Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Harrikadak

Futbolariek maite dituzte letrak?

Mikel Iturria 2018/01/07 20:05
Futbola bai, letrak ere bai!

Duela aste batzuk idatzitako Futbola eta liburuak apuntearen jarraipena. Edo.

Hauts batzuk (ez gehiegi) harrotu zituen Twitter-eko nire horman Realaren gizonezkoen lehen taldera iritsi berriak diren Jon Guridi eta Igor Zubeldia gazteen irakurzaletasunak. Iban Zalduak txiokatu zituen bien erantzunak.

Desolazioaren definizioa: "Zein da irakurri duzun azken liburua?" GURIDI: "Ez dakit. Eskolan irakurriko nuen azkenekoa. Ez naiz irakurri zalea." ZUBELDIA: "Ez dut gogoan. Eskolan derrigortutakoren bat". https://t.co/KYxGLqoe5b

— Iban Zaldua (@IbanZ) 2018(e)ko urtarrilak 5

Futbolariek ez dute irakurle fama. Eta hori ez da oraingoa. Gogoan dut 2000. urtearen bueltan, Realak argitaratutako aldizkari batean nola amorratu ninduen Agustin Aranzabal jokalariak botatako erantzuna irakurketei buruz galdetuta. «Zero».

80ko hamarkadan Realean aritu zen Javier Sagarzazu, 1987ko udan derrepente hil zena Coruñako Deportivo taldean aurre-denboraldia prestatzen ari zela. Aranzabal bezala lateralean jokatzen zuen. Taldekide batzuen artean "arraro" fama ei zuen irakurtzen zuelako.

Espainiako ligan intelektual fama duen pertsona bat badago hori Jorge Valdano da. Behin entzun nion bazuela entrenatzaile bat ez ziona uzten kontzentrazioetan irakurtzen. «Nik nahi dudana da zu erabat kontzentratuta egotea futbolean», entrenatzaileak.  «Mister, irakurtzen ez badut, urduri jartzen naiz» esan omen zion argentinarrak.

Alavesen eman zituen lehen ostikadak Europan Valdanok eta gasteiztarren kapitaina Manu Garcia da, Realaren harrobian hazitakoa. Honek behintzat beste zaletasun batzuk baditu Argian egin zioten elkarrizketan kontatu zuenez (egin klik bere izenean): Galeano, Lucio Urtubia eta Los Chikos del Maiz, besteak beste.

Ez da arraroa Realean aritutako Mikel Alonso kultur emanaldietan ikustea (azkena, Lou Topet taldeak urte amaieran Victoria Eugenian emandako kontzertuan). Juanan Larrañaga ere bertan zen egun hartan, baina hor beste arrazoi batzuk zeuden tartean.

Apenas jarraitzen dudan emakumezkoen futbola, baina irakurri bakarrik ez, liburua idatzi eta kaleratu zuen 2014an aurreko denboraldira arte nesken taldeko kapitaina izandako Aintzane Encinas-ek: «Latidos de futbolista». Bolada batez aritu zen Marcan zutabegile eta orain El Diario Vascon ari da. Azken periodiko honek ere kaleratu zituen Esteban Graneroren poesia batzuk, literatur eskola batetik pasa ondoren. Hori bai, madrildarra atera izan da irakurzaletasuna sustatuz hainbat medioetan, adibidez JotDown-en.

Amona eta beste hamar

.@librosdelko vuelve a publicar en euskera. Ya está maquetada la traducción de 'Mi abuela y diez más'. Laster izango da kalean 'Amona eta beste hamar'. Bi suziri Libros del K.O., @realsocialista eta @JulenGabiria-rentzat! https://t.co/WlaDjTzMfC

— Ander Izagirre (@anderiza) 2018(e)ko urtarrilak 3

«Mi abuela y diez más» idatzi zuen Ander Izagirrek, Libros del K.O. argitaletxearen eskariz 2013an. Hintxa ilustratu ezagun batzuen futbolzaletasuna jasotzen duen bilduman kaleratu zuten. Askoren iritziz, bilduma horretako onena da Anderrena. Nik ez ditut gainerakoak irakurri, baina hau primerakoa dela garbi daukat.

