Doluerdi tximeletak (Melanargia sp.) Toloño mendilerroan
Seguru asko 'doluerdi arruntak' izango dira (Melanargia galathea), Euskal Herrian daukagun tximeleta espezierik arruntenetakoa, baina 'doluerdi nafarrak' ere izan daitezke (Melanargia lachesis), Toloño mendilerroan bi espezieak bizi direlako (eta bien arteko hibridazioa ere dokumentatuta dagoelako).
Bata izan zein bestea, espektakulu polita izan zen talde handi bat zelai bateko loreen artean elikatzen ikustea, bertatik bertara.
Urtean belaunaldi bakarra daukate eta ekaina-abuztu bitartean ikus daitezke. Gramineoz betetako eremu irekiak gustatzen zaizkio eta garaiera ertaineko mendiak. Pipaon eta Cervera artean ikusi genituen guk, Toloño mendilerroan (Araba), 500 metro inguruko garaieran.
*Gaztetxoentzat azalpena: gertuko norbaiten heriotzean ohikoa zen garai batean dolua egitea eta beltzez janztea, baita bizi osorako ere. Dolu hori nolabait "arintzen" zenean, edo hildakoa ez zenean senide zuzen-zuzena, dolu-erdia egiteko aukera zegoen, beltzarekin batera arropa zuriak eta grisak ere jantziz. Euskal Herrian ditugun bost Melanargia espezieak zuri-beltzak direnez, horregatik bataiatu dira "doluerdi" izenagaz.
