Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Mispillibar

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/03/03 08:58
Mundu nano hau - Pleguetan gatibu

MUNDU NANO HAU

 

 

Iraun beza

gure izate leunak

edonon

 

 

Jakin nahi nuke nik astronomiaz

gaueko zerbitzugunera joan-etorrian;

ahaztu zait nekien ia dena,

gaur egun Hartz Nagusia, Ipar-Izarra,

Artizarra eta Aldebaranetik haratago

ez dut ezer  ezagutzen.

Baina ikuspegi orokorraren

edertasunak berdin dirau

 

 

Handi gertatzen zaigu

guri mundu txiki hau

 

PLEGUETAN GATIBU

 

 

Arkanoa

Olatuen azpitik,

bizitza harrigarria 

antz ematen dugu

antzeman soilik.

Berdintsu ere

herri honen arimak

ihes egiten digu

 

 

Hitza dut tresna

Ez dut hitza beste lanabesik

bide edo ahalmenik

barnea azaleratzeko

baina arkatza hartzeaz bat

“hitz are zimurragoez”

ari naizela dirudit

 

 

Mila legoa bitarte

Ezin bizi Euskal Herritik aparte,

are gutxiago atzerrian.

 

 

Bizitzaren gakoa

Zigarro kea irentsi eta erabat gozatu,

edo zigarroari tiratu ahala

kea irentsi gabe bota,

hor datza bizitzaren gakoa.

 

 

Paradoxa

Ulertu ez

baina gustatu

eta gozatu,

bizitzaren

paradoxak.

 

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/02/27 08:25
Mintzak

MINTZAK

 

 

A

Mundua korapilatsua da

gizartea zailagoa

gizakia erabat ulertezina

labirinto batetan bizi gara

agian kaos sailkatuan

 

 

B

1

Aguretxo bat ikusi ei zuten

gizarte-zidorretan galdu itxuran

ez zen gutxienez bizirik usteldu

 

2

Argia egin zen

baina gizakiak

leihoa itxi zuen

 

3

Gizakiak

zerrautsa asmatu zuen

zerion odola xurgatzeko

 

4

Garantiarik gabeko objektua da gizakia

horregatik asmatzen dituzte gerrak politikoek

 

5

 Errazagoa da tximino batekin

zerbeza pitxarra konpartitzea

zenbait poemen labirintoan

nondik norakoa asmatzea baino

 

6

Dibertitu egin naiz poema

irakurtzen aurkezlearen titi handiak

ikusi ditut fikzioa baita

errealitatea argia nintzen txapak

txanpon erredukzionista izan gabe txikitan

kaniketan dibertitzen nintzen

 

7

Ur tanta itsasoan lez

poemotan bildu nahi nuke

baina olio tanta bainintzen

azalean geratzen naiz

 

8

Hor daude koloretsu

ertz kiribileko txatalak

puzzlea baina ezin dut osatu

 

9

Zaila dugu pelikanook

poemon zoologikoan

bizirauteko sena gordetzea

 

10

Joanak joan

Juana eta Juan

 

11

Eguzkia esnatu zen

odon agureekin pilotan

jolasteko plazan txarangek

adostutako errehabilitazio irrealaz

 

12

Medusek igeri egin zuten

bi milako hamarkadan

sorosle insolidarioak

heldu ziren arte

 

13

Bidelapurrak notaritzan

valeriana premiarik gabe

errimak ostu zituzten

laboa hil zen egunean

 

14

Eta metastasia

poeman hedatu zen

 

15

Zein da bertsoon

eskaintzan eskaintzen

zaigun errealitatea

errealitaterik balego

 

16

Limoia lapurtu

zure zera kolorgetu

konfiantza galarazi

urak morokildu

tom eta jerry akabatu

nahi dizuten honetan

oh euskal herria

ez utzi justiziari zure

lorontzian sartzen

ez baita kabitzen

zorionarekin batera

 

17

Mediterraneoa lasaitasun

urdina pilatutako

liburuak lagun hitza

dute burutapenek ezezagunak

ezagutuz atzerritarrez

herriago hezurrak ere

malgu   erantzuna ote

galderek urre koloreko

arratsean plazerez blai

 

18

Inork ez du ezagutu

egia ispilu ostean dago

ostendua errealitatea biolentzia

botere etsipendutuaren merkatuan

betidanik kotizatua legezko

trafikanteen  erreflexua besterik

ez den galdetzea terrorismoa ote

 

19

Gaur egungo peter pan-ek

bideo digitalean beharko

lituzkete aurkitu poemak

galimatias hauek baino

ulergarriagoak

 

20

Aizkoraz intsektizidaz amodioa

zapuztuz sinboloak tiobiboan

irabiatu dituzte ezer gutxi

garela dakigu trakeskeriaz justiziak

prestigioa papurtu nahi digu moralak

esklabo egiten du etsipenak

menpeko atzerritarrek bizipozez

iraun nahi dute euskarak

oraindik dirau egunsentian

nazio izanen gara ze demontre

 

21

Karabana denak aldatu dira

lekuz belar trinko berdea

mardul dator hego haizeak

lehortu du lurra txakurra

ez da agertzen nor

izanen ote bihar auzo ez plagio

ez poesia txantxa da et ita porro

 

22

Egun batez potak gogoeta

ereiteko ulergarri bide

berri bat aurkituz barre

eginen dio alea esperimentuari

 

23

Hara non poeman Zamoran

Julian Murtziakoak  irribarrez

aholkatu hitza aurkitu

dudan ataraxia    

 

24

Oparitu zidaten

amets belarra

oparituko diet

poesia uneak

biziko dituzte  

 

25

Zatika-zatika

lerroz lerro

bere kosmosa

marraztu du poetak

antiejuarena baina

norbere esku utzi du   

 

26

Koadro ederrenak pintzelada

ukituz eginak dira kolore

zoragarriak pigmentuz argazki

liluragarriak pitzelak sen

berezia behar da poetaren

kromatismoa osoki jasotzeko

 

27

Poemon azokan arimarik

gabeko rodolfo alfredo

merkatari teologoek baietz

hermeneutika guztien gaindi

hitz debekaturen bat aurkitu

 

28

Irribarre maitagarriz

begiak kizkurtuta

urrutira begiratzen du

azal-hegaletik poetak

baina nire begirada

lerrootan galdu da

hegan egin ordez

 

 

D

Geroaren itzalean

Oraindik balore batzuetan sinesten dudalako

Irakurtzeko apustua  egiten dut. Baina

Zertarako?. Garunak herdoildu ez zaizkidan.

Bihar hurrengo  eskaintza irakurriko dut zer

Pentsatu emango  didan esperantzan

 

Altxor umilak

Kaleko ibiliari dimentsio berri bat ematen

Dio poemak. Betirako galtzen diren

Pentsamenduei iraunkortasun bizia nola

Eman ikasi beharko genuke ukitu apalez

Osatzen baita bizitza

 

Ilinti

60 bidaiari autobusean, zaharrak denak,

Zaharkituak asko. Kantari, bozgorailuaren

Oihartzun, aiton- amonon zurrumurru apal

Kantaria hedatzen da airean. Egun lasaien

Egunsentiak irekitzen die bizipoza euripeko

Egunetik hondartza gorietako urdinera. 

Bizipozaren hegalak zabaltzen ditu gaztetako

Oroitzapenak. Abestiok oin dantzarien txingar

Zirenekoak. Ilinti dirauten ametsak.

 

Adinaren mugan

Arrakalak azalean, artrosia junturetan, gizaldi

Bateko joan zabalaren lekuko, bakoitza da

Historiaren zatitxoa, bakoitzak ditu kontaezin

Istorio. Inork kontatuko ez dituen historiako

Istorioak. Hiztegietako pertsonaien ospea

Ahalbideratu zuten pertsona anonimoak.

Mediterraneoko INSERSOko adinekoak.

 

Joanak joan

Ez dugu galdera ikurrik zaharrok,

Buruarengandik banatutakoak dirudigu,

Unekoak  soilik loratzen zaizkigu. Eguzkia

Atera da baina haize hotz finak  eserleku bigun

Sakonez hornitutako aretoan   baztertu gaitu

Hildako orbelak zirimolan bezala  Ekaitz

Gotorrei aurre egindako haiei ekaitz zaie 

Eguzki epeleko kirria bera.

 

Izan zirenak

Andre Platonoven , “Lubakia”n murgilduta,

Jada jaio izanari esker soilik bizi garelako edo,

Aspertutako zakur zaunkaria bezalakoak ote

Garen pentsatu dut. Horrela bizi izan dena,

Azkeneraino jarraitzen du berdin bizitzen.

Geure bizitzak ez ote gaituen izutzen, barne-

Barneko esanahirik ez dutenak topatzeko.

Pentsatzen ez dugulako zentzurik gabe

Jokatzen ote dugun, egiaren jabe ez den

Gorputzaren ahulezia ez ote dugun.

 

Koloreen anabasa

Korapilatuegia bihurtu dute poetek berez

Ulerterraza behar zuen hitzen jolasa. Zama

Handiegia ezarri diete hitzei. Hainbeste

Kiribildu behar ote hitza bizipen zuzen eta

Argiak azaltzeko. Ez ditut eskatzen

Ortzadarraren kolore zehatz lerroak, baina ezta

Ezer agitzen ez didan kolore nahasketa ere.

Pintura bezala, poesia ere letren

Aristokraziarentzako produktua da. Hitzen

Jolasa besterik ez, ez herriarena ez

Herriarentzat. Gaurkoa ez da biziraupen

Lubakian irakurriko den poema, gerra garaian

Bataila ondorengo bizinahian  irakurritakoen

Bikia. Poetarentzat estetika arazoa besterik ez

Da poema, agian, Edo bakoitzaren barnea da

Ulertzaila, formez harago, agian.

 

Jerolifikoan

Irudi iritzi hitzen nahasturaren geruzaz biltzen

Du poetak egia. Poesiaren pasioan jarraituko

Dugu zenbaitzuk  Mariek alferrikakoa dela

Usten badute ere.  Agian aurreikusitako ezer

Eskaintzen ez duen arkanoarengatik. Ez dakit

Hitzak ulertzeko direnik, nik neuk ez ditut

Geografia poemakook ulertzen, ez baitiet zedarririk

Aurkitzen, baina poemon bidegurutzetan

Jarraitzen dut jakin-min eta bizi-minez.

 

Pag. Maritim

Cambrilsetik harago genuen zita. Pag.

Maritim. Eta ibilira atera gara. Gaur egun ez

Dakigu bakarrik ibiltzen, eta txakurrarekin

Ateratzen gara, edo ez dakigu oinez ibiltzen,

Eta bizikleta daramagu lagun, azkar ibili

Beharrez agian patinak jartzen ditugu oinen

Luzagarri. Bide-gorrira  mugatu ditugu

Bizikletak eta patinak, txakurrak ez,

Kaka jasotzeko plastikozko poltsa badaramagu

Eskuan. Gutxi batzuk gurutzatu gara, ez diogu

Elkarri begiratu ere egiten. Dibortziatuen

Gizartea gara. Txakurtxoa emea da, lazo arroza

Da bere matrikula. Iazko ibilbide berean

Gaude, pasealekua hobetu dela  baina gizakia

Eta herriaren  elkarbizitza lehengo okerrean

Dirauela sentimenez.  Eguzki egunean ibili hau

Aukeratzea ez da inola ere tragikoa erantzun

Ezazu Cambrilsez galdetzen badizute.

 

Talaiatik soa

Goregitik nonbait begiratzen diet poemoi,

Behatoki batetik bezala. Lausoegi dakust

Lurraldea, bristadak, zuhaitz, lorategiak,

Belartzak, soro udaberritu eta abar. Hurreratuz

Zehaztasun bila, gozatzen dut lore, orri, garau,

Belar eta abar bakoitzarekin baina

Osotasunaren edertasuna ez dut eskuratzen.

 

Ahateak zeruan

Mila dira ditugun galderak, beharrezkoa eta

Garestia bakoitza. Hurbilekoen arteko arazoak

Konpondu ezin baditugu, nola Euskal

Herrikoak. Burukomin gehiegi erregalatu da

Harategietan herri hau pozoituko zelakoan,

Behatz txikia jarri digute nini aurrean eguzkia

Itzaliko zigutelakoan. Txingorra ari du eta ez

Digu balio aterkiak, aitaren etxea eraikitzea

Zaigu aterpe bakar. Haserretuko zaizkigu

Jainkoak, baina ez dugu ihes egingo ez

Heriotza duinik onartuko. Hegalak petrolioz

Zikinak arren, ahatek zeharkatuko dute zerua.

 

Pausoka

Bere orbitan dirau munduak, Gladys garbitu

Zuten manifa, bortxaz sakabanatuta, ez da

Oraindik bukatu. Gladysek badu parkea

Donostian, baino ez gaude iraganari begira,

Alizia ez da inongo lurraldera joango.

 

Erasotasuna

Esperantza predikatu digute baina inoraezaren

Norabidean. Aireportu bihurtu dute herri hau,

Iritzien Babela, bidaia eroso merkeak debalde

Salduz. Baina heltzear dira senide berriak eta

Amestu hegalaldia  ez da jada geraraziko.

 

Geu jaungoiko

Ez betiko estaltzen du lurzorua elurrak,

Temati azalduko dira urtzean eragindako

Zauriak, fosilduak  ere. Gurea dugu guk

Lurralde gurea delako harrotasunez ederrena.

Tronpatu egiten dira hildako baten kontra

Borrokatzen ari direla uste dutenak. Gu geu

Gara geure jaungoiko, lore-haziak ereiten

Ditugu aitaren etxea jasoko den orubean. Heroi

Izateko borondatea dugulak., Zorionez,

Kuraia baitugu elurra ur bihurtzean orbanetan

Erneko diren loreen esperantzaz. Saiatzeak

Merezi duela jakinean.  Bitartean, farolak,

Jendea, katuak, malkoak, gauak, whiskya,

Zinea, … maluta dantzariak besterik ez dira.

