Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Mispillibar

Ipuin nanoak

Jon Etxabe 2017/04/17 08:50
Abendua

ABENDUA

 

1

Omenaldia Marinen apaizari eta osagileari:

- Hotz jeuan elizan!.

- Ondo emon jeskuek jaten!.

Herriaren zenbait errito bere-bereak dira, beste zenbaitzuk, ezarriak

 

2

Leon eta Maurizia gogoan:

- Arratiarrek egun osoko omenaldia eskaini zioten atzo.

- Omenezko eskultura ederra jarri zieten Aretako udaletxe atzean.

Omenaldi eta oroitzarrik antolatzaileen gabezien ondorioa dira gehienetan

 

3

Igerilekuko aldageletan zoru argi eta garbia zeharkatuz doa luzanga zizare gizena:

- Zer galdu ote zaio hemen edo zerk ekarri ote du hona.

- Hustubideetako tutu hezeetatik atera da agian.               

- Euri-urez blai dago barren kanpoko ingurua!.

Auskalo ze burubide ezkutu eta ezohizkok eraman ohi gaituen gizakiok egoera eta toki aldrebesenetara

 

4

"Egia ez da beti iraultzailea" pelikulako azken gogoeta:

- "Egiak askatuko zaituzte" Bibliak.

- "Egia iraultzailea da", Karl Marxek.

Komenentzia eta iraun beharrak erdibidera ekarri ohi ditu ideia borobilenak eta jarrera tinkoenak

 

5

"Lehen hitza Euskaraz", "zuk zergatik ez", EHE, ..........., .........,. 

- Milioika sosa doaz Euskararentzat Irakaskuntzan.

- Telebista, argitaletxeak, hiztegiak, ROM euskaraz, ....

- Euskara Elkarte eta euskarazko astekariak.

Makro baliabideak utzi gabe, baina berriren berri jo beharko genuke hastapenetara, ahaztu zaizkigun sustapen xume baina liluragile, funtsezko eta eragileetara, Euskara, batez ere, herriaren arazoa baita

 

6

Sakana elurtua, errepideko marra beltzak urratzen du lautada zuria, Lizarragatikako ikuspegi aparta:

- Txakur txiza horia elur zurian, leretara lotutako txakurren intziriak.

- Oinezko jendetza, skyzaleak, txakurrak, elur sakon nekosoa, elur zidorretik ibili ezina.

Grakada oinpean entzutea edo elurraren birjintasuna urratzea gozagarria bada ere, alditxo bat ezkero etxeko edo autoko kristal ostetik gozatzeko gozoagoa da elurra

 

7

Loa ez datorren gauetan, pixa-larria nagusi:

- Kafea hartu ote du.

- Kezkarena seguruenik.

Oilarrik ozenena, iratzargailua

 

8

Bukaezina litzake kulturaren izenean eta aitzakiaz eginiko lapurreten zerrenda:

- Munduko onena omen Turingo Museo Egiptoarra.

- Erromako plazetan topatzen dira hieroglifikodun obeliskorik ederrenak.

- Zein hobea lehiatzen da Turingoarekin Berlingo Museoa.

Gizaki eta erakunde ospetsuak dira gehienetan kultura-lapurretekin eskuak zikindu dituztenak

 

9

Adeitsua baina berbatsua da mostradore atzeko zerbitzaria autobideko restopean:

- "Sugandila eta emakumea, parekoak".

- ????

- Ez dakite non jarri!. Beti eguzkitan, beti mugikor.

- Sugandila arrik ez ote eguzkitan mugikor?.

- !!!!

Emakumearekiko uste ezkor eta gutxiesgarriaren mikrobioak gizakiaren hondoenetan aurkitzen du erruteko hezetasuna

 

10

Jostailu saltokian:

- Ikusi, aita!.

- Utzi!, bihar etorriko gara-eta bila.

Aita bai, baina umea  ez da ahaztuko esan edo agindu diotenez. Goiz hasten gara helduok umeen guganako sinesgarritasuna galtzen.

 

11

Eliza bat bisitatzen:

- Valencia Erresumako 400dik gora apaizetatik 64 soilik geratu ziren bizirik gerra zibilaren denboran.

- Frankoren aldekoak, herriko jauntxoen lagunak izaki, apaizok.

- Bota egin zituzten erretaula eta alboko aldareak.

- Herriaren izerdiarekin jauntxoek jasotako eraikina.

Pribilegioak ez dira beti berme ziurrak

 

12

Eliza gehienak itxita daude:

- Bihurkinarekin etortzen dira XV. gizaldiko azulejoak ostera.

- Santu-irudiak ere desagertuz joan dira.

Izan zen lapur eta gaizkileak babesteko elizako ateak gau eta egun zabalik zeuden garaia, gaur egun itxi egin behar dira elizok beraiengandik babesteko.

 

13

Atzerritar laukotea eseri zaigu auzo errepide alboko jatetxean.

- "muuu" eta "beee" daukagu, dio zerbitzariak.

- Eskua altxatuz bakoitzak eskatu du berea, "muuu" edo "beee" ozen eginez bakoitzak.

- (Eskua paparrean jarriz) "muuu", (eskuaz besteak izendatuz) "beee", dio buru egiten duenak.

- Beraz (behatzak jarriz) 3 "muuu" eta "beee" 1, zerbitzariak.

Mintzapraktika eta komunikazioa.

 

14

Castellongo portuan atzerriko hondarra deskargatzen dute zama-ontziek, Euskal Herriko kamioi-frigorifikoak berriz Mediterraneoko arrainez zamatzen dira:

- Castellongo azulejogintza diganteak buztinezko oinak ditu.

- Euskal Herriko jatetxeetako eguneko arrai freskoek begi biziak omen.

Akiles orok du bere orpoa

 

15

Bere platera ia hasi gabe utzi duen ama eten gabe ari zaio jantokian umeari:

- Bukatu, seme, ...

- Beste mokadu bat, ...

Desoreka nabarmena sortarazi behar die seme-alabei gurasoen logikarik ezak, jokabide bikoitzak eta portaera kontraesankorrek

           

16

Madrilen, 4 milioi biztanleko eremuan:

- Jendea  dotore dabilen hiri zikina.

- Kultura egarria asetzen duen hiri ezjakina

- Gauez suzko-errobeda bihurtzen den hiri iluna

- Parke zoragarria auto-tutuek zabartzen duten hiri kutsatua

- Euskadiko hiriburu izan nahi duen hiria

Probintzianoa hiriburuan, inurritegian galdutako kakalardoa

 

17

Lan krisia eta langabezia bizi dugun garaia:

- Egun osokoa zen hasieran lan-orduketa; heriotzak jubilatzen zituen langileak.

- Gaur baino gutxiago ekoizten zen, ordea.

Ekoiztea ez da lan-arazoaren gakoa, ekoiztuaren banaketa baizik

 

18

Edozein hiriburu:

- Seguru-Etxeek etxe-orratz osoak hartu dituzte egoitzaz.

- Kale nagusi garestienetan gainera.

Chicagoko urte marduletan bailitzan, seguru-etxeak dira gizarte arriskutsu honetako mafia: "babesa behar duzu, beraz ordaindu"

 

19

Jakinduria, zientzia, artea da saltzen jakitea; baina saldu ahal izateko ere dirua behar da:

- Nazio aberatsek dituzte turismo-egoitzarik ederrenak.

- Pobreek berriz xumeenak.

- Nazio aberatsek egiten dute turismo eskaintzarik oparoena.

- Baina pobreek dute askotan altxor ederren eta ugariena.

Diruak itxuratu egiten du kolorgetua, urrekoloretu, buztina bera  ere

 

20

Erretiroko Parkean:

- Katamixarrak atzeko hanka gainean zut ibiltarien oinetan.

- Eskale, Madrilen, hauek ere.

Gosea, hesien hausle

 

21

Zaldizkoan ari dira neska-mutilak basoan,  lanbropeko belatza bustian garagarrak irabazten, alboko oinezkoetaz asko erreparatu gabe:          

- Atabala tenkatu zaidak.

- Tinko dinat nik ere makila.

- Jo dezagun beraz.

Tximistak zakila eta alua goritzean, ezinbestekoa elektrokuzioa

 

22

Renaultean zaldun zeharkatu dugu La Mancha lurraldea:

- Errotek ez dute garirik ehotzen, lurrak garia ematen duen arren.

- Oraindik diraute Barataria Insularen bila dabiltzan Santxoak.

- Utopiak eta ilusioak liluratutako Kixoteak desagertu dira.

Barataria eta Dulzinea, herrien akuilu eta gatza

 

23

Fusilatuko zuen etxarriar errekete batek herriko gorrietako bat, honek ihes egin ez balu:

- Erreketearen alaba gorriaren semearekin ezkondu zen urteen buruan.

- Gurasoek ezkontza onartu eta ospatu zuten.

Romeo eta Julieta, Terueleko Maitaleak, herri gehienetan mamitzen den mito bera, nahiz bukaera aldakorrez

 

24

Erreteneko ur-geldian ikaraz bezala, zir-zir hasi diren marra belztxo bilakatu dira gelatinaz bilduriko zenbait arrautza beltz, zapaburu izatear, kardu hori eta basa bitxiloreen gerizan:

- Gabon aurreko solstizioa besterik ez eta jadanik jaio zarete?.

- Zuok sahatsok ere goiz esnatu zarete aurten.

- Berantiarrak ala goiztiarrak ote basa bitxilore hauek!.

Izakiok hiltzen gara, izadia ez, heriotzak eta jaiotzak bermatzen dio iraupena

 

25

Etengabeko hitz-jarioa zuen ile-apaintzaileak:

- Nola ebakitzea nahi duzu ilea?.

- Isillik!!!.

Hitza, askotan giza harremanak zitaltzen dituen dohaina

 

26

Luzaroan ilea erdi ebakita ile-moztaile berritsuak erosle batekin noiz bukatuko zain aspertuta zegoen bezeroa  txanda eskatu, alde egin eta itzuli da:

- Oraindik horrela?.

- Ba, ...           

- Moztutakoa hasi behar zaiok-eta beste erdia moztu orduko!.

Denbora altxorra bada, zenbat dirurik ez duen aberats den munduan!

 

27       

Sartu da bezero berria ilepaindegian:

- Luzarorako jaukat!.

- Bitxartian hartu erratza eta jaso lurreko hileak.

Bezeroa, txanda noiz helduko, ile-apaindegia garbitzen: herritxoetan oraindik gertatzen diren mirariak

 

28

Ileapindegian:

- Lurazorako?.

- Bitxartian botaik kinielia, txandia gordeko dixat eta.

Bezeroa errekadista, herritxoetako ekoizpen sarea

 

29

Erreketeak tiroka hil nahi izan zuen herrikide gorria baina honek alde egitea lortu zuen:

- Garbi daude tiroek egindako arrasto borobilak horman.

- Herritar gehienek ahaztu dute  arrastoon nondikakoa.

Ez litzake tokirik nahiko herri baten oroitzapenen oroitarrientzako

 

30

Gizon helduen elkarrizketa:

- Egixa dok gaurko gaztiak lanik ez daukela eta gure gaztetan danok gendukala lana.

- Hamalau urtekin hasten giñuazen, aprendiz izenakin nausixen lanak eitxen, ia eskolatu ere gabe.

- 47xan  22 pezeta irabazten jaitxuazen  lehen-ofizialak,  22 pezeta!, 19 bigarrernak eta 17´45 hirugarrenak; aprendizak ostera 5´45 besterik ez.

- Etzuan, ez, hobia guria; haura bai esplotazioa!.

Gazteak eraman izan dute beti euren bizkar-gainean, soldaduskaz gain, helduek maneiatutako gizartearen zama.

 

31

Edurra mara-mara .....:

- Errepiderako ezinbestekoak dira kateak.

- Ahalik gutxien jarri kateak, goma eta txapa hondatzen ditu eta

Joaneko edo itzuliko, kateak beti kate

 

 

Duela ia sei hilabete ekin nion, ilusioz, igerialdian ipuinak asmatu edo errealitatea ipuintzeari:

- Oilaskoa  egunero bada, betegarri.

- Gurpil berari biraka, irudimena agor eta borondatea nagi.

- Dagoena bego, naizena nadin!

- Udaberriaren zain, izoztu egin zen.

Zereginak, gozatzeko ez badira, uztea hobe.

Ipuin nanoak

Jon Etxabe 2017/04/14 09:35
Azaroa

AZAROA

 

1

Hildakoak loratzen diren Domu Santu egunez badira hilerria jolastoki duten umeak:

- Zenbat lora hilobi horiek eta bat ere ez beste haiek.

- Ken ditzagun dutenei  eta ez dutenak apaindu

Hilerria, bizion isla

 

2

Dentistanean:

- Gruyer gazta zirudik hagin honek.

- Daratuluz zulatu, zuloak bete, zubiak jarri, garbitu, ....

Dentista: ahoko ingeniari, arkitekto, eraikitzaile, artisau, … eta kontratista

 

3

Hasi dira loreak zimurtzen hilerrian:

- Ze bakarrik gelditzen diren hilak.

- Ze bakarrik uzten gaituzten hildakoek!.

Ahazteko ahalmena, iraupenaren oinarria

 

4

Bi zorri elkartu ziren zakur baten bizkarrean:

- Hau bizileku lasaia, beti bere atzamarren ihesean bizi ondoren tximino batetan.

- Nire elefantean ostera txori mokoak hituen arrisku.

