nabegatzen

Oier Gorosabel 2026/03/07 17:24
Odola kantari. Upaingoa Saila, #52, Unai Elorriaga López de Letona. Azal biguna, 149 orrialde. euskara hizkuntza. Pamiela(e)k argitaratua. ISBN: 978-84-9172-457-5

Entsegua baiño, garai baten erabillittako espektakulo baten gidoiak, txukunduta eta tolostuta, dok liburu hau. Oso irakorketa atsegiña edozelan be, epilogo kortapedosa kenduta. Gaixa potzu haundi eta sakon bat da, eta berau aurkezteko lagin esanguratsuak etaratzia aukera egokixa dok (bestela, dato guztietan itto!).

Paperjale.eus-en botatako iruzkiñak (atzetik aurrera):

  • Eta fakearena... 🤦 Bueno, gitxienez liburuan azalpenakin erredimitu dok pixkat. Bestela, ikusle guztieri zirixa sartuta bere horretan laga izango balebe... sutara! Etxaukat ahaztutzeko oin dala ixa 30 urteko Iban Etxenaude eta guask hizkuntzia. Hori ez dok "duda airean uztea" edo "fikziñua", egi modura guzurrak sartuta jentiari adarra jotzeko superioridade ariketa zittala baiño. Ez onartzekua.
  • Ah. Orduan ikus-entzukizun bat euki juen, idazliak eta musikari batek, tabernaz taberna ordubetian hontaz jarduteko, eta liburu hau horretatik abixau zuan.
  • Oso ondo idatzitta jagok liburua. Egixa dok, ez dala azterketa exhaustibo bat -idazlan luze eta igual astuna izango litzakena-, ez bada eze, handik eta hamendik pickatutako cherryak aurkeztia. Modu erakargarrixan aurkeztia be, irakorketia arin eta entretenigarri egitteko eran, azken kapituluan datorren misterixua argitzeraiñok -irakortzeko desiatzen najagok, baiña... Je me retiens! 😁-.
  • Ezagun dok giza-aberian joeria: gertakari odoltsueri bertsuak etara eta buruz ikasi; urkamendi-gillotinako ikuslegua bete... Lintxamendu pelotoietan be, hiruzpalauk ekin eta 100ek begiratu... Higoiña emoten dogu. Eta balada ederrak.
  • Hau dok hau, fikziño-gosez egotia eta saiakerak bata bestian atzetik etortzia! Hau Gabonetako erregalua, eta beste bi kolan. Edozelan be, oso gustura irakortzen najabilk. Idazliak retranka fiña jaukak, neuri gustatzen jatan modukua (narratzaille bixen jokua, aboziñaua 😂). Eta herri literaturako ale polittenak, baladak, beti izan dittuk nere interesekuak.

Etxeko bizikletia

Oier Gorosabel 2026/01/15 13:00
Eskobarren komikixak irakortzen hazi giñanok, ondo goguan jaukagu garai baten -Francoren mendeko Espainian, behintzat- bizikleta batek zenbateko balixua izaten juan. Zipi eta Zape ume bigurrixen gurasuendako, zapatak zulatzia baiño gauza txarragorik ez jeguan; eta umiendako, helbururik gorena, amesik desiatuena, bizikletia erosi ahal izatia zuan. Ederra aldia, gaur egungo denporekin.
Etxeko bizikletia

Mekolako umiak ca. 1980. Ezkerretik hasitta: Enrique Moro, Virginia Moro, Ander Zenarruzabeitia "Poti", Oscar Moro, Oier, Iker. Argazkixa: Oswaldo Gorosabel.