Noiztik da gezurra ametsa, ametsa gauzatzea?.

 

Zapata lokaztuak

Zapata lokaztu gehiegi darabilgu gizarte

Honetan. Asia: Urruna Erdikoa Hurbila,

Europa: Ekia nahiz Mendebala, Ipar Erdi

Hego Afrika, hiru Amerikak, … bota

Lokaztuek lorratzen dute bizipen oro. Baina,

Batez ere, politikari, banku, multinazional,

Komunikabide, … bulegoetako hautsez

Lokaztutako Armani zapatek. Hor konpon

Lokatzok estaltzen duten odolagatik ez balitz,

Irudi ederrenez ere poetek garbitu ezingo

Luketen herri xaloaren odol merkea.

 

Bizitza jolas

Galerak kontrolatu heinean, bingoa bezalakoa

Da bizitza, jolas bihurtzean datza plazera,

Eskuarteko diru apur sobera bat akuilu dela

 

Bakea erosgai

Politikaren merkatuan sinonimoak dira bakea

Eta biolentzia, magnitude berean neurtzen

Diren produktuak, saldu eta erosi egiten dira

Eskaintza-eskaera araberako kantitate eta

Prezioan, teoriaz bederen, artifizialki

Egokitzen baitituzte aldagaiak uneko irabazi

Tasaren ezinbesteko aginduetara

 

Lehendakaria

Hitzak azken lerrora heldu direnean, poemari

Buruz galdetu diot Lehendakariari, baina ez dit

Ezer zentzuzkorik erantzun

 

Dream it

“Dream it”. Poema ulertu dudala egin dut

Amets, baina debaldekoak ohi dira ametsak

 

Ebakin

Gorpuzkin da atal ederrena odolak blaitzen ez

Badu, lore hila da arrosa lorontzi ederrenean

Ere ebakin bihurtuz gero.  Poemok antzo.

 

Arratsa

Hondartza gaineko pasealekura atera gara.

Itsasoa bare dago, zerua erabat urdin, eguzkia

Urrutiko marra ilunean gorde da nagi, ez zuen

Hodeirik arratsa gorri bihurtzeko. Eguna

Bezain zaharrak gara ibiltariak, burua lauso,

Pausoa zurrun. Afalordua da. Egunak eman du

Berea. Eta nik ez dut poemari buruzko   esaldi

Finetan kiribiltzeko abileziarik.

 

Jili ginen

Jili samarrak izan ginen iraultzan sinetsi

Genuenak. Hitzen oldean murgildu ginen,

Bitartean, poemakoen antzerako mezu

Sublimalez automata, herriak bainuetarako

Bidea hartu zuen.

 

 

E

Bizipoz

Aste Santu batez etorri ginen lehenengoz. Udan jende larregi egonen zela aipatu genuen. Bueltatu ginen. Beste Aste Santu batez edo. Karabanaz ere izan ginen. INSERSOrekin gatoz orain, jada oporrik ez dugu, bizipoza oraindik bai.

 

Makulu

Mila aldiz egingo zuten xextran. Ozta-ozta elkarrekin  iraun soilik egin zuten aldiak ere egongo ziren. Banatuko ote ere … Gaur egun elkarri lagunduz eusten diete hezur zurrunduei. Pozik oraindik elkarrekin dirautelako, elkarren bastoi.

 

Ahoa bete hezur

Oso gutxi dakite Marxi buruz Mediterraneoko aitona-amona jubilatuek. Apollinair izan zenik ere ez. Gerra ostea ezagutu zuten eurek, trukerako ezer ez zegoen garaia, hortzak oporretan egon ziren egunak. Horregatik betetzen dituzte platerak gainezka arte mediterraneora ihesaldietan.

 

Gai

“Eta orain, zer egingo det, ni zu gabe ezin naiz bizi …” gaztetako abestiak gutxienez ulertu egiten zituztela aipatu dio agureak amonari poema irakurri ostean.

 

Arauak

Eta agureak pentsatu du poetak lurrera begira amore eman ziola editoreari liburua argitaratu ziezaion. Legea horrelakoa baita.

 

Erretreta

Errepublikaz entzun genien gurasoei. Euskadiko Gobernua eta 36ko gerra ere aipatzen ziguten. Diktadura guk geuk ezagutu genuen. Demokrazia izan da iraultza-ametsa irentsi digun azken esperientzia.  Orain, ilobei erretirorik geratuko ote zaien da inkognita.

 

Beltz

Zenbaki gorriz tindatu du krisiak ekonomia, kale gorrian geratu da langileria, larru gorritan utzi dituzte bankuek aurrezle xumeak, gorriak ikusitakoak gu ere, kezkaz begiratzen dugu argi gorririk piztuko ote dion hilerokoari Segurtasun Sozialak.

 

Bizi haiz

Amildegian behera jauzia dela zahartzaroa esan zioten. Urte saldoaren muturrean ispilu aurrean jarri da. “Kaixo” esan dio aurrean datzanari, “oraindik bizi haiz”.

 

Adio

Hurbil nabari du joateko ordua. Badaki ez duela ezer eramaterik. Musika jarri eta utziko duena ordenatzeari ekin dio.

 

Arintasuna

Astuna omen urteak pilatzea, halaz, ezingo liguke eraikinak eutsi adinak pisurik balu, ehunka baikara hoteleko bezeroak, kontaezinak batzen ditugun urteak. Bada, baina, bizipozaz arin datorrenik, oraindik burua urdindu ez zaien jubilatu berriak dira.

 

Kabia

Hoteleko besaulkietan eserita, zerbaiten norbaiten zain edo egon hutsean besterik gabe, antikuario erakusleihoa dirudite. “Etzi helduko gara” dio batek mugikorretik. Denok dugu nonbait, oroitzapenean bederen, lekutxo bat gordetzen digun norbait.

 

Adinaren langa

90 dira bidaia-kide gehienek hartu nahi genituzkeen urteak, batzuk gainditu duten langa, helduko ez garen  muga besteontzat.

 

Ispiluan

Adinekoak gurutzatzen gara edozein dela ibilbidea. ”Herriko zahar bat, ala jubilatu-erromesen bat ote, hoteleko bezero-kidea agian”. Hori bera pentsatuko du nitaz berak ere.

 

Tom badoa

Umeak jolas bihurrian, gazteak solas irribarretsuan, gurasoak txikiei maitekiro so, adinekoak berezko geldoan, … denbora galdu atseginean denak. Nire adinak ere atsedena behar luke, baina, beti etorrian, joanean darrait. Ez dakit zergatik.

 

Sena eta dena

Nahi zuen baina ez zen. Jantziz prestua, harroxko zut, goitikako begirada, ibili pausatua, … aristokrata genea zeramala zirudien. Jantokiak, baina, uzten dio agerian pobre sena. Genea, sena, zena, zuena, bereizten gaituzten berezkoak.

 

Anonimoak

L.R.C. Laura Ruiz Casado, L.C.R.ko burkidea izan zitekeen. Iraultzaile jubilatua, edo jubilatu iraultzailea. Koadrila honetako edozein. Anonimoak baikara jubilatu denok.

 

Izar

Izar dirdaitsuena ere itzaltzen omen. Baita berriak sortzen ere. Stella. Adina adin, beti dugu gure zerutxo mugatuan zamalkatzen dugun izartxoren bat.

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/02/24 08:48
Lumak

L U M AK

 

 

Alferrikako gauzek egiten dute bizitza eramangarria.

 

Ez balira bezala dira, zenbait gauza.

Zenbaitzuk bagara, baina ez bagina bezala

 

Bihar izan nahi dudana irudikatuz

horrela “ezagutu naiteke gaur

atzo ezezagun nintzena”

 

 

Badira

Badira

itsas taupada duten

idazleak,

badira

poetak

 

 

 

I

 

Puskak batuz

Beira hauskorra naiz,

bakoitza gara beira hauskorra,

bizitzako zartadek mila zatitan

hausten duten beira,

geureak inorenak,

beira puskak jasoz bizi gara.

 

Bestearenganako begiruneak 

egingo gintuzke iraunkor.

 

 

Tok-tok

Tok-tok ni neu nintzen,

nigan sartu,

eta ezezagun bat aurkitu nuen.

 

 

Iraunarria

Ez naiz ispiluaz fida,

ez baita errealitatearen isla leiala.

Nahiago dut sugandila izan,

egonarriko arrakalak gordeleku,

aitaren etxea gordetzeko.

Sugelorea ere izan nahi nuke,

arrakaletako hezetasuna pizgarri,

denon minak batzeko,

arnasa dugun bitartean.

 

Gauden lekuan irauten ikasi dugu. 

 

 

Zure begiak

Itsasargi dirdaitsuak dira

zure bi begi apartsuak

itsaslabarraren erpinean

itsas zabalari keinuka

 

 

Oinazeen osinetik

Behazunak  garraztu zidan eztarria,

gatzez tirokatu zidaten haragia,

“azukre ttanta bat mingainean”

eskatu nizun alarauz oinazeen osinetik.

 

Badut jada zertaz goza,

bizitza zait orain gozo.

 

 

Talka

Moldean egin bagintuzte lez

errepika egiten dira nortasunak,  

elkar ulertzera baino

oldartzera garamatza horrek,

argindarreko polo berdinak antzo.

 

 

Petalo

Mundua aldatu nahi nuke

herentzia naizen ezertxo honekin,

nire oinak besteen ibilira batuz,

nire eskuak guztien ahalari lotuz.

 

Petalo batek ez du lorea egiten

baina ez da lorerik petalorik gabe.

 

 

Aingirak

Ibai artez eta ur gabikoa da berenez egia,

non denok garen arrain, denok peskari,

batzuetan harrapari, bestetan amuari ihesi.

 

Mesfidantzaz pozoitu genuen ura,

inor ez da jada egiaz fida,

zirkulu bihurtu zaigu meandroa,

itsasorik zain ez duen aingira gara.

 

 

Egia bizi-min

Hitz-joko gozagarriz iluntzen dugu

argia behar lukeen egia,

minbizi iluna bihurtuz

eguzki dirdaitsua zen bizi-mina.

 

 

Nahi dut

Ez badaukat ezer, ez banaukat,

ez badaukazu ezer, ez bazauzkazu

hartu ahal banauzu, hartu bazaitzaket.

 

Ez dut nahi ezer barik jarraitu.

 

 

Euliak

Errudun sentipenik ez den adina dut,

are gutxiago irrits edo debekatutako laztanik.

Putz batek astintzen dituen eltxoak

nahikoa dira bizirik sentitu nadin,

inolako ziztada lizunen premiarik gabe.

Ez dugu jada damurik kanporatzeko,

agerian dugu haragia inolako samarik gabe,

ezer eskatzeko ere arduratik harago.

 

Emana dugu eman beharreko dena

 

 

Iturriko ura

Alde batera zein bestera

iturriko urak herrestatzen gaitu

ontziak garbitzeko ere astirik gabe,

elkarri  ura eskaintzeko ezinean,

lagunari hitz egiteko ezgai,

ezin baitugu iturria itxi.

 

 

Urteen aihena

Azken loaren erresumina dut aihen

lurrera isuriko nauen hego haize epelean,

udare heldua bezala noiz eroriko

itxarotea besterik ez baitzait gelditzen.

Baina erresuminaren aihenean

ez didate urteek alferrik gainez egingo,

usteei euskarriak bilatu dizkiot,

balio dudan apurra

izter arteko putz ustel bihur ez dadin.

 

 

Ohitu ezin

Kitatuak ditut nituen zorrak,

ez dut jada inolako esku luzaturik behar,

ze axola galderei erantzunak. 

Ez dut aulkirik berotzeko,

berba mendreenik ere ez oparitzeko,

gutxiago gaitasunik matazak askatzeko,

ez bainaiz oraindik nirekin ohitu.

Orratzaren begitik begiratzen dut,

baina ez dut birikarik aurkitzen josteko,

haustear baitago haria,

nitaz ohitu naizen baino lehen.

 

 

Egiak eta gezurrak

Ze zaila den begi ederrenetan ere,

zabalik zein zerratuta egon,

zer egia zer gezur 

gordetzen duten irakurtzen.

Nire sinetsi gurak eginen dute

egia gezur, gezurra egi.

 

Zure begietako egia gezurrak.

 

 

Galdetzen

Galdetu nizulako ez zintudan galdu,

ez ninduzun galdu galdetu zenidalako,

galderen galerak biok gelbera galduak

geldotzea galarazi zuen.

 

 

Autobuseko kristala

Gaueko zaparradaren ostean

lehen eguzkiak ezabatu zuen

autobuseko kristalean

utzi zenidan mezu umela.

 

 

Alfonbra azpian giltza

Begiraden jolasa bukatua,

zinena soilik betazalen kliskadentzat

nini orotan labaintzen zarenean,

alfonbra azpian uzten duzu giltza

mundua bere kasa utziz kanpoan.

 

Zailtasun gordina da bizitza.

 

 

 

II

 

Ezinen jolasa

Ezinen jolasa naiz,

lur hezearen usaina,

gorde ahaleginean

erausitako harria,

oreka bila

desorekatuaren mina.

 

 

Itzala eta isla

Jauzitako azala bezalakoa naiz,

hondartzako harea alea,

gorputz atalka eroria,

nintzenaren itzala,

aldi berean isla.

 

 

Udaberri kilikagarriak

Barne urak gazitzen ditu

farfaila pean zirika ilberri  isilak,

zainetako errekak urdintzen

bai-ez ageriko ilgora pizgarriak,

zilbor hestea zulatzen

ilbete sentsual kilikagarriak.

Ipar, Hego Eki nahiz Mendebalean,

gordeak, kukuka, nahiz agerraldi betean,

bularrak

haginkada txikiz zein ausikika,

zurgatzeko   fruitu tentagarriak.