- Intsektizida duk izurritea.

Bizitokia, gehienon arazoa

 

5

Justizia, giza bizitzarako oinarri behar zuena.

- "Pakea eta demokrazia" oihukatu zuen ozenki plazan elkartutako herriak.

- "Eta injustizia aukeratzen dugu bozketan", ahalke, bazter batetan, ahots herabeak.

Hitzek bere zentzu jatorra galtzen dutenean ezinezkoa egiten da elkarrizketa

 

6

Lagunarteko egun-pasa umeekin:

- Futbolean noiz?.

- Beste heladu bat nahi dut!.

- Goazen etxera!.        

Maitasun lokarriak: kanpotik begiratuz lotura, barrutik  zoriona

 

7

Okindegiko apalategian lurrin usaintsua zerien ogi erre berriei:

- Trinkoa haiz, arto horaila!.

- Zuek berriz harroak, opil zuri nahiz beltz.

- Denok gozoak.

- Makinatxo bat gose asetzekoak.

Bada ogia amets duen herri gosetirik, baita ogiak ase ezin dezaken goserik ere

 

8

Keinu mezulariak dagite, argi kliskak luzatuz, aurrez datozkigun autoek:

- Zerbait gaizki zaroanagu!.

- Bai zera!. Hara han kontrola!

Txakur jagoleengandik babesteko gidarien solidaritateak badirau, etorkizunak badu esperantza

 

 

9

Eguerdian etorri, arratsaldez muntaia, iluntzean saioa, gauez jaso, goizean alde:

- Gaur behintzat ikusleak eta sosak!.

- Animaliak, akrobatak, pailazoak ... ume eta helduen lilura.

Bizi beharrak eta zaletasunak soilik ahalbideratzen du zirkoaren iraupena

 

10

Igerilekuko aldagelan:

- Joan al haiz Mezatara?.

- Ez.

- Egun batekoagatik!.

Ezohizko elkarrizketa ezohizkoagoa bilakatzen da ezohizko paradan

 

11

9´30etan sartu eta 12etan kalera, 2 ordu eta erdi bihotz azterketa soil baterako:                   

- Erradiografia eta elektroa egin dizkizugu, itxoin ezazu.

- Ongi duzu bihotza, zure txostenaren fotokopia atera behar dugu.

- Ordu-erdi luze ondoren: Erizaina, baina noiz joan ahal izango naiz?.

Ze gizaki desbabestua Osasun Etxe batetan sartzen dena                

 

12

Anbulategian:

- Atean zain aspertuxe, denen prakabarrenak usainduz paseatu da zakurtxo beltza Osasunbideko barne esparru zabalean, ugazaba ataurre batetan aurkitu eta honek atera duen arte.

- "Txakurra, kanpora", egunero bi orduz bezeroei aurrez aurre eta telefonoz eten gabe ari den harrerako neskari hiru astetan entzun dizkiodan lehen euskarazko hitzak.

Izan zen "lehen hitza euskaraz" kanpaina                

                       

13

Taberna batetako apaletan:

- "Mahatsetik sortua eta zurezko bukoietan ondutako ardoa, brandya, beti osasungarria".

- "Garagarra naturala denez, gora garagarretik sortutako pattarra".

Alkohol-zaleak kupelik haina kanil 

 

14

Aldageletan elkartu dira bi taldeak gaztetxoen fulbito partida ondoren:

- "Host, urduri jarri gaituk; madar, orduz aurretik jo dik amaiera; put; nola baina!; mek; ..."; bakarren bat nigarrez. Galtzaileen zurrunbilo ozena.

- Ertz batetan, irabazleak, isil, apal, baina begiak pozez nir-nir: "behingoz irabazi diagu".

Bereak ditu desoreka, desberdintasuna eta sufrimendua, lehian eta norgehiagokan oinarritutako gizarteak, poz urrien truke

 

15

Lantxurdak zuritu ditu Andia eta Urbasako baso zoztuak; lapatxak, Aralarko gainak:

- Heldu zaizue amaiera intsektuoi, baina udaberriko eguzkiak ernalaraziko dik utzitako hazia.

- Txindurria gorde duk aspaldi, sartu hakit zulora hi ere azkonarra!.

- Ilerik edo narru sendorik ez duzuenok, ama lurraren epela zaizue babes.

Lurrazala hozkailu den neguan, laba pizgarria bilakatzen da lurraren altzo epela

 

16

Ez da bertan beherakoa Santutegia; Monasterioa eta bere ingurua ere zoragarriak. Fraide lagunarekin egin dugu topo:

- Zer moduz?.

- Gero eta bizkorrago.

- !!! ???.

- Gutxiago izanik, bakoitzak lan gehiago.

Erkidegoa berritzen eta gaztetzen ez bada, gaixoa gaixoagoaren zaindari bihurtuko da,  zaharra zaharragoaren makulu, berri zaharren mezulari herrikide oro

 

17

Atxilotua jipoitu duten polizia arduraduna aske gelditu da:

- "Justiziaren aurrean denok gara berdinak".

- "Tururú".

Justizia: teorikoki entelekia, praktikoki gailen izateko ahaldunen asmakizuna.

 

18

6´50ak erakusten ditu gau-mahaiko erlojuak:

- Seirak jota bost.

- Begi bakarra zabaldu don ala, andra.

Uste dugula dakigu soilik, badenik ez

 

19

Bi baserritar zentro ofizialeko aterpean:

- Mareatu egiten haute hainbeste karta eta paperez.

- Pinudi bat egur joaten zaiek paperetan.

- Dena biri lanpostua oparitzeko.

Burokrazia, kideen soldatak zuritzeko trikimailu ofiziala

 

20

Kontakatilu bihurtzen dira lagun biak igerilekuko urdin bustian murgiltzen direnean:

- Igeri gutxi egiten dinagu agian, baina beratu behintzat egiten gaitun.

- Baita gure hitzen lapikoa irakiten jarri ere.

Hitz-zaparradarena bezain estua gerta daiteke hitz eta keinu gabeko elkar-hartze isila

 

21

Osasunbideko itxarongelan:

- Gutxiago jaiotzen dun, gutxiago gaitun, txanda berriz  gero eta luzeagoa.

Osasunbideak zaharron biltegia iduri

 

22

Zabaltzen ikusi nuen arrosa ebaki du heriok lehen zimurra baino lehen:

- Lehen hitzak urratzen hasi zeneko lotarako "a  mimir" haren oihartzunak gozatzen dizkit belarriak.

- Ibili klandestino haietako batean nire auto aurrean errepidea gurutzatzen dakusat.

- Ume jolas haien oroimenak dirakit nire golkoan.

- Oraindik.

- Baina joana da jadanik.

- X X

Kutunaren agurra, toles mineneko urradura

 

23

Lizarrusti gainera heldu zen errepidea leherrarazi behar zuen bikotea, Txikia tarteko:

- Txakurrez josita zegok hau; aurrera jo behar diagu, bueltatu ezkero fitxatu egingo gaitiztek.

- Har dezagun basoerdina Isabel Bentan, txakur artean bada ere.

- Bilatuko diagu errepidea lehertzeko beste leku bat.

Txiskeroz eman zioten su lehergailuari handik gertu, Vuelta España gelaraziz: komando bereziaz eta erlojuzko ez dakit nolako lehergailuaz hitz egin zuen poliziak. Hala idazten da historia

 

 24

Iraulka dabil orea atzamar artean:

-  Harro gaudenean jango gaitizten gusturen.

-  Trinkotzean berriz zerri galdarara botako.

Gizaki harroa: putza, desatsegina, saihestua 

 

25

Umeak harro erakutsi die bere ama eskolaurreko lagun guztiei:

- "Amak eraman beharko luke beti haurra eskolara, tarte batez lana utzi behar badu ere."

- Erme, alargun bakartiak, harro egiten zuen paseoaldia kaleetan alaba-sui ordeekin familia bazuela adieraziz herritarrei.

- Izebek bisitatu egiten zuten iloba honek lanera alde egin zuenean "ezagunek familia badaukanala ikus dezaten".

Familia, gizakiaren babesa; hondamena askotan

 

26

Igerilekua bere bakardadean gelditu da, igeritako tresneria arinak zoruan barreiatuta:

- Mutilak, horiek ez dituk elkar joka jolasteko, igeri ikasteko baizik.

- Utz hitzak bertan, jaso ditzala atzetik datorrenak!.

Jolasean utzia eta axolagabea dena, eramangaitz eta kide kaskarra ohi da lagunarte eta gizartean

 

27

Auto berria erostean, zaharrak izan ohi du truke-saria:

- 3 milioiko autoa erosten baduzu, 900 mila pezeta zaharrarengatik.

- 2 milioikoa erostekotan?, 750 mila pezeta.

- 800 mila pezetan salduko nuke zure zaharra.

Amarrukeria zaharrez  oratutako tratulariak dira tresneria modernoenak saltzen dituzten gaurko saltzaileak ere

 

28

Egutegiaren orriteria erabat mehetuz doa:

- Auto berria jaso dugu, errulotaren zain gaude.

- Astearen erdia gaindituta, hila bukatzear.

Zahartzea eta helburuak betetzea,  bizi garen seinalea

 

29

Goizaldera arteko afalondoa Castroko lagunarte jatorrean:

- Garai batetan tabernetan abesten genituen bertako habanera hauek.

- Herriko jende ezaguna dira abesti hauetako pertsonaiak.

Ikasia, bertakoa ala moldatua, herriaren adierazpen-baliabide bizi eta oparoa  da abestia                 

 

30

8etako albistegia, 50 mila pertsona presoen eskubideen alde Bilbon bildu ondoren:

- "Burgosen gazte talde batek lazo urdin bat osatu du bahituen alde"

- "Bakea Orain-ek bazkideak gehitzeko kanpaina hasi du."

- ????. !!!!.

- "Euskadi Irratia, esan eta izan".

Euskaraduna ezinbestez omen egiazalea

Ipuin nanoak

Jon Etxabe 2017/04/10 09:05
Ipuin nanoak: Urria

URRIA

 

 1

Dentistarengan egon ondoren:

- Musurik ere ez?.

- Bihotza pil-pilean dinat, baina ezpainak lo.

Bihotzak nagirik ez arren, ezustetik datoz askotan maitasunaren ajeak

 

2

Erratza eta bilgailua eskailera buruan:

- Ez ditun emeak gizon eskuak gure girtenetan.

- Geu ere noka ari gaitun!.

Argituko da eguna altzari-garbigarria gizonaren tresna izango dena

 

3

Bakarrik doa ibiltaria Urbasako zabalgunetan:

- Ze, bakarrik ala?.

- Konpainia hoberenean!.

Norberarekin adiskide dagoenak eta barne-aberats denak soilik du atsegin bakardadea

 

4

Oinez baino arrastaka gehiago doa bere ehun oinetan errepidea zeharkatuz beldar beltza:

- Ze abenturak ote darama beldarra galipotezko desertu zabalean?.

- Helduko ote bestaldera?.

Bidaiako plazerak berak behar du izan helburu, ondoren zer izango ote zain egon gabe. Bidaiaz gozatzen dakiena, zorionaren mugara heldu da.

 

5

Kalekantoian:

- Afaria dinagu gauean.

- Soinekoa estreinatuko diat!.

Ilusioa, itxaropenaren ezin banatuzko bizkia

 

6

Enbor gainetan tinkatuta daude aizkorak apustua noiz haziko:

- Euskalduna?. Ni australiarra.

- Tronkoak, gaur, Sakanakoak.

- Aizkolariak  nongoak ote.

Izan zen garaia aizkolaritza euskalduna zela uste genuenekoa

 

7

Dendan:

- Porru hauek horituta daude.

- Mojari emango dizkiot.

Izan zen garaia, noiz ospitaletako aiton-amonek, ganoraz jateko itxaropena ere galdu zuten

 

8

Burdinazko ziriak eta mailua enbor zatien alboan:

- Soinu goxoa duk buruan jotzen hauteneko dinkada ozen bizia.

- Baita enborraren grakada ere nire aho aurrean irekitzerakoan.

Tresneriak aroa  aldatzen du, aroak bizitza, bizitzak gizartea. Gizakia bera aldatzen ote?

 

9

Ospitalean:

- Telebista-gelan ikusiko gaitun.

- Betiko besaulkian itxaroko haut!.

Itxaropenak ez du adinik

 

10

Paperontzian:

- Bizkaiko pinudikoa?. Ni Australiatik ekarri ninditean. Afrikarra ere ezagutu nian apalean.

- Poema baten orrialde egin naitek, baina birziklatu aurretik ogia bildu nian okindegian.

- Aurpegi ezaguna zaramaat inprimatuta, nire baso-kide batek ipurdia garbitu zion berarena.

Harro da gizakia askatasunaz zein aukeramenaz, baina ez du bere etorkizuna erabakitzen

 

11

Dendako kaxa aurrean ordaintzeko zai:

- Ama?. Ongi!. Jaikitzen da, apetitua ere ona du, badabil.

- Bururik ez al du galdu, ez dizute arropak eta bazterrak nahasten?.

- Hori bei.

- Kutxamutilak: jan eta edan egiten den bitartean ...

Burua, gorputzeko atalik ahaztuena: kanpotik apaindua, barrutik biluzia

 

12

Semetxoarekin doa bikotea Kontxako ibiltokian Pilarikak aparta argitu duen eguerdian:

- Goazen Ondarretaraino paseoan, gurasoek. 

