Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Bidean . . .

Bidaiaren azken egunak

Mikel Lizarralde 2011/09/19 08:52

Etxean nago jada. Bizikleta utzi nuenetik bi aste inguru pasa dira eta apur bat bere falta somatzen dut. Eta ez da lanera itzultzearen sindrome horiengatik, ez, gogotsu itzuli naiz. Bizikletan bidaiatzea nekagarria egin zitzaidan tarteka, helmuga besterik ez nuen begitartean, baina Siem Reap-era iritsi eta berehala gehiagoren beharra sentitzen hasi nintzen, nire barnean baten batek "beste bat, beste bat!" eskatuko balu moduan.

Irailak 1, 2 eta 3 Siem Reap

Aurreko egunean Sim Reap-era iristean hotel on pare bat nituen begiz jota. Garestienera joan nintzen aurrena (60 dolar gaua) baina beteta zegoenez Royal Crown Hotelean bukatu nuen (35 dolar gaua). Ezin jakin lehenengoan nolako esperientzia izango nuen, baina bigarrena primerakoa izan zela esan behar: logela ederra, garbi eta handia, bainera eta guzti; gosari ugaria prezio barnean; igerileku txiki baina atsegina; wifia doan. Mila eta berrehun kilometroren ostean behar nuen oasi txikia. Gainera hoteleko langile ia guztien laguna egin nintzen, beraien zein nire berriketarako gogoa zela medio.

Lehen egunean ez nuen ezer egin, bainua hartu eta hirian paseatzea besterik ez. Arratsalde osoa kafetegi batean pasa nuen idazten (hemen idazteaz gain paperezko egunkari bat idatzi dut, irakurle berezi bakarrarentzat), monzoia lagun. Hurrengo eguna dezente interesgarriagoa izan zen. Helburu bakarrarekin hasi nuen, bizikleta saltzea. Ez nekien non eta nola saldu eta beldur nintzen Bangkok-era bueltan eraman beharko ote nuen. Hotelean auzoan zegoen denda baten informazioa eman zidaten eta bertara joan nintzen bizikleta garbitu ostean. Esan beharra dago eta azken eguneko euriteak kaka-eginda utzi zuela.

Dendan bizikleta goitik behera aztertu zuten. Gurpila desmuntatu, katea eta kanbioak gertutik ikusi, aurreko amortiguadorea probatu eta abar. Argi esan nien 260 dolarrean erosi nuela hilabete aurrerago eta berriz prezio horretan saltzea lortuko zutela. Ezer gutxi negoziatuta 120 dolarrean itxi genuen tratua, hainbat konponente aldatu beharko zituztela esan zidaten eta. Saltzailearen trikimailuak, seguru, baina nire gutxieneko prezioa 100 dolarrean nuenez eta bizikleta ezin saltzeko beldur nintzenez, gustura geratu nintzen. Badakit 260an erosi eta 120an saltzea hilabeteren buruan ez dela negozio ona, baina nire burua justifikatzen dut pentsatzen hegazkinean nire bizikletarekin joan-etorria 300 euro kostatzen zela, eta alokatzea 400 euro inguru; beraz, gustura nago 100 euro ingurugatik bizikleta alboan izateaz hilabetean.

Goiz itxi nuenez tratua igerilekura itzuli nintzen, hoteleko txoko kutunera. Han nengoela hoteleko zerbitzari batek galdetu zidan arratsaldean ea zer egin behar nuen eta nire plan falta ikusirik Angkor tenpluen miniatura ikustera gonbidatu ninduen. Ez nion larregi ulertu zer arraio zen miniatura hori eta arraroa egin zitzaidan proposamena, baina onartu nuen gonbita eta lanetik atera zenean hoteletik kilometro ingurura zegoen leku batetara joan ginen. Normalean dolar eta erdi balio omen zuen sarrerak baina ni doan gonbidatzen ninduela. Bertaratzean ulertu nuen guztia. Bere aitonak ekin zion Angkor Wat tenpluaren miniatura harriz lantzeari eta orain bera zebilen kokapen hartan zer edo zer bultzatu nahian. Angkor Wat-ez gain beste bi tenplu ere bazeuden, haietako bat Bayon misteriotsua, diru faltagatik bukatzeke zuena.

Chanpoth mutil atsegina zen. Hotelean goizez lan egiteaz gain unibertsitatean ikaslea zen arratsaldez. Miniaturak zeuden patio moduko hartan jatetxe bat jartzea nahi zuen. Izugarri atsegina izan zen nirekin eta asko poztu nintzen gonbita onartu izanaz. Bidaiek oparitzen dizkizuten altxor txiki eta gustagarrietako bat. Bukaeran gainera sorpresa eman zidan alboan zegoen krokodilo-haztegia erakustean; berrogei bat ale putzu ziztrin baten inguruan pilatuta.

Hurrengo egunean Angkor ikustera jo nuen, benetakoa, turista mordo-mordoarekin. Lehenago ere egona nintzenez lasai egin nuen bixita, gustuko tenpluetara soilik joaten, inguru atseginean bizikletarekin pasiatuz. Angkor leku flipantea da, ahozabalik lagatzeko modukoa. Ederra da, baina gehien erakartzen nauena leku hau XII. mendean, eraiki zutenean nolakoa izango zen imajinatzea da (Europa izurriteek jota zegoen bitartean Angkor urrez estalitako tenplu eta eraikin sorta zen).

Irailak 4, Siem Reap - Bangkok

Kanbodia atzean laga eta Thailandiara bueltan. Autobusean mugaraino joan nintzen, alboan flandriar jator bat nuela. Kanbodiatik ateratzeko zigilua lortu eta Thailandiakoa lortzera joan ginen. Inoizko mugazainik mantxoena (edo langileena?) tokatu zitzaigun eta ordu eta erdi behar izan genuen (alboko ilaretan lau aldiz azkarrago zihoazen).

Leku kuriosoa da muga hau. Gure alboan inmigrante ugari, kanbodiarrak eta vietnamdarrak, Asia hego-ekialdeko ekonomia potenteenera lan bila. Bizitza hobearen bila dabiltzan inmigranteak, turistak eta bidaiariak, denak batera. Bai, aldea dago turisten eta bidaiarien artean.

Muga igaro ostean furgonetetan antolatu gintuzten Bangkok-era iristeko. Zein ezberdinak diren Thailandia eta Laos eta Kanbodia. Lehen mundua imitatu nahi du lehenak, besteek nahikoa dute egunerokoarekin.

Irailak 5 eta 6, Bangkok - Eibar

Azken orduak Bangkok-eko auzo modernoak eta turistikoenetan pasioan pasa nituen. Masajea hartu, ondo bazkaldu eta goiz joan aireportura. Bertara iristean oso deigarria egin zitzaidan indiar (edo pakistandarrak, ezin bereizi) mordoa ikustea telebista-kaxak fakturatu nahian. Batzuk Andorrara joaten diren moduan, igual indiarrak Bangkok-era joango dira telebistak erostera?

Bueltako hegazkinean tipo interesgarria neukan. Zioena egia bazen Iraken egon zen gerra sasoian, lanean. Ez nion galdetu nahi izan zertan. Kristorenak esaten zituen amerikarren kontura, bera ingelesa. Tira, hitz egiteko atsegina zen eta ikuspuntu zentzudunak zituen. Hori eta lokuluxkei esker azkar pasa zitzaizkidan Frankfurterako 11 orduak.

Franfkurt, bueltan Europan. Prezio finkoak, akabo negoziazioa eta antzerkia. Edozerk zirudien garestia. Arropan ere aldaketak, trajeak edonon. Akabo opor-tankera, negozio-giroa nagusi.

Luze egin zitzaidan Loiurako hegaldia, alboko guraso alu eta haurrari esker. Bi ordu luzeagoak hamaika baino. Aita eta Maria zain. Horrela itzul daiteke bidaiaria gustura etxera.

Izugarri gustatzen zaizkit bidaiak. Hogei eta lau orduan Bangkok-eko merkatu zaratatsu batean prezioa negoziatzen egotetik Eibarko obraz beteriko kaleetara pasa zaitezke, Frankfurt-en ia bost euroko kafe bat hartzen egon ostean.

Errua beti bestearena

Mikel Lizarralde 2011/09/14 15:03

Harriduraz irakurri dut tabernei ordutegia luzatzea krisiaren aurkako neurria dela. Hala ere, logikoa dirudi, ordubete gehiagoz irekia badago negozio bat gehiago fakturatuko du. Baina nago ostalariek arazoaren iturria eta konponbidea nahastu egiten dituztela, edo konponbidea ez dutela etxean denik onartu nahi.

Ohitura aldaketak daude, duda barik. Gazteenek lokalak dituzte lagun artean egoteko. Egia da tabernetara beranduago joaten direla eta tabernetan mugimendu gutxiago nabaritzen dela ordu txikiak iritsi arte. Baina, zergatik gertatzen da hau? Zergatik ohitura aldaketa horiek? Prezioetan dago koska.

Supermerkatuan zerbezak, kalimotxoa edota alkohol fuerteagoa erostea askoz ere merkeagoa da. "Litroak" ("botelloia") egiten badira hori diruagatik da. Duda barik.

Ostalariek ohitura aldaketari botatzen diote errua, baina konponbidea euren esku dago, gehienek kontrako neurriak hartzen badituzte ere. Azken urteetan krisian egonagatik kafearen edota kañaren prezioak gora egin du, KPIak egin duena baino gehiago esango nuke. Soldatak ia-ia neurri berean dauden arren, ostalari asko prezioak igotzen dabiltza.

Baina badira kontrako neurriak hartzen dituztenak. Hor dago pintxo-potea, edota Urkizuko Orbela tabernak egindako prezioen jaitsiera nabaria (kafea euro bakarrera jaitsi dute, alboko tabernetan 1,30 - 1,40an dagoen bitartean). Eta Orbela jendez tope egoten da. Eta pintxo-potea egiten duten tabernak baita ere, ezta?

Eta zer esanik ez zerbitzu berritzailea ematen dutenak, bai jaki zein edari berezi eta berriekin edota eskaintza kulturala gehitzen dutenak. Entzun merkatua eta eman nahi duena, (ber)asmatu zure enpresa besteen zain egon gabe.

Ordutegi luzeagoak akaso lagunduko die zerbait, baina funtsean euren esku dago lehiakorragoak izan eta bezeroak erakartzea. Euren frakasoaren arrazoia ez diezagutela guri egotzi; eurak dira euren negozioak biziberritzeko aukera gehien dutenak.

Mendebalderantz bidean

Mikel Lizarralde 2011/09/01 06:17

Bukatu dira nire txirrindulari-bidaiari egunak, oraingoz. Atzo Siem Reap hirira heldu nintzen, Angkor Wat-en aldamenean. 

Abuztuak 30, Kampong Cham - Kampong Thon (110km)

Etapa honetarako hiru ibilbide posible nituen. Aukera seguruena errepide-sare nagusitik joan eta ibilbide luzeena egitea zen. Gosaritan ordea zerbitzari kanbodiarrak lasterbideetako bat hartzea gomendatu zidan, errepide ona zela esanez.

Nola edo ahala bidegurutzera zeuden kilometroak suposatu nituen mapari begira eta bidegurutze moduko batean jendeari galdetuaz bide egokia hartzea lortu nuen. Bidegurutze askotan ez dago seinalerik eta gainera ez kanbodiarrek euren herriak gure grafiaz idatzi eta ahozkatzeko modua ez da berdina; hamaika ahalegin egin behar herri baten izena ahozkatzean bokalak banaka aldatuaz, dibertigarria izan behar da beraientzat atzerritar bat aluarena egiten ikustea, nik ondo pasatzen dut halakoetan behintzet.

Tira, lasterbidea atsegina egin zitzaidan, trafiko gutxi eta errepide ona. Sarri geratzen joan nintzen, hurrengo eguna nuen eta buruan betiere, azken egun luzerako indarrak gorde beharra zegoen. 

Helmugara iristean gauza bitxia gertatu zitzaidan. Herriko hotel bakarrenetakora joan eta bertan ez geratzea gomendatu zidaten harreran. Topera zegoela eta geratzen ziren azken logelak karaokearen aldamenean zeudela, eta ez nuela lorik egingo. Tapoiak nituela esan arren alboko guesthouse-era bidali ninduten.

Abuztuak 31, Kampong Thon - Siem Reap (150km)

Karaokearen aldamenean egon ez arren apenas egin nuen lorik, urduritasunak akaso. Goizeko 6etan hotel kanpona nengoen jada, denbora sobera izan nahi nuelako bidean lasai ibiltzeko.

Eguneko lehen pedalkadak beti egin zaizkit gogorrak opor hauetan, eta azken egun honetan zer esanik ez. Aurreneko eserialdia egiteko 50 kilometro egitea nahi nituen, bidearen lehen erena atzean lagatzeko. Stoung herriko jatetxe batean gosaldu nuen, nire frantsez eskaxean arroza oilaskoarekin eskatzea lortuz.

Hortik aurrera geldialdiak sarriago egin nituen. Gainera trafikoa bizitzen joan zen orduak aurrera egin ahala. Ez dakit zer esango duten kanpotarrek euskaldunon gidatzeko erari buruz, baina kanbodiarrak izugarri gidari eskaxak dira. Bozina etengabe darabilte eta aurreraketa suizidak egin zaleak dira. Errepideak ondo egon arren sekulako hondar eta hauts mordoa dago eta beharreazkoa da betaurrekoekin ibiltzea.

Hori bai, bi moto-gidari parean jarri zitzaizkidan eta ingelesez hasi berbetan. Galdera ugari egin zizkidaten nire bidaiari buruz. Asko harritzen dira bakarrik eta bizikletan bidaiatzeaz. Bigarrenak nirekin egin zituen hiru bat kilometro eta atzerritar batekin hitz egiten zuen lehen aldia zela esan; aspertzean buelta eman eta kontrako norabidean joan zen.

Suposatzen dut azalpen fisiko eta metereologiko erraza izango duela, baina izugarri harritu nau bidai osoan haizea kontra izateak. Ez du axola zein norabidetan joan, ekialdera, hegoaldera, ipar-mendebaldera. Ez du axola, haizea beti kontra. Bakarrik joan ezean errelebotan egiteko, edota nirea baino aerodinamika hobea izanda, errezagoa izan liteke. Baina nekeak jota eta bakarrik, nahikoa da haize pittin bat seko frenatuta geratzeko.

Helmugatik 20 kilometro ingurura atseden hartu nuen berriz. Taberna atzean laga eta minutura euri zaparrada galanta bota zuen. Apenas eduki nuen tarterik zuhaitz baten azpian babesteko, segituan mela-mela eginda geratuz. Hortik aurrerakoa bereziki gogorra egin zitzaidan, Siem Reap-en sartu arte, orduan poztu zitzaidan barrena. Eta derrigor poztu eta espabilatu behar, hiri honetako trafikoa erotzekoa da eta. Sekula ezin asmatu nondik datozkizun auto eta motorrak, kontrako norabidekoak norbere eskumatik igarotzen dira sarri eta norabide berekoek edozein aldetik aurreratzen zaituzte. Erotzekoa, benetan.

Harro nago egindakoaz. Mila eta berrehun kilometrotik gora egin ditut Laos eta Kanbodian zehar. Gogorra izan denik ezin uka, baina garaipen txikia izan da niretzat, bizi-pozgarria. Etorriko dira balorazioak, baina lehenengo hoteleko igerilekuan erlaxatzeko beharra daukat. Bitartean biba zuek eta biba gu!

Hegoalderantz, bostgarren eta azken zatia

Mikel Lizarralde 2011/08/29 16:34

Esan nahiko nuke zulatuen istorioa eta motorraren esperientzia atzean geratu dela, historia dela, baina oraindik bertan daukat eta gaur behin baino gehiagotan beldurtu naiz berriz gertatuko delakoan. Baina ez, normaltasuna frentean, no news good news.

Abuztuak 27, Stung Treng - Kratie (140km autobusez)

Goiz jaiki eta 7etarako autobusean nengoen jada. Esan beharra dago autobus geltokira motorrean eraman nindutela eta bai, motorrean kanbodiarra, bizikleta eta ni neu (aurreko eguneko postura berean). Kratie Kanbodia iparraldeko hiri handiena denez bertan gurpila konpontzeko esperantzan nintzen. 

Eta halaxe egin nuen. Batean eta bestean galdetu ostean, denetarik saltzen zuten denda batean kubierta bat atera zidaten. Kamarari neuk konpondu nion zulatua eta eguerdirako bizikleta probatzen nenbilen.

Abuztuak 28, Kratie (atseden eguna)

Irakurtzen pasa nuen eguna. Goizean goiz Aldous Huxley-ren Un mundo felíz bukatu eta eguerdirako Robinson Crusoe hasia nuen jada. Hirian zehar buelta batzuk emanez gurpila probatu nuen.

Abuztuak 29, Kratie - Kampong Cham (120km)

Aspaldiko egunik ederrena izan dut gaurkoa. Oso gustura nabil, bizikletak ondo eutsi dio, baita nire hankek ere.