2017ko maiatzean Cappa-tarrak «También nos roban el fútbol» liburua aurkeztera ekarri genituen realsozialistok, Ernest Lluch Kultur Etxearen laguntzaz. Ekitaldi amaieran amonaren ale bana oparitu genizkien aita-alabei. Bueltako bidaian, trenean, Angelek irakurri eta enamoratu egin zen liburuxkaz.

Padre, en el tren de vuelta de Donosti, disfrutando como un crío de "Mi abuela y diez más", de @anderiza. pic.twitter.com/oAF2OPWfxZ

— María Cappa (@mariacappaf) 19 de mayo de 2017

Anderrek esan bezala Julen Gabiria izan da itzultzailea eta laster egongo da euskarazko bertsioa eskuragarri.

Letrak eta futbola: Athletic vs. Reala

Athletic-ek bi jaialdi ditu martxan kultur alorrean: azaroan burututako Letrak eta futbola eta martxoan egingo den Thinking Football zinema festibala.

Azken urteetan ere gizonezkoen bi lehen taldeek elkarren kontra aritzen direnean bertso derbia jokatzen da.

Kultura eta futbola lotzea du xede otsailaren 19tik 23ra Donostian egingo den Korner jaialdiak (Reala eta Donostia Kultura dira antolatzaileak). Laster izango dugu egitarauaren berri.

Bukatzeko, egun hauetan plazaratu dute Beñat Sanz-ek eta Xabier Rodriguez-ek «Maite maitea», duela urte batzuk atera zuten «Beti maite, maite» haren bigarren (eta azken?) zatia. Aste honetan bertan eskuratu ditut biak. Ia etxeraino ekarri zidan Xabierrek berak. Hori bai atez-ate aritzea!

Rodriguez bolada batez Argentinan egon zen eta aurrekoan esan zidan baduela bertako futbolari buruzko liburua, «La pelota no se mancha». Itxura ona du.

Tira! Ez dirudi futbolariek letrak gehiegi maite dituztenik, baina futbolzale batzuk bai.

¿Aman los futbolistas las letras? Este apunte en castellano

«Running-a» garestia da

Mikel Iturria 2017/12/31 13:45
Gaur Donostiako San Silbestrea korritzeko asmoa nuen, baina baztertu dut ideia. Nire kabuz atera naiz goizean.

Duela aste batzuk, buruan sartu zitzaidan sansilbestre bat korrituko nuela urte amaieran. Urteko lasterketa bakarra, korrika egin bai, baina nire kabuz ibiltzen bainaiz.

Arazo pertsonalak medio, larunbatera arte, hilak 30, ezin izan dut jakin non egongo nintzen hilaren 31n. Beraz, erabakia ezin lehenago hartu.

Lasterketak izeneko webgunean ikusi nuen egokiena Donostian bertan korritzea izango litzatekeela. Donostiako San Silbestrea abenduaren 31n arratsaldeko 16:00etan abiatuko da etxe ingurutik, Benta Berriko kiroldegitik eta, 8,2 kilometroko ibilbidea eginda, Easo plazan amaituko da.

Sartu naiz webgunean eta ikusi dut mezu hau Twitter-en.

INFO. Inscripcion con chip desechable agotada. Todavía podeis inscribiros con chip amarillo propio 16€, o con compra chip amarillo por 32€. Eskerrik asko!!! 💪😉

— S.SILVESTRE DONOSTIA (@SANSILDONOSTIA) 2017(e)ko abenduak 29

Nik ez dut txip-ik eta, beraz, 8 kilometro egiteko 32 euro pagatu beharko nituzke. 8,2 kilometro korritzeko gehitxo iruditzen zait jada 16 euro ordaintzea, baina gehiegizkoa iruditzen zait 32 pagatu behar izatea. Zer ematen dute horren truke?

