Matraillako eta belarrondokuak, takateko eta gaztaikuak

Hau zala eta bestia zala, takatekuak emoteko izenak agertu jataz parian azken egunotan, eta honaxe ekarri dittut. Izan be, makinatxo bat dira Eibarren bertan darabiguzen izenak (zer esanik ez beste eskualde eta euskalki batzuetakuak be aintzat hartuko bagenduz). Hamentxe batzuk.

• Belarrondokua / Matraillakua / Zartatekua / Plastatekua: zaplaztekoa, masail edo matrailean emandakoa kolpea.
• Betondokua: ukabilkada edo zaplaztekoa begi inguruan.
• Gaztaikua / Kaskarrekua: buruan hartutako kolpea. Hedaduraz, edozein kolpe handi (porrazo, leche)
• Takatekua: kolpe minbera.
• Hagiñetakua: hortzetan edo barailezurrean jasotako kolpea.
• Ikubilkadia: puñetazo
• Ipurdikua: lurrera jaustean hartutakoa; baita errieta egiteko ipurdian emandako zartakoa ere.
• Kokotekua: garondoan jasotako kolpea.
• Okozpekua: kokospekoa, kokots edo okotz azpian jasotakoa.
• Ostikadia, ostikokadia: zango, oin edo bernarekin emandako kolpea.

Eta orokorraguak (golpear, vapulear, apalizar):

• Blastiau, blastadia emon
• Blist-blast jo, blisti-blasta emon
• Berotu, berotua emon
• Egurtu, egurra emon
• Astindu, astindu bat emon
• Makilla-saldia emon
• Pasaria emon
• Zapuztu (egurtu, bereziki lepo inguruan, kokot edo zaputzean joaz)

Adari-topekia Eibarko zezen-plazan. 1920 inguruan. Indalecio Ojanguren (Guregipuzkoa.eus).

...............................

Goiko irudixa, Mundo Deportivo.