Gure etxian be, halakotxia zuan egoeria. Pentsau! Eibarren bizitta, eta bizikleta piezak-eta egitten zittuan tallar bateko ugezabak izan arren, gurian bizikleta bat oso estimaua izaten segidu juan. Ez igual lujozkua, ordurako, baiña bai behintzat artikulo baliotsua. Horregaittik, nik goguan dakatela behintzat, gure etxeko seme-alaba guztiok bizikleta bat eta bakarra erabilli izan genduan geure umetzaruan, arrebiak estrenauko zebana (Emmak, 1958xan jaixotakuak), anaiak heredatzeko gero (Oswaldo, 1962xan jaixotakuak), eta azkenik neuk, 1972xan jaixo ostian, erabilli izan nebana 1985 ingurura arte. Abelux markakua zan, Isasixan egindakua, plegablia; ondo goguan jaukat gorrixa zala, frenuak aldrebes zittuala. Kurpillen kubiertak zurixak zittuan, eta sekulan ez nebala eurak aldatzeko premiñarik izan.

Azken urtietan, bistan danez, bizikletia txikitxo gelditzen jataan, baiña Lekeittion etxetik hondarrera juan-etortzeko ez neban gehixago bihar. Halan be "etxeko bizikleta" estatus eta estimua mantendu juan, etara kontuak: baten ohostu egin jesten. Amak antenia ipiñi zeban orduan, ea iñun ikusten juan... eta baitta topau be, herriko yonki baten ipurdipian! Hantxe juan jakon, arrebiak lagunduta. Modu agresibo xamarrian juan be kontizu, eze, zaldun gaztiari, trastotik jaitsi eta iges egittia baiño etxakon geldittu. Halan berreskuratu gajenduan ba, eta etxeko ganbaran segidu juan harik eta zoritxarreko vide-grenier batian beste traste zahar batzuekin batera desagertu zan arte. Sasoi horretan ez nintzan familiako etxian bizi. Nere amorrua, konturatu nintzanian!

abelux-01
Iturreta, ca. 1974. Oswaldo gidatzen, Oier pakete. Argazkixa: Armando Gorosabel.

Harrezkero, beti geldittu jataan Abelux zaharran nostalgixia. Eta zer eta, igaz neure hiru-laugarren eskuko bizikletia ohostu zestenian (beste askokin batera, cortafrios batekin kandaua ebagitta) esan najuan: halako bat eskuratu bihar juat ba. Esan eta egin: Abeluxik ez najuan topau, baiña bai Bigues i Riellseko trastero baten Orbea hau. "Oso hondatuta dago, konpondu biharko dozu" esan jestan pantumaquistiak, baiña nik "lasai, Eibarkua naiz" esanda tratua egin genduan, 40 eurotan.

OCI-BH
Bizikletia, Kataluniatik etorri barri. Pegatiña polittak, baiña mantentzeko gatxak.

Tira: bizikletia allegau bezain laster konturatu nintzuan, neure moduko 98 kg / 1,78 mtako morroi batendako, txikitxuegixa zala. Halan be, behiñ eskuratuta, esan najuan: konpondu, konponduko juat behintzat. Neuk ez bada, besteren batek aprobetxau deixan. Ale kuriosua dok: kuadro nagusixa Orbea OCI markakua dok (kooperatiba garaikua beraz, 1969 ostekua); urkulua, ostera, BH. Uste eze, motiboren batengaittik aldatu zetsela (txoke bat? urkulua manillarrakin lotzen daben torlojua pixkat okertuta jaukak), eta pieza konpatiblia topau juen. Hau normal xamarra ei zuan sasoi horretan, tallarrak euren artian pieza asko konpartitzen jittuezen. Eta halaxen, juan dan neguan, denpora libreko tartiak aprobetxauta, txiri-txiri konpondu juat, pieza batzuk erosten, beste batzuk garbitzen edo akabatzen. Horretara, freno, puño, kamara, sillin, tija barrixak ipiñi jetsadaz; kuadruan, marka-pegatiñak mantentzen saiatu nintzuan, baiña emaitzia etxataan gustau eta azkenian dana lijau/pinttau juat, katalinian estalkixakin batera; etnografikoki pena bat, baiña nabarmen txukunagua. Guztira 80 bat eurotako gastua egin jetsat, esku-biharra kontau barik.

