Gala Plazidia, Dante Alighieri eta San Blasa

Gala Plazidia, hiru geruzatan

Danteren hilobia Ravennan

Gala Plazidia, Erromako Teodosio Handia enperadorearen alaba, Konstantinoplan (3) jaio zen, urrezko sehaskan. Ataulfo (4) errege bisigodoaren emaztea izan zen lehenik eta, alargundu ostean, Konstantzio III.a enperadorearekin esposatu. Lehen ezkontza maiteminez (5) izan zen eta bigarrena, ostera, interes politiko nagusiei  komeni zitzaielako, erromatar domeinuaren azken hatsetan.

Erromatar Inperioa gainbehera ari zelarik, Konstantzio hil, oinordekotza Valentiniano bilobak jaso eta bost urte baino ez zituenez, Galak hartu zuen mutikotxoa nagusitu arteko erregeordetzaren ardura. Ia bi hamarkada luzez, munduko emakumerik botoretsuenetakoa izan zen. Kultura handikoa, argia, politikari trebea (6), “gerrako jaunei” aurre egiten asmatu zuena.

Mila eta bostehun urte geroago, haren mausoleoa dago Ravennako San Vitale basilikaren lorategian, hilobiak mosaiko bizantziarrik ederrenez hornitua jarraitzen du eta turistek, zintzo asko, sarrera ordaindu behar izaten dute, bost minutu eskasean barruan txandaka sartu eta argazkia ateratzeko.

Ez da Ravennan ezustean hilobiraturik dagoen lagun historiko bakarra. Hamar minutu oinez baino ez dira behar Gala Plazidiaren mausoleotik urrundu eta Dante Alighieri poetaren alboraino heltzeko (7). Bai, egia da, “Divina Comedia” idatzi  (toscaneraz) zuenaren hilobia Florentziako Santa Croce basilikan (8) bisitatu daitekeela, hala-edo jartzen baitu marmol zuritan grabatua, baina besterik iruditu arren, Danteren gorpua ez dago Florentzian (9), Ravennan baino. Antza, “fake news” direlakoak ez dira bart gauekoak, uste baino klasikoagoak baino.

Berri faltsuak betidanik izan dira, baina distantziak erabat aldatu, ordea. Kontu izan, gaur egun Bilbotik Florentziara joateko pare bat ordu besterik ez direla behar hegazkinez, baina Gala Plazidiak eta Dantek, ostera, hogeita hamar bat ordu behar izaten zituztela oinez, edo zortzi bat zaldiz, Ravennatik Florentziara iristeko.

Gero eta gehiago dira Loiutik Florentziara doazen euskaldunak. Badira joan eta han geratu direnak ere. Hain zuzen, bada eibartar jatorriko turismo-gidaririk, hemengo taldeei arreta ematen diena. Ainhara deritza eta gustura hartu ohi du eraman izaten zaion San Blas opila. Michelangeloren Davidek jakingo balu, seguru gero ez lukeela noraezera begira jarraituko.

  ---ooOoo---

1. Behetik gora, whiskiaren urre kolorea, kafearen beltzarana eta chantillyaren zuriantza.

2. Hiru koloreak elkarrekin baina ez nahastuak. Artea da, bata bestearen gainean jarri ahal izatea, hiru geruzatan (ikus argazkia).

3. Teodosio izan zen Erroma eta Konstantinopla elkarrekin bildu zituen azken enperadorea, Erromako eta Bizanzioko inperioen koroiduna, alegia.

4. Ataulfo, Attawulfs, “aita otsoa” omen.  "Atta", aita-edo, arbaso moduan. “Wolf”, berriz, otsoa, gerlari gisa, germanieraz.

5. Datu hau ez da huskeria, Ataulfok, Gala Plazidia bahitzeaz gainera, neskatilak baino hogei urte gehiago baitzituen.

6. Trebea eta ezohikoa. Ez soilik gizonen munduan emakumerik bakarrenetakoa zelako. Munduko tronurik handiena utzi ondoren, etxera joan eta ez zuen sekula gehiago jarduera politikoaz tutik esan. 

7. San Franzisko elizaren atzekaldean.

8. Basilika berean daude, Danteren zenotafioaz (hilobi hutsa) aparte, hainbat italiar ospetsuren hilobi beteak, non apopilo dauden Michelangelo Buonarroti irudigilea, Galileo Galilei astronomoa, Nikolas Makiavelo filosofoa, Gioachino Rossini konpositorea eta beste lau bat, barrena. 

9 Florentzia hiriak Dante erbesteratu zuen 1301ean, baina, zazpi mendetan herriko seme handitzat aldarrikatu arren,  ez zuen barkamen ofizialik eskatu 2008 urte arte.