e-gorblog

Tristísima ceniza - Un tebeo de Robert Capa en Bilbao eta El pico de los cuervos - Matar a Franco komikien egile Mikel Begoña (gidoilaria) eta Iñaket (marrazkigilea) bilbotarren azken lana da Ötzi - Por un puñado de ámbar. 1991n bi mendizale alemaniarrek Alpeetako glaziar batean 3.200 metroko altueran izoztuta aurkitutako gorpu momifikatua da Ötzi, k.a. 3.300 urtearen inguruan bizi izandakoa. Trilogia bat izango denaren lehen zatia den komiki honetan, haren bizitzaren fikziozko istorio posible bat kontatzen dute egileek, Sergio Leonek zuzendu eta Clint Eastwoodek antzeztutako Dolarraren trilogiaren antzeko izenburu eta azalekin kontatua.

Ostiral honetan, irailak 25, 18:00etan, komikiaren aurkezpena eta beraren inguruko solasaldia egingo da Donostiako Elkar aretoan. Komikia egileen eskutik ezagutzeko eta ale sinatua lortzeko parada paregabea!

Duela hiru urte hasi zuen bere ibilbidea HamarHatzHandi-k egiten duen Baztanga eroa komiki fanzineak, eta jada bere 4. zenbakia heldu da, S izenekoa. Online dago ikusi edo deskargatu nahi baduzu.

On egin!

Espainian egiten diren komiki-azoken artean Bartzelonakoa da ezbairik gabe garrantzitsuena, eta esan daiteke Bilboko Astiberri dela bertako komiki-argitaletxeen artean onenetakoa. Izan ere, aurten ere izendapen ugari jaso ditu bertako sariketan, 7 hain zuzen ere.

Horietako bat urteko lanik onenarentzat, euskaraz ere atera zuten eta euskal gatazka lantzen duen Javier de Isusiren Baleak ikusi ditut lanarengatik. Lehenago Europa osoko komiki-azokarik garrantzitsuenean (Angulemakoan) ere jaso zuen lanik onenarentzako izendapena komiki honek.

Azkenean lan horrek ez zuen sari hori eraman, baina bai Astiberriren beste lan batek, Santiago García eta Javier Olivaresen Las meninasek hain zuzen.

Zorionak, Astiberri!

Justin Hiriart joan den mendeko 80ko hamarkadako komiki-serie bat da, Gregorio Muro Harrieten gidoia eta Francisco Fructuosoren irudiak zituena, eta Justin Hiriart euskal balea-arrantzalearen abenturak kontatzen dituena. Euskaraz eta gaztelaniaz hiru album atera ziren, Erein eta Ttarttalo argitaletxeekin hurrenez hurren, baina Frantzian 5 album (Glénaten eskutik) eta dezenteko arrakasta izatera iritsi zen, albumetako bat Angulemako Komiki-Azokako (Europako komiki-azoka garrantzitsueneko, alegia) sarirako izendatuta ere egon zela. Nire txikitako komiki gogokoenetako bat zen.

Orain egileek berrargitaratu nahi dute formatu integralean gaztelaniaz, eta horretarako crowdfunding-a ireki dute Verkami plataforman, uztailaren erdialdera bitartean irekita egongo dena. Beraz, proiektua diruz laguntzeko aukera daukazu, album dedikatuaren truke.

P.S.: Elkarrizketa honetan Gregorio Murok berak dioenez, beharbada euskaraz ere argitara liteke!

Cénlit-denonartean argitaletxeak Rafael Ramosek 80ko hamarkadan egindako komikiak berrargitaratzen darrai. 2013an F. Navarro Villosladaren eleberrian oinarritutako Amaia – Euskaldunak VIII. mendean izan bazen, orain Nafarroako historia atera du. Bere izenburuak dioen legez, Nafarroako historia kontatzen da bertan, Harri arotik hasita Gamazadaraino, XIX. mende amaieraraino alegia. Aukera paregabea Erresuma Zaharraren historia ezagutzeko!