- A ze nolako txorrada!: haraino joan, ondoren bueltatzeko, txikiak.

Oraindik joanean bizi denaren bizitzari buruzko ikuspuntua

 

13

Plastikozko milaka edalontzi zapalduk zabortegi itxura damaie Etxarriko kaleei:

- Libratu ninduan igandean Kilometroak-en baina gaur erabili nautek Oinez-en.

- Nik Araba Euskaraz  eta Ibilialdiara arte irautea espero ninan.

Euskaradunek euskaradunekin euskaraz soilik egitea erabakitzen dutenean, Euskaldunen eta Euskararen bilkurak ez dira dirua biltzeko izango.

 

14

Eskopeta hotsak saihestuz doaz usoak hego-haizeari branka jarriz:

- Ez al zegonan berde beheko baso horia azken hegaldi luze hartan.

- Iparralderakoan huen, orain beherantz goazan.

Udazkena okrearen sinfonia, udaberria aldiz berdearena

 

15

S. Donatoko muturra, haize zurrumurruen gordailu eta entzule:

- Basamortuko haize horia, mairu doinu eztia eta erritmo beltza zakartzaat nire baitan.

- Hotz pizgarriz bilduta zarabiltzaat hire epelaren amets diren gorputzak.

- Itsas zabal bareko euri oparoa daroakiet nekazariei.

Hegoak eroak ere eroago, mendebalak zelai berdeak berdeago, iparrak beroki goxoak goxoago

 

16

Ezin dela atera erantzun diot "etxekoandrea?" galdezka atea jo duen neskatoari:

- Orduan banoa.

- Ezin al dizut ba nik erantzun?

- Minusbaliatuen aldeko aire-hozgailuen salmenta batekin ari naiz.

Gure matxismo harroputzak arazo arruntetarako ezdeus bihurtu gaitu gizonok

 

17

Ur tanta gelditu da txorrotaren ahoan:

- Jarioa darit eten gabe, zerbait konta diezadaten astirik gabe, baina hi gelditu egin haiz.

- Lainoetan, zelaietan, mendi sabelean, tutuetan ibilia nauk, badiat zer konta.

- Bota ba.

- Bultzaka diat beste tanto bat, agur, banoak erretenera, ondoren  ibaira, itsasora azkenez eta berriz lainoa izanen nauk.

- Ia txorrota itxita aurkitzen duan hurrengoan eta solaserako astirik dugun.

Gehienetan  kontalariek ez dute entzulerik, entzuleei ostera kontularia falta zaie: nor bera.

 

18

Sutegiko hautsa bezain zuri dager iraganaren hautsez errementeriako tresneria:

-  Hire baitan goritu ondoren, nire gainean burdina gorpuzteko danbadena huen hemengo musika.

-  Sutegia, ingudea, mailua, gehienez museo-gai errementaririk gabe.

Errementariarenak egin duen garaian ere, kolpeka gauzatzen da askatasuna Euskal Herri gorituan

 

19

Eguzki epeletan dagoen sugandilari hurreratu zaio umea:

- Zer esan nahi dute “sugandila buztana” naizela diotenean.

- Txingarra daukakela oinpean. Gu berriz bizitza gorde behar dugulako gaituk tirtiriak.

Haurtzaroko nostalgia edo mono inkontzientea erakusten du adinekoon umeen egonezinarekiko erreminak

 

20

Gimnastei begira:

- Zenbat aldiz errepikatu behar ote ditek ariketa bera, ondo ateratzen zaien arte.

- Ondo egiten duelako errepikatu behar dik langileak gauza bera bizitza osoan.

Errepikamena, beti aspergarria

 

21

Etenak egin dituzte zaunkaz bordako hiru ardi-txakurrek inguratu garenean:

- Adi, bazatozak, erasoa diagu, diganteak dituk.

- Makila zekartek. Gureak egin dik.

- Guau, guau, guau, guau, ....

- Bazoazak, beldurtu dizkiagu, garaipena!!!.

Bakoitzak soilik daki ze ahuldade eta beldurrez egosita dagoen balentria

 

22

Goizeko behe-laino trinkoan autoak garbi utzi du errepidean gardantziloa:

- Horren hegoalderako bidaiak egin dik.

- Baita bizitzakoak ere.

Gizakia: egoera batetik egoera berri batetara materiaren aldaketa kontzientea

 

23

Amuarraina eta bisigua jatetxeko hozgailuan:

- Ur labain gezetan nenbilenan atzo esku leunak haizpe lasaian harrapatu nindinan arte.

- Ur handi gaziak nitizkenan bizileku nik, amu mozorrotuak liluratu ez bazinan nire aho gosebera.

- Gaur ur izoztua dinagu gordintasunaren iraupen.

- Bihar, berriz, mahaikideen jaki izanen.

Izakia, harrapari

 

24

Behesuak oraindik epel dirau:

- Txingarrak: Garrik gabeko sua, hilzorikoa.

- Errautsak:  Estaliko haut putzen batek harrotu arte.

Itxaropena, bizitzeko nahitaezko hauspoa

 

25

Harridura eta irria zerien begiradei Antonio jubilatuen biltokira heltzean:

- Jakia atzekoz aurrera jantzita hator eta!.

- Izan ere ba, aspaldi honetan etxakixat natorren ala nixen!.

Iraganari begira hasten garenean, ekin dio gainbeherari bizitzak

 

26

Zaharren egoitzako eskegitokian kulero, bularretako eta galtzontziloak daude eguzkitan kulunkaz:

- Nahiz zirkinik ere ez  sarri etxean, gogortzen zaiok noizbehinka oraindik kalera ateratzean.

- Gogortu, titi puntak hotsagatik gogortzen zaizkiok gehienetan gureari, busti berriz,  azken pixa tantoren bat ez bada, ezer gutxi.

Zakilek eta aluek hil-kanpaira arte jotzen dute berea

 

Urriaren 27a. Igandea

Osasun zerbitzuetako itxoin gelak,  herriko kontakatiluen paradisu:

- xxxxxxxxx

- ??????????

- !!!!!!!!!!!!!!

Jende batek, zer esanik ez badu ere, hitz egin behar du

 

28

Artzainek markatu egiten dituzte ardiak:

- Hi markatuta hago, horregatik egiten diate beti eta edonork euskaraz.

- Geure herrian ere euskarak markatuak izan beharrera heldu gaituk!.

Bakoitzaren automarkatzeko erabaki librean datza gaur egun Euskararen etorkizuna

 

29

Simaurrari piloko egonean utzi behar zaio luzez ongarri bihur dadin:

- Entzun duk Urliaren azkena?

- Okerragoa duk Sandiarena.

- Berendiarena kontatuko dizuet.

Isilpeko maiseaketari zelaian zentrifugatutako simaur zirinduraen kiratsa dario

 

30

Harrerako langileekin eta itxaronaldiko kideekin izan ohi du askok kontsulta eta aitorpena:

- Katarroa izan nuen eta orain mukiak dabilzkit buru guztian.

- Pastillak hartuko dituzu baina?.

- Nola ez!. Goiz eta arratsaldez!.

- Nire ohera eraman ordez solairu ezberdineko beste ohe batetan sartu ninduten operatu ondoren.

Itxarongeletan ordu batzuk anonimatuan botatzea nahitaezko asignatura behar litzaieke mediku- ikasleei

 

31

Badira lainopean argitzen diren egunak:

- Okerreko barazkia erosi dut eta behar ez zen lekalea egosi; ondorioz  bota egin behar izan dut lapikokada.

- Bizarra egitea ahaztu zait.

- Oharrak hartzeko arkatza etxean gelditu da.

- 20 minututik gora luzatu du erosketa txanda aurreko atso berritsuak.

- Argiak piztuta uzteagatik bateriarik gabe dago autoa.

- Dena ordu eta erdiren buruan!..

Zorionez, egun gurutzatu orok du bere atseden gaua

Ipuin nanoak

Jon Etxabe 2017/04/07 08:43
Iraila

IRAILA

 

01

Igande goizean dendak zabaltzen zireneko garaian, denda itxi eta gero:

-  "Alejandro!", beti azken orduan datorren txatxaliak.

- "Ze bion?", ate zirrikitutik, erreta, Alejandrok.

-  "Komuneko papela biajuat".

-  "Eutzon", eta periodiko papera luzatzen dio ate bitartetik.    

Ipurlokak eta ipurterreak, biek ere burua arina

 

02

Igerilekuan:

Erori zaion giltza berdea jaso dio mutiko ilegorriak neskato ilehoriari.

Barretxoaz eskertu dio fintasuna neskato ilehoriak mutiko ilegorriari.

Irribarrea, ahotsik gabeko hitzik xamurrena

 

03

X izpien aretoan:

- Hezur barnekoenak ere ikusten dizkiat.

- Gogo azalekoenik ere ez ordea.

Zerk zeratzen zeraren zera?

 

04

Orrien aurretik erortzen dira ezkurrak:

- Landare erneko gaitun.

- Urdaiazpikoren bat gizenduko agian.

- Lurra onduko diagu gehienok.

Hazien gehiengoak berezkoa ez duen zeregina gauzatzen du

 

05

Ispilu aurrean dago gaztetxo zoriontsua:

- Begiek: niniak argitzean ertzak luzatzen dizkizuet ezpainoi.

- Ezpainek: hedatuz, matrailak edertzen dizkiat nik.

- Matrailek: aurpegiko azken giharrak ere dantzari, irribarrearekin.

Zoriona, aurpegiaren udaberria.

 

06

Debekatutako kontzentrazio ostean:

- "Ez dago zigorrik, ez baitute legerik hautsi" dio Auzitegiak.

- "Legea ez badugu alde, legea bera aldatuko dugu" dio Sailburuak.

Epailerik zuzenenak ere politikoak ezarri legea bete besterik ez du egiten, ez dago justizia itsurik

 

07

Harritzarrak jarri dizkiete oztopo autoei Urbasako larrean.

- Barrikada  egin zigutek auskalo ze iraultzaren gose.

- Ze iraultza ote amets Havana 7 zurrupari horiek.

Iraultza, edozein aroko gizarteak uneoro ezinbestekoa duen ekintza.        

 

08

"Hiru segundo ezetz, hamar palada baietz, baietz hirugarren, ...":

- Zergatik ez gaitiztek sakonago sartzen eta arinago dantzarazten.

- Ezin huen gehiago zabaldu ziabogan?.

- Ia trabeska hartzen dizkik olatuak ura sartu dakidan.

- Nor mantsoago lehia zirudik honek

Dirua tarteko, lehena ez da beti irabazlea, trabesa eta tongoa sarri baitira bikiak.

 

09

Irunen eta Hondarribian fusilak danbarradaka hizketan Alardean:

- Irainak eta golpeak jaso ditiztek emakumeek partaide izan nahiagatik.

- Politikoen intolerantziak eta agintekeriak zoko oro kutsatu dik.

Haserrea eta egonezina hain erraz pizten zaion gizarteak etorkizun iluna du.

 

10

Hegada geldian gorabeheraka dabil  lumaje hori-zuri-marroiargiko gabiraia zelai gainean, azpiko belatzean berriz suge  tripazpi koloretsua mistoari eraginez:

-  Suge horrekin egun osorako janaria neukakek.

-  Badiat bost ordurako digestioa lurra jotzen ari den sator horrekin.

Polizia dotoreena izan daiteke borrerorik ankerrena, gizakia kolpatzea baita sarri bere ogibidea

 

11

Erregai lurrinduan bilduta, dena plastiko-osagai den autoaren gurpilak galipotezko errepidean:

-  Lehen ere elkarrekin egonak gaituk.

-  Putzutik atera gintuzten arte.

Petrolioarena izan da 20. gizaldia

 

12

Hegazkina, laino gainetikako ibilgailua:

- Hemen beti ateri

- Gorago hodeirik ez bada.

Ez da  zaparradaren batek harrapatuko ez duen gizakirik

 

13

Haize-errota elbarrituak kixote atzerritarrak datozkion Ibizan:

- Hegorik gabe utzi gaitiztek, soroak garirik gabe.

- Goseak herriak erotzen dituen garaian hain zuzen.

Turistak ogia dakar besapean, jaioberriak ez bezala

 

14

Hondartzetan berreskuratzen da gorputz biluzien lilura:

- Gose gordina hire begiena.

- Nireganako disimuluzko soen truke.

Galdu egin dugu biluziaren xarma; ordez, baina, biluztearena irabazi

 

15

Nudista hondartzan:

- Aluak: Puritanoa diagu gizartea.

- Zakilak: fariseoa ere.

Exhibizionista den gizartean, larrugorria eguzkiari erakusteko ezkutatu egin behar

 

16

S. Antonio de Portimany:

- "Bar Pizzaurante": izenetan ere desmadrea Ibizan.

- "Colonen arraultza", erraldoia: monumentua ala txiste zizelatua?.

Fraile dohatsuak ez du bizileku egokirik hiri honetan

 

17

Lepo autobusa:

- Atzeko atetik sartu!.

- Txartela?, ez dago barren non kobratu ere!.

- Kalera batzuk,  besteak atera ahal izateko!.

Europak lurralde mota asko ditu!

 

18

Punta Arabi, hippyen azoka:

- From Spain?

- Ez.

- De donde?.

- Vascos.

- Mi hijo se llama Andoni. Me gustan vascos.