 

 

Harlegea

Hilerokoa dugu harrok ere,

odolik ez dakarrelako

nabaritzen ez zaiguna,

baina gure aldarte aldaketan

ukaezina dena.

 

 

Bihar gu 

Hau gaur da

ni naiz hori

hura zu zara,

elkarri eskua luzatuz

bihar ikusiko dugu

gutasun berri bat gara.

 

 

Haurrak

Amatasun aitatasun misterioa,

maitasun sentipen haragizkoak,

sexu zurrunbilo idealizatuak,

gorputz atal irensleak,

betirakotasun grina malmutza, …

Mundu horren eragile ardatz eta ondorio

haurrak,

gizaki gehienok kosk egiten diogun

naturak jarritako garnata.

 

 

Zer

Ezinen ametsa,

zer beste da bizitza,

utopia baita perfekzioa,

porrota lorpena,

zitekeenaren lausoa

besterik ez delakoz

eder zaigun oro.

 

 

Itsas handi

Ur handietan beti,

ilargi beteko marea biziek

astindu gaituzte labarren kontra.

Baina, malkoak lehortuz,

erditze minetan diraugu

ur hautsietan azaleratuz

eguzkipeko lehorrera ahaleginean.

 

 

Zor zaiguna

Azala erortzen utzi ez dezagun,

irribarre antzua ontzat eman ez dezagun,

iparrorratza aburura zuzentzeko,

askatasunaren esklabo izateko,

“emantzat emandakoa desemateko”,

emankizunik ere ez demaigutenean,

beste modu bat aurkitu behar dugu

eman behar digutena

              eman diezaguten.

 

 

Ajeak

Demagun laurogeita hamar urte ditudala,

soberan dut eskudela,

urteek irentsi dute desioa,

jairik ez da egutegian,

euria zein eguzkia,

asperdura dakar une orok,

bost axola kaleko inurritegiak.

 

 

Barnera so

Ez dakit noiz,

lausotuak nituen

aurpegiko begiak,

barnera begira jarri nintzen.

 

 

Oskarbi

Ederrak ziren egunsentiko koloreak,

ederrak dira arratsekoak,

haizeak eramanen ditu

hauts arreak

koloreek uzten nautenean.

 

 

 

III

 

Oharkabean ohartuta

“Ez daitekeenetik” hasten gara

“ahal balitz litzakeenetik” ordez.

“Ez ezinaren ederragatik”

edo “ederraren ezinagatik”,

teilape bakoitzean,

muda berri bat topatzeko ilusiorik gabe,

oharkabean zein ohartuta,

muda bustitzen jarraitzen dugu,

mailatutako madariak bezala amaitzeko.

 

 

Ardura non

Egunerokoaz arduratu behar ez denak

egiten du hitz  bizitzaz

gertatua balitz bezala.

Egunerokoa zail duenak, aldiz,

gaurkoan du ardura nagusia.

 

 

Bihar itxaropen

Maiatzak ertza jo du,

gereziondoa ez da loratu,

hurrengo maiatzaren zain

itxaropenez diraugu.

 

 

Arma-harriak

Hitzarriak antzuak direnez,

galtzadarriak erauziko ditugu

kaleak barrikada bihurtzeko.

 

 

Bilusik

Gizaldiz gizaldi larrutu gaituzte,

azal-berritzeko astirik ere eman gabe.

Ez gara herri biluzi bat,

haragi bizian arren,

azal geruza bat dugulako babesle.

 

 

Oinutsik

Zapatak lapurtu, eta

ez amesteko agintzen diguten honetan,

oinutsik eginen dugu bidea

kale nekatuetan zehar

amesten genuen geroraino.

 

 

Ibilera

Oinatz sakon irmoa

erakusten du

herri honen ibilerak.

 

 

Hegan

Erpeak zorroztu

eta hegada ahalik goren jaso

hori  da gaur egin behar duguna,

berez eta doan  ez baitzaigu ezer etorriko.

 

 

Iruten

Nahi dut eta ez dut nahi,

arima bahitu digute,

egia ukatu, errudun bihurtu.

 

Nahi dut eta ez dut nahi,

ez da itsasargirik keinuka

estrapozuka goaz, nekatuta.

 

Nahi dut eta ez dut nahi,

urrutitik gatoz, urruti dugu geroa,

utopia bihurtu nahi digute esperantza.

 

Nahi dut eta ez dut nahi,

nahi ez duguna ere nahi dugulako,

amarru gabeko amarauna irungo dugu,

 

 

Semaforora arte

Hurrengo semaforora arte

auto-stop egin dizun neskatoak bezala,

iraun ohi dute fantasia sexualak.

 

 

Bidegurutzean

Zebrabidea bezalakoa da

INSERSOko txangoa,

tupust egiten dugu,

gurutzatzen gara,

eta bagoaz.

 

 

Zatika

Adin batera ezkero,

bizitza osoa zoaz galtzen,

oroimenarekin batera, zatika,

inor begira duzula

jabetu ere egin gabe.

 

 

Hutsik

Norbera esertzen den aulkia

hutsik dagoenean

bizitza da betetzen ez dena.

 

 

“Bazen ordua”

Badira egoerak

heriotzari

“bazen ordua”

esaten zaiona.

 

 

Oraindik

Arraunean

diraut

oraindik.

 

 

 

IV

 

Zer nahi

Ez dut

utzi beharreko ezer

nahi

 

 

Lama umil

Pospolo xume bat naiz,

itzaliko den pospoloa,

su argi bero apur bat

eman nahi izan dut,

norbaiti atzamar punta bat

erre behar izan badiot ere.

 

 

Fedea

Ez da

federen bat

ez duen

gizakirik.

 

 

Aberri

Aberri askean

ez da atzerritarrik

 

 

Gezurrak

Gizakiaren gezurra

gizakiarekin bukatzen da,

gizartearen gezurrak

egituretan irauten du.

 

 

Aurrera

Besterik ezean,

dugunarekin,

aurrera.

 

 

Dirudi

Irudipenak irudipen,

hemen bukatzen da

poema-liburua,

hala dirudi.

 

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/02/20 10:56
Lubakitik

 

LUBAKITIK

 

 

Memoria

Oso gogorra zait memoria galtzearen eguneroko errealitatea.

Pausoka galtzen ari naizen ahalmena.

Edozer galduta ere kanpoak bere horretan dirau,

nire barnean baina hondamendia gertatzen da.

Ni neu galtzen ari naizen bizipenak eragiten dit leherra.

 

 

Mozorroa

Bizitza osoa asmatu dugu geure neurrira,

egiatik auskalo non den errealitate birtuala.

Egunerokoa jartzen zaio ordea aurrez-aurre,

eta hortik datoz gure ezinak.

 

 

Kanpolarrosa

Testuen bazterretan babesten naiz,

beti itxurakeriak egiten.

Neronekin ados, baina.

Nire itsaso hondoa, berriz,

itsaso barea  bihurtzea nahi nuke.

 

 

Zinez

Ezagutu berri dut poeta.

Mutil gazteak ditu aipu.

Eskerrak.

Bestela pentsatuko nuke

bere proposamenak baztertzen dituzten

horietakoen artean sartzen nauela.

Eta nik presoen sakabanaketaren aurkako

bere ekarpena adeitasun zintzoz hartu eta eskertu nion.

Zinez.

 

 

Baitan

Egoten naiz bakarrik tarteka.

Maite dut bakarrik egotea.

Ezer oroitarazteko besteen  arnasa premiarik gabe.

Denbora tarte aparta da isiltasuna.

Norbere arnasa sentitzea barne bakardadea.

 

 

Robotak

Izaki estandar bilakatzen ari gara,

norbera izate abenturaren xarma eta gozamena galtzen.

Ontzi erraldoi bat gara  flota bat ordez,

engranaje bakarreko erlojua besteei loturiko gurpiltxoa ordez,

zuhaitz bakarra baso bat ordez,

animalia bakarra fauna bat ordez, …

 

 

Disziplina

Galerak aurreikusteko joera dutenen familiakoa naizela aitortu beharra dut,

bizitzaren hainbat goxotasun barreiatzen zaizkidala nigandik at.

Baina ez ditut itxarobideak kontainerrean pilatzen,

tematia naiz, sistematikoki diziplinatua, aurrera egiten duenetarikoa.

 

 

Haurtzaro

Haurtzaro dena dut gordeta armairuan,

noizean behin ateratzen ditut, ateratzen zaizkit,

txikitako oroitzapenak.

Pozez.

Tristurarik gabeko aldia agertzen zait haurtzaroa.

 

 

Banu

Tarteka bakardadea.

Ezberdina.

Lasaigarria.

Bizipoza dakarrena.

 

 

Azoka

Zain jarraitzen dut ia norbaitek irakurri ere egin ote duen

nik astekari eta antzerakoetan idatzitakorik.

Lehiaketetan irakurri, irakurriko dutela uste dut epaimahaikoek,

baina horien deirik ez dut inondik ere espero,

ez bainaiz irabazteko aurkezten, akuilu bat eduki beharrez baizik.

Hainbat idazleri aipatuko nizkieke beraien idatziei buruzko nire iritziak,

baina lotsatu egiten naiz.

Kritikak kritikari ofizialen esku geratzen direlakoan nago,

baina horiek ez dira herri irakurlearen iritziak.

Salmenta litzake agian liburu bat onartua izan denaren seinale

baina ez beti:

propagandaren eraginez, kalitateagatik baino, erosten baita liburua,

Durangoko Azokan esaterako.

 

 

Zorion

Kanpinean naiz zoriontsu, edo bidaian,

presiorik gabeko egunak direlako.

Egun lasaiak.

Lasaitasuna da zoriontasunaren osagaia,

agian iturria.

 

 

Perfekzioa

Denok garela inperfektuak,

egia absolutua da hori, denontzat balio duena alegia.

Hori onartuz soilik dator elkarbizitza erosoago eta errazagoa,

lotsaz inor biluzik utzi gabe, eguneko ordu guztietan.

 

 

Arrastoa

Beti uzten dugu arrastoa,

nolabaiteko arrastoa.

Arrastorik ez dela geratu hori,

arrasto ikusezin baten arrastoa da.

 

 

Txerpolari

Trapezista izatera behartuta gaude,

hari gainean oreka gorde ezinik,

edo geroaren haritik zintzilikatuta,

zanbuluka prozesuaren hari mehean,

gu geu garela sare babesle bakarrak.

 

 

Nora

Irri urdurien garaiak hauek,

beldurgarriak,

bizipozean pilatuta,

erantzunik ez diegun mila helikopterotan zatituta. 

 

 

Hiru zirkuluak

Bizitza hirukoitza dugu denok,

azalekoa: bizitza sozialekoa, …

zirkulu estuenekoa: familia, bikotea, lagun minak, …

bakoitzaren baitakoa: sentimenduak, pentsamenduak, irudimenekoa, …

Bizitza bakarra eta agerikoa soilik bagenu

uso mezulari gehiago legoke,

bakardadea laztan gehiagoz inguratuko genuke,

elkarbizitza sakonago eta abegikorragoa eginen genuke,

lotsarik gabe elkarri gerritik helduko genioke,

maitagarriak izaten ahaleginduko ginateke,

nahiz beti egonen litzaken aireportuan abandonaturikoren bat,  iheslariren bat.

Barneko dena agerikoa balitz,

gure miseriak erakustean lotsa sentituko genuke.

 

 

Eskubidea

Norbere buruaz egiteko ahalmena,

gutxien aipatu eta onartzen den

norbanakoaren eskubidea.

Aipatzen den orotan

beti baldintza oso bakan eta mugatuetan.

Aitortzen dut zaila dela

banakoaren bestearekiko konpromisoak  eta  loturak

norbere buruarekin egitearen eskubidearekin  ezkontzea,

eskubide hori erantzukizunekin harmonizatzea, 

baina norbere buruaz egiteko eskubidea kenezina da, norberarena.

 

 

Isil 

Gogokoa dut

 jendeari begira egotea,

jendeaz gogoeta egitea,

lagunarteko koadrila.

Lotsatzen nau

ezikusiarena egiteak,

baina isilik egotea dut gogoko,

han nagoela jabetuz isil egotea.

 

 

Daude  -  gaude

Beti datorkigu

norbait, noiznahi eta nonahi,

isil eta gordeta gaudenean sarri,

burmuinetan ezkutatzen garenean ere.

Garrantzitsua da lehenagotik han gaudela jakitea,

baita geu ere beti norbaitengana joaten gaudela jakitea,

garrantzitsua da bestea lehenagotik hor dagoela konturatzea,

burmuinetan ezkutatuta agian bera ere.

Han gaude, baina baita han daude.

 

 

Biluzik

Gozoagoak eta errazagoak lirateke harremanak

biluzik biziko bagina,

neurtuagoak lirateke hitzak eta jokabideak.

 

 

The end

Pentsatzen hasia naiz jadanik istorio baten bukaera,

biografia baten azken orriak direla geratzen zaidan denbora.

 

 

Maitasuna

Zorionez

bi aurpegiko txanpona da

maitasuna.

 

 

Erbestea

Norbere baitan tarteka babestea

hori litzake erbestean bizitzea,

askatasunaren funtsa.

 

 

Diana

Bala hutsak antzuak dira,

gizakia errotik astintzeko bolbora

              hori  behar dute balek, 

zaharra inarrosi,

gizaki berri baten hazia erein,

ezten zolia izan,

oinarri ustez sendoak sartatu,

nortasuna aldarazi, …

Horrelako balek jo behar dute

eguneroko egunerokotasuna,

poemak bala direnean.

 

 

Fernando 

Koman dago,

ikusezina bihurtuko zaigu laster,

hastear du hegalaldia infiniturantz,

espekulaziorik gabe galduko da  eternitatean,

bere izena galduko da izan garenen anonimatuan, 

baina bere errautsak  loratuz joanen dira,

lora izanen “eta kitto” dirauen arteraino.

 

 

Kontrajarriz

Beldurra diogu dialektikari,

bake faltsu bat etetea dela deritzogu,

tesi eta antitesia kontzienteaz 

aurreratzen ikasi behar dugu,

dialektika bizitzan hezurmamitzen,

              osagai kontrajarriez urratsak emanez. 

 

 

Politika

Politika herriari begira eginen denean

egun oro izanen da

poema bat idazteko une gozagarria.

 

 

Ezezagun

Ezagunen artean ere ezezagun,

gizakia da misteriorik handiena,

telefono mugikorren sarean

elkarri itsatsita bizi garen honetan ere.

 

 

Udaroa

Epaileak bilera politikoak baimendu eta debekatzen,

berri-paperak epaile, legelari eta diktadore: 

gizarte beltza gurea

lantoki eta ikastetxeko gulagetatik  aske,

azala eguzkiaren gatibu egiten den urtaroan. 

 

 

Artelan

Artelan bihurtzean datza idaztearen gozamena,

baina sormenak ahalegin zailean du funtsa,

zailtasuna beti da astun,

horregatik idazlan gutxi da artelan.

 

 

Sarean 

“Hain urruti ta hain hurbil” Lourdesek, 

“hurbilean urrun  eta urrunean hurbil” Castillok.

Kontraste horretan mamitzen dira maitasun harremanak,

hurbiltasunean eta urruntasunean saretzen da maitasuna.

Zoriontasuna ere.

Sare bat baitira biak, maitasuna eta zoriontasuna,

bizitzako zutabe, biak,

harriak baino hutsune gehiago dute,

horregatik harrapatu egiten gaituzte.

 

 

Hilotz

Tanatorioan hilotz laguna,

urrunduz babesten gaitu heriotzak,

bizitza jasanezina bihurtzen zaigunean.

 

 

Poema 1 

Poema,

mila burutapenen iturri,

mamia aurkitu asmoz

oskola urratzeko bizturi.

 

 

Idatzi

Ez dakit zergatik edo zertarako idazten dudan,

gogoko dudalako?,

agian besterik gabe.

Panfleto eta antzerako agitazio izkribuak soilik dakit

zergatik eta zertarako idazten ditudan,

eta horiek idaztea dut gutxien gogoko.

 

 

Hiltzenago

Biziago sentitzen naiz idazten dudanean,

agian hiltzenago nagoelako,

bizitzaren korrontetik at bizi naizelako.

Egunerokotasunetik erretiratzea bezala da idaztea,

egunerokoari atsedenaldia ematea,

geroaz idazten duzunean ere,

iraganaz zipriztinduta idazten baituzu,

orri hilez estalia bezala.

 

 

Isolamendua 

Zu zeure buruaren aurrean aurkitzea,

zure bizi-puskez hesitua,

hori da isolamendua.

 

 

Maitale

Hainbat pertsona maite ditut,

maite ditudala ere ez dakitenak,

maite ditudala dakiten ere arduratu gabe,

ikusi nahi ez ditudan zenbait ere maite ditut.

 

 

Erbestean

Iraganean bizi gara,

edo  erbestean,

errealitatetik albo,

bete ezineko asmoez bizi garelako.

 

 

Kontrajarriz 2

Egia eta gezurra

bizitzako sarean ehun nagusiak biak, 

gizartearen zutabe agerikoak,

bereiz zailak gehienetan.

 

 

Zohardia

Itxarotearen zama jadanik berunezkoa zaienei,

luze baitoa,

zera esanen nieke,

badela lainoetatik gora izartegi bat.

 

 

Helburua.

Idazteko nire helburuak?.

Auskalo!. Neuk baneki!.

Uste ziurra dut idaztiok

ordenagailuko anonimatuan

ahaztuak geratuko direla.

Mirari bat dira lehiaketetako sariak,

karanbola harrigarri bat.

Norbaitek irakurriko dituen ametsak

jotzen du  tarteka nire irudimena.

Beti dago helbururen bat, isilekoa sarri,

nahiz toles-gune batetan ia aurkiezina.

 

 

Idaztea

Norbere baitan bidaiatu,

norberarekin zintzoa izan,

hori da idaztea.

 

 

Goitikakoa

Hausnarketarako hari-mutur zorrotza

behar du izan poemak.

Baina ulerterraza?. Ez du zergatik.

Ziria, abiapuntua, zorutik goitikakoa,

goitikako hegaztiaren ikuspegiaren begirada.

 

 

Poema 2 

Hitz irudien jolasa,

gogoeten bidegurutzea,

ulertu gabe ulergarria,

oldozte librerako tresna,

txoriaren hegoak bezala.

 

 

Lorik eza

Gau ilunak

gardenago egiten ditu

argi berezi batek bilduak

gogoetak eta ideiak

tamala lausotu egiten direla

eguneko argian.   

 

 

Zerbitzuguneak

Zerbitzugune bat ote mundua?.

Desagertu egiten dira gizakien arrastoak,

zerbitzugunean hondakinak bezala.

Baina bezeroak badirelako existitzen dira  zerbitzuguneak,

bakoitza gara nahitaezkoa,

arrastorik uzten ez badugu ere.

 

 

Oporrak

“Zakur suizida bat bezala atera gara herritik ihesi”, poetak.

Opor garaian gaude.

 

 

Zoriona

Lapurretan datza zoriona batzuetan,

ohikoari kendutako une-izpi horietan.

 

 

Zahartuz

Bizitzari lapurreta bat iruditzen zait

argitzen eta iluntzen zaidan egun bakoitza.

 

 

Zirrikitutik begira

Zirrikitu bila bizi gara,

zirrikituetatik begira,

uneko edertasunari  itsu,

dugunari  ihesi,

beti kanpokoa amets,

urrutian hamalau intxaur.

 

 

Joanean

Zenbat aldiz joan egiten garen!.

Misterioaren erakargarritasuna,

arkanoaren tira,

abentura sena.

Desafioa, neurketa,

txerpolariaren beheko hutsunea.

 

 

Ahazmena

Ahazmenari esker

bizi gara.

 

 

Perfekzioa

Perfekzioa da sormenaren galga,

ekimen eder askoren balazta,

artelanen draga.

Perfekzioa:

artelan gutxi batzuen ukitu harrigarria.

Zabarkeria: sasiko uzta.  

Mordoilokeria:  arrunkeriaren hazia.

 

 

Poema 3

Tiro behar du poema bakoitzak,

bala pizgarria, mingarria ere,

goizeroko hausnarketa iturri,

seminarioko meditazioak antzo.

 

 

Sekretuak

Ai gure barneko sekretuak,

garunetan ehotzen ditugun burutazioak,

aitortu gabeko gogoetak,

bitez isilean,

bala hiltzaileak bihur ez daitezen.

 

 

Maitasuna

Kenketa edo kendutako guzti horiek dira maitasuna,

banaka  zein osotasunean,

bizipen xume horiek dira maitasuna.

 

 

Banoa

Bideko zati tarte txiki asko pasa zait behar adina gozatu gabe,  

bizimodu ahalik eta arruntena egiten saiatu naiz,

bizitzako korrontean ur tanta soila izatea izan da nire ahalegina,

zenbait hegitan zerbaiten ikur izatea tokatu bazait ere,  

gizartea izan behar delako historiako protagonista, ez gizabanakoa,  

bizipen-pusken arteko lotura galtzeko zorian ikusten dut neure burua,

galtzen hasia naiz jadanik,

agian horregatik bizi dut puskak ahalik iraunkorren lotzeko irrika,

osotasuna iraunkor bihurtzeko gosea,

iraganaren errolda osatzeko grina,

ilusioen zati guzti haiek hitz idatzien lokarriz biltzeko premia,

egoera berri bat,  ilusio berritua,

lehengora ez bainaiz itzuliko,

oxigenoaren konposatu batekin bizitzen hasia bainaiz.

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/02/17 08:43
Lauhazka

LAUHAZKA

 

 

1

 

ZALDIA

 

Gauza sinestezinak errealak dira gaur egun Euskal Herrian.

Errealitatea eta irudimena nahastea ez da epika arazoa,

gezurra egiatzat baliatzeko teknika politikoa baizik.

 

Hasi da beste Troia gerra bat,

gerrari berrekin zaio,

jaio dira Ulises berriak,

eta  ez da Homerorik ere faltako.

 

 

Zaldiaren sabela

Lauhazka da berriro zaldia,

ez dakigu nork eta non zabalduko dion sabela,

baina eskurik faltako ez denik bai badakigu.

 

 

 

2

 

ITSUA

 

Hondamena amarauntzen duten jainkotxo asko dugu gaur egun euskaldunok,

kantoreak, aldiz, jainkotxoon kantoreak dira gehienak.

 

 

Itsua ate joka

Joko dio herri honi atea itsuren batek

egunotako historia luze eta gordina kontatzeko,

gertatu gabekoak kantatuz

nahiz gertatuak ezagutu,

eta hezur haragiak zaizkigunak

gezurrak, asmatuak, zirela usteko dute entzuleek,

egia zela onartzeko baino lotsatuago.

 

 

Epikaren dardarizoa

Irrintziz bilduta

doa rapsoda bidez-bide

ahotsa entzunen zaion arte.

 

 

Loreak eta lantuak

Jarri ginen mahai batetan

Priamo eta Akiles,

bizitzak berdinduta,

“minari buruz elkarri

mirespen eta erruki”,

- hala uste kokolo guk-,

senidetu gabe altxa gara,

eskuetatik ihes egin digu

berdintzen gintuen adurrak.

 

 

Eta zer da Itaka

Itsaso haserreak,

ondinen abestiak,

bidaiako nekeak,

eraman zailak zaizkigu,

errutari begiak tinko,

askatasuna, bakoitzaren duintasuna,

horiek dira euskaldunon Itaka.

 

 

Kantu eder eta hilezkorra

Politikoak eta medioak dira gaur egungo poeta iruzurtiak,

izanen ote noizbait egia esanen duen Homerorik,

hainbeste gezurrek itxaropen hori ere lapurtu baitigute.

 

 

Bozkarioa zamalkatuz

Bozkarioan tematzen da herri hau,

egurrezko zaldia soilik aurkituko ote

Itakara heltzean ere?.

 

 

Labirintuan ibiltari

Minotauroak beti zain

labirintuaren ertz eta bihurgunetan,

banatuta elkartuta baino sarriago,

zauriak zein biolin sokaz josiko,

bihar hori nola birsortuko, …

hari horietaz doa ehuntzen

euskaldunon biharamuneko sinesmena.

 

 

 

3

 

EPIKA

 

Beti dugu akuilu maitasunen bat,

maitasun bat ihartzean beste bat doa berdetzen,

hil eta berpiztu, bizitzako erritmoa,

beti gaude bizirik, beti dugulako maitasunen bat.

 

 

Hautskarrietan

Denboraren esklabo bizi gara,

gezurrezko kronometroari lotuta,

setioak eta egunak  enbor bereko direlakoan

mamira gabe,

zirkuluak hutsunea arnastera eramaten gaituzte

 

 

Egin dezagun zaldi bat

Sinetsi behar dugu arkaren batez,

baina baita

kanpoan badela beste inor ere.

 

 

Doitu begiak

Ireki ahala ixten dizkigute leihoak,

zabaldu eta itxi,

oso luze doa bidea,

zein den dakigun arren.

 

 

Hozmin

Ez dakigun egunsentian

herri labirintu kiribilduan

eguzki jaio berriari so.

 

 

Dantza eta hauspo

Duela urte batzuk esnatu naiz

amestu herriaren bihotzean.

 

 

Izkiriatzen

Mailua, ogia, eta iskilua dute gure eskuek,

iltzea labea eta soldadua duten ezpainen bila gabiltza,

elkartasunezko herri txiki bat sortarazteko,

epika bat izkiriatzen ari gara

Odisea batetan gauzatuko den esperantzan.

 

 

 

4

 

UBERAN

 

Leviatan jainkotuek ekaiztu dute Kantauri sakon urdindua

 

 

Baleak gogoan

Dardara zimurrean dator barku itxurako arima

bidera aurreko balantzaka urdurian,

Leviathanen bat olatuen sakonetik agertuko beldur,

herdoila kentzeko ahaleginean,

balea desagertuko ez zaion  itxaropenez.

 

 

Aingura askatua

Urrats biluzietan, ez iltze ez mailu,

aingurak askatzen dizkion oasia zaio

bidaiariari ibilia bizitzako desertuan

 

 

Geure buruan sustraiturik

Euskaldunok badugu motibo franko

baleontzia hondoratzeko

nagusi salduen  ahalegin ordu honetan,

apar artean  egurrezko hankari eutsiz,

garroa arpoi bihurtzeko.

 

 

“ Cada dia i per senper”

Engranaje baten zatiki,

itsaso zabaleko ur tanta,

belartza ederreko belar izpi,

izatea zait zirraragarria:

hor nago,

ez naiz asmakizun bat izanen.

 

 

Perdido

Perdido, eibartarrena ez ezik,

beste askoren mito.

Hor bertan dugu guk

baina bere barrenean geratzen gatzaio,

nahikoa zaigu bidaltzen digun

errekaren zurrumurruaren sona.

 

 

Pirinioak

Itsaso uhintsua antzo mendiak,

tontorrak bata bestearen atzean,

korapilo berean lotuta,

batak bestea jarraiki,

denak berdinak baina bakoitza bera,

ataritik begiratuz, mendien sinfonia da

Pirinioetako musika emanaldia.

 

 

Mundua bide

Bidaiatzea

arnas luzeko

murgilketa

 

 

Donostia

Donostia

asmatua baina erreala,

batzuen ametsa

zenbaitzuen arantza

 

 

 

5

 

HARAGIZKO ZALDIA

 

Urteek otzandu naute, “nire betiko badian / ez da bakarrik harria / betiko mudatu dena”.

 

Egunekoari  ihesa da asmatzea, dugunari heldu, horrekin nahiko dugu.

 

Medioena da gaur egun egia bakarra. Baina norberaren egiari eustea da egi ofizialean ez itotzeko  salbabide bakarra.

 

 

Zaldi hau

Sufrimendutan garestia zaigu

harrizko zaldi hau.

Herria naiz ni orain bertan ere,

zaldiak sabelean mila ukazio baditu ere,

hitzez defendatzea ezinezkoa egin badidate ere,

labela garesti ordaintzen badut ere,

betiko jauntxoek negozio bihurtu badute ere,

zaldunek berri batez ordezkatzeko hilzorian jarri badute ere.

Harrizko zaldi honentzako maitasuna lapurtzen didatenean,

orduan bai, zaldia akabatu ez ezik neu ere hil naute.

 

 

“Laur-oiñka”

Korapilatsua da zaldiaren collagea

denok gara beraren zati

esan gabe esan ahaleginean.

“laur-oiñka”, “irrintzika” dabilen

eta maneiatzen den zaldia,

zut jalgitzen den zuhaitza,

hori nahi dugu izan

lur puska hau geurea baita.

 

 

Zaldizidak

Gutako asko, zoritxarrez,

ausartu da eta ausartzen ari da,

interesa arrazoi eta politika medio,

zaldi hau akabatzen.

 

 

 

6

 

HERIOTZA TROSTAN

 

Gustukoa dut ia jende dena, baina bakardade zalea naiz.

Garestia dut barrea, agian lagunarte gutxi dudalako.

 

Ahaztura,

zahartzaroari azkarregi heltzen zaion aroa.

 

 

Harria ulertu

Harriarekin malda berdintzen saiatu gara,

harriarekin hitz egiten ere,

baita harria ulertzen ere,

baina berriro harria eramatera kondenatu gaituzte.

 

 

Isiltasunaren beste aldean

Bizitzako zirrikituen atzealdean

musu eman genion elkarri,

eguneroko zertzeladen beste aldean

musu ematen diogu elkarri,

geroaren pleguen atzean

musu ematen jarraituko dugu elkarri,

isiltasunaren beste aldean etzaten gareneino

 

 

Beraienak gara

Bizitza ala heriotza?.

Oiloa ala arrautza?. 

Ze inporta.

Bizi gara, eta kitto!.

 

 

Nahi duenean

Heriotza etorriko da,

mozorroturik,

ze inporta!.

bizitzari zor diogun

bidesaria baita.

 

 

Izan ez izan

Beti izan beharra, zergatik?.

Heriotza da beste aukera,

fisikoa, politikoa, kulturala,

dela gizakiarena, dela gizartekoa,

dena da hil ala bizikoa,

bizitze oro berritzea baita,

heriotza bezala.

 

 

Kontraesanen harira

Hiltzen gaituztenek

bizitza aukeratzeko

aholkatzen digute.

 

 

Buruaz lepo

Batzuetan gertatzen zait,

nekatu egiten naizela gizaki izateaz,

tresneriak gaina hartzen didanean,

zereginetan itota sentitzean,

kideak edo neuk espero bezala ez erantzutean,

asmoen gurdia lokatzatan mugiezin gelditzen zaidanean,

adina Sisiforen zama bihurtzen zaidanean,

batez ere gizartea zaidanean Sisiforen zama,

gertatzen da bai,

oraindik mundu honetan

ze demontre egiten duzun

zure buruari galdetzen diozula.

 

 

Min da haragia

Bide egin nahi dut itsaso honetan,

trostan egin nahi dut zaldiak bezala,

bideari amore eman gabe.

 

 

Heriomin

Zahartzaroko ajeak dira

adineko zaldiaren sabelean

egiten ditugun hausnarketak.

 

 

 

7

 

BIDEA EGIN

 

Errealitatea konkistatu eta ametsa galdu,

gizarte eta gizakiaren aukera tragikoa

 

 

Letrak eta hutsuneak

Sarri galtzen dut fedea

hitzak eta hutsuneak berdintze ahaleginean,

askotan erabaki dut

baldintzarik gabeko askatasuna ematea hitzei eta hizkiei,

baina, hitzek eta hizkiek, ni neu egin naute meneko,

eta ordenagailura lotuta naukate esklabo.

 

 

Hudud, erlojua eta tenpoa

Hur nabari dut hudud muga sakratua,

nire tenpoa jada denborarik eza da,

nire desertuko hareak azken hondarrak besterik ez dira,

hareazko erlojuko espazio mehea zeharkatzen.

Ez dut izan hitz debekaturik nire basamortuan,

nire basamortua ez da izan desterrua.

Begiratu dituk begiratu beharrekoak,

laster kosmosa izanen da

nire sorterri eta deserri tenpo berean,

izkiriatu ditut hainbat izen tenpoaren ildasketan,

ezabatu zaio jada debekuaren zigilua nire hudud-ari. 

 

 

Dena darama argindarrak

Hariz biltzerik ere ez dute behar jada hitzek

hegan egiteko,

baina argindarraren esklabo darraite. 

 

 

Itsuaren alfabetoa

Barne alfabetoaren ahanzturak

egiten gaitu hain itsu.

 

 

Kabitu ezinik denok

Istant  bat bezala joan ohi dira egunak,

asmatu nahi dugu kabituko garen atseden tokia

baina denak joan diren leku bera izanen da

 

 

 

8

 

ITAKA

 

Eta haragia egin zen

Ama hustu zen ez dakit ze ordutan,

eta haragi egin zen hirugarrenez Mispillibar gure etxea,

duela 74 urte.

 

Bizi-minez begiak,

kantu zitzaien nire negarra,

gaur 74 urte.

 

Maitasun hariaz bildu ninduten,

maitasun hariaz biltzen joan naiz

74 urtez.

 

Azken oihua

Taupagailua makulu,

bihortzak tak-tak hor dirau,

74 urtez.

 

 

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/02/13 08:55
Krabelinak

KRABELINAK

 

 

1

Denbora

“denbora uhin gainetik labainka”

zelako lasterrean gainera

behin gure adinera ezkero.

 

 

2

Galtzarpeak

Kalatxoriek ez omen

“hegalpeko lumak elkarri erakusten”,

gizakia aldiz, uneoro ariko da

albokoaren besapeak miatzen.

 

 

3

Tamaina arazoak

Txikitxoa izan nahiak

“laguntza handia ematen zidanan”,

handi izan nahian datza

gaur egungo zorion ezina.

 

 

4

Urdina eta beltza

“urdin koldarra eta beltz mugagilea”,

beltza izan daiteke mugagilea,

baina zergatik koldarra urdina?.

 

 

5

Jainkoak

Asmatutako jainko guztiak

”laguntza gutxikoak bait dira niretzat”,

laguntza handia dira jaungoiko guztiak,

bizirik dirauten bitartean,

nork ez du  jaungoikotxoren bat.

 

 

6

Eternalak

“Zu ez zinen hil: alde egin zenuen”,

naturaren, kosmosaren, zati garelako,

hilezkorrak gara, eternalak, iraunkorrak,

zaharron bizipoza.

 

 

7

Kometa

“Zeru guztiak altuegi zeginaten hegan

ihesean kometa galduak bezala”.

Altuegi izan genuen zoria lehen egunetan,

baina badirudi eskuratu dugula kometa.

 

 

8

Euskarria

“Edalontzia eta zigarroa,

euren euskarri bakarra”

bidaiatzea ez zaigu

euskarri nagusi.

Hala bai?.

 

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/02/10 09:21
Kopia ez diren kopiak

KOPIA EZ DIREN KOPIAK

 

 

Beti da igande bihotzean

zer axola nork zizelatu nauen

ekaitzak mututzen ditu erantzunak

neronez edo bestenez, baina bizi naiz

 

Beti da igande bihotzean

memoria: bizipen ehoak

oraina: hausnarketen amildegia

geroa: aldiz bizipoz, beti esperantza

 

Beti da igande bihotzean

galderak jakin-minaren zurrunbiloan

bidezidorren bila gandupean

periferian galduta

 

Hautsez lauso daude bizitzaren misterioak

hautsoi putz egitea da poesia

 

Bizi-puska lorratzei jarraiki darrai poetak

 

 

 

NAIZ

 

Ainendi

Banintz

maluren ifrentzu,  utopien branka,

irribarre kutsakor, amets iturri,

bizipoz xirripa,  bake hegalari,

mutuen hitz, zaurien ukendu,

egarrien oasi, goibelduen bozkario,

noraezen itsasargi, pena zurgatzaile …

 

Ainendi 

 

Naizena naiz

eta kito

 

 

Gomutak amets

Zizak kukuka belardian,

oinutsik hondartzan oinatzak zigilatuz,

urtaroen xarma,

orbel musika hego-haizean,

elurra mara-mara.

 

Zurearekin trukatu nuen begirada iheskorra

istant batean

betitik betirako maite zintudala zioen.

 

Errazak dituzu poz zein atsekabe malkoak

inolaz dira buztin oinak

beraiei esker dirauzu arnasan.

 

Gizakiok ehotako anabasan

letrak bidelagun

zeharkatzen du gizarte labirintoa idazleak.

 

Artizarra kukutu da, eguzkia esnatu,

egun berri bat argitu zaizu.

 

 

Ebidentziak

Zigarro keaz gozatzera atera den zerbitzariak

mostradore ostera ez itzuli beharra du amets. 

Iraun beharrak aterarazten du gauez

labezomorroa gordelekutik argiaren beldur.

Ez urkamendirik aipatu

haitz bertikalean atzamarretatik zintzilik

soka baten babesean ari den eskalatzaileari.

Zakila eta alua maitasunaren ikur bihurtzeraino

zabartu da gizartea.

Kalean lo dagitenak  dira, agian,

amets gehien egiten dutenak, ez, baina, ameslarienak.

Mamu zital bezala amesten ditu sarri umeak gurasoak.

Bere barnean bilduz, bere buruari so,

kanpoari kiki dagienak betetzen du bizitzaren hustasuna.

Munduan galduago eta bakardade gordinagoan

utzi ohi du sarri poetak irakurlea.

 

 

Iratxo mezulariak

Gozagarria da liburu bat irakurtzea

gozagarria

maitale bat besarkatzea bezala

altxor gordailua irekitzea

hego-haizeak zorabiatu bazaitu ere

udaberriak negu badirau

nahiz kukua zeken atzeratu

gozagarria.

 

Itoaren arnas

gauez egun

larrian poz

asperrean arindura

 

liburua

 

edabe pizgarri

egunsenti argitsu

jakituria iturri

barnera xendra

 

Bizia darie apalategitik

udaberriko txori-kanta bailitz

 

Gozagarria delako

gozagarria

liburu bat irakurtzea

 

 

Begirada

Barnera so ez dauden begiek

ez dute garenaren begirada.

Begirada negutuak, udaberri irritsuak

ezezagun begirada sarri.

Garden nahiz lauso

garena gara begietan.

 

 

Erromako zubia

Lilura dakarte arratsak eta egunsentiak

gorri datozenean.

Dagigunari zukua ateratzeak damaio

laranja kolorea bizitzari.

Musker berdea eguzki epelean kamuflatuta,

neguari udaberriak darraio.

Itsas barea eta zohardia,

arrantzalearen berme urdina.

Oasia desertuko atseden,

hondartza horia herriaren bizipoz.

Anila letxadan eta lixiban,

antzinako detergente umila.

“Zutik emakumea” sona airean,

 bela  morea darama berdintasun ontziak.

 

Ortzadarra,

bizipozaren zazpi bidezidor.

 

 

Galderen errota

Sentsazio koktel bat naiz,

zer dago errealitate subjektibo horren bestaldean?.

Istant neurtezina izanik,

zer da denbora?.

Atomoa elektrizitatea besterik ez bada,

nolatan da trinkoa materia?.

Karanbola infinitu bateko bolatxoa naiz,

nola eta noiz lehen takada?.

Zergatik ez du ia inork gauzatzen

norbere buruaz beste egiteko eskubidea?.

Maitasuna,

kimika besterik ez?.

Ze udaberrik liluratuta edo ze neguri ihesi zihoan

gurpilak  zapaldu duen beldarra?.

Ze ahopekoz limurtzen du pilotariak

hainbatgarrenean pilota errebotean jartzen dion aurkaria?.

Sinesten du Jaungoikoagan Erromako Miru Zuriak?.

 

Erantzunik gabeko galderak ehoz

ustezko errealitatea da

bizitza.

 

 

Errai minduak

Zulatuak ditut erraiak

ziztada mingarriz

sagar umotua harrak lez.

 

Beldar ernatu zaizkit

udazkeneko oroitzapenetan

udaberrian ereindako

amets koloretsuak.

 

Hardun sagarra naiz

inola ere ez ustela

zimurtua agian.

 

Kanporatuko ditut  beldarrok

pinpilinpauxak

bihurtuko esperantzan.

 

 

Harmonia

Gaurik ilunenak ere

goiza dakar.

Zeru lainotsuaren goiti

eguzkiak darrai.

Nahiz munstroak oreka hautsi

harmoniak dirau.

Horregatik

gu

lasai bizi gara.

 

 

Distantzia

Dirua

duenaren talaia

behartsuaren zepoa.

Lurra

urrutitik oasi

gertutik desertu.

Denbora

iragana lauso

oraina zorrotz.

Aberats-pobre

urruti-hurbil

lehen-orain

aurkariak

orekaren dialektika.

Ikusmira

munduaren zedarri.

 

 

Hegazkinean

Geldi bailego, joanean

lumarik gabeko txoria

bizipoz-bizibeharrez umotuta.

 

Baratze bailitz baratz

beheiti lurra

geraezinen inurritegia.

 

Bare irudi ñir-ñir

goiti izartegia

elkar tira-errefus etengabea.

 

Bolatxo bat gara

besterik ez

bizitzaren erruletan.

 

 

Maite dut

Egunkari saltzailearen irribarrea

bere goizeko “egunon” bizigarria,

balkoiko txantxangorria

haurtzaroko bizipen gordailua.

 

Maite ditut

 

Sagarraren harra

naturaren misterioa,

ezinak

mugen zedarri.

 

Maite ditut

 

Han aurreko tontor zorrotza

begiradaren luzapen zabalera,

ordulari zaharraren hots fina

arbasoen taupaden oihartzuna.

 

Maite ditut

 

Mugikorrari atxikitako satelitea

hari ikusezinez darabilgun kometa.

 

Maite dut

bizitza.

 

 

Arima zimurtuak

Ezereztxo bat gara

jaiotzatik

ezereztxoa

besterik diona ere.

 

Mozorrotuz goaz

adinean arraunlari

inauterietan bezala

ispiluan norbera ordez

beste norbait ikusi amets.

 

Joanak azkenik

“urdindu

amatatu

baztertu

mututu

ukatu

suntsitu”

egiten gaitu. 

 

Desertu bihurtzen gara

nahiz jabetu ez.

Edo bai.

 

Arima zimurtuak besterik ez

sasi liturgia taularatzen dugu

Heriok oihala noiz beheitiko.

 

Halaz ere

antzerki ederra da

bizitza.

Halaz ere.

 

 

Urtaroak

Neguko errainua

bizipoz kilima

geroa esperoan

 

Garena gara 

 

Udaberri loratua

bizi emari

uztaren lilura.

 

Garena izanen

 

Uda umatua

itxaropen ernari

ukanaren gordailu

 

Garena dugu

 

Udazken umotua

geroaren biltegi

amets eragile

 

Garenak dirauko

 

Gu geu

besterik ez

 

 

Denbora

Muturrik ez du

pitzadurarik ere

bizitza

infinitua

istant neurtezina. 

 

Luzeegi  laburregi

ezaren irudipenak beti;

sigi-saga lerrotan

jarritako zedarriak berriz,

infinituari mugak. 

 

Halabeharrezko erabakiak,

aukeramenaren utopiak;

denboraren ustezko ertzak,

ezdenaren zenbaki mugatuak.

 

Ez ginenak gara

zirenak dira

infinituaren finituak denak

izatearen ezerezak.

 

Ez izateko jaioak,

izanak izateko,

izendun ezizanak. 

 

Hori da gure denbora

bizitza deitzen dioguna.

 

 

Dakidana

Amaraun infinituan

katigatutako eltxoa

hori naiz. 

 

Nork nor noren nori

zer zergatik zertarako

non nongo nora

noiz noizko noizarte

Erantzunik ez dut

 

Txori-kanta kabi bihurtzen dela

maitaleen begirada beti dela udaberri

Hori dakit

 

 

Ezlekutik

Hegaz egin dut etxerakoa

norena den ez dakizkidan lur-gainetik,

begirada beheitituz

nirea den zerbaiten bila.

 

Herriak

lurlanduak

mendiak

errepideak

batez ere herrikideak

dena bere leku eta ordenan

aurkitzeko amets.

 

Oso eroso sentitu naiz une batez

etxera noan sentsazioz

neure baitan

neureganago bezala.

 

Autobusa hartu dut

geurera bidean

puzzle baten osagai

harmonia bizi dut.

 

 

Zabaldiak

Lur zabalak gustatzen zaizkit

zabalagoak heinean

barnerakoiagoak izaki.

 

Zeru-marra beste mugarik ez duten

ordoki goilautada zelai

itsaso desertu mendilerro

zein hiri-teilatu paisaia.

 

Nire barne meharrari

dimentsio berria

damaiotenak

amets hauspoa

garun presoei.

 

Esparru zabalak maite ditut

aterik jarri ezin zaizkien zabaldiak.

 

 

Arnaldo I

Eskubide galdagin

armarik gabe

 

Arnaldo

 

armatu nabarrek

eraman zuten

kartzelara

 

bake-lurra goldatzeagatik

 

Arnaldo

 

 

Arnaldo II

Utzi zuten libre

kondena osoa konpliarazita

 

Arnaldo

 

Irribarrea zekarkigun

hazi emankor

 

Arnaldo

 

Uzta ordua, zioen

 

Arnaldo

 

 

Ifrentzua

Itxurak itxura,

barnera bidaietan

damua

lotsa

ezina

pena

gabezia

beldurra

bizipenak ditut usu.

 

Kanpolarrosa sentitzen naiz.

 

Gizakia

bi aldeko txanpona.

 

 

Zerua urdin

Kalearteko Dedalo

errari nabil jendartean

negua bihotzean, begiak laiotz.

 

Hegada urdina airean

 

Ortzadarra marraztuko dut

bizipozera zubi.

 

 

Nia

Bakarzale naiz

inola ere bakarti

barnera migrari

baina ez noraez

 

Neronen bila

ez ihesi

besteak zaizkit oasi

giza desertu honetan

 

Neure baitan libre

lagunez naiz nor

zeu izan nahi dut

horrek egiten nau ni

 

 

Iratxoak

Bizibeharra

ekinbideen sutegi,

bizinahia

ametsen ingude,

bizi-mina

utopien emagin,

bizipoza

iratxoen udaberri. 

 

Bizitza irri-izartegia bagenegi

gu geu ginateke iratxo amestua

 

.

Elkano

Itzulbiderik gabeko joanean

egin dut mundualdia

arribadan naiz jadanik

irteerako badiatik urrun.

 

Mastako bela arrakalatuta

toletak hautsita

denbora ihesi 

Azken portuko bokalean

noiz ainguratuko zain

 

Ni.

 

 

ZARA

 

Iraupen

Ugalketa

bizitza jarioan

Har-emea

biko imandua

Sexu-ariketa

binomio loratua

Orgasmoa

naturaren lakioa

Masturbazioa

ezinaren ahala

 

 

Niak

Amets-irritsak

nia lo

irudimena bor-bor

plazerez urri

 

Esna-fantasiak

nia udaberri

odola loran

plazer aseezin. 

 

Bikote bildua

nia bikoitz

irrika-erreka

plazera zeru.

 

 

Belaontziak

Bare edo ekaitz

gizartea zaigu itsaso

karanbola kosmikoak

marinel bihurtu gintuenetik. 

 

Erruta ziurrik gabe

azken portua ezezagun

arribadak ez du egunik.

 

Bela haizera egokitzean datza

lemazainaren trebezia 

 

Belaontzi gara

 

 

Herri  I

Bizi gara

bizi garelako pozik

bizi egarriz bizipoz

 

Herri egin gara

herri

garen eta dagokigun

herri.

 

 

Herri  II

Txistua eta panderoa

alboka eta dultzaina

eskusoinu eta aho-soinua

irrintzia zentzuen oihanean

 

Suak piztu genituen gailurretan

txalaparta jo ataurretan

trikiti aurreskuak dantzatu ere

 

Baserriz maldak, errota olak erreketan

lana eta jana omen gureak

 

Pirinioetako herri galdua ginen.

 

 

Antzara

Bidaia on antzar

Lur goldatu, adar zoztu, belardi arreak

itsas berde, txori kabi, loredi koloretsu

aurkituko dituzu itzuleran

bizizaleago gure soa ere.

 

Naturaren jaia 

 

Konponezin darraigun arren.

 

 

Putakeria

Mezu urdina dakarte elaiek

berde erditu da basoa

txirrinduek loratu dute asfaltoa

bizitzaren emagin urtaroa.

 

Mapez harago errari

bizitzaren bidegurutzetan

bizipozaren  autopista non

gizakia

neguan bezain biluzik eguzkitan

lagunarteko bakardadean 

 

Bizitza putakeria ote galdetuz.

 

 

Ilargi ohoin

Ilargia lapurtu nahi zuen

baina garun mataza labainkorrean

pentsamenduak korapilaturik

eskuak txirikordatu zitzaizkion.

 

 

Gure herri hau

Arima orbainez

oroimena zauriz

bizipenak minduta 

 

Amildegi gainean funanbulu

malkar-ertz labaineko ibilietan

piztiak zain betortzak odol-gose

 

Izanaz harro

denaz fidakor

geroari so

 

Gure herri hau.

 

 

Nor zorion

Zorionekoa barnean tximeleta dabilkiona

mundua koloreztatuko duelako

Zorionekoa eskuburdinez lotu dutena

herria askatuko duelako.

Zorionekoa ezina onartzeko gai dena

ahala ereingo duelako.

Zoriona enarei begiratzen dakiena

hegan ikasiko duelako.

 

Zorionekoa …

 

 

Tasunak

Hemen nagoela dakit

besteak hor daudela ere dakit

zentzua damaiote besteek naizenari

 

Ni kontzienteak nitasuna damait

nitasun konpartituak gutasuna deragi

 

Ni-Gu tasunak dira aberria.

 

 

Denbora

Eterno oro istant bat da

istant oro eterno

betirako da izana oro

existitu bada 

 

Existitzen ote denbora?

ala fikzioa da?

 

 

Koska

Zatoz

baina hor zaude?

nire zentzumenetan soilik agian. 

 

Hemen nago

nire sentimenean soilik agian

edo zure irudimenean. 

 

Existitzen ez diren bi existentzia gara

agian

ez gaude

ez hor

ez hemen

bi errealitate irreal gara. 

 

Izan edo ustez izan

hor datza koska.

 

 

Erasoa

Bizia deitzen zaion minak

eraso zuen ahoan

totel eta lepoker utziz.

 

Ez zen errenditu 

 

Bizi da

 

 

Esku-sarta

Zer du maitasunetik txortak

ez ote plazer-egarri egoista

maitale subliminal bihurtzen bagaitu ere

 

Aktoreei eskaini txalo zaparrada

besterik ez da

sexu-emanaldi ondoko dar-dar agonikoa

 

 

Behar luke

Haurdun behar luke beti

arrailduta arren gizakiak

arrakala bakoitzetik

lore bat erditzeko gai

 

Azukrerik gabeko kafearen

zapore mingotsa ahosabaian

begi irribarretsuko bidaiaria

behar luke izan gizakiak

 

Zodiako osoa zeharkatuz sakona

itsasertzerainoko zabala

behar luke gizakiaren begiradak

bizitzako izartegi-itsasoan

 

Behar luke

gizakiak

 

 

Bidelaguna

Zorionekoa liburua maitale duena,

opor-egun bihurtuko zaio-eta

urtaro oro.

 

 

100 metro

Bizikletaz bera lanera

oinez ni albo

solasean biok goizeko agurrean

 

Ordu laurden besterik ez

abisua

larritasuna zerion 

 

Kamioi-atoi madarikatua

 

Ospitalean aurkitu nuen

hil-hurren

begiak neuk itxi nizkion

 

Saminki mutu diraute orain

solaseko ehun metroak.

 

 

Maitaleak

Izar dirdaitsu zer besterik dira

maitaleak

maindire arteko unibertsoan.

 

 

Talaia

Aurreko teilatu ertza horizonte

lixiba kulunkaria ikuskizun

auto presatien sinfonia kakofonikoa

joan-etorriko jendearen xafla  erakusleihoetan

txori baten hegazkada zeru tarte estuan

 

Kalea zaio mapamundia

errezeleko zirrikitutik

bakardade gorriko talaialariari.

 

 

Nor bera

Zarpail zein handiki mozorroz

orin orban orbainez tatuatuta

ezkata zurrunak babes gizakia

neu naiz

zeu zara

biluztuz

askeago

gara.

 

 

Kale gorrian

Izar lokez itsu noraez ilunean

ipar-izarra non marinelak gara

erruta zuzentzeko esperantzan

 

 

Zu eta denok

Errazagoa da bizitza

zu eta biok

biok eta gu

gu eta denok

elkartasunean

bizipozez

batel berean

norabidea jakinean

arraunlari

jokatuz gero.

 

 

Eraztun hegalaria

Urdin gozo amesgarri

esnatu da eguna

zigarroa piztu dut

biziguraren txingar goria

marko borobila marraztu dute

ezpain bilduek kiribilka 

zure irudia nekusan

zirgilo hegalarien erdian

ezabatu da kea urdinerantz

zuk, baina, hor dirauzu irrikaz.

 

 

 

GARA

 

Denbora

Eternoa da

itxarote laburrena,

liparra, aldiz,

plazer luzeena

 

Zer ote denbora?.

 

 

Harea-erlojua

Eskukada harea oparitu zidaten

bidaia egunsentian

kristalezko onil kraskaerrazean

ilunsentian nago orain

azken aletxoa noiz iragazi zain.

 

 

Lainoez harago

Arrantzale semea zen

ikasgaien desertuan oasi

gau zohardien barna

hark egin gintuen ameslari

 

Orga Nagusian bidaiari

zodiako labirintuan zehar

misterio eta bizipozez

murgiltzen naiz orain

 

Beti dago izar bat

laino guztien gainetik 

 

 

Mugarria

Ahazmen lurraldean jada,

bizipenak ehoz

burutapen sarea ehuntzen du

adin pisukoak 

 

Laster

ez daki noiz

desagertuko delako

 

Ez du nahi gerorako kopiarik

gogoeten gorulari izatea soilik

arbel ezabatua bihur ez dadin

oroimena mugarri

ahanztura zaiolako herio

 

 

Bidean

Jarri egin ninduten bidean

autobus edo zidorrez

mantso nahiz lasterrean

bidelagun zein bakarti

pisu ala arin motxila

ibili geldiezinean beti

 

non dago amaiera

zer da gailurra

ez dakit.

 

Baina gailurra

talaia paregabea da beti

 

 

Adinaroak

Jaiotzear

zuri gorri berdetuz landa

 

Haurtzaroa

kukua habiatik egotzia

 

Nerabezaroa

doinu arrotzean txioka

 

Gaztaroa

kaiolatua

 

Helduaroa

mehatxupeko pioka

 

Zahartzaroa

xaramel behartua

 

Hilaur

txorikumeak esperantza

 

 

Chiao

Jubilatu zenean

lasaitasuna opari

inolako desosegurik gabe

zoriontsu izateko libre

lohiak kendu beharrik ere ez

transgresioetarako gai oraindik

bizitzari adio esaten hasi zitzaion

bizitza eta heriotza

lagun zahar gisa agurtuz

biak ala biak anaia bikiak izaki

oraindik hiltzeko asmorik gabe

egunerokoan jarraitu zuen.

 

 

Hitzak

Ezpainetan irristatuz

garun kiribiletan lotsor

 

hitzak

 

burutapenak ehoz

bizipen garatuen

euskarri 

 

lupeztuak zein gardenak

izar zein galbide

ispilu

 

presoen kate

txorien hego

arnas

 

Hitza

 

 

Zu zeu

Azken doinuaren erritmora

biziaren pauso txikiz

jomugaraino dantzatzeko gai

zu zeu zara oraindik

 

 

Brecht

Ez dago libre dagoen bizikletarik

gure bila dabiltza

ez dugu ihes egin nahi

klandestinitatea dugu aterpe

baina azala arrakalatuta arren

egarri den lurraren ura gara

hemen egon nahi dugu

bertan eta bertako hilko gara

irabazi egiten dira eskubideak

profeta izan zen Brecht

 

 

Bizitza I

Hondarrean dagoela daki

pitzatu zaio bizitza

baina ez zaio hauts bihurtu

ez da galtzaile sentitzen

betiko joango ez delako

arrastorik uzten ez badu ere

eternoa baita bizitza

 

 

Harea-erlojua

Goialdeko aukeren infinitutik

izandakoen multzora

meharguneko

istant

hori soilik da

bizia deitzen dioguna

betirako geroan iraungo duena

 

 

Zoriona non

Auskalo noiz

izar bat piztu zen geroz

milioika izar

jaio hiltzen dira

izartegia konstelazioak

zulo-beltzak nobak

eguzkiak planetak ilargiak

kometak asteroideak

erakarri  errefus

elkarren birako orekan

eta hor

deneko eta inongo

ekar erasoz

gizakia

zorion bila.

 

 

Zirimiria

Hortentsia

lehorrez zimeltzear

biziberritu egin zen

zirimiriaren ferekaz.

 

 

Irribarrea

Zure irribarreak

argitu zuen

goibel zetorren eguna

 

 

Gomutez honantz

Txakurrak usaintzen ninduen zehatzen

hil egin zen,

aire-uhina besterik ez da

nire ahotsa,

estutu ditudan esku guzti horiek

non ote.

 

Biotako batek dirauen bitartean

biok diraugu

hori da gure eternitatea

zertarako luzeago bat.

 

 

Zorriona

Bala-zorroetan

Bakea

anonimoen esku

geroa

lorez kateatuta

aske

morrontza boluntarioa

opari.

 

Eta gu

betikoan

zorriontsu

 

 

Anonimoak ilargipean

Ilargi beteko gau zohardia

goi-mendiko bakardade liluragarrian

giza zilueta bat dakusat niganantz

 

Alboz albo oles diogu elkarri

hitz sarean elkartzen gaitu diosalak

gautxori ezezagunen arteko xarmaz

 

Zigarroa damaiot sua damait

bi aurpegi anonimo

pospolo argira

gau sorginduko solas magikoan

 

 

RAM

Giza giga antzutuak

zahartzaroaren ordaina. 

 

Ordenagailuak

erditu dezake

edonoiz

byte ernaldu oro.

 

PC

giza memoriaren

ordezkoa

 

Hori ere

bizitza

da

 

 

Finito

Lurrindu dira misterioak

ez da jada iratxorik

agur tximeleta koloretsuak

 

Amets irudikatuak

mundu asmatuak

horiek geratzen zaizkit

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/02/07 09:50
Kaxa hutsean bila

KAXA HUTSEAN BILA

 

 

 

POEMAK IRAKURRIZ

 

Idazten dut

beraz bizi naiz

 

 

Hilik?

Idazten ez denean

irakurtzen ez denean soilik

dago hilda edozein literatur mota.

 

 

Utopiaren lurraldea

Utopiaren lurraldea da poesia,

XX. mendean gizarteak berak

behar du izan poeta,

naturari, hurkoari, arazoei,

begi ezberdin berri batez begiratuz,.

orduan soilik dirauko poesiak.

 

 

Diegesia

Ez dakit zein poemez

edo zein poetez,

ari den poeta.

Bere poema baztertuez agian.

Idatzia inaustea eta baztertzea

samingarria da literaturan ere.

Baina beharrezkoa.

 

 

Elegiaz harago

Salaketaren hatz luzea

behar du izan poesiak,

elegia ere,

baita bizitzari eta

bizitzaren kantua ere.

 

 

Beti hegan

Hegoak falta zaizkion sentipena

hori du beti idaztean idazleak,

baina baldar edo fin,

narraz ala arin,

goietan zein tatarrez,

hegan egiten du beti.

 

 

Hyskeritxoa

Gimnasia erritmikora dedikatu izan balitz

Oteiza

ginen eta garen zerbait dela

uste duen ezereztxoa izaten jarraituko genuen.

 

 

Bitaminak

A : adarjotzea

U : umorea

bitamina horietatik

dosi handiagoa

behar lukete

poemek

 

 

Diraugu

Magia da oraindik

gizakiak, gizarteak,

munduak berak,

bizirik irautea.

 

 

Max Brod judua

Ez dakit ze traizio egin zuen Max Brodek

judu izatea izanen zen nazien garaian

Palestinaren aurkako jarrera litzake gaur egun

 

 

K K

Ez da nardagarria norberaren kaka,

gehienetan lasaitasuna dario,

beherakoan praketan egina ez bada.

 

Garun likitsuek jartzen gaituzte gizakiok

maila goragoko batean, arrazoimenean,

miseriaren handitasuna.

 

Komuna gaur egun

bakarrik egoten den

askoren une bakarra.

 

 

Babelia

Babelia irakurtzen jarraitzen duen  

jende asko dakusat nik  herri honetan,

ibili ere lokarri solte asko dabil

arrisku gizarte honen oinetakoetan.

 

 

Kornerrera

Kanpinean, edozein urtaroan,

euriak botatzen gaitu kornerrera.

 

 

Monotonia

Monotonia urratzen ez dakiena da

egunerokoak urratzen duena.

 

 

 

MALKO GALDUAK

 

Jainkoek

ez dute negarrik egiten

 

 

Zeruak

Letra larriko Zerua

letra xeheko zeruak

bereizteko gaitasuna,

galdu dugu  gizakiok

horregatik bizi gara

zerurik denik ere ahaztuta.

 

 

Buruaz beste

Suizidio inkontziente bihurtu dugu gaur egungo biziera,

fikziozko pelikula deritzogu errealitatea den hondamenari.

 

 

Migratzaile

Drama bihurtu zaigu errutina, 

edo errutina drama,

ez gara pasoko urteroko migratzaile ohiturazkoak,

elkarri jarraiki noraezean doan hegazti saldoa baizik.

 

 

Zirimiria

Euritakoa erosi du Donostian  turistak,

turista bat gehiago Kanarietan.

 

 

“Ba”

“balitz” eta “litzateke”z

osatuta dago

gizakion bizitza

frustrazioen ikurra da

delako “ba” aurrizkia

 

             

Askatasuna

Batasunaren Estatuagatik

Askatasunaren Estatua gabe

utzi gaituzte berriki euskaldunak,

metafisika metafisika,

kaltegarria litzaiekeelako  politikoei.

ekonomia-botere-politikoei

 

 

Plazara

Bortxakeria besterik ez du pairatzen

zezenak plazan,

bortizki jokatzera behartzen dute bera ere.

Toreroa harrapatu arren, baina,

beti dago zezena hilko duen bigarren torero bat.

Ikur bezala gela batetan burua disekatuta

erakustea da geratzen zaion ohorea

zezen erasokorrenari ere,

noblea eta erasokorra

hitz sinonimoak dira zezenaz.

Plaza ezberdin bat

ez dago beste irtenbiderik

 

 

 

BESTEAK ETA GU

 

Amodio hilak:

hondar mikatz

oroipen ezti

 

 

Adinaz harago

Autoestimuak egiten du norbera

edozein lorategiko lili ederrena

 

 

Bizi

Faltsukeria ezkutatu ohi du lotsak,

Ikusezin uzten du  benetako bizitza,

komedia bihurtzen gure jarduna eta ariketa.

 

 

Bihotzaren albuma

“bihotzean min dut”

esanen nuke,

hala sentitzen dut,

badakizkit zergatik, noiz, nola,

zertarako, non, norekin, nondik, …

baina kezkatu egiten naiz,

begi nekatuak uzten dizkit

bizitza gozatzeko.

 

 

Tristura tristea

Aberats naiz, oso aberats,

bihotzean min dudalako ere

aberats.

Gauza pila ditut,

gehiegi gauza,

baina nire baitako pleguetan

hutsune bat bizi dut,

inondik ere arrazionala,

zerek eragiten didan ez dakidan

egonezin bat, tristura tristea.

 

 

Kaxa hutsak

Askatasuna

ostu nahi luke herri honek,

aurrez ostu zioten, osten dioten,

askatasuna,

baina labirintoa egiten zaio bidea,

uneoro aldatzen dizkiotelako

norabide eta pasabideak.

Amu bezala bidean jarritako

kaxa hutsak osten ditu,

askatasuna gordetzen dutelakoan,

eta eternoa egiten zaio bide-sarea.

 

 

Amets

Denok dugu norbait,

zerbait edo nonbait

zerua urdin bilakatzen diguna,

abesti erromantikoak biziarazten,

promesak eskaintzen,

paraje desolatuak berdetzen,

uholdeei aurre egiten laguntzen,

etsipenak gainditzen,

laguntzen diguna. 

Eta hori ez da ez edonor

ezta ere edozer edo edonon.

 

 

Bananeroak

Nola ez gara errepublika bananero batetan sentituko,

errepublika bananeroa bihurtu badugu gure herri hau.

 

 

Aulkia lehian

Lehia da bizitza,

mirari bat beraz

aulkia utziko digun

norbait aurkitzea.

 

 

Bikiak

Dibortziatu asko gaude,

egunerokoarekin etenean,

bizitza bikoitza dugu,

irudimen eta ametsarena,

-azaleratua edo ez-,

jokabidean gauzatzen duguna.

 

 

Koldarrak

Aurkariek ere ez dute bataila handirik irabazten.

Agian horregatik dira koldar mendeku txikiz.

 

 

Beti da garaia

Beti dugu, izan behar dugu,

une larrienetan ere,

arrain laranja bat bizitzan,

aldian aldiko unibertsoari

distira esperantzagarria emanez.

Beti da garaia ere

edozein unibertsori

arraintxoaren distira jartzeko;

problema ez da arrain laranja,

begiradaren distira baizik.

 

 

“Egunero hasten delako”

Jada ia ez dut atzera begiratzen,

nahikoa dut egunerokoarekin,

horrek betetzen ditu erabat

egunen ardurak eta asmoak.

Denbora gutxi geratzen zaidala,

-heriotza edo memoriarik eza-,

hori dut agian kezka iraunkorrena,

baina ez dakit sindromea den,

eta bada, ze izen duen.

 

 

Merezi du?

Hemendik aurrera mundu honetan

zer egiten dudan galdetzen dut,

baina erantzuna neure baitan dago.

Ezer ere ez edo ezer gutxi

dudala egitekorik da erantzuna.

Merezi duen jarraitzerik ere galdetzen dut,

baina ez dut erantzun erabakigarririk.

 

 

Ilunabarrean

Bart, oraindik gazte,

magia zuen bizitzak, 

eta ilunabar honetan ere

magia izaten jarraitzen du,

magia lausotuagoa arren.

 

 

Berriro

Itxaropena izan genuen garai hura

gogoratuko dugu euskaldunok.

Orain hurrengo egunsentira begira

jarri gara, berriro lanean.

Gaurkoari atxiki gabe,  

zakarrontzietan arakatzen hasi gabe,

besteen musuen zain egon gabe,

balizko baleko bakea egin arte.

 

 

Blaki

Blaki gutxi dagoela pentsatu dut

poemaren lehen erdia irakurtzean:

oso gutxi direla lagun leialak.

Blaki gehiago dagoela uste izan dut

bigarren erdia irakurtzean:

jan-txakur asko dagoela alegia.

Herriarekiko  atxikimenduak,

horrek salbatuko gaituela,

hori izan da nire itxaropen izpia

poemaren bukaeran

 

 

Marea

Behin eta berriro herri berri bat eraikitzen ahaleginduko gara,

mareak harrapatuko ez duen arte,

agian marea hartu beharko dugu kontutanago,

 

 

Minak

Mina-eremua uzten du nazioarteko itunak

“laguntza” eraman ostean,

minez ereinda geratzen da pertsonen harremana

elkarrengandik berezitu eta urruntzean ere.

Minez, era guztietako minez,

defendatu nahi dugu besteengandik aldentzean.

Minez ereiten ari gara

normalkuntzarako ahaleginen ondorengo aroa ere.

Minaz ere.

 

 

Errauts

Eta gu zerbait garelakoan.

Laster hezurrik ere ez dugu utziko,

hauts sakabanatuak besterik ez,

hilerria baino merkeagoa delako hauts bihurtzea.

 

 

 

ETXARRIKO HARITZA

 

Ia hila,

baina bizirik

 

 

Gernika

Denok dugu Berlin bat gure baitan,

baina oso gutxik Berlin bat eta pare bat ipuin,

eta asko gehiagok Gernika bat eta erasotzeko mila aitzakia.

 

 

Poema

Munduari, gizakiari, gizarteari,

egun bateko pultsua hartzea

hori da poema idaztea.

 

 

Politikoak eta gu

Eguneroko bizitza da guretzat Euskal Herria,

politikoek, aldiz, egunero ikuskizun egiten dute.

 

 

Gabriel askoa

Zenbat Gabriel Aresti gure herri honetan,

bizirik diraugun ezaugarri.

 

 

Polizia

Denok isiltzen dugu

hainbat pentsamendu

bierrik isildu gainera,

zipaio asko baitago.