OCI-BH konponduta
Bizikletia, konpondu eta gero.

Geratu jakon aje bakarra, lehen esandako torloju okerraz gain, manillarrian dakazen ugar-markak izan lajeikez: akabau/pinttau barik, zeozer egittekotan kromau biharko litzakezak, baiña etxakixat merezi daben, neure ustez halan be elegante jagok-eta. Bestela, trasto politta dok kalian ibiltzeko; halan be, egindako probetan, ikusi juat asko jota 1,70 mtako pertsona batendako dala. Eta neure etxekuak, edo haundixaguak dittuk, edo lotsatiegixak hainbeste pertsonalidadeko makiñihau erabiltzeko! Beraz, iñok nahi badau, hamentxe ipiñi dot salgai.

Aurkezpena

Oier Gorosabel Larrañaga, Lekeittioko Eibartar bat

 preacher.gif

Eibarrespaziuan zihar esan zesten pizkat mesianikua nintzala idaztian, eta bloga sortzerako orduan horregaittik ipiñi netsan izenburu hau. Lehen nere gauza guztiak (argitaratzeko morokuak, behintzat) hamen idazten banittuan be, espeleologixiari buruzko gauza guztiak ADES-en webgunian emoten dittudaz, eta osasun asuntoko artikulu guztiak hona mobidu dittudaz, gaika klasifikauta.

Txorrotxioak
Etiketak
ETB1 Eibar EibarOrg Info7 Zer erantzi abertzale abittaga abortuak adela larrañaga aitor_eguren aittitta raduga aldatze amarauna amuategi andoain antzerkia araba arantzazu aranzadi ardantza argentina_2005 armando gorosabel armeria eskola arrajola arrakala arrantza literarixuak arrate arrosa artxanda aulestia axpe_martzana azkue ipuin bilduma azpimarra banu_qasi baxenafarroa baztan belaunologia berasueta berbologia berriatua bidai_aluzinantia bilbao bittorixa buruntza chill_mafia comunitat_valenciana covid19 culineitor deba desempolving diaspora diego-rivera durangoko-plateruak egillor eibar eibarko_lagunak ekialdeko nafarrera eraikinologia erdialdekoa erresuma_batua erronkari eskorbuto espeleologia etxebarria eup eusebio-azkue euskadi_irratia euskal_erria_aldizkaria euskalkia faktoria felix_arrieta felix_ruiz_de_arkaute galicia ganbara gasteiz gatobazka gce gernika girua gisasola gorosabel hormasprayko igotz_ziarreta ikerkuntza ilegales indalecio ojanguren info7 irabiaketa irati-filma irratia irun iruñea izarraitz iñigo_aranbarri jacinto_olabe jamo_savoi jendartologia jeremiah_alcalde jon-etxabe jose-antonio-uriarte juan de easo juan san martin julen_gabiria julian etxeberria kalamua kanposantuak katarain kirola komikiak koska kuku kurik-3 kurosawel labordeta lagunologia lalolalia lamaiko_operia lasarte leintz_gatzaga lekeitio lekeitioko_lagunak lituenigo lopez maeztu magia manex_agirre maputxe mariola-reigosa markina-xemein markos_gimeno_vesga markues matrallako mendaro mendebalekoa mezo_bigarrena mineralak mogel morau musikeruak muskildi mutriku nafar_lapurtera nafarrera noain oiartzun oioioi-lur ondarroa opaybo orakulua otsagabia ozeta paisajiak parakaidistiarenak paris patxi_gallego pedro chastang pedro gisasola polo_garat porrot rufino sande sagartegieta san antoni sartei sasiola sega segura slovakia tafalla2016 talaiatik telebista toribio_etxebarria txarli-gracia ugaroia umeologia urberuaga urdaibai urkiola xabier_lete xoxote zaharrea zaharreologia zaragoza zer erantzi zerain zornotza zuberera zuberoa
hgikj
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026