Are gehiago, nire datuak El Diario Vascori eman behar baitizkiot. Kirolprobak gunea DVren esku dagoelako orain eta bertan egin behar baita izen-ematea.

Oso ondo iruditzen zait Donostiako lasterketa hori egotea, baina ez nago prest eskatzen duten prezio hori pagatzeko. Garestia da running-a. Garestiegia.

Eta nola ez, Luis de la Cruz-en liburuaz akordatu naiz: Contra el running.

Contra el running

P. S.: haize zakarra dago gaur Donostian. Kontuz ibili.

¡Qué caro es el «running»!, este apunte en castellano

Etengabeko presentzia mediatikoa

Mikel Iturria 2017/12/24 09:45
Etengabe agertu behar al dute arduradun politikoek eta kultur kudeatzaileek oro har (ustez) zertan ari diren kontu-kontari komunikabideetan?

Pare bat egun utzi ditut pasatzen Frantxis Lopez de Landatxek Denis Itxasori idatzitako gutuna lasaiago berrirakurri eta lerro batzuk idazteko. Bertan zeharka aipatzen den gai bati heldu nahi diot gaur.

Badira hilabete batzuk jada bueltaka dudala buruan adiskide batek esandako kontu bat. Adiskideak lagun bat du Glasgow hirian. Irakasle dabilela ulertu nion, baina horrek ez du garrantzirik. Garrantzia duena da bizitoki duen hiriko bizitza kulturala gertutik jarraitzen duela.

Euskarazko wikipediak Glasgow 600.000 biztanle inguruko hiri bat dela dio, 1.750.000 metropolia aintzat hartuz (gaztelaniazkoak dio 2.000.000tik gora dituela). Baina nik ingelesez dagoen apunte honi erreparatu nahi diot: List of festivals in Glasgow. Ikusi dezakezue garrantzitsuena dela Edinburgh International Festival, baina urtean zehar gehiago direla.

Glasgow by Kim Traynor

Argazki oina: The Royal Scottish Academy. Argazkilaria: Kim Traynor.

Bertako gidari komantxeak (hau da, Glasgow-n bizi denak) zioen pasa den udan Donostian egindako egonaldian berak ez zuela Eskoziako aipatu jaialdietako zuzendari eta arduradunik ezagutzen, nahiz eta, esan bezala, bertako bizitza kulturala gertutik jarraitu. Aldiz, Donostian hori erabat ezinezkoa zela, politikari eta kultur arduradunek komunikabideetan zuten presentzia zela eta.

Eremu honetan ere Donostia, bakarra munduan?

Adiskideak zioen hemen herritarrek irentsi dutela amua politikariek (eta jada baita arduradun horiek ere) publikoki agertu behar dutela etengabe zertan ari diren (ustez) kontatzen. Eta hori ez zela aldatuko herritarrok (-ok jarriko dut orain) etengabeko presentzia mediatiko horri buruz zerbait esan arte.

Hau da, gure periodiko, irrati eta telebistetan modu hain nabarmenean agertzen diren hauei herritarrok esan beharko geniela «Hey, agerraldi gutxiago eta isilpeko lan gehiago».

Adiskidearekin izandako berbaldi hau zuekin konpartitu nahi nuen gaur.

Horretaz gain, Frantxis-ek gutun amaieran dioena desio dizuet ere: «Te deseo calma y templanza» zioen berak. Patxada guztiontzat!

Cristina Martínez eta Cabezafuegoren «Cuento de hadas en la Vieja Iruña» jarriko dizuet, Shane MacGowan eta Kirsty MacColl-ek famatu zuten «Fairytale of New York» haren bertsio labetik atera berria.

Esa eterna presencia mediática, este texto en castellano.

CRISTINA MARTINEZ Y CABEZAFUEGO-Cuento de hadas en la vieja Iruña from Cabezafuego on Vimeo.