 

 

Drogakalea

Ez da jada droga kalerik herrietan,

polizia jabetu baita kantoi guztiez.

 

 

Hauteskundeak

Gure belaunaldiak frankismo garaian

ezagutu zuen egoera bera

bizi du oraindik herriak,

hauteskunde komedia da

ordutik aldagai bakarra.

 

 

Kutsadura

Politikak kutsatutako gizarte honetan

hitzek ez dute esanahi berezko edo logikorik.

 

 

Etxarri

New Yorken zakurrak oinutsik.

uros bizi gara gu Etxarrin,

txakurrek zapatarik ez

zenbaitek New York amestu batera

alde egiten badu ere.

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/02/03 10:50
Kateez harago

KATEEZ  HARAGO

 

Harrotasunez umil,

utzi diguten bideari jarrai,

pausoz pauso,

izuen gaindi

 

 

KATEATUAK

 

Datozela

Bila dabiltza:  

lagunartean,

gaitezen alai.

 

Badatoz:

etsaiarekin

gaitezen

azeri.

 

 Hemen dira:

izan garena da

gure hesia,

izan gura duguna da

gure berokia.

 

Makila-dantza:

irrintzia gure arma,

txalaparta gure arnasa.

 

Barealdia:

itzuliko dira,

baina jadanik

diraugula. dakigu

 

Errautsetatik

San Juan-su batetan

erreko dugu

diktadura demokratiko hau

eta errautsetatik erneko da

saminez ereindako hazia.

 

Argia

Dena dela egia

dena dela gezurra

onartzean

eginen da argia.

 

Atseden

Bakea eskatuz jaio ginen,

bakea eskatuz hilko,

ondorengoek izanen ahal atseden.

 

Noiz etxeratuko

Etxean

etxeratu ezineko egunak

dira gureak

noiz etxeratu ahal

irrikaz.

 

Beti da etzi

Giltza ez da arazoa,

ezta giltza non ere;

datorren egunaren ostean

itzuliko omen

gure oraina

beti zen etzi beraientzat;

silikona izan dute azken erantzuna.

 

Baina sarrailak dirauko

giltza eskuratuko.

 

 

Ahotsgoran

Eskubideek euren buruez egin dute jadanik,

ispiluek puskatu dituzte jada eskubideak,

ez digute hitz egiten ere uzten,

ez digu inork entzun ere nahi.

 

Baina herri hau ez da isilduko.

 

 

Erantzuna

Eskubideak aldarrikatuz erantzungo diegu

erreinutik datozen hitz pozonduei,

bizia loratuz tronuari darion pozoi hilgarriari.

 

Bizipoza izanen da gure kedarra.

 

 

Hitzari beldur

Herriaren hitzari diote beldur,

horregatik isilarazi nahi gaituzte,

berba puta higatuen zalapartaz.

 

Geurenez

Heldu da

bidea

geurenez soilik

egiteko tenorea

 

Bide malkorretan

Euskal Herria dugu izena,

etorkin gara geure herrian,

etorkin oro lez bortxatuak,

izana eta izena ez ezik,

geroa bera ere ukatua,

bide malkarretara bultzatuak.

 

Herri zaildua gara, baina,

ez dugu ukapenaren zuloan

buruaz beste egingo.

 

 

Eleka

Hitzak usteldu diren arren

ez gara isilduko.

 

Poeta

Nor nori noiz,

nork jakin sarri

zertaz ari den poeta.

 

Otzara gainetik

Parke bakoitzean otzara bat

otzara bakoitzean zut

oihuka jarraitu beharko dugu

politikoen zeru zaratatsua

demokrazia tontorreko otzaratik

espaloiko hankamotzon lerroetara

makurrarazi arte.

 

Agian egun batez

Esperoaren lanbroan galdutako

urte bete gutun horiek

              noiz nork  zabalduko,

ni zara,

agian egun batez ikusiko gara.

 

Gaindi

Sarriegi

politikoek bezala

beraientzat soilik

hitz egiten dute

poetek

herri ulermenaren gaindi.

 

Hautsitako aulkiak

Gu geu,

lurpebideetan,

aldiz autoan,

aldiz espaloian,

gu geu ere.

 

 

KATE MOTZEAN

 

1

Ez da egiarik,

egia orori dario

gezur-pipia.

 

2

Lanbidea

izen edo abizen  zen garaietan

jaio nintzen ni

 

3

Telefonoa Posta elektronikoa Telebista Internet Irratia …

hitzez jantzi dugu bakardade biluzia

isiltasunak izututa

 

4

Errepideak hil zuen nire aita

bikeak irentsi zituen

gaur ditudan galderak

 

5

Amama Manuela

seminarioko urrunaldiek

lapurtu zidaten altxorra 

 

6

Nork bere hesia

bakoitza bestearen bestaldean

bitxilore norberaren lorategian

baratza emankor eta

zubigintza oparoen garaietan

 

7

Arrakalatu zaizkit orpo gazte haiek

baina ibilian diraute

tarteka odoletan tatarrez aldika

amestu ez nituen lubakietan

itxaropena oraindik mastan txistuka

 

8

Hanketako hatzei ere

begiratu beharko lieke

poetak

 

9

Oroipeneko irauteak ematen dio neurria

maitasunari

hilaurrean ere gogoratzen dugun maitasuna da

“bizitzako maitasuna”.

 

10

Bizitza osoa da

zaindu gabeko lorategia

beti gaude alde egiten

beti dugu otalore berri bat

burmuina kilikatzen.

 

11

Hatz bakoitzean eraztun bat

edo zenbaitetan bi

daraman neska

buruz behera ezkondua ote

 

12

Aurrez begiratuz soilik

eman ahal zaio atzea

heriotzari

 

13

Ginenari baino  geroari adiago

herri emankorrago bat amets

ez dugu inola ere utziko

arriskutsua bihurtu diguten herri hau

 

14

Gaztetxo jabetu nintzen gai nintzela

neronez aljebrako X-ei bere balorea emateko

edo latinezko egitura zailenetako osagai bakoitza

bere lekuan jartzeko

baina jabetze teorikoa izan zen

lehen bezain ezjakin jarraitu nuen

eguneroko korapiloetan

 

15

Ispilua nahi nuke izan

naizen bezalakoa ikusteko

baita besteei errealitatea

den bezalakoa azaltzeko

beharko ez litzakeena ere

iragazten baitu kristalak.

 

16

Tiro egin behar da hemen

zauriak eragin behar dira

poema bera bala bihurtuz

hitza labana zorrotz erabiliz.

 

17

Jauzi oro galaraziz

odolustu nahi dute belarra

kartzeletan

 

 

 

KATEAK HERDOILTZEN DIRENEAN

 

Buruaz

Ez naiz sekula burubako izan,

ez naiz ere burubero, baina,

ahaleginak ahalegin,

buruak abandonatzen nau jada,

sasoiko fruitua, urtaroez harago.

 

Argazkiari zorrik ez

Inolako ezerekiko zorrik gabe,

ni neu naiz jada,

argazki zahar zaharkitua.

 

Hirukoitz

Ez dut behar urtaro berririk,

emari franko ekarri dit bizitzak,

ez naiz alderrai izan neure herrian.

 

Emari franko ekarri dit bizitzak,

ez naiz alderrai izan neure herrian,

ez dut behar urtaro berririk.

 

Ez naiz alderrai izan neure herrian,

ez dute behar urtaro berririk,

emari franko ekarri dit bizitzak.

 

 

Belaun

Korapilatsua  izan du, du, izanen du

biziraupena edozein urtaroan

belauniko ez den belaunaldiak.

 

Hitzez harago

Ametsoker itogarria besterik ez da

ezagutu dugun demokrazia,

demandaz kokoteraino,

errotik erauztea beste irtenbiderik

ez digu eskaini gaurdaino,

horrek behar du azken hitza,

independentziaz harago.

 

Etsipenez

Etsi dudalako nator

etzi iraultzaz

ezinbestean tiroka

berriro saiatu asmoz.

 

Urazalean

Paperezko ontzi errekastoan,

harri arteko burbuilen gaindi,

korrontera berriro

azaleratzen jakitean datza

auhenaren sinesgarritasuna.

 

Duintasunez

Urteen azken mugan,

oroitzapenen altzoan,

duintasunez amaitzea,

hori da eskatzen duena.

 

Pistola opari

Beraz, ilobari

pistola eskatu dio

urtegunean.

 

Erabakia

Eta ilobak

eskuak atzean dituela

dakarten gizon hori bezala

duintasunagatik hiltzea

merezi duela erabaki du.

 

Politikoa

Botere-adiktoa,

poteremanoa,

hori da, besterik ez,

politikoa.

Lau urtetik behin,

monoak jotzen duenean,

edozer eginen du

beste lau urterako dosia lortzeko.

Azkenez, baina,

gaindosi batek hiltzen du,

edo hiesak total ahulduko.

 

Bekozkoz

Bekokilun:

azkar azkar  doa zure bizitza,

antzu antzu zure egunak.

 

Eskerron 
Ezkerronaren bila bizi denak

ez du lauko ogirik laberatuko.

 

Ordaina

Poltsikoan zaharkitzen utzi nituen eskuak,

eta bizkarra berotu zidaten makilakadaz.

 

Zorion urkaezina

Beti daramagu geroa altzoan,

uneoro gaude etorkizuna erditzen.

Bakar eta zigortuta utzi gaituzte,

baina ez diogu izanen garenari

fideltasunik ukatuko.

 

Egunago

Adin batera ezkero,

urteak non pilatu ia ez,

beste ezer metatzeko ezgai,

egun bakoitza da zehatza,

aurrekoa baino egunago.

 

Aldamiotik

Langile bat hil omen

herenegun atzo  gaur

bihar etzi etzidamu

istripuz ohi denez.

Estatistika datua

besterik ez da

politikoentzat,

ekonomia datua soilik

enpresariarentzat,

gerrako kalte kolaterala alegia.

Lurra biguntzen ez denez

aldamioa luzatzen dute

hurrengo buruak non jo izan dezan.

 

Alargun eta umezurtzek soilik

dute lekua egutegi makabroan.

 

 

Eskean

Amaren titia

eskatzen du umeak

jaio bezain laster,

katabuta hilotzak

hoztu ere baino lehen.

Eskean jaio, eskean hil,

tartean eskean bizi,

berezkoa zaio gizakiari

eskaletasuna.

 

Korapilatsua

Borrokatzen ez dena da galtzaile.

Korapilatsua da,

gutxienez, gaur egun,

euskaldun izatea.

 

Poesiaz

Poesiaz bilduta egin nahi dut bidea,

idatzitako edo golkoko poesiaz,

aurrean dudanari

begi ezberdinez begiratzeko,

hazi berria erein diezadan bi begietan,

ezustekoak bihotzean ponpatuz,

ez nazan nekeak lozorrotu.

 

Ontzia joan doa

Eta ontzia joanean doa,

poema berri batetan

ainguratu arteino,

poema-liburu berri batetan

estatxak lotzen naueneino.

 

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/01/30 09:25
Jitoan

JITOAN

 

1

Militarrena eta bakezaleena

oreka beti bortitza

bakea deitua

 

 

2

Beldur da herria,

keinuez eta hitzez haratago,

traizio berri baten beldur.

 

 

3

Urteetako biharamunean,

gatazkak dirauko,

seguruenik,

agian.

 

 

4

Asmo pila gauzatu nahi nituzke oraindik:

erdipurdi ditudan idazkiak txukundu, orraztu,

zenbait txoko berri ezagutu,

zenbait jatetxetan bazkaldu,

zine-antzerki-artelan-liburuz gozatu,

lagunen lagun iraun,

presoei hurbiltasuna eskaini,

guzti horretarako pilatzen ari naiz airea,

edozein unetan joan banoala jakinez,

arrisku biziko adinean nagoela kontziente.

 

            

              5

Badakit ez naizela lotsaz hilko

Bizitzak nahiko berme damait geroari begira

Baina badut ere zertaz lotsa

 

 

6

Herri taldeei lotuta,

idazten

jarraituko dut,

ahotsik gabe gelditu nahi ez dudalako,

erraustu arte bizirik nahi dudalako,

“ahotsik gabekoa ez da pertsona"

hala dio  poetak.

 

 

7

Kitatuak ditut aurrekoekiko zorrak,

hurrengo borrokei lotu nahi natzaie,

aurrekoen uzta, hurrengoen hazi,

une bakoitza izadi eternitatearen zati,

ez da beranduagoko jaiotzarik.

 

 

8

Denbora da bizitza,

baina ez denbora soilik,

gizakiok gaude denboran.

 

Hondartza da bizitza,

harri birrindua  hondarra,

gizakiok birrindutako harria.

 

Itsasoa da bizitza,

dakar darama harea,

geuk ehozko hondarra.

 

 

9

Aukeramena,

gizakiaren ahalmena,

inoren esku utzi ezin dena.

 

 

10

Aukeragunea,

ez orain ez  hemen,

lapurtuko ez digutena.

 

 

11

Oroimena,

gizakiaren oinarria,

oraina argituzko argia,

geroaren esperantza,

jakituriaren hauspoa.

 

 

12

Besteena irakurriz,

norberarenaz lotsati,

nahiz luma dardaratiz,

badu zertaz alegrantzi,

plazara eginez jauzi,

eginen dut letretan igeri.

 

 

Aurkezpena

Jon Etxabe naiz. 1933an jaioa. Jubilatu nintzanean irakurtzea eta idaztea izan zen aukeratu nuen denbora-pasa nagusia. Mota ezberdineko hainbat material pilatu zait ordenagailuan. Haize bolada batek eramango nauen orri bat naizenez, material hori sarean jartzea pentsatu dut. Zatika eta sailka ateratzen joango naiz. Bideak erakutsiko dit zer eta erritmoa. Lotsa eta ridikulu sentipena sortarazten dit. Baina nahikoa zait bakar bati lan hau baliagarri bazaio.