Goizeko 7etarako gosaltzen nengoen Kratieko plaza alboan. Bukatu eta Mekong-en albotik hegoalderantz hartu dut. Gaurko bidea bigarren mailako errepideetan barrena izan da. Ez dut beste turistarik ikusi eta herrixka txikietan barrena pasatzean jende mordoak agurtu nau.

Gaurkoan GPSak ez zeukan lanerako gogorik, ez zen pizten, eta erreferentzia argirik gabe ibili naiz. Mekong-ek soilik ziurtatzen zidan norabide onean nindoala. Eguerdiko hamabiak inguruan asfaltoa bukatu eta lur eta harrizko bidean ibili naiz. 

Bide gogorra izanagatik oso atsegina egin zait, jende ugarik agurtu nauelako eta Kanbodia ezberdina ikusi dudalako. Bide osoa etxe eta txabolaz inguratua zegoen. Ekialdean laku edo aintzira bat tartekatuz eta mendebaldean Mekong nuela egin dut aurrera lehen orduetan.

Deigarria egin zaidan beste kontu bat Kanbodian musulmanak topatzea da. Ingurune honetan orain 500 urte inguru Vietnamdik etorritako etnia bat bizi da, fede islamiarrekoa. Kuriosoa izan da mezkitak aurkitzea bertako pagoden ondoan, baita muezinaren errezurako deia entzutea ere. Salam aleykun bat bahino gehiago entzun ditut, tartean itsasargia izan daitekeen honen ondoan aittitta batek esana.

Azken 35 kilometroak Mekong-en bestaldean egin behar nituen, bidea hobea zelako. Ferrian non hartu kostata aurkitu dut. Etxe baten izkinan ateratzen zen lokaztutako bide baten bukaeran, non bestela! Ferriarena ere xelebrea. Hamabost bat motor, furgoneta bi, 4x4 pick up bat, kamioi txiki bat eta ni neu geunden zain. Nola edo ahala sartu gara itsasontzian eta bestaldean geunden minutu gutxian.

Mendebaldeko hegiko bidea lurrezkoa izan da hasieran, gero asfaltua. Kuriosoa egin zait belar-metak aurkitzea Kanbodian (gehienak lehorrean zeuden baina argazkiko hau eta bakarren batzuk uretan), Euskal Herrikoen horren tankerakoak. Azken kilometroak gustura egin ditut. Bide erraza nahiz eta haizea beti bezala kontra egon, jende ategina eta paisaia ederra, hankak ere primeran. Arratsaldeko bostetarako arropa eskegita eta guzti neukan hoteleko gelan, biharko prest.

Bihar agur esango diot hasieratik norabidea markatu didan Mekong-i. Akabo hegoaldera joatearena. Bihar mendebalderantz biratuko dut. Helmuga, Siem Reap hiria, 280 kilometro ingurura dago. Ondo bidean han izango naiz asteazkenean (130 + 150). 

Bitartean, biba zuek eta biba gu!

Igarkizunaren erantzuna

Mikel Lizarralde 2011/08/29 13:04

Hemen beheko marrazki eskax honetan azaltzen ahalegintzen naiz igarkizunaren erantzuna.

Motorrean bidaia nola egin nuen

Gidari kanbodiarrak hanka tartean zeramatzan nire motxila handia (A) eta motxila ez hain handia (B) (ezin txikia deitu duen pixuarekin). Bizikleta nire altzoan zihoan, kanbodiarra eta nire artean, buelta emanda buruz behera.

Manilarrak ubeldu ederra egin zidan ezker izterrean, koadroak berriz esternoian eta burua eskumatara biratuz gero platoak eta pedaletako bat nituan albo-alboan. Gainera gurpilek erresistentzia egiten zuten haizearen kontra eta indarra egin beharra neukan bizikletari eusteko. 

Eskerrak osorik iritsi ginen helmugara.

Hegoalderantz, laugarren zatia - Stop?

Mikel Lizarralde 2011/08/26 16:28

Zeinen gustora nengoen atzo. Gurpila konpondu zidan Touliand-ek eta egun lasai eta atsegina pasa nuen paradisu moduko batean, ezberdintasun bakarra ura turkesa kolorekoa beharrean Mekong-eko marroia zela, besterik ez.

Abuztuak 26, Don Khong - Stung Treng (66km)

Goiza polito hasi dut. Mekongera begira lasai gosaldu ostean berau gurutzatu eta Laos eta Kanbodia arteko mugarantz joan naiz. Dena primeran joan da. Touliandek egindako konponketak ondo eutsi dio eta azkar iritsi naiz mugara.

Asia hego-ekialdeko muga hauek xelebreak dira. Gaurko hau ez dute turista larregik igarotzen, beste batzuekin alderatuz, eta etxola modukoetan eskuratzen dira bisatuak (eta eskupekoak ordaindu), nahiz eta eraikin berrietan lanean diharduten (erritmo... lasaian).

Mugaz bestaldean nintzela, Kanbodian jada, hamar kilometro eskax egin eta atzeko gurpila haizea galtzen hasi da. Bi kilometro lehenago herrixka bat zegoenez oinez egin dut buelta. Lehen etxolan konpoketa "denda", zorte pixka bat behingoan!

Konponketa lanetan gazte batek jardun du. Kamara aldatzeaz gain kubiertak trukatu ditugu (atzekoa aurrera pasa eta alderantziz). Hogei kilometro gehiago iraun du konponketa saiakera berriak. Nazkatuta, kotxe edo furgoneta baten zain geratu naiz helmuga 20-30 kilometro eskaxera neukan eta.

Ez da ibilgailu zistrin bat pasa hogei minutuan. Halako batean tipo bat agertu da motorrean eta 5 dolarren trukean eramango ninduela esan dit. Nire aurpegiak "nola ostia eramango gaituk motxilak, bizikleta eta ni motorrean txo!" esan nahi izan du, baina berak di-da batean antolatu du dena (bihar kontatuko dut nola).

Baina kontua ez da hor bukatu. Hamar kilometro inguru egin ditugunean, "stop five minutes" esan dit. Atseden pixka bat hartuko dudalakoan ondo iruditu zait, ez nengoen eta posturarik egokienean. Baina hor non hasi den motorra desmontatu eta pieza batzuk garbitzen. Berriz montatu eta motorra piztera joan denean kale! Eta bost minutu izan behar zirenak orduerdi pasatxo bilakatu dira. Ezin konpondu tipoak motorra. Ah, eta gure inguruan ez zegoen ezer, basoa besterik ez.

Halako batean nire gidariaren lagun bat agertu da, motorrean hau ere. Eta bestearekin jarraitzeko esan didate. Azken kilometroak hirurogei eta hamar urte inguruko aittitta batekin egin ditut, motorrak ematen zituen salto bakoitzean Kanbodiako Hell´s Angel hau madarikatuz. Egoera surrealista honetan nengoela pentsatu dut igarkizunaren kontua, ez sinestekoa zen eta bidea nola egin dudan.

Stung Treng-en nago orain. Herri txikia da eta ostatuan esan didate hobe dudala Kratie-ra joan. Bihar goizean autobusa hartu eta harantz noa, 140 kilometro hegoaldera. Han kubierta berria erosten ahaleginduko naiz. Bi aukera daude, bi bide ezberdin: bat, bihar ditxosozko gurpila behingoan konpontzen dut eta bizikletan bidaiatzen jarraitzen dut; edo, bi, hiriburura autobusez jaitsi eta konpontzen ahalegindu edo bizikleta saldu eta txalupaz egin azken helmugara, Siem Reap. Ikusiko dugu.

Eta hala ere, gustora nabil. Abenturaren parte dira ezbehar hauek. Bidaiari... interes puntua ematen diote :-)

Biba zuek eta biba gu!

Igarkizun bat!

Mikel Lizarralde 2011/08/26 11:48

Gaur motorrean iritsi naiz helmugara, Kanbodiako Stung Treng hirira. Gurpila aldatzeko dago eta kanbodiar batek 5 dolarren trukean ekarri nau.

Igarkizun bat proposatzen dizuet.

Ezetz asmatu nola antolatu garen motorrean kanbodiar bat, nire bi motxila, bizikleta eta ni neu sartzeko? Motorra bi pertsonentzat moduko scooter horietako bat da.

Igarkizuna asmatzen duen lehenarentzat kamiseta bat opari (Kanbodian edota Bangkoken erosiko dudana), irailaren 7tik aurrera emango diodana irabazleari. Ondo legoke marrazki bidez emango balu erantzuna (marrazki kutrea izan daiteke, lasai).

Erantzuna blog honetan bertan iruzkina eginda edota sare sozialen bidez bidalita egin dezakeue. 

Eta ez, ez da broma bat. Benetan kamiset bat oparituko diodala asmatzen duenari, ni neu harrituta geratu naiz eta.

Eguneraketa:

Marrazki bidez parte-hartzea interesgarriagoa denez, kamiseta bat zozketatuko dut marrazkigileen artean. Beraz, bi sari egongo dira: asmatzen lehenarentzat eta marrazkigileen arteko zozketaren irabazlearentzat. Hona hemen Karrikasek egindako proposamena (asmatu ez duena, bide batez).

Hegoalderantz, hirugarren zatia

Mikel Lizarralde 2011/08/25 12:57

Amaitzen ari da bidaiaren lehen fasea, bihar, ondo bidean, Laos eta Kanbodiako muga zeharkatuko dut eta. Atzean geratuko da bizikletan ibiltzeko atsegina den herrialde hau eta Asiea hego ekialdeko far west-a deitzen diotenean sartuko naiz. Hainbesterako ote da?

Abuztuak 23, Pakse - Champasak (38km + 18km tenpluak ikusten)

Etapa laburra eta samurra neukanez parez-pare lasai ekin nion bideari. Ganoraz gosaldu, diru apur bat aldatu eta bidean nintzen. Hasieran errepidea nahiko gora-beheratsua zen, baina bi egunetako atsedenaren ostean erraz gainditzeko moduakoa.

Ban Lak 30 herrixkan eskumatara bidegurutzea hartu eta errepide estu batek Makong-en urmugan laga ninduen. Han txalupa batean sartu nuen bizikleta nola edo ahala eta ibaia gurutzatu. Errespetu izugarria ematen dit Mekong-ek. Ur mordoa daroa eta bizi-bizi jaisten da, gainezka egitetik metro ingurura.

Champasaken ostatu eta ostalari atsegin batzuenean nago, urmugan. Jatetxea gainera ibai gainean daukate, leku aparta arratsaldea irakurtzen pasatzeko.

Arratsaldean Wat Phu Champasak tenpluko aztarnak ikustera joan nintzen. Angkor ezagunaren garaikoa da, baina ezin konparatu harekin, askoz ere txikiagoa da hau eta egoera eskaxagoan dago oraingoz (konpontzen ari badira ere).

Abuztuak 24, Champasak - Don Khong (4.000 irlak) (104km)

Guesthouse-ean lasai gosaldu eta bidean nintzen, aurrena Mekong berriz ere gurutzatuz. Hasi eta hamar kilometro eskaxera atzeko gurpila zulatu nuen. Zein eta atzekoa! Motxilak kendu eta zulatua konpontzen ahalegintzen nintzen partxe bat jarriz. Baina ez nuen asmatu eta kamara berria jarri nion. Total, ia hiru ordu laurden geldirik, gutxienez itzaletan.

Bidea erraz egiteko modukoa izan zen, laua eta ia trafikorik gabe. Hori bai, zailtasun handiena eguzkia. Normalean edan izan dudanaren bikoitza behar izan nuen atzo.

Kilometroak aurrera zihoazen eta helmugatik zazpi eskaxera nengoenean, zast! Berriz ere atzeko gurpila. Nolabait partxe bat jarri nion, eguzkitan oraingoan, lao koadrila bat begira nuela (beraiek itzaletan, euren furgonetak hartzen zuen eta inguruko itzal bakarra). Badaezpada abiadura motelean egin nituen azken kilometroak. Azken geldialdi honek neka-neka eginda utzi ninduen, gainera ura kixkali egin zitzaidan eta ez zegoen edateko moduan.

Zorionez atzeko gurpilak eutsi zion eta Mekong gurutzatu behar nuen lekuan taberna bat zegoen ura erosi ahal izateko.

Abuztuak 25, Don Khong (atseden eguna)

Don Khong irla bat da, Si Pa Don (4.000 irlak) irla-multzoko handiena. Giroa izugarri lasaia da eta orain apenas dago turistarik. Leku atsegina.

Ostatua ere merkea da, 5 euro inguru. Hori bai, atzo gabeko bederatzi eta erdietan ekaitzaren ondorioz argi-indarra eten zen eta ez da itzuli goizeko 6ak arte. Ederra izerdia bota dudana!

Egun osoa alperrarena egiten pasa dut, irlan zehar bueltatxo bat eta irakurri, beste zereginik ez eta. Badaezpada ere atzeko gurpilari haize gehiago sartu diot, ea eusten dion.

Orain gutxi, ordea, bizikleta hartzera joan eta lurrean topatu dut, atzeko gurpila berriz ere haizerik gabe zuela. Bata eta besteari nire laotar-batuan galdetzen hasi (ingeles pixkat eta mimika asko) eta Touliand-en dendan bukatu dut. Esku-oial bat gerrian zeukan (jada bainua hartu duen seinale) 70 urte inguruko aitona da Touliand. Begira-begira egon natzaio nola konpondu duen zulatua, puntako teknologia erabiliz, di-da batean hori bai. Ahalegindu naiz esaten Kanbodiara iristen banaiz berari esker izango dela.

Laos eta Kanbodia arteko muga 30 kilometro eskaxera dago. Ondo bidean, bihar igaroko dut eta atzean lagako dut herrialde eder eta lasai hau. Mugaz bestaldean zer aurkituko dudan zalantzan nago. Ura eta janaria erosteko erraztasun eta maiztasunak arduratzen nau gehienbat. Laosen orduerdiro aurkitu ahal izan dut dendaren bat, garestiagoa edo merkeagoa, ura eta janaria erosteko. Ea Kanbodian zer aurkitzen dudan, joango naiz kontatzen.

Hegoalderantz, bigarren zatia

Mikel Lizarralde 2011/08/22 11:40

Azkenengoz idatzi nuenetik denbora gehiago pasa dut irakurtzen eta atsedena hartzen bizikleta gainean baino. Nahiago nuke kontatzeko dudana baino gehiago edukitzea, baina ezin. Beherakoak atseden hartzera behartu nau.

Abuztuak 18, Tha Khaek (atseden eguna)

Aurreko gabean afaldutako zerbaitek kalte egin zidan. Betekada galanta sentitzen nuen eta komunera sarriegi joan nintzen goizean zehar. Apur bat itxaron nuen ea komunera joan-etorriak baretzen ziren, baina ez. 130 kilometroko etapa egin behar nuen eta horrela ezinezkoa zen. Autobusa hartu nezakeen, baina nahiago izan nuen atseden hartu eta hurrengo egunean ahalegintzea.

Eguna irakurtzen pasa nuen, baraua eginez arratsaldera arte. Platano batzuk erostera atera eta tenplu batean sartu nintzen, denbora pixka bat egitearren. Arratsaldeko bostetan errezatzera sartzen dira monjeak eta Tha Khaek-ekoek abesten edo egiten dute (nahiz eta niri "not singing, praying!" esan). Irteeran dozena erdi bat gaztetxo gerturatu zitzaizkidan eta hizketan aritu ginen; euren ingelesezko liburuan pasarte batzuk irakurtzeko eskatu zizkidaten. Nire Oxford-eko azentu onena ateratzeko ahalegin biziak egin nituen. Nik esaldi bat ozen bota eta praile gazteak errepikatu. Atsegina izan zen. Ingelesez atzerritarrekin hitz egiteko irrikitan egoten dira lao batzuk. Eguna alaitu zidaten.

Abuztuak 19, Tha Khaek - Savannakhet (130km)

Goizeko 6:30etarako bidean nengoen orain arteko etaparik luzeena izango zen eta. Hasi eta minutura euria, egun osoan atertuko ez zuena. Tira, egun osoan ez, bazkaltzen nengoela ateri egon zen.

Etapa oso gogorra. Kontrako haizea, euria, arropa mela-mela eginda, bide gora-beheratsua, gorputza aldrebestua. Bataz besteko abiadura mantxoa neraman, apenas 15 kilometro orduko. Sarri-sarri geratu nintzen, besteak beste galtzerdiei ura kentzeko. Goretexeko zapatilak izango dira hauek, baina jai dute monzoiarekin.

Geldialdietan laoak begira-begira dauzkat. Atseginak dira eta ia denek esaten dizute zer edo zer. Ea nondik zatozen eta nora zoazen, nongoa zaren. Bereziki deigarria egiten zaie bakarrik bidaiatzearena. 

Abiapuntutik ehun kilometrora zegoen Xeno herria ordubiak inguru iritsi nintzen. Nola edo ahala jatetxe batetako zerbitzariarekin elkar ulertu genuen eta noodle soup bat jan nuen, lehenago arropa lehorra jarriz.