Futbola eta liburuak

Mikel Iturria 2017/12/10 18:22
Asteburu luze honen zati handi samarra etxeko liburuak ordenatzen pasa dut: hautsa kendu, batzuk tokiz mugitu eta, baten bat, bota. Realaren bi partida ere ikusi ditut zuzenean eta bietan galtzaile atera gara. Galder Regueraren «Hijos del fútbol» liburuaren irakurketak aho zapore mikatz hori gozotu du. Liburuak eta futbola.

Liburuak

Aurreko batean, Alex Haley idazlearen «Raíces» liburua zela eta, aitarekin izandako istilu batekin gogoratu nintzen. Baserrian bizi ginen, 70eko hamarkada amaieran edo 80ko hamarkada hasieran. Beheko solairuan, ukuilua, sukaldea, komuna, sarrera eta gela bat.  Lehen solairuan gurasoen eta bi semeon gelak, gehi egongela. Goian, nola ez, ganbara.

Ez dut gogoratzen zergatik, baina gauez ez irakurtzeko agindua nuen. Seguruenik, garai hartan oso garestia zelako argindarra. Erabat lotuta nengoen Gipuzkoako Aurrezki Kutxa Probintzialak bezeroei oparitutako liburu hori leitzen eta ez nuen errespetatu gau hartan agindua. Halako batean, aita altxatu egin zen. Geldirik geratu nintzen ohean. Eskaileretatik behera jarraitu zuen, komunera.

Lasai jarraitu nuen irakurtzen eta, bobo halakoa, ez nintzen konturatu goiko bidean aitak ate azpiko zirrikitutik ikusiko zuela gelako argia piztuta. Erabat haserre sartu zen, liburua hartu, nik ulertu ez nuen zerbait esan eta eskaileretatik behera bota zuen. Izututa geratu nintzen ohean, ezer ulertzen ez nuela. Zergatik erreakzio hura? Helduen gauzak.

Kontua da asteburu honetan amari eginiko bisitan, liburua niri begira deskubritu nuela eta, noski, etxera ekarri dudala. Behean ikusterik dituzue garai hartan hartutako kolpearen zantzu nabarmenak.

Raíces liburua: azala

Futbolaren seme-alabak

Udazkenean plazaratu du Libros del Lince argitaletxeak Galder Regueraren «Hijos del fútbol». Athletic Club Fundazioan aritzen da lanean Galder eta, besteak beste, Letrak eta futbola zein Thinking Football jaialdiez arduratzen da.

Bi seme ditu, txikiena oraindik txikiegi (Danel) kontu hauetaz aritzeko. Sei urteko Oihanekin duen harremana erabiltzen du futbolaz eta bizitzaz hitz egiteko. Zenbat maitasun benetakoa semearekiko eta beste ilobekin batera San Mamesera eramaten zuen aititerekiko (Pablo Olabarri).

Oihan etxeko pasiloan, bere buruan bakarrik zeuden partidak jokatu eta speaker moduan kontatzen; buruz sartutako gola gol de cabeza-chilena moduan bataiatzen; aitari errieta egiten liburuak margotzeagatik, behin Galderrek erakutsitako umetako liburu bat ikusi ondoren; semearen lehen partida ofiziala eta, handik gutxira, lehen gola. Baina baita semeari futbol zaletasuna kutsatzeko orduan batzuetan agertzen duen zalantza eta, era berean, batzuetan lo egin ezinik pasatako gauetako aita kezkatu baten ardurak.

Hainbat pertsona ezagunekiko miresmena, errespetua, leialtasuna eta aitorpena. Bat aipatzekotan Miguel Sola Athletic eta Osasunako futbolaria: «el puto amo» Galderren hitzak erabiliz («Este Sola es el puto amo», ume garaian aitari entzundakoa). Horrek eramaten nau nik Javier Ortiz zenari 2000ko udan idatzitako lehen e-postaren izenburua gogoratzera: «Ortiz, eres el puto amo».

Gainera, Osvaldo Ardiles («Hasta la vista, Gardel» agurtuz Galder izenarekin hitