Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Amatiño / Garai bakoitzari bere artea, arte bakoitzari bere askatasuna

Garai bakoitzari bere artea, arte bakoitzari bere askatasuna

Amatiño 2015/07/26 00:10
Azken astebeteotan Euskal Herriko zinemetan ikusi ahal dugu “La dama de oro” (Woman in Gold) filma, zeinetan kontatzen den Gustav Klimt-en jakineko margolan baten istorioa: Adele Bloch-Bauer andrearen erretratuarena (1907), Bigarren Mundu-Gerran naziek juduei konfiskatu ziena.
Garai bakoitzari bere artea, arte bakoitzari bere askatasuna

"Musua". Gustav Klimt, 1908

Urre-kolorea izan zen Austriako modernismoaren totema, Gustav Klimten beraren “Musua” (1908) eta Belvedere museoan biltzen diren beste hainbat margolan lekuko.

Modernismoa ez da lirudikeen bezain modernoa. Modernoa izan zen, 1880-1930 bitarteko mende erdian. Segurutik ez da munduan beste arte-estilorik modernismoak beste izenik duenik: modernisme (katalanez), Art Nouveau (frantsesez), Modern Style (ingelesez), Floreale (italieraz), Jugendstill (Alemanian), Sezession (Austrian)…

Herrialderik gehienetan modernismoa izan bazen ere, industria-gizarteak erakarri zuen bilakera apain eta jantziaren (Belle Époque) isla, Austrian belaunaldi-haustura zorrotza eragin zuen, Gustav Klimt bereizlearen (sezessioniste) buruzagitzapean bildu zen artista-taldearen ildotik…

“Bereizleak” omen ziren, baina ez, antza, erabat txiroak, hemeretzi lagunez osatutako taldea euren lanak propio aurkezteko areto aproposa eraikitzeko gauza izan baitzen, 1897an, Vienan. Sekula historian izan den lehen erakusketa-areto pribatua, ia 120 urte geroago arras modernoa izaten darraien “Sezesio-pabiloia”, eta egungo vienarrek “Urrezko aza” izenez ezagutzen dutena.

“Urrezko andrea”… “Urrezko aza”… Austriako pinturaren urrezko garaia izan zen modernismoa, eta austriar modernismoa bera, honako lelo hau landu zuena: "Garai bakoitzari bere artea, arte bakoitzari bere askatasuna".

Adeleren erretratua

Adele Bloch-Bauer andrearen erretratua. "Urrezko andrea" (Klimt, 1907)

Urrezko aza2

"Urrezko aza". (Viena, 1897). Aurrekaldean, leloa: "Der Zeit ihre Kunst, der Kunst ihre Freiheit !! (Garai bakoitzari bere artea, arte bakoitzari bere askatasuna)

Modernismoa, Euskal Herrian

Euskal Herrian modernismoa ez zen izan, inondik ere, Katalunian (Gaudi, tarteko) bezain garrantzitsua. Hala ere, aipagarri, besteak beste, Campos Eliseos antzokia, Alhondiga eta Santanderrerako geltokia, Bilbon; Bonilla etxea eta Floridako gasolindegia, Gasteizen; Nautikoa eta Bulebarreko kioskoa, Donostian; eta aurkezpenik behar ez duen Iruña kafea, Iruñean bertan.

ArtNouveauConcordia

Bilboko Concordia geltokia

ArtNouveaukioskoa

Donostiako musika-kioskoa, Bulebarrean

Iruzkina gehitu

Erantzuna formulario hau betez utzi dezakezu. Formatua testu arruntarena da. Web eta e-posta helbideak automatikoki klikagarri agertuko dira.

Galdera: Zenbat dira hogei ken bi? (idatzi zenbakiz)
Erantzuna:
Aurkezpena

Amatiño

Luis Aranberri Mendizabal