Mitxeletak, mitxelekotiak eta kalaputxixak
Asier Sarasua
2005/12/12 12:15
Patricia Gómezek galdera hau egin zeban orain dala egun batzuk Erabili.com webgunian: Tximeleta adierazteko hitzak euskaraz?
Beti entzun izan dot 100 izen baino gehixago dakazela euskeraz, eta sekula ez dot sinistu. Patriciaren galderapian be, 20 izen inguru besterik ez dira agertu Erabili.com-en.
Halan da be, egixa da dozenaka izen badakazela. Eibarren mitxeletia esaten jako gehixenbat, baina inguruko herrixetan beste izen eta aldaera batzuk be entzutzen dira (izenak desbardiñak baino, aldaerak).
Erabili.com-en idatzi nittuan hórretako batzuk, eta orainguan nere txoko honetara be ekarri dittut, han botatakuak, eta beste batzuk:
- Pitxoleta, Pitxilota, Pitxeleta: Legazpia, Arabaldea, Elorrio
- Pitxilipeta, txipilipeta: Oñati
- Txipeleta: Arrasate, Aretxabaleta, Oñati, Eskoriatza...
- Txiperrete: Beasain inguruan
- Mitxeleta: Eibar, Soraluze, Bergara, Elgeta, Durangaldea...
- Mitxelekote, tximelekote: Elgoibar...
- Kalaputxi, kalapitxi: Mutriku, Ondarroa
- Txalupitxi: Markina
- Txipillatoi: Ermua
- Tximeleta: urola-kostan, Bergaran, Beasain inguruan...
- Tximirrita: Urola-kostan(?)
- Mitxirrita, mitxerrika, mitxerreta: Tolosaldea, Ataun
Apa Asier: Pozten naiz zu ere nire antzean , nostalgiko samarra zarelako,egia esan, gaur egun dauden aurrerapenekin , aurrera bai, baina azkarregi ez ote goazen pentsatzen dut.Atzera begiratu gabe eta gure bizimoduaren sustrai izan diren hainbat gauza ahaztuaz.Horietako bat hizkuntza da, eta hizkuntzan ere aurrera bai, baina atzekoa baztertu gabe egitea komenigarria litzaiguke. Beraz, egingo ditut bisitak orri hnetara eta eginen ditut ekarpenak. Gaurko, Pinpilinpauxa, Hernani aldean behintzat ikastoletan duela 15 bat urte entzuten zen hitza. Beraz, baduzu tximeleta esateko beste era bat. Ea heltzen zaren Atxagak aipatzen zuen kopurura ( ez dut gogoan kopurua, baina ehunka zirela uste dut)