"Gu euskaldunak gara, Euskal Herrikoak"

 

19

Itsasgainean zintzilikatuta daude jatetxeak Cala Taridan:

- Batzuek porrot, beste batzuek jendez pil-pil.

- Jatetxe aberatseko bezero bakarrek txosnako jendetzak adinako irabazia uzten dute.

Pobrearen lanak, etena; poltsak, zuloa

 

20

Hesola tantaiak euskarri, itzal trinkoa eginez zabaltzen dira pikondoen arramak borobilean.

- Beste zuhaitzik ez dugu Formenteran.

- Ezta txabolak egiteko premiarik ere.

Nekazarien asmamen-irudimena artea bilakatzen da arazoei irtenbidea ematean

 

21

Ezin genion igarri katalanez ala gazteleraz ari zen azokako amona zaltzailea:

- "No son guapas, pero son bonitas".

- Almendrak itxura onekoak ez baina onak direla, alegia.

Kutsatu gabeko herri hizkera, liluragarriaz gain, zehatza

 

22

"Ibizak bere piratei" dio portuko obeliskoak:

- “Piratei jasotako munduan bakarra".

- Euskaldunok ezin dugu ba etakiderik goratu.

Indarkeria: boterearen pribilejioa, zapalduen eskubidea

 

23

Hoteleko jantokia gainezka dago:

- Aizu, esnea ematen duen makina hondatu egin da.

- Behia ekarriko dugu bertara.

Umorea galtzen ez duen herriak iraungo du

 

24

Udazkena Ibizan:

- Belztu eta eroriz doaz olibak, heldu zaie uzta garaia olibondoei.

- Badatoz ertzera alga gorriak, itsasoaren baitako belar umatuak.

Itsasoaren altzoak ere lehorreko urtaro berdinak ditu

 

25

Bukatu zaizkigu Ibizan:

- Hondar gaineko ibilaldi oinutsak

- Eguzkitako ordu biluziak

- Bustialdi gaziak

Bukaera oro, zerbaiten hasera da

 

26

Hegazkinak gorde ditu gurpilak turbinen hegaltxoan:

- Gurpilik gabeko ibilgailua diagu hau.

- Haizea zulatzen duen daratulu borobilak eramana.

Borobila imajinatu ohi dugu lurraren 365 eguneko ibilia

 

27

Artelazki borobilak ohi dira igerilekuko salbamendugailuak:

- Ur-egarri gintuan artelatzak uda sapetan.

- Uretarako moldatu gaitiztek orain, baina lehor darraiagu gehienetan.

Urik ez duen iturriarena,  egarri biziena

 

28

Bost errobera jarraituzko patinak aldagelako bazter batetan:

- Hi izan haiz lehena helmugan, entrenamenduetan saiatuena ez arren.

- Hartu nauten bernak izan dituk erabakigarriak

- Edo bernak hegan jarri dituen dopina

- Asmatu eta egin nauen fabrikanteak irabazi dik lehia.

Coubertin Baroiaren "Garrantzitsuena, parte-hartzea", esaldi borobilak mito bihurtu zuen lehiaketaren iruzurra.

 

29

Txatartegian  pilatuta daude era guztietako gurpilak:

-  Bira gehiago behar nizkian hik egiten huen luzera bera egiteko.

-  Hi politagoa hintzen

-  Erritmoan ibiltzean zegok koska, ordularien erroberatxoak lez.

-  Gurpila gizonaren asmakizun garrantzitsuena.

Mundua ere borobila

 

30

Bi makal lerden errekondoan:

-  Luze eta mardul hazi gaituk urteetako bakardadean.

-  Laster agertuko zaiguk motozerra eta zatituko gaitik.

Zerria ez da gizendu ondoren hiltzen dugun izaki bakarra

Ipuin nanoak

Jon Etxabe 2017/04/03 08:59
Abuztua

ABUZTUA

 

01

Onkologikoan pastillatxoa eta tramankuloa:

-  Behinola sutan erretzen zizkiaten akelarreko sorginak eta herejeak gizartea sendatzeko.

-  Kuriosoagoak gaituk gu gizakiak sendatzen, barrutik erretzen ditiagu.

Erradioterapia eta kimioterapia, biak erreterapia.

 

02

Kirolari baten lixiba balkoian lehortzen:

- Nor litzaken zapatilotako oina.

- Nor kulerootan lehiakide.

- Eta kantzotziloetan!

Bada homologatu gabeko lehiaketa eta kirolik!

 

03

Txapliguak jaietan brist eta pun:

-  Gu gabe jairik ez.

-  Gauean ortzadar eta egunez sinfonia.

Bolbora bizipoz bihurtu zuen filosofiak salbatuko du gizartea

 

04

Aizkolari proba noiz haziko:

- Pagoak: zorrotza behar haut, arrasto berean beti, sakon eta leun, maspildurarik gabe.

- Aizkorak: halakoa izango natzaik, biguna, hezea eta begirik gabea bahatzait.

Gogorra eta biguna, bustia eta lehorra, zurruna eta malgua, zuria eta beltza, kontrajarriak baina ezkonterrazak

 

05

Kale-kantoiak jaietarako pixa-leku kabinari:

- Hi hemen jarriz ni neu bihurtu nauk pixa-leku.

Gizakiak berezko errazera jo ohi du ezohizko egoeran

 

06

Zabortegi dira jaietan kaleak:

- Kale-zoruak: Hau duk ekaitza!.

- Mangerak: Jaiaren hire biharamuna!.

Gizakiak ez du berezkoa garbitasuna

 

07

Txistua, dultzaina, tronpeta eta atabala beti jaikide:

- Ni nauk irrintzia.

- Ni algara.

- Ni dantzarako deia.

- Ni jaiko taupada.

Ez dago jaietako irudi tristeagorik,  kalejiran saltariz zurtz doan txistulari, dultzainero edo txaranga baino

 

08

Txosnako esparrua gaupasaren auspo:

-  Zenbat maitasun xuxurla, ahopeko, belarrira.

-  Goizaldeko inspiratuen legebiltzarra.

-  Albistegi-esatarien komunikabide.

-  Mezu guztien pankartaleku.

- Iraultza eta utopien foroa.

Agintariei ez zaie atsegin kontrolatzen ez duten herri arnasarik.

 

09

Jaien biharamuneko arnasa orekatuz doa herri erritmoa:

- Hara postaria  aterik ate zama horia arinduz.

- Pedrok atera dizkik baba-lekak kaleko eguzkitara.

- Erramun atera duk zuhaizpeko bankura hamaiketarako.

- Luisitoren dendako pertsianak zabalik dira bederatzietan.

- Umeen txirringak eta ortuzaleen traktoreak berriro gurpilarin.

- Txakurtxo muturbeltxa pixaz berrituz doa bere esparruko mugak.

- .....  .....  .....   .....  .....  ..... .....  .....

Herri bakoitzak taupada-kadentzia propioa du, pertsonek lez.

 

10

Mandeuliek haritza dute bizitoki:

- Azal bigunpean harrapatu zioat zaina.

- Nire zaldiak ostera narrua sendo eta buztana luze.

- Plastateko batek baldratuta natorrek ni.

- Igerilekuan itota geratu duk bat.

Biziraupena, beti latza

 

11

Mandeulia eta eltxoa  hariztian:

- Hire eztena banu.

- Hi bezain txikia banintz.

Fida zaitez zutaz, besteen laguntzaz baino

 

12

Erlea eta erlaminoa:

- Gizakiarentzat etsai.

- Lorearentzat amets.

Norberarekiko ustean datza bakoitzaren indarra.

 

13

Eulia eta eltxoa:           

- Intsektizidaren beldur beti.

- Ni berriz putz baten mende.

Gizakiaren eztula, eltxoarentzat ekaitz

 

14

Errenka doa ibiltaria bidexiorretik:

- Harri koskortxoa ere oinazpian harritzar.

- Belar lehorra, arantza.

Zorria lehoia baino arazo larriagoa da elefantearentzat

 

15

Torto batetako jarduna:

- Bitxilorea: Usaiak egiten gaitin ezberdin.

- Kamamila: Baita kirtenak eta iraupenak ere.

- Txindurria: Bata begien atsegin, bestea  urdailaren atseden.

- Erleak: horregatik jartzen zaituzte lehortzen bata, lorontzian bestea.

Izadia, puzzle miresgarria

 

16

Eguzkia eta  lainoa:

- Nor gailenduko, hemen goian beti biok.

- Behean ostera biok beharrezko.

Gari horia, berde izana

 

17

Betaurrekoa eta begia:

- Nik gabe ezin duk ikusi.

- Nire lausotasunagatik haiz hi haizena.

Domino fitxateria da izadia

 

18

Aterkia, gabardina eta praka-barrena:

- Aterpe zabala nauk

- Ni gorputz osokoa

- Baina ni beti blai

Harrokeria beti ustela

 

19

Zakila eta alua:

- Ametsa eta egarria.

- Pasioa eta lilura.

- Astindua eta baretasuna.

- Aseberria arren beti gose.

Lorea eta erlea, nahiz ezberdinak, elkarren osagai

 

20

Sugandila eta muskerra Etxarriko kale batetan:

- Basoa utzi eta hiritartu asmoz?.

- Galdu egin nauk.

- Aspaldi galdu gintuan gu zementuzko zulootan.

- Goxoa duk espaloiaren epela tripazpian.

Asko dira kalezuloak liluratutakoak

 

21

Sugandila eta muskerra:

- Ni txiki eta hi handi.

- Ni koloretsu eta hi ilun.

- Bestela, antzeratsu.

Gizakiak, bi ere ez berdinak

 

22

Zorria eta arkakusoa:

- Zurixka nahiz gorrizka, biok parasito.

- Bion bezeroak beti hazkura.

Aberatsa, pobrearen parasito

 

23

Sugandilak espaloi epeleko txatxaran Etxarrin:

- Baldratu ditek kantoi bazterrean basotik herrira aldatu zen muskerra.

- Gizakia zutitzen hasi zenean indartsuenek zapaltzen zuten bezala.

Izadia, milioika urteko borrokaren emaitza

 

24

Aizkora kirtena eta mendi-mutilaren eskua:

- Leuna ba haiz izan, baina azala mintzen didak.

- Ia ba txistukatzen hauten.

Baba gozoenak, platerekoak

 

25

Txilardiko loretan erleak burrunbatsu:

- Ezti iraungo duzue.

- Erratza izatea dun nire iraupena.

Iraupena, gizakiaren ametsa eta kezka

 

26

Antoniok erretura piztu du zopizartu berriko baratzean:

- Suak: Argia eta beroa izateko aukera ematen didak.

- Belarrak: Txingar gori ondoren hauts bizigarri egingo nauk.

Gizakia, kate-begia besterik ez.

 

27

Mendebala, ekia, hegoa eta iparra nahastu dira Hirumugeta tontorrean:

- Ez Sakana, ez Ataun, postontxitxo zuri teilatugorria duk ikuskizun bakarra pagoarte honetan.

- Mugarritzar ilun sendoak ere ez ziguk asko laguntzen nora jo Y horrekin.

- Hemen Ardantza ibili duk, bere Y bidesareari propaganda egiten, edo Atutxa talde Yrekin aztoratuta.

- 1777koa ala 12-7-75koa duk?, bailara hauetako harginak euskaldunak zituan, baina alkateak ez nonbait.

Mugarriak, jabetzak kezkatzen dituen arazoa.        

 

28

Ardiak larrean dabiltza abuztuaren hondar hezean:

-  Berde gorde haute aurten euriek.

-  Zuek berriz zuri.

Abuztuko euriek, larrea guri eta ardiak garbi

 

29

Bada metalezko ahuntz zuri-beltz saldoa Sakanako autobide ertzean:

-  Hauek ez dizute belar askorik jango.

-  Pintura ordea bai.

Ez dago ezer zerbaitetaz elikatzen ez denik

 

30

Ortzadarra, errekatik errekarako igarkizuna:

- Langileen bandera, Txe Gevararen izarra.

- D bitaminaren ikurra.

- Sorollaren hondartzak.

- Txapelokerren uniformea.

- Izurdeek zeharkatzen duten itsasoa.

- Garai bateko letxada nahiz lixibaren  eranskina.

- Feministen ezaugarria.

Goiko Mari Trinik bata argia eta bestea iluna ditu begiak

 

31

Bi begirada gurutzatu dira kalean:

- Atsegin dizkiat oliba irribarretsu horiek.

- Gustuko natzaiek anpolai ezti horiei.

Begiak bihotzaren ezpain, begiaren irria bihotzaren poza

Ipuin nanoak

Jon Etxabe 2017/03/31 09:49
Uztaila

UZTAILA

 

01

- "Ze lore polita" esan zuen ahotsak.

- "Alditxorako edertasuna soilik" murmurikatu zuen distiraz loreak.

- "Alboko lorean utziko dut zure polena eta eder jaioko zara berriro hurrengo udaberrian" limurtu zuen erleak, eztenaz loreztia atereaz ordainetan.

Edertasuna ez da sekula hilko

 

02

Tximeleta eta sorgin-orratza udaberriko belartzan:

- Mito gaitun biok, pinpilinpauxa.

- Biok ederrak garelako, zalditxo hegalari.

Ederra, apala bada, maitagarria.

 

03

Bareak eta barraskiloak topo egin dute gaueko freskurara ateraldian:

- Da, prestakuntzetan?

- Atalantan ikusiko gaituk!.

- Zertan ariko haiz?.

- 100 metroetan.

- Ni maratoian!.

Irakurri berri dut badela animaliatxo bat bere bizitza osoko ibilia  zentimetrora mugatzen dena.

Ez da ezer gaindiezinik.

 

04

Udaberria:

- Zozoak: hire azken borondatea.

- Zizareak: astinketarik gabe irenstea, bat-batean.

Lorategia, askoren urkamendi.

 

05

Auskalo ze janariren usainera igotako txindurriak auskalo ze txoriren lumajetik eroritako arkakusoa topatu zuen lainoetaraino jotzen duten komunikabide dorre-orratz horietako batean.

Beherantz so:

- Hara hor behean erraldoiak.

- Hemendik begiratuta ia nanoak.

Ez da norbaitentzat nano ez den erraldoirik

 

06

Lastategian:

- Izan gintuan ba gu berde, heze eta malgu;  orain, ordez, hori, lehor eta zurrun gaituk.

- Garitzan ere buruak gailen: ogi, gozoki edo talo. Gu berriz kortako azpi, edo auskalo.

- Orratza bilatu diat!!!. Ibili huen bikoteren bat jolasean!.

- Gozamenaren ohatze, lastoarena ez duk dena atsekabe.

Sabai betea, okindegia lanean.

 

07

Lixiba kulunkan eguzkitan:

- Kotoia nindunan, mastra berdean zuri, orain zapi koloretsua ikusten banaun ere.

- Ni ostera isurkari beltza hi hengonan soro azpian, orain elurra ziruditen arren.

Biharkoa, beti kilikagarri.

 

08

Umetako ipuin bat:

Euskaldunari eman diote bazkal-mahaian bisigua banatzeko ohorea:

"Aleman, pati el buztan. Frantses pati el kabes. Euskaldun tonto, erdi-erdiko trontzo."

Gutxiagotasun-konplexua  dugu euskaldunok, mozorrotzen badugu ere.

 

09

Duela milioika urte, lur borobil honen egunsentian:

- "distirant ederra" zioen hauts-izpiak beste hauts-izpi bati, biak elkartuz.

Milioika urtetan milioika hautsen arteko liparra, hondartzak sortuz.

Maitasunak ez du kolore finkorik, hondartzak ere: urre-koloreko, beltz edo zuri izan daitezke biak.

 

10

Globulu zuriak eta gorriak topo egin dute txirrindulariaren bihotzean:

- Sarri ikusten gaituk egunotan.

- Gora eta behera, gogorra duk oxigeno-garraiolari lana.

- Bernen abiaduraren moldean beti gurea.

- Noiz helduko ote Parisera.

Mailot horia, askoren arnas eria.

 

11

Zaparradan datoz euri tantoak lurrera.

- Arabiako maraja baten hareneko bainuontzian nengoan iaz.

- Alpeetatik egin nian nik azken ibilaldia Alemanian zehar Ipar Itsasoraino.

- Arrosa batetan hasi eta bere oinetan bukatu huen ba nire bidaia.

- Auskalo non ote gure gaurko lurrartzea.!

Zientziak argituko du bizitza, baina ez die kenduko misterioei lilura

 

12

Haizeak harrotutako zirimolan elkartu ziren Jesus, Buda, Mahoma eta Konfutzioren errautsak:

- Ze nolako zurrunbiloa harrotu genian hor behean.

- Zuek jaio aurretiko esperientziadunak gaituk gu horretan.

- Zerbait behar dik gizakiak itxaropenari eusteko.

- Ez norbaiten interesik ez balego!.

Itxaropen beharra da fedearen eusgarria, dirua eta boterea erlijioarena.

 

13

Dirdir txirrindularien elastiko koloretsuak errepideko eguzkipean:

- Biraketa-eromena beheko gurpilena!.

- Alatsua izanen gurea ere garbigailuan.

Inork ez du oraindik asmatu bizitzako gora-beheren kontagailua

 

14

 Lur galdatan mahats-kordetako aleak belztu zain:

- Nongo kupelean bukatuko ote diagu.

- Agian beirazko botila batetan, agian garraio bidoietan.

- Dolare baten ordez ahoren bateko haginek birrintzen ez bagaituzte.

- Pixan bukatuko al diagu behintzat eta ez goizaldeko txahalen batetan.

Ez da inor bere azkenaz dakienik, bere buruaz beste egin nahi duena ezik

 

15

Atea krisketarekin eletan:

- Haizeari ez bada gizakiari pasoa oztopatzen gu beti, polizia lan zikinetan.

- Ezkorra halakoa!, bizitzako une goxoenak ere guk gordetzen dizkiagu eta.

Atea asmatu aurretik ere baziren isilpekoak.

 

16

 Aznar eta Pelipe Legebiltzarreko pasiloan:

- Zortzietan bildots txuletak!.

- Ez zagok bodegiya parekorik Moncloan.

Harreman xumeetan gizendu ohi dira erabaki gordinenak.

 

17

Txirrinduko balaztak pedalei:

- Zuek abiadura ezarriz, ni, aldiz, motelduz.

- Pinoiak eta platoak ere hor zebiltzak ba nola  koordinatu buruhaustez.

Orekarik ezak dakar zarrastelkeria.  

 

18

Non hasi eta non bukatzen ote, beti joanean eta beti bertan ikusten diren itsas barruko uhin altzozabalak.

- Harea horira noak aurretik gandor zurietan surflariren bat harrotuko dudan itxaropenez.

- Ez ote gaituk aparretan lehertuko itsaslabarren batetan.

- Urdinean bertan baretzea espero diat nik batelen bat kulunkatuz.

Bizitzako uhinen eraginera doa gure patua, noizbehinka branka jartzen ahalegintzen bagara ere.

 

19

Arkakusoen kongresoan:

- Lehenengo ia ito nindian putzuan txerramak, ondoren zuhaitz baten kontra lehertzen ahalegindu huen.

- Larriago ibili nauk ni tipoaren azkazal artean, barrabiletan hazka hasi denean.

- Elkarren kontra hertsatzen diren hatz lodien azkazalei zieat nik beldur.

- Elefantea dukek bukatzen ez den azalalde oparoa txorien mokoagatik ez balitz.

- Tximinoen elkarrekiko toileta baina arriskutsuagorik ez zegok ezer.

Arkakusoak berak ere bere parasitoa, ez da bizkarroi gabeko izakirik     

 

20

Bada imajinazioak  soilik detekta dezaken mezu ikusezin anitz, Bergaratik  Zumarragara tarteko Deskarga gainean jasotako hau lekuko:

- Muna: Ba omen aldats honen izen bereko herriren bat Albacete aldean.

- Clio: Baina hark laguna dik, bereizezina: Descargamaria dik izena.

- Muna: Hoanean esaiok deskarga dezala "maria" hori, sinonimoak ezinez, gutxienez homonimoak izan gaitezen, "c" edo "k" bat gorabehera.

- Clio:   Berak hiretzat "maria"ren bat bilatzeko eskatu zitian!.

Uste baino kidetasun gehiago dute lurraldeek eta lurralde ezberdinetako biztanleek

 

21

Otsoa artaldeko denean, nori tiro?: 

- Makuluak: Indarkeria eta terrorismoa, arbuiatzen ditugu !!!.

- Eraztunak: Torturak, frogatu egin behar dira.

- Mitrak: Erreibindikapenak, beti neurriz.

Gotzainen hizkuntza, bikoitza ez denean, multikoitza

 

22

Xiringak zizt egin dio zainari:

- Dakark ala daramak?.

- Kargatuta ere, senda asmoz etorri ohi nauk.

- Mingarri hi beti!.

- Odolaz zamatuta noak gaurkoan, osasuntsu hagoen esperantzan.

Sarraila onak lapur gutxi, argitan tupustik ez, prebenitu hobe sendatu baino

 

23

Tximeleta koloretsua sekulabelar-zelaiko berde mardulean:

- Lorategiko lore ederretan behar huen ez zelaian.

- Han ia inor ez litzatekek nitaz jabetuko.

Eder artean, ederrena soilik miresgarri; ilargia ere, gauez soilik eder

 

24

Traumatologiako itxarongelan:

- Deskantsuan harabilte hi trabilan, ni berriz hemen nabilek herrenka.

- Nirekin zakuan zegoen gehienak igeltseroaren masan bukatu dik ba.

- Nire errealdikoak berriz amabirgina dituk mila errezo eta kandela artean.

Harroena ere destinoaren menpe

 

25

Santiago zaindari-eguna duen edozein herriko eliza-erretaulan:

- Nork jarri ote hau nire oinpean larruazal beltzeko?.

- Zaldi gainean ezpatadun jarri hauen berak.

Santixo, Espainiak hiltzaile bihurtu zuen apostolua

 

26

Uda-festa lainoetan:

- Jo atabala

- Piztu suziria

- Bota isuri pizgarria.

Trumoia ortzian, perretxikoak basoan

 

27

Atlantako stadiumean huts eta hits daude, bolbora usaiez bildurik, berdegunea eta harmailak:

- Jokoei ere bere Akilesen orpazurda aurkitu zietek.

- Buztinezko oinak zizkian bai Atlantako digante olinpikoak.

- Dabiden habailak Goliaten begitartea jo dik berriro.

Indarrean oinarritzen denak ez du etsai txikirik

 

28

Disko, mailu, pisu, xabalina,... brist stadiumeko berdegunean:

- Meategi-kideok berriz ere auzo!.

- Ikusi haut hegan, luze eta zorrotz, zurez buztandutako gezia baihintzen.

- Hik heuk ere kometa dirudik.

- Aho zorrotzez haizea ebakitzen duen plater hegalaria bihurtu naitek.

- Erretxinez latz, haizearen fereka leuna duk bola astunaren hegada.

Giza besoa jaurtigailu denean, jaurtigai oro kirol-gai.

 

29

Dentistaren kontsultategia:

-  "oinaze-zaldia" nauk, hain erosoa naizela ere!.

-  Ziztada batez mina kentzea duk nirea.

-  Tirakada on bat hobe ukabilkada baino haginak ateratzeko.

-  Harrobian laztabinak bezain erraz zulatzen dizkiat haginak.

Ateratako haginak, betirako bakerik ez.

 

30

Biltzen duen axuleiuz urdinxka, jauzi-oholari begira datza ur barea:

-  A ze nolako plastatekoa beltzaranak.

-  Zipriztinik gabeko ziztadan barneratuko zaiguk begihurratua.

-  Baietz blaust ilehoriak.

-  Aparretan harrotuko gaitik beltzak.

-  Sabelaldea hilea baino gorriago atera behar dik hor datorren horrek.

Bizitzako tranpolinean, era guztietara harrotu ohi ditugu  urak

 

31

 Hiru patroi autonomoak, laino zuria behatoki, ortzi garaian:

- "...armetan jarria,...txispaz armaturik,.."  atutxamayorrek etakidetzat

hartuko haute.

-  "de Vizcaya floron ...", hi ostera bizkaitar ordez bilbotartzat.

-  "...prez y gloria al inclito patron",  hi ere ba!.

Ereserkiak, herrien ezaugarri

Ipuin nanoak

Jon Etxabe 2017/03/27 08:43
Argipen gisa

IPUIN NANOAK

 

 

 

Argipen gisa

 

Inguruko ikuspegiez gozatzeaz harago, gorputza uretan bezala, gogaiera eta fantasian murgilduak zebiltzan gogoa eta irudimena aire zabaleko uda igerilekuan, joan-etorri errepikatuetan. Sistematizatze eta diziplina senak eraginda nonbait, joan-etorriak zenbatzeari utzi, eta bustialdi bakoitzeko ipuintxoa asmatzea otu zitzaidan behin, gizakiaren garunetan beti ideiaren bat kiribilduta dabilenez, igerialdiko gogoetak ordenatu asmoz.

 

Igeria bera bezain lasaigarria bilakatu zitzaidan ipuin asmaketa. Igerilekuan nenbilen bakoitzean, harat-honat uretan, ipuintxo bat asmatzen ahalegintzen nintzen, ikusi, entzun edo irudikatutako zerbaiti hitz idatzizko gorputza eskainiz. Luzapen astun bilakatzeko arriskua zuen ipuin asmatuok izkiriatzeak: lehen eguneko laburbiltzeak goldatu zidan gerorako ildoa:  bospasei lerrotan  trinkotu eta laburbilduko nuen ipuintxo bakoitza.

Jolasa ohitura bilakatu zen,  uda ondoren  aterpeko igerilekuan  eman nion jarraipena  asmakizun lanari. Azkenik, igerilekura ez nintzen aldietan ere lotu nintzaion eguneroko jolasari egun orok izan ohi duen oporralditxoari helduz.

 

Ardura eta denbora lapurtzen zidan, lana bilakatu zitzaidan azkenez, eta jolasa uzteko ordua zela erabaki nuen.

 

Ondorengo lerrook ditut oldozteon uzta.

 

 

Bizi printzak

Udaberria, Uda, Udazkena, Negua, gure Lur planetaren erritmoa osatzen duten arnasaldiak dira. Jaio, loratu, umotu eta lozorrotu, berriro berpizteko. Naturaren  prozesua. Garen guztiona. Bakoitzaren ñabardura eta ziklo propioekin. Zer da gure bizitza izadiaren arnasketaren arnasaldi bat baino. Itsasoko uhinak surflaria gandor apartsuan kiribilduta daraman antzo garamatza gizakiok izadiak lau urtaroen altzoan bizi printzez zipriztinduta.

 

Bizi printzotan murgiltzen dira hurrengo kontakizunok. Barnera soa, zurrumurru epel, ortzadarreko kolore, ispiluan bildutako argi-izpi, oskol barneko mami, puzzlearen osagai, munduko ikuskizunaren talaia,  natur sinfoniako doinu, giza koruko ahots, naturaren bristada, bakoitzaren bizi puska, bizipeneko liparra, … izan nahi dute ipuintxo labur bezain lotsatiok. Burmuinean hausnarketa xume baterako hazia, bihotza kulunkatzeko bultzadatxoa, ezpainetan marraztuko den irriñoa izan daitezken itxaropenez. Ipuintxoz txirikordatutako bizitzaren ipuina.

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/03/24 08:50
Zurrunbiloan - Oraingoz azkena

ZURRUNBILOAN

 

I

ZARRASTADA PINTATUAK

 

  

EGUNEZ EGUN

 

Lo-txatalak

1

Gabezien gaindi,

goiza irribarre oparoz,

eguerdia amets argiz,

arratsa xuxurla ameslariz,

jantziko duen 

atseden ordua da gaua.

 

2

Adinez aurrera noan heinean

ilunak biltzen ditu oroitzapenak,

aurrerago adinean,

kamutsago dut bizipoza.

 

3

Ortzadarraren koloreetan

bermatu nuen bizipoza,

zaldiko-maldikora igo nintzen

ingurua neure egin asmoz.

Eskaneatuta ditut  bizipenok,

hareazko orduak aurrera,

ikusmena lakratzen zaidanerako.

 

4

Goiz irribarretsua damaizu

lo goxoaren egunsentiak;

begitarte goibelez esnatzea dakar

begiak josi gabeko gauak.

 

5

Atalez atal kraskatu zait

biziaren ontzi hauskorra,

zauriak egonean milikatuz

banjoaren hariak puntuatzea da

azken-lo aurreko denbora-pasa.

 

6

Bizitza:

jaiotza, ezkontza, duelua,

heriotzaren

misterioa.

 

7

Gauaren erritoa:

egunsentiarekin topa egiteko

arkanoa.

 

 

Asepsia

Taberna litzake

gizartearen erakusleihoa,

herritarren parlamentua,

politikaren galbahea,

ilargi gau sorgindu batetan

kasta politikoak

asepsiatu  ez balu.

 

 

Fardeleria

Garenon hasiera, amaiera,

osagaien konbinaketa berri bat

besterik ez da den oro.

Bi aldaketen tartea,

besterik ez garela onartuz,

ez ginateke hain

fardeleria arduratsua.

 

 

Argitarte

Eguzkiak ausentziaz

damaizu existentzia,

gau.

 

Bi argialdiren arteko

ilunaldi emankorra zara,

gau.

 

 

Alkimia

Potosiren irrika,

El Dorarodora ahalegina,

agian iraultza amestua,

besterik ez zen alkimia.

 

 

Amandre

Komuna, bideta, lababoa, bainera, dutxa,

berogailua, harraska, hozkailua,

garbitzeko berotzeko, edangarri edo izotz,

ura,

forma eta izaera ezberdinetan,

etxeko amandre ilargia.

 

 

Kidetza

Bestearengana urratsa:

bizikidetzaren arima,

harremanen lotailu.

 

Norberaren sorbalda:

hurkoaren sostengu,

kidetzaren itzala.

 

 

Izara

Izara,

malkoen aterpea.

Izara garbia,

plazeraren gailurra.

 

 

Airezko estatua

Urezkoa nahiz urrezkoa,

beti dago bakarrik eta urrun

estatua,

bakartiago eta urrunago,

irudikatu gizaki edo gertakizuna.

Iragana lausotzen omen harago,

irudimen kamutsak,

kontzientzia txarrak,

ordura arteko utzikeriak,

interesak, gehienetan politikoak,

jasotzen ditu estatuak,

gutxitan oroimen desinteresatuak,

edo maitasun zintzoak.

 

 

Hargina I

Tximistargiak zeharkatu zuen

egoera momifikatua,

esperantza hitza zizelkatuz

mesfidantzaren mahaian.

 

 

Hargina II

Errauts artean darraigu,

jainkoen erantzun bila,

jakinik geu soilik garela

esperantzaren etorkizuna.

 

Ezerezaren eremuan,

utzi gaituzte gaueko itzalek,

herria izanen da

bakea eginen duen hargina

 

 

Hiru kliskada

Ostiral gaupasa:

asteko hondarrean

lilia landatzeko ametsa.

 

Itsasargiaren kliskada:

urrun datorrenari

besarkada zifratua .

 

Gaubeila:

hitz iraungiari

agur mutua   

 

 

Ispilu bikoitz

Ikus zure gaua

bestearen eguerdian,

zu zeu bestearen ispiluan,

zure egia bestearen gezurrean.

 

 

Herena

Gaua,

egunaren herena

besterik ez da.

 

 

 

IBILTARIXA

 

Ibiltari beti

Ibiltariak gara

ibiltariz trabatutako bidean,

adar eroriak bizitzaren joanean,

ezpal zauritu zein ezpatatxo dirdaitsu,

ibiltari beti, egunen dantzan, bizitza abian.

 

 

Ibaia

Ibaia,

lehen paisaia,

nire bigarren sabela,

non bota nuen esparbela,

nondik zeharkatu lehen muga.

 

Ibaia,

naraman altzoa,

ibai egin nauena.

 

Ibaia,

bizitzaren lehen erdia,

beste erdiaren ametsa.

 

 

Goitikan

Hegazkina talai:

ederrago dager ibilbideak,

ezereztxo dakuskit ibiltariak.

 

 

Itsasoa sigilu

Labarrak joz

Kantauria,

hondartzak laztanduz

Mediterraneoa,

bi itsaso, bi herri,

bi itsasoak

zigilu bereizgarri.

 

 

Errekasto

Errekasto naiz

bizitzaren ibaian,

korronte nagusiak narama

bilgune orotan, 

nire baitan ainguratuz

besterik nahiko banuke ere.

 

 

Aire baltsamatua

Haizea, ura, lurra, sua

izan nahi nuke;

txirularen soinu,

aire baltsamatu,

atzenduen bilgune,

erein ildo-bizkar,

babil dardarati,

bihur nadin.

 

 

Poema liburua

Talaia batetara jasotzen nau,

ikuspegia aldatzen dit,

bizipoz geruzaz biltzen ingurua,

ukitu bereziz janzten,

hausnartzera narama;

gizakiagandik hurbilago,

izadiagandik barnerago.

 

Mundu berri bat da poesia.

 

 

Dakidana

Ez dakit

zer den zer,

zer eder bat non den,

ezer ederrik ote,

lorategia dela bizitza,

arantzadi ere,

hori badakit.

 

 

Flumina Babiloniae

Jaiotzatik heriotzara

doan tarte hori,

altzairuzkoa,

harrizkoa,

zurezkoa,

urezkoa,

bizitza,

zubia.

 

 

Bateltxoa kulunkaz

Batel kulunkaria zen justizia,

batelariari benda kendu zioten arte,

geroztik haitzetan lehertu zen batela.

 

 

Bide ertzatk

Meandroak:

zutargi baten  distirak liluratuta

patxadan geratzera tentatzen gaituzten

bizitzako bihurguneak.

 

Helbidea:

heldu ez zen gutunari

falta zitzaiona.

 

Bide ertzak:

bizitzako zedarriak.

 

 

Sarean

Internet:

noranahiko bidea,

mundura lotzen gaituen,

mundua atrapatzen dugun,

sarea.

 

 

 

GRAFOA

 

Konbinaketa infinitoa

A-tik – Z-ra:

idazlearen jolas maindirea.

 

 

Haize gorria

Norabidea erakusten du

haize gorriak,

baina ezinen du aldatu

pausoen norakoa.

Dotorea da izenez,

mugatua ahalbidez,

haize gorria.

 

 

Arnas taupada

Kritikoa,

baina ez kriptikoa

behar luke izan

bizitzako liburuak,

ulergarri egiteko

arnas taupada.

 

 

 

HEGOAK BUSTITA

 

Branka

Ez galdu itxaropenik,

marraztu ur arrastoa ortzadarrean.

 

 

Zentzua

Diru-zoroen esku dago gidaritza,

horregatik dugu gizarte eroa,

utopiaz erotuek ez bestek  

bideratuko gaituzte zentzura.

 

 

Aztia

Aztia izan nahi nuke

zenbait poema ulertzeko.

Nor litzaken, berriz, magoa

amestu poemak idazteko

 

 

Antzezleak

Poliglota:

gizartean murgildu zenean,

gizakia ulertu ezinik,

mutu geratu zen.

 

Aktoresa:

Andre hark,

oihala jaistea erabaki zuen

drama latzak antzeztu ondoren.

.

 

Filosofoa:

bizitza eta heriotzari

hesirik jarri ezinik,

isiltasunean gorde zen.

 

Agurea:

txotxongiloak garela jabetu zen ezkero,

parkeko jarlekuan eserita dago

haritik nork tiratuko zain.

 

 

Piktogramazko poema

Bizitzari buruzko

12 piktograma

jarri nahi nituzke

poema berri batetan.

 

 

Gailuak

Eskuak,

“homo habilis”aren lehen gailua,

arrazoira jauziaren lehen isla,

nork zerk bihurtu ditu hiltzeko arma?.

 

 

 

BIZITZAKO BI GURPIL


Torturarena

Tortura,

deskripzio ororen irudiez haraindi,

gizarte ustelduaren kiratsa darion

errealitate gordina.

 

 

Natura

Noria,

biraka eternalean,

bizia damaigun

harri-uraren armonia.

 

 

 

ELKARTASUN PUSKAK

 

S.A.

Bi hondeamakinek muinoa lautu dute,

hamar gizonek zementu-tantaiak birlandatu dituzte,

herri berri bat jaio da:

anonimoak anonimoaren zerbitzura.

 

 

Moduluetan

Zementuz burdinez alanbrez,

mendeku humanoz batez ere,

modulutan isolatu dituzte

nodulu bihurtu nahian,

presoak,

baina birus eta bakteriek jai dute

herriak ditu immunizatu eta.

 

 

Mezugrafo

Norberak behar du izan

itxaropenaren babes bakarra,

mezugrafo guztien gaindi.

 

 

Osagaiak

Putzu karela, eraztuna,

luneta, fruta ontzia,

errota tobera, bizkar teilak,

osagarriak dira noski,

baina batez ere,

hurkoak behar du izan

ilunean argi,

bakardadean lagun,

orduen pozgarri,

malkoen zapi,

bizitzako osagai nagusi.

 

 

Eztena v eztia

Ziztadez mindua ordez,

eztiz gozatua behar luke izan

gizakion basamortua.

 

 

 

BEGIETSIZ

 

Soen sona

Barne musikak soilik

interpretatu dezake

begiek dakusaten partitura.

 

 

Agurreko soa

Agurraren nostalgia dario

zaharron begitarte azkenduari.

 

 

Erromesaren soa

Arrasto bat jarraiki ernai,

geometria marra baten diziplinan,

irribarrez abaildua arren,

malkoak gordez,

galburuak eskainiz,

sufrikarioak leunduz,

sugarra lez gorantz,

beti zut nahiz urratua,

zursarean eta beiratean

ostendu gabe,

erantzun bila,

atalasean edo lemazain,

hurkoaren sinonimo anonimoa,

trapezioan kulunkari,

armiarma sarea eskalatuz,

bizitzari buruz galdezka:

erromesaren begitarte bera opa diot

gizaki orori bizitzaren joanean.

 

 

Ispiluaren soa

Argazkikoarena ez zen

bizarra egiten zuenekoaren

begitarte bera.

 

 

Kontrasoa

Dena eta dirudiena,

erreala eta isla,

beharra eta ilusioa,

bizitakoa eta oroitzapenak,

mezua eta keinua,

irudiaren soslaia,

bizi diren hildakoak,

hilik dauden biziak:

zer datza begitarte ostean?.

 

 

Meninaren soa

Meninak bezalatsu naiz,

nire garaian gatibu,

ahapaldi bat nahi nuke idatzi

nire aurpegi islatuan,

baina ez dut ispilurik

ez ezpain pinturarik.

 

 

Erruletako soak

Eskale  soa gizakiarena,

bizitzako erruletan,

baina beti gara galtzaile

krupierra bera ere.

 

 

Zaharron soak

Zaharron

begitarte

lausoak!..

 

 

Matearen soa

Maite ditut maite

irribarreak

ezpainetan marraztean.

Maite ditut maite

zure begiak

irri dagidatenean.

 

 

Soa soilik

Kutuna alboan eserita,

hori da zoriona.

 

 

Maitasun soa

“Begiak farrez farrez,

bihotza negarrez”,

bihotz pozez kantariak,

begietan ere irri.

 

 

 

LIPARRAK

 

Arratsa lausotuak

Jubilatu aldrak

bide-sareetan ibiltari,

bizi-minaren bizi-minez,

adin pitzaduretatik datorkien

arrats izpiak jarraiki.

 

 

Albumak

Bizipen minberatuak

oroitzapenetan biltzen ditugu,

edertuko zaizkigun itxaropenez.

 

 

Bizipoz

Eta mantxuak ere,

halabeharrez,

bizi izaten ikasi zuen.

 

 

Hizki artean

Hitzak beti labirinto,

nahiz esanahia jakin.

 

 

Autografoa

Salgai dagoenaren

ikurra

 

 

Diptikoa

Zabaltzean

eder usaina darion

ate pintatu bikia.

 

 

 

BIIZI PUSKAK

 

Puskak biziz

Iltzatuak adinean,

nor bere bakardadean,

nor bere ezinean,

nor bere agurrean.

 

 

Agurra

Laguntza eskatzen zuen,

agian agurra zen,

itsaso ilunean hondoratu zen

zaharraren eskuak.

 

 

Zaborra ez

Tristura-poltsak,

zabor-kamioek jasotzen ez dituztenak,

geure baitan gorde edo erre behar ditugunak.

 

 

 

II

 

BIHOTZ  TAUPADEN ORDUAK

 

 

SARRERA GISA

 

Kosmosaren zurrunbiloan

orduak

joanaren pausoak.

 

 

 

AZTARNAK AZTERTUZ

 

Txupa

Larruzkoa,

sekula izan ez dudan

jaka.

 

 

Hareazko erlojua

Hareazko erlojua da zaharrona,

hondar multzo osoa darakus,

goian jada txikia,

kopuru ia osoa behean.

Erloju digital batek esanen du

azken alea noiz mehargunetik.

 

 

Katua

Katua,

zenbait poema bezain

animalia konplikatua.

 

 

Arribada

Adina umotuz heinean,

urte luzez arraunean,

besondoka nekatuta,

berenean uzten da batela

moilara den arte.

 

 

Sutauts

Sua zeridan gaztetan,

sanjuansua suargia txondorra nintzen,

berotu argitu biziberritu nahi nuen dena.

 

Sutautsa besterik ez naiz orain,

berotuko nauten txingar bila

supazterraren karelean.

 

 

Labirintua

Barre eta malkoz,

urtaroz urtaro,

ateak itxi eta zabaltzea,

hori da bizitza

 

 

Labarra

Labarrak eskalatu,

ikuspegiaz une batez gozatu,

eta rappel arinean jaitsi,

hori da bizitza.

 

 

Kiribila

Orduak larrutzerakoan,

zeure barnean bilduko zara,

kanpoko  zirimolak

eraman ez zaitzan.

 

 

Ortopedia

Lokarriztatze guztiez harago,

zu zeu ez den oro

ortopedia bilakatuko da.

 

 

Ni neu

Ez dut inor ezagutzen,

ni neu ere

anonimo natzait eta.

 

 

Ezkilak

Izan zaitez zu zeu

eta ezkilak entzungo dituzu

zure barneenean.

 

 

Ilargiaren orduak

Ilargi berrian,

ilgora da esperantza.

 

 

 

TALAIATIK

 

Talo-pala

Gorantz edo beherantz,

betea edo ilunean,

puntu bat baino gehiago

bilakatzen zaigu ilargia

aldarte aldaketetan.

 

 

Gaueko hotsak

Begiak itxita

hotsak bereiztea,

jolas erakargarria:

egin ezazu  froga.

 

 

Zurubia

Labainak izan daitezke mailadiak

barandarik ez denean.

 

 

Bidaia

Gizakitik,

bidelaguna.

 

 

Euskarri bat

Irudimena:

zurruna malgutzeko,

malgua zurruntzeko,

mirari bizigarria;

utopia gauzatzeko,

eskuartekoa edertzeko,

alkimia mirarigarria.  

 

 

Arrats apal

Hegietan zein itsaso lautada ertzean,

naturaren apaindura zirraragarria da

egunsenti arratsetako friso gorria.

 

 

Atzerritar

Atzerritarrak gara bidaiariak erbestean,

atzerritarrak etorkinak ere gure herrietan,

lekuz aldatu garen eraikin biziak denok,

bizibeharrez batzuk, gozanahiz besteak.

 

 

Barraskiloa

Barraskiloa,

eraikuntza ez den

bizitoki mugikorra.

 

 

Ortzadar

Nor izanen da

bufoiaren bufoi,

barreak utzitako zuloa

bizipozez koloreztatzeko?.

 

 

Eskerrak

Zer da hoteleko gela

kartzelako ziega apainagoa baino?,

zuk duzu giltza,

eskerrak!.

 

 

 

EGUNAK MARRAZTUZ

 

Kaka burutik

Usoa eta estatua

elkartu egin dira:

tanta zuria buruan.

 

 

Preso

Hoteleko gela:

etxekoa bezain

presondegi

 

 

Biharamun

Gaua:

egunerako

atsedena.

 

 

Inventarium

Inbentarioa,

luzea zein motza,

erraza, korapilatsua,

porrotean edo ametsean,

bizipenen-gauzen zerrenda,

beti urduritasun eta kezkaz bildua.

 

 

Makulu

Taupagailua,

bihotzaren bihotza.

 

 

Zigilatuak

Zigilua:

gizartea mailakatzen duen

jabegoaren ikurra.

 

 

Bizi

Zutabea baino

lur-zorua nahiago.

 

 

 

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/03/20 08:35
Zauriak

ZAURIAK

 

Langak

Langa bat jaso, beste bat jaitsi,

heriotza-bizitza erabakia da

bizitzako erabaki bakoitza.

 

 

Ziega ikusezinak

Ziegarik gabeko kartzeletan

betetzen dute ezarri gabeko  zigorra

presoen senitarte, lagun eta herritarrek

 

 

Lurpean anonimo

Denok elkarrekin lurperatu

hilobian nortzuk adierazi gabe:

ahalegin horretan ari dira;

Zapaterok abertzale oro nahi du lurperatu,

Ibarretxek, aldiz, Ezker Abertzaleko oro.

 

 

Ehizaki

Euskal Herria,

politikoen  harrapakin preziatua,

edozein azpijokotan osteko prest.

Beti harraparion erasopean irautea, 

ehizak ezarritako zauriekin bizitzea

hori da beldurgarria.

 

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/03/17 09:01
Uneak

 

UNEAK

 

 

UNE MINAK

 

Legea zertarako

Erantzun bakoitzak galdera berri bat dakar,

 lorpen bakoitzak helburu berri bat eskatzen.

 

“Arriba parias de la tierra”

“Zutik emakumea…”

 

Legea,

herria kateatzeko botereak darabilen arma bortitzena.

 

Legea-askatasuna,

beti kontraesanean,

biak, baina, elkarlotuak.

 

1968-2007:

Legeak aldatu dira,

baina berdinean darraigu,

demokrazia tirania da,

batena ordez  gutxi batzuen diktadura,

hauteskundez mozorrotuta.

 

 

Objektuen herstura

Mugatua izatea da muga nagusia,

muga guztien artean

gizakia bera da muga zitalena,

muga zitalen artean

politikoak dira mugarik ankerrena.

 

Gizakia dago muga guztien segidan.

 

 

1967-2007:

Paretari ate bat atera geniola uste genuenean,

beste pareta bat jaso digute irekiduraren aurrean.

Madarikatuak politikoak,

edozein dela bere izena.

 

 

Orain eta beti

Bideginean saiatzen ari gara,

zakur amorratuen erasopean,

gorbata daramate batzuk,

peloteroa besteek eskuan,

politikoa-polizia biak zakurrak,

elkar osatzen duten binomioa.

 

Geuk egiten dugu destinoa,

hori da egia borobila.

 

1968 eta 2007, dena da berdin,

gaur egun ere badira erreboltak,

baina 68an ikasi zuen botereak

lehen arnasatik ito behar direla.

 

 

Ene pentsamendua

Gaztetako baikortasunak dira poeta gaztearenak,

etsipenaren estalgarriak zahartzaroan

baikortasun iritzi eta ahaleginok.

 

Ezin herdoilduok  naturaltasunez onartzea da

ilunabarreko argi izpien ederra.

 

Sortu den dena da zigarrokin izana hauts bihurtzean;

ezpain eder edo atseginetan erre bagara,

lurrin gozoa atera badugu,

gozamen eta patxada apur bat eragin badugu, …

ez gara erabateko zigarrokin etsigarria izanen.

 

 

La cimitiére

Zaharrok,

itxurosoenak ere,

kanposantuko itzala gara.

 

Ez gara kolore urdinen

krudeltasunaren

pintzel plastada.

 

Bizitzak duen  erritmoaren

margo iheskor bat besterik ez,

argiaren istant berezi hori.

 

Izan ginen,

izan ginelako dira,

izan ginelako direlako

izanen dira.

 

“La Cimitiere” ez ote

zaharron isla ispiluan!

 

 

Barnean dut otsoa

Gizartearekiko konpromisoak

damaio zentzua bakardadeari

 

 

Barne zauriak

Partekatuak direnean

norberarenak eta besteenak

orduan dute bidea eta segida

bizipenek

 

“Gerora zer dago?”

galdera antzua

besteei begira

egiten ez denean

 

 

Herioaren egia

Nire errautsak

nire gorpuzkinak

zerbaiten ongarri

izanen dira.

 

Baina,

batez ere,

taldeko ahalegina

izanen da

etorkizunean

iraunkor

nahiz

ahaztua

galdua

ikusezina.

 

 

ORDUEN MAILUA

1

Saminak dira

bakardade pertsonalak,

jasan zailagoak

taldearenak, ekarpenenak,

ideienak, asmoenak, …

 

2

Kanpai hotsak,

kanpai-jolea bizi da behintzat.

 

3

Ura badoa errekan,

erreka ez da lehortu,

ura joatea ez da arazoa,

erreka lehortzea baizik.

Kea desegin da

baina su-hautsa

ongarri da.

 

Hori da bizitza

 

 

Izanatik harantz

Heriotza ondoren zer?.

Oraina segurtatuta 

daukanaren galdera.

Ez naiz ogiaz soilik ari,

herri eta gizarte baten

oinarrizko eskubideez baizik.

Ogia misterio zaionak

gau neketsuko egunak ditu

 

 

Zuhaitz urratuak

Herri bezala zer garen,

euskaldunaren galdera.

Izaten utziko diguten

galdetzen dugu,

baina basoa matarras moztuz

erantzuten digute,

gorputzak kolpez more utziz.

 

 

Gauzen erantzuna

Geroaren zantzuetan

sineste zoroak

egungo existentzia

hutsune, zuri, ezerez, 

gezur eta laino

bihurtu dezake.

 

 

Gauza beraren galde

Euskaldunen orainak,

Euskal Herriaren geroak,

nau ni kezkatzen,

nor eta zer

izanen garen lehian,

nor-izatea, zer-izatea galdera

filosofiko existentzialistez harago.

 

 

Hegaka doa

Une bakoitza

baliatu behar dugu

euskaldunok,

helburua

zail eta urruti

dugula jakinez,

eskubideen lehian,

beti joanean,

helmugarik ez duen

maratoian.

 

 

Garenez harro

Herri bat gara,

aske nahi duen

herri kateatua.

 

Galdetzeak

jartzen gaitu bidean,

erantzunak damaigu

ibilirako indarra,

garena garela,

garenez harro.

 

 

Ilgora

Errepresiopean

odola bero,

errepresiopean

burua hotz.

 

Hiltzailea

bestea den bitartean

beti izanen da herioa

eta madarikazioa.

 

Norberaren ukazioez

jabetuz

emanen dugu

lehen pausoa

konponbidera.

 

 

Uste eta promesak

Esperantza nagiko

gau larria

bizi du euskaldunon

existentziak,

etorkizun fidantzako

uste eta promesak

amildegian behera

etorri zaizkigun honetan.

 

 

Gauzen mindura

1

Ura igelaren presondegi?,

ura baita bere habitat naturala.

Uraren mugak dira presondegi.

 

Barnera begiratzeko ahala

pribilegiatuen ahalmena da,

samingarria ordez, pizgarria

 

Hemengoa naiz,

hemen geratuko ere,

kosmosaren zati,

fede pizgarria da hori,

eternitatearen hazia,

ioi dardaratia,

izateaz harro,

ilundi distiratsuaren barnean.

 

2

Loa,

bizitzeko indarberritzea,

gozamenaren hazia.

 

Esposatua naiz

gizartearekin,

horrek egiten du urrezko

nire bizitza,

besteentzako

ikatz berogarri izateak.

 

Behe honen bestaldean

goiko goidura bera

aurkitzen da,

borobila baita ama lurra,

eta antipodetakoa gure anaia.

 

Existentzia,

unean uneko

karanbola zoragarria,

nahiz nire esku ez dagoen

bidea gauzatzea.

 

 

Fedea enbortzat

Ez kanpora ez gora,

barnera behar du begiradak,

behean behar du oina gizakiak.

 

Enborra,

zer da gizakiaren enborra,

non da sustraitzen?.

hor datza esperantzaren gakoa.

 

Gizakiaren bekatua,

mugaz haragoko ametsa,

garenaren ezinaz izutzea,

garenaren gutxia ez onartzea,

ahal dugunaren guztiaz ez jabetzea

 

Kosmosa da jainkoa,

biziberritzen gaituen altzoa,

betirakoak egiten gaituena,

ez gara bukatzen,

itxuraldatzen baizik.

 

 

Askatasunaren dolorea

Besteengana naramana da

nire  bakardadea,

bestea etsai zaidanean ere.

 

Aukeratu beharrak damaio

gizakiari beldurra,

erabakitzea  nola saihestu da

izuaren iturria, 

ahaltsuen inposaketa da

bizi-egarriaren aizkora zorrotza,

jainko errealen labana hiltzailea da

odolusten gaituena.

 

Bizitza,

erabakien kate etenik gabea,

harro naiz gaitasun honetaz,

gaitasun erabat baldintzatua arren,

ametsa besterik ez bada ere.

 

Askatasuna,

erabakitzeko ahalmena,

ametsa hutsa,

jainko aitorturik ez dugunon

jainkoa,

sasi-jainkoa berau ere. 

 

 

 

UNE MINBERATUAK

 

Ordurik ez denean

Ez da arazo edo kezkarik gabeko

egunaren hondarrik.

 

Une isil bat aurkitzean

hor datza xedea,

hor dago koska.

 

Kontzientzia kamutsa

behar baita

horretarako gehienetan.

 

 

Ariman kantak

Uneoro behar genuke

Agata Santaren bat

barne pleguren batetan

kantu isil baterako.

 

 

Promesezko zelai

Ikastolak Erriberan,

Erribera euskaradun

izanen den

itxaropena

 

 

Kantauri itsasoa

Kantauri itsasoa

hainbat familien

sorbalda urdina.

 

Kantauri,

itsaso oro da misterio.

 

Kantauri,

bazter honetan

inguratu gaituzte,

katez lotu

gogoen barne eremuetan,

baina ez dugu

itsasoz alde eginen.

 

Kantauri,

estropada egun ederrean,

ontziak oraindik uhinen aparrean,

egurtu gintuzten zipaioek,

askatasunera boga

egin nahi genuelako,

itsu dabila Ibarretxe.

 

 

Aleluia

Gabon,

sentimenduen

festa-egun.

 

Gabonak

Merkatarien

festa-giro

 

 

Naturaren sakona

Loa,

gauaren oparia.

 

Lorik eza,

biharamun mikatzen iturria.

 

Lo hartze goiztiarra,

esnatze berantiarra,

gauaren ertz desiratua biak.

 

Lo sakona,

egun kontzientea luzatzeko

kontzientziaren ausentzia

 

 

Dakit

Nire barrena hizkiz, ezta hitzez ere,

husten ez dakit,

horretarako gai ez naizela dakit.

 

Agian horregatik

niregan biltzen naiz,

inongo edo inoren arrosa

ez izanez neureegi nahi dut bizi.

 

Nahiago dut nire baitan galdu,

kanpoan alderrai izan ordez.

 

 

Ur gazte

Izan nintzen,

orain naiz.

 

Penak eta alegriak,

hori da bizitza.

 

Nintzen, naiz,

nadin beraz.

 

Ni neu

eta kito.

 

 

Agorreko arratsean

Oparo eman dit

bizitzako urtaro orok,

nik neuk urri emanaz

naiz zahar kezkati.

 

Gozatu dut uneoro,

baldintzapeko gozamenez.

 

Bizitzako arratsean

ez naiz biziaz damu,

ordu mozkor gutxi,

atsegin asko,

plazer nahiko.

Esker ona diot bizitzari.

 

 

Ez naiz poeta

Poeta izan behar da

poesia idazteko.

 

Bada poeta ez denaren

poesia itxurakorik.

 

Ikuspegia eta sentiberatasuna,

hor datza poesiaren funtsa,

ez hitzak dottoretto

edo irudiz lotzean.

 

Poesia ez da hitzekin jolaste soila.

 

 

Enarak zeruan

Hondartza ederrenetara joan,

kopla beltz guztiak utzi,

txirla politenak jaso,

barnea kantari, airea koplaz bete, …

 

Maiteak ez daki

hondartzara joan zarenik,

esaten ez badiozu.

 

Komunikatzea,

maitasunaren funtsa.

 

 

Lararin-larara

Nigana,

zugana,

lararin-larara,

ezkutukoak ohi dira,

lararin-larara,

zirri gozoenak,

lararin larara.

 

 

Hibaiak.

Italian barna heldu ziren

sortaldetik basoak Euskal Herrira,

milaka urteko etorri geldian.

 

Bizi ahula ibaiak?,

oparotasun berdearen hazia da

bere joan geldoa.

 

Ez behera, ez gora,

ni ere etorri banoa,

kosmosaren altzoan

karanbola berri batera.

 

Ez dut stop egin nahi,

ametsek, asmoek, esperantzek,

arrastoren bat utziko zuten

ziurtasunez.

 

 

Materiaren handia

Bizi naiz,

hala fortunatu zen.

Ni neu naiz kantu,

olatu eta poema.

Laster batean

beste zerbaitekin

beste zerbait

sortuko naiz.

Kosmosaren

bihotz harrigarriaren

eraginez.

 

 

Ezinaren ezina

Ezinaren galga, porrotaren hazia,

ezinaren eta itxaropenaren lehia

hori da bizitza.

 

Pesimismoa erein,

etsaiaren arma nagusia.

 

Ze zaila norberaren ezinak onartzea!!!.

 

Ezinean zein ekinean,

asperdura da

etsipenaren sorburua,

porrotarena ere.

 

 

Izanaren gose

Ez naiz bizi izanaz damu,

zenbait jarreraz bai,

banaiz damu.

 

 

Ederraren ederrez

Gizonen begiak

emakume gorputzen

esklabo.

 

 

Bizia da udaberri

Zuhaitzek

garunik balute,

biolentoa 

terrorista

deituko lioke

basomutilari.

 

 

Urtoro

Neguan

bizipozik

ez duenak,

udaberria

motel.

 

 

Pasa ziren

Bizitzako

aukera

galduak!!!

 

 

Ziren desiraz

Zitezkeenak

balizko

geratu

zirenekoak.

 

 

Amuarrainen ametsa

1969tik 40 urte geroago, herri hau oraindik ez da tamariz ihar, harizti eta pagadi berde gazte berri izan asmoz lehian dirauen herri zahar zauritua baizik.

 

 

Nor poeta

Zer da

poeta izatea?.

Zertan datza

poesia?.

dotore eta ezberdin

hitzak txirikordatzea?,

arazoen gainetik

labaintzea?,

jolas bat?,

ihes bat?,

barne dei bat?.

 

Bizitzari

errotik helduz 

behar du poesiak,

bizitzari

ikuspegi berri

ezberdin batez

begiratu.

 

Izadiko zati da

gizakia ere.

 

 

Lizartza

Lizartza,

2007an,

etorkin politiko

eskuin muturrekoek

Espainia osoan

ezaguna egin zuten

herritxoa.

 

 

Poeta non?

Ze poema labain iheskorra,

irakur-goxoa arren,

baina zein da

poetaren esperantza?.

 

Mozoloegia naiz nonbait

jabetzeko edo igartzeko.

 

Poema hau idatzi zen egunetan

Burgosen epaitu gintuzten,

Euskal Herria kalean zegoen,

herri baten esperantza epaitzen zen.

 

Non zen poeta?.

 

 

Ze plazer

Ze plazer,

zerek eragindako plazera?.

1970.

Poeta Parisen zen,

iheslari anitz Frantzian gordeta,

ni kartzelan Zamoran,

apaiz mordo bat lagun, …

herri osoa jazarria

Poesia

mundutik ihesbidea ote?.

 

 

 

UNE MINBERAK

 

Holakoa naiz

Tipo bitxiak gara

gizakiok.

Ni

kontraesan bat

naizela onartu

eta kito!

 

 

Askatasunaren esperantza

Kendu zigutena berreskuratu,

duguna gorde,

konkistatzaile edo atezain,

bi zeregin zail,

biak zama astun.

 

 

Iñigo eta Xabier

Iñigo eta Xabier,

oraindik hautabidean diraute,

ezpatak dantzan bidegurutzean.

Euskal gogoa galdu ez delako!.

 

 

Koplak

Badira

kristal hauskaitzak

badira

burdina hauskorrak

 

Koplak bezala

 

 

Hautsiz eraiki

Hautsi dugu!

orain eraiki!

hori da bizitza,

berritzea,

izana izanez

oraina jarraitu.

Horra zoriona!

 

 

Kain eta Abel

Konfrontazioa,

herrien arteko betiko jokoa.

Jainkoa Abelekin hil zen,

irabazlea da orain jainkoa.

 

 

Kolorea ikur

Gorria horia morea zen

gurasoei paparrean ezarri

lore lerden zirudiena;

gorria horia gorria

haragitan iltzatua dugun

ezarri gezi zornatua;

zuri gorri berdea da, aldiz,

gure krabelin gorri amestua.

 

 

Egunabarrak

Behatoki zoragarria Anbotoko gailurra,

milaka euskaldunen biziraupenerako arnasa.

Anboto barreneko laugune berdea,

asteko nekeen ukendu lasaigarria.

 

Azal zakarra, aurpegi gogorra,

Euskal Herriko tragediari

irtenbidea gauzatzen ez dieten

politikoena da.

 

 

Diruaren behatzak

Hiriko bideetakoa,

auzoetakoa ere,

ez da nahasmena,

irabaziek ehundutako

diru-sarea baizik.

 

Bakoitzak bere zeregina

betetzen duen txotxongiloak

besterik ez gara

asfaltoko txerpolariok,

hariak diruaren behatzek

mugitzen dizkieten

zirko korapilatsu honetako

aktore aktoresak besterik ez.

 

Zentzu gabe xurgatzen dugu

ontzi distiratsu erakargarrian

eskaintzen diguten pozoia,

asaldatu ez gaitezen,

tantoka eskainia,

matxinoak baitira

beraien borreroak. 

 

Bekatuaren simaur hori da,

biziraupenerako droga,

Europako andetarron koka.

 

 

Zurrunbiloa

Poemak gaitzesten duen horrek

egiten du bizitza erakargarri. 

 

 

Begiradak zaunka

Eskalea,

denok dakigu

gizon hori

gure senidea dela,

baina gu

oskol gotor batean

bildu den barraskilo

bilakatu gara.

 

 

Lepoa egin

Gizarte honen erantzuleen aurka ekin beharko genuke biraoka matxino ekinean, beraiek moralik gabe jarraituz, moral estu hau ezarri digutenen aurka. Ez da egia denok garela errudun, denok erantzule. Beraiek ezarritako moral zitala pairatzen dugun gizajoak besterik ez gara. Barkatuak gaude jadanik gu denok. Moral hori ezarri diguten horiei lepoa mozten diegunean izanen dugu barkamen osoa.

 

 

Hiltzaileak.

Politikoak, poliziak,

enpresa-gizonak, etxegileak,

droga eragileak,

militarrak, irakasle salduak, …

horiek eta beste asko gehiago dira

hiltzaileak.

 

Hildakoei,

hiltzen gaituztenoi,

hilko gaituztenoi

deitzen digute

hiltzaileek  hiltzaile.

 

 

Mamuak hondartzan

Hiru ez, lau, sei hamar eta gehiago mamu azaldu dira euskal Herrietako hondartzetan. Horregatik ditugu kaleak poliziez josita, politikariak bizkartzainez hesituak, epaileak politiko bihurtuak, … kartzelak matxinoz gainezka.

 

 

Pobere

Tamalez

poetak ez dira

Euskal Herriko

pobere bakarrak

 

 

Herri hautsia

1936 - 2007.

Harriak oraindik hautsiak diraute,

harriak oraindik hausten darraie,

Espainia handiaren itzalpe berean.

 

 

 

UNEAREN ERTZAK                                                             

 

Zu, natura

Natura,

poetaren

poesia-herria,

giza harraparien

sarraski eremua,

kontsumitzaileon

zabortegia.

 

 

Hegazkinean

Zerua,

nik lurrari

goitik begiratzeko

behatokia.

 

 

Poema kosmikoa 

Ni neu naiz

poema kosmikoa,

takada miragarri baten

karanbola miragarria,

beste takada batek

karanbola berri batetara

eramango nauen

izpi kosmikoa.

 

 

Eremu desesperantea

Gaztela:

 

Aletegi oparoa

hauteskundeetan

politikoen harrapakina.

 

Bisita-leku,

pasabide

berde horia

urtaroaren arabera.

 

Eskuinaren habia

Euskaldunon etsaia.

 

 

Materiaren garrasia

Ni,

natura.

 

 

Soaz harago

Naturari so sortzailea,

bedi, hori da poeta izatea,

bego, hori da poesia.

Baina poemetan

gizakirik ez bada,

gizakia denean

absente nabarmena,

antzua izanen da poema.

 

Gizakia ardatz ez duen poesia,

ez da poesia.

 

 

Ebak Adani

Errua besteei egostea  da

gizakion errua.

 

 

Oraina eta geroa

Beharrezkoa da egoerari buruzko hausnarketa, kritika, salaketa. Baina irtenbidea aurkitzea da arazo nagusia. Herria liluratzean datza irtenbidea. Nola liluratu herria, hori da asmatu behar duguna eta asmatzen ez duguna. Gainera, arazoaren bihotzean politika dago, dena irentsi baitu politikak. Eta politikak politikoen interesa besterik ez du. Herriaren interesengandik urrun beti.

 

Aurkezpena

Jon Etxabe naiz. 1933an jaioa. Jubilatu nintzanean irakurtzea eta idaztea izan zen aukeratu nuen denbora-pasa nagusia. Mota ezberdineko hainbat material pilatu zait ordenagailuan. Haize bolada batek eramango nauen orri bat naizenez, material hori sarean jartzea pentsatu dut. Zatika eta sailka ateratzen joango naiz. Bideak erakutsiko dit zer eta erritmoa. Lotsa eta ridikulu sentipena sortarazten dit. Baina nahikoa zait bakar bati lan hau baliagarri bazaio.