Handik helmugara 30 kilometro soilik ei zeuden, "mostly downhill" irakurria nuenez. Barrabilak. Maldan behera egitea ere kosta egiten da kontrako haizea eta euriarekin. Arropa berriz neukan busti-bustia.

Kostata, baina Savannakhet-era iritsi nintzen lau eta erdiak inguruan. Nekeak jota eta mela-mela eginda, ez neukan hotel eta guesthouse-ak aztertu eta konparatzeko gogorik. Gidan hotel onena omen zena ikusi eta bertara jo nuen. 20 euro, logela eskax baten trukean. Ez nengoen bila jarraitzekotan eta bertan geratu nintzen. Hori bazen hiriko hotel onena...

Halako etaparen ostean gose izatea espero nuen, baina ezin gustura jan, kostata bukatu nuen arroz platerra. Ez nengoen guztiz sendatuta.

Aspaldiko egunik gogorrena. Bizikletan pasa dudan txarrena, ziur. Orain urtebeteko 3 handietan izandako pajararen parekoa (botakarik gabe). Baten batek inoiz galdetzekotan ea zein izan den bizikletan egindako etaparik zail eta gogorrena, argi daukat erantzuna, Tha Khaek - Savannakhet.

Abuztuak 20, Savannakhet - Pakse (230km autobusez + 8km bizikletaz)

Goizean ahul nabari nuen nire burua eta komunera joan-etorriek animatu besterik ez ninduten egiten. Horrela ez zegoen jarraitzerik, oporretan nago, bakarrik eta etxetik urrun. Azkar hartu nuen erabakia, geldialdi luzeagoa behar nuen tripa sendatu aldera.

Savannakhet-eko autobus geltokian lao bat hizketan hasi zitzaidan. Bera ere txirrindularia zela. Hiru talde ei daude Laosen: Vientiane, Champasak eta Savannakhet (berea). Atsegina zen eta berbetan egon ginen luzaroan. Nire bidaia, bizikletak, Tourra, Contador, futbola. Kuriositatez hartu zuen eskuartean nire Kindle-a (euskarazko lerro bat irakurtzera animatuz eta guzti!). Berak abixatu zidan nire autobusa iristean.

Pakse nuen helmuga, bost bat orduko bidean. Nirekin batera lao mordoxka bat eta zortzi txekiar. Atseginak ziren. Kuriositatez begiratzen zidaten, baita bizikletari ere. Bidean zehar deigarria da autobusa geratzean barnean sartzen den saltzaile koadrila zaratatsua. Oilasko eta auskalo zeren pintxoak, arroza, arrautzak, mangoa, freskagarriak, denetik saltzen dute.

Pakseko autobus geltokia herritik zortzi kilometrora nago. Agur eta zorte ona opatu genion elkarri txekiarrek eta biok. Primerako eguna egin zuen, hotelerako bidea erraz eta gustora egiteko modukoa. Halakoa izan banu Savannakhet-era bidean...

Abuztuak 21 eta 22, Pakse (atseden egunak)

Azken bi egunotan apenas egin dudan ezer. Atseden hartu, irakurri, hurrengo egunak prestatu eta nire burua zaindu, besterik ez.

Kindle-a nirekin ekarri izana ideia ona izan da. Joxe ez bezala gustura nago erosi izanaz. Halako bidai batean, motxilaren pixuak duen garrantziarekin, sekulakoa da liburu mordoa nirekin ekarri ahal izatea.

Atzo bukatu nuen Jules Verne-ren Mikel Strogoff. Eskerrak eman behar Armiarmaren liburu elektronikoen bildumari!

Liburua bukatu ostean Mekong ikuskatzera joan nintzen. Uholde arriskuan gaude. Euri asko bota du aspaldian eta ibaia bete-bete dator. Mantxo-mantxo baina topera beteta. Ibaiari metro eta erdi falta zaio gainezka egiteko eta hondar-zakuak daude urmugan. Egia da zakuak aspaldikoak diruditela (orain hilabete ekaitz tropikal batek uholdeak eragin zituen eta). Hotelean galdetzean ea hegoaldeko egoera zein den Mekong River Commission-en webgunea aholkatu didate (Txina, Laos, Thailandi, Kanbodia eta Vietnamek osatutako elkartea).

Aurreikuspen onak daude eta proba egingo dut. Bihar hegoalderantz hartuko dut eta lau egun barru, ostiralean, Kanbodiako muga zeharkatzea espero dut. Ez du euririk egin azken bi egunetan. Euririk ezean ibaiak ez dira igoko, baina sekulako beroa dago, apenas dabilen inor kalean batetik bestera, falang xelebreak soilik.

Ea hurrengo kronikan bizikleta-albiste gehiago botatzen ditudan. Bitartean, biba zuek eta biba gu!

Hegoalderantz, lehen zatia

Mikel Lizarralde 2011/08/17 10:58

Orain bost egun, abuztuak 12an, agur esan zidaten Miren eta Eñautek, Thailandiako hondartzak jomuga. Geroztik Laos hegoalderanzko bidea egiten dihardut. Lau egun bizikleta gainean, eta bostgarrenean atsedena, zertarako itxaron zazpigarrenari?

Abuztuak 13, Vientiane - Tha Bok (93km)

Gabean zehar sekulako ekaitza egon da, beldur nintzen ezingo ote nuen atera goizean. Baina iratzarri eta egun eguzkitxua. Ondo gosaldu ostean, bideari ekiten diot 7:45 inguruan. Hiriko irteera luzea da, denda eta negozioz beterik (Santiago bideko Burgosko sarrera amaitezina oroitzen dit).

Bidea ez da gogorra, Noizbehinka muino txikiren bat edo, baina ezer gutxi. Tarteka geratuz noa ura edo freskagarriren bat edan eta zerbait jateko.

Eguerdi partean iristen naiz Tha Bokera. Estatu Batuetan 19 urte emandako andrazko batek daroan T&M Guesthouse-en hartzen dut ostatu. Izena ematean ikusi dut atzo beste 3 turista pasa zirela, lehenak ekaina geroztik (rainy season, low season).

Herri txikia, errepidearen albo banatan luzatzen dena. Iluntzean traineru modukoan arraunean ikusten ditut bertakoak.

Abuztuak 14, Tha Bok - Pak Kading (95km)

Atzo maillot motzarekin bidea egin eta erre egin nintzen. Gaur Eñautek lagatako kamixeta mauka-luzeduna daroat. Gogor jotzen dut eguzkiak. Abuztuak 12ra arte egunean zehar ere euri mordoa egiten zuen; geroztik tanta batzuk akaso, baina eguzkiak gogor jotzen du.

Atzokoa baina etapa lasaiagoa. Haizea kontra daukat uneoro eta horrek zailtzen du bidea tarteka. Irakurria nuen hasieratik 54 kilometrora dagoen Pakxan-en badela internet punturen bat. Handik gertu naizela lehen txirrindularia ikusten dut, neska holandar bat. Kanbodiatik gorantz dator. Berak esan dit non dagoen zehazki interneta Pakxanen. Ilusioa egin dit beste zoro bat aurkitzeak.

Vientianetik ateraz geroztik aurkitu dudan herririk handiena da Pakxan. Ordubete pasa dut deskantsatzen email batzuk bidaltzen nituen bitartean. Bidaiari bakarti honen kasuan lehen mailako beharra da neskalagun eta gurasoei bizirik nagoela konfirmatzea.

Pakxanetik Pak Kading-erako bidea erraza egin zait. Iristean ostatu berri batean geratu naiz. Dirutza balio du, ia 10 euro! Baina aire girotuarekin egingo dut lo. Ostalaria gainera futbolzalea, nahiz gustoko taldekoa ez izan. Pak Kading Mekong eta Kading ibaiak batzen diren lekuan kokatzen da, 13. errepidearen albo banatan, hau ere.

Abuztuak 15, Pak Kading - Vieng Kham (47km)

Sant ostalari Madrilzalearekin batera gosaltzen dut; gaileta batzuk partekatzen ditut berarekin eta, ordainetan edo, bi ur botila oparitzen dizkit, eskertzeko benetan. Gaurkoan etapa motza dudanez lasai nabil ateratzeko. 9:30ak inguruan ekin diot bideari.

Ibilbide honetan egiten diren etapak ostatuen kokapenak baldintzatuak daude, batzutan labur-laburrak suertatzen dira, gaurkoaren moduan. 

Hamairugarren errepidea atseginagoa da hegoalderanzko norantzan iparraldekoan baino. Bidai hasieran egin nituen bi egun haiek oroituz, Vang Vieng-era egindakoak, gogoan dut bidean auto mordoa zebilela eta errepidea zuloz josia. Hegoaldeko zati hau atseginagoa da, trafiko gutxiago, errepidea egoera onean, eta apenas aldaparik.

Vieng Kham ezagutzen nuen, pasadan bada ere. Bertatik igaro ginen iaz motorrarekin The Loop-en zati bat egin genuenean Kong Lo kobazuloetara bidean. Bertan hartzen dut ostatu, leku xelebrean, hau izango da Estatu Batuetako motelen parekidea Laosen.

Noodle soup eta sticky rice bazkaltzeko. Sorpresa eta guzti gainera. Noodle-ak bukatu eta zopa hartzean hildako eltxo handi xamar bat ikusi dut. Eta gauza bat da ia edozer jateko prest egotea eta bestea eltxoa jateko gogoz ibiltzea.

Arratsaldean, logelan bero egiten zuela eta ostatukoen egongelan egon naiz, idatzi eta irakurtzen. Haizea altxatzen igartzean, badakizu monzoia badatorrela. Han egon naiz egongelan ordu erdi inguruaz euria nola egiten zuen begira.

Abuztuak 16, Vieng Kham - Tha Khaek (104km)

Zelako gogoak nituen Tha Khaekera iristeko. Batetik, atseden hartzeko, bestetik Maria eta familiarekin hitz egiteko. Bide hau motorrean egin genuen iaz, baina ez nuen horren gora-beheratsua oroitzen. Kosta egin zait berotzea eta hasi eta berehala geratu naiz berriz gosaltzera.

Geldialdia ondo etorri zait eta hortik aurrera gogotsu egin ditut kilometroak. Indatsu bukatu dut orain arteko etaparik gogor eta luzeena. Hori bai, ostatuik hamar minutu ingurura nengoela sekulako euritea hasi da eta busti-busti eginda iritsi naiz. Logela ikusi eta bizikletatik poltsak hartzera nindoala, atzeko gurpila zulatua nuela ikusi dut.

Dutxa beroak, janari goxoak eta familia eta lagunek alaitu didate eguna.

Abuztuak 17, Tha Khaek (atseden eguna)

Zeinen ondo egoten den ezer ere egin gabe. Berandu jaiki naiz. Lasai gosaldu, prentsa irakurri eta atzeko gurpila konpondu dut. Ia bi zentimetroko iltzea neraman!

Gaur lasai lasai ibiliko naiz, herrian buelta bat eman, lasai jan eta indarrak berreskuratzen, bihar 130 kilometro egitea aurreikusten dut eta. Ea hala den, biba gu!

Pak Kading-go ostatuan
Aurkezpena

Bidean...

Mikel Lizarralde naiz, 80an jaiotako eibartarra. Marketin lanak edo egiten ditut CodeSyntax enpresan. Hemen idazteaz gain beste CodeSyntax-en blogean eta Twitterren ere banabil txio-txioka.

Hemengo eduki guztiak CC-BY-NC-SA lizentzia dauka.

 

Nabigatu euskaraz