"Natasha" (Almandoz eta Trueba, 2022): birtuala den indarkeria errealaren kronika

Natasha
Almandoz eta Trueba
Farmazia Beltza, 2022

Julen Gabiriaren eta Txerrenen arteko mezu-truke honek bideratu ninduen komiki honetara, eta Gorka Bereziartuaren iruzkin honetara heldu naiz gaur, atzo gauean zirt-zart irentsi ondoren. Eta bai, guztiz ados: erabat gomendagarria da Natasha. 

Kontakizun gordina eta pertsonaia sendoak, gidoi bikaina eta hizkera ondo aukeratua, grafismo aparta, tarteka goxoa eta tarteka bortitza... zer gehiago eska dakioke komiki bati?

Gertaera tragiko zehatz batetik abiatzen den arren (neska gazte baten irudi intimoak dituen bideo bat sare sozialetan zabaltzen dute bere baimenik gabe), oro har matxismoa, gizartearen ekidistantzia eta biktima kulpabilizatzeko saiakerak dira gaiak. Baita zulotik irteteko ahalegina ere, nahiz eta bidean tarteka urrats bat aurrera eta bestea atzera eman behar. 

Melodramatik eta morbotik ihes egiten duen kontakizuna, baina sakoneko karga handikoa. Eta amaiera ireki baina itxaropentsu batekin: harreman toxikoak moztu eta aurrera begiratzeko deia.

Gomendagarria oso.

Hemen egileei egindako elkarrizketa, Orain.eus-en; eta Gorka Bereziartuak ctxt webgunerako egindako beste elkarrizketa hau, gaztelaniaz.

...................

*Proba bat ere egin dut, adimen artifizialarekin sortu dut behekoa, nahiz eta pista nagusiak nik eman dizkiodan; ikusi nahi dut ea testuak nola funtzionatzen duen denborarekin.

"Natasha", Almandoz eta Trueba (2022)

Koldo Almandozek eta Aritz Truebak 2022an plazaratutako Natasha lanak gaur egungo gizartearen ispilu deformatu eta gordina eskaintzen digu. Gazte baten eguneroko kontakizunaren azpian karga sakoneko gertakizuna aurkituko dugu: intimitatearen urraketa eta horrek eragiten duen zauri emozional sendaezina. 

Almandozek asmatu egiten du tonuarekin; ez du biktima noraezean dabilen pertsonaia gisa aurkezten, baizik eta gizartearen hipokrisiaren eta inguruaren setioaren aurrean bere lekua aurkitu nahi duen emakume gisa, gertaera baten ondorio latzak kudeatu behar dituen bitartean.

Gidoiaren indarra biktimaren ikuspuntu hurbilean dago. Ez da soilik delitu baten kontakizuna, baizik eta delitu horrek nola kutsatzen dituen harreman profesionalak, sozialak eta afektiboak. Egileek trebetasunez saihesten dute melodrama merkea, baina ez diote muzin egiten egiari: sare sozialetako irudi pribatuen zabalpena ez da akats digital bat, mendeetako matxismoaren eta kontrol sozialaren bertsio teknologikoa baizik. Testuak erakusten du nola "ekidistantzia faltsuak" —erasotzailea eta biktima maila berean jartzen dituen jarrera horrek— are gehiago sakontzen duen biktimaren isolamendua.

Alde grafikoan, Aritz Truebaren lana bikaina eta narrazioaren zerbitzura dagoen indar-erakustaldia da. Zuri-beltzaren erabilera modernoak, gris-trama neurtuekin konbinatuta, giro zapaltzailea eta, aldi berean, bizia sortzen du. Pertsonaien adierazkortasuna, bereziki Natasharen begiradetan eta keinuetan, funtsezkoa da irakurleak haren barne-borroka uler dezan. Truebak orrialdearen arkitektura librea erabiltzen du, momentu bakoitzari behar duen arnasa emanez: musika emanaldietako trazu amorratuetatik hasi eta isiltasun hutsak pisu handia duten binetetaraino.

Amaieran, Natasha-k ez du soluzio magikorik ematen, eta horixe da haren bertuterik handiena. Final irekiak, baina zentzuz beteak, aurrera egiteko beharrezkoa den haustura iradokitzen du. Bizitzaren gordintasunaren aurrean, nork bere burua berrasmatzeko eta harreman toxikoak atzean uzteko hautu kontzientea agertzen da.

Lan ausarta da, beharrezkoa, gure garaiko gatazka moral eta teknologikoen muinera doana, eta euskal komikigintzaren heldutasunaren erakusgarri bikaina.