XI-XII mendeetan bizi izan zen Gartxot Itzaltzuko bardoaren itzala ez da luzatzeaz gelditzen. Bere istorio eder bezain gogorra formatu ugaritan kontatu dute. XX. mende hasieran Arturo Kanpionek lehenengoz nobelaratu zuen, eta 80ko hamarkadan Benito Lertxundik disko oso bat eskaini zion. 2003an Asisko, Marko eta Jokin Larreak komikian kontatu zuten bere bizitza eta duela lau urte Asiskok eta Juanjo Elordik animazioko filmera egokitu zuten. Bada, orain Bretainiako Ya! astekaria aipatutako komikia bretoieraz argitaratzen hasi dira.

Biba Gartxot!

Blog honetan utzitako erantzun baten bidez eman digu bere egileak blog honen berri: Cartoon Time Blog (cartoontimeblog.blogspot.com). Euskarazko beste blog bat komikiei buruz, bikain!

Orain arte argitaratutakoagatik ikusten denez, komikiaren eta ikus-narratibaren historia eta teoria lantzea da egilearen asmoa. Badu eduki finko bat non azaltzen dituen istorioen narratiba zer den, komikia, komiki-zinta eta komiki-liburua edo comic booka zer diren, ikus-narratibak zertan datzan eta komikiaren historia. Eta blogean argitaratzen joaten den artikuluetan hainbat komiki klasiko (The Fantastic Four, The Uncanny X-Men, Popeye, Dick Tracy, Mickey Mouse, Superman, Tarzan...) aztertu eta azaltzen ditu orrialde-diseinuaren ikuspegitik eta ondoren bineta bakoitza bana-banan azaldu eta itzuliz.

Egileak komikiaren teoria eta historiaren ezagutza akademiko ikaragarria erakusten du. Nahiko nuke nik hainbeste jakin, a ze inbidia! Benetako luxua halako blog bat euskaraz izatea. Ongi etorri, Cartoon Time Blog!

Donostiako Komikiguneak hiru mahai-inguru antolatu komikien inguruan, 1 gaztelaniaz eta 2 euskaraz, 3 zangotako komiki solasak izenburupean. Denak larunbatetan izango dira, eguerdiko 12:00tan, eta Dani Fano izango dute moderatzaile.

Lehenengoa larunbat honetan izango da, maiatzak 16, Autores vascos en el mercado internacional izenburuarekin. Hizlariak Angel Unzueta, Gregorio Muro eta Iñaki G. Holgado izango dira.

Ekainaren 13an izango da bigarrena, Umore on, umore gaizto. Bineten azido satirikoa gaiarekin eta Antton Olariaga, Asisko Urmeneta eta Patxi Huarte ZaldiEroa hizlari direla. Mahai-inguruaz gain, urtebeteren buruan egingo den ZAPART komiki-jaialdiaren aurkezpen soziala egingo da. Horretarako, solasaldiaren aurretik kale animazioa egongo da, musikariak eta marrazkilariak zuzenean jotzen eta marrazten.

Azkenik, Emakumezko komikigileak. Zergatik hain gutxi? solasaldia urriaren 17an izango da, eta honetan hizlariak Yurre Ugarte, Irene Borda eta Ainara Azpiazu Axpi izango dira.

Ezin interesgarriagoak denak, ezta?

Ostiraletik, Firefox OS daukaten telefono mugikorretan euskarazko zuzentzailea dator sisteman integratuta!

Firefox OS smartphoneentzako sistema eragile bat da, Googleren Android edo Appleren iOSen gisakoa. Software librekoa da, web irekia, protokolo estandarrak eta bateragarritasuna bultzatzeko Mozilla Fundazioak sortua. Bertan exekutatu daitezkeen aplikazioak ez dira gailu horrentzat berariaz egindakoak, bertan HTML estandarra betetzen duten web aplikazioak soilik exekuta daitezke Firefox nabigatzailean. Hemen nahikoa (edo oso) ezezaguna den arren, garapen bidean dauden herrialdeetan telefono-konpainia askok saltzen dute, smartphone merkeak saldu ahal izateko modua baitute honen bidez.

Firefox OS software librea izaki, aukera dago berari ekarpenak egiteko: hobekuntzak, itzulpenak... Hala, duela hilabete batzuk software librea euskarara itzultzen aritzen den Librezale elkartekoek niregana jo zuten Julen Ruiz @Julenen bidez eskari batekin: Firefox OSrentzat euskarazko zuzentzailea egin nahian zebiltzan, eta horretarako testu-corpus batetik ateratako euskarazko hitz-formen maiztasunen zerrenda bat behar zen; Julenek bazekien ni corpusekin aritzen naizela lanean Elhuyar I+Gn (nire tesia web corpusen bilketaren ingurukoa izan zen), eta eskatu ziguten ea hitzen maiztasunen zerrenda bat pasatzerik bagenuen zuzentzailea egiteko. Elhuyar ere euskararen alde aritzen den fundazioa izaki, gure web corpus handiena horretarako erabiltzen uztea eta zuzentzailearen garapenean laguntzea erabaki zuen. Beraz, hitzen maiztasunak atera nituen gure 200 milioi hitzeko corpus batetik eta, Julenen laguntzarekin, Firefox OSren kodeari gehitu nion euskarazko zuzentzailea.

Baina zuzentzaile hori ez da orain arte sisteman integratu, hizkuntza askotarako zuzentzaileak gehitzen ari baitziren eta sistemaren tamaina asko handitzen ari zen. Erabaki zuten modua jartzea zuzentzaileak aukeratzen zirenean orduan jaitsi eta instalatzeko, eta hori inplementatzearen zain egon gara. Ostegunean egin zuten hori.

Ostiralean Firefox OS duen nire Mozilla Flame telefonoa eguneratu zitzaidan eta orain euskarazko zuzentzailea dauka. Kristoren ilusioa egin zidan!

Beharbada eta nik dakidala (zuzendu oker banago), lehenengo aldia izan daiteke smartphone batek euskarazko zuzentzailea integratuta daukala. Firefox OS atera eta sei hilabetera euskaratuta zegoen, Librezaleren eskutik, eta orain, bi urtera, euskarazko zuzentzailea dakar. Androiden, askoz zaharragoa izan arren, interfazea euskaraz orain arte gailu batzuetan soilik zegoen, eta zuzentzaileei dagokienez, badago Xuxen aplikazioa, Elhuyarrek egina, baina ez sisteman integratuta. Eta iOS, sistema zaharrena den arren, ez dago euskaraz, eta zuzentzailearekin berdin, Xuxen aplikazioa dago baina ez sisteman integratuta.

Software librearen abantailak. Borroka neketsuaren noizbehinkako garaipen txikitxoak. Ospatzera noa.

Atzerapen apurtxo batekin bada ere, Ikastolen Elkartearen Xabiroi komiki-aldizkariaren beste zenbaki bat atera da. Eduki hau aurkituko dugu 35. zenbaki honetan:

• Patxi Pelaezen azala
• Nik neuk egiten dudan Albisteen txokoa
• Adur Larrearen Xabiroienea umorezko banda
• Auzomorro umorezko orri bikoitza, Sanviren gidoi eta irudiekin
• Iñaki G. Holgadoren irudiak eta Harkaitz Canoren gidoia duen Museo bilduma seriearen beste 6 orri
• ZaldiEroaren gidoia eta Ainara Azpiazu Axpiren irudiak dituen Porrupatatak 5 orriko istorioa
• Asiskoren Hor Konpost banda
• Manu Ortegaren Haizea banda
• Exprairen Pertza ustelaren gogoeta antzuak zinta
• KomikITAUN elkarrizketen orri bikoitzean, Jorge Alderete eta Fermin Muguruza, Harkaitz Canorekin batera Black is beltza komikia egin dutenak
• ZaldiEroaren Arranotxuren beste bi orri
• Julen Ribasen Zer nahi eta hura eman 8 orriko istorioa, Unai Busturiaren ideia batean oinarritutakoa
• Egoitz Lasaren gidoia eta Loperen irudiak dituen Zonbiñe umorezko sailaren 2 orri

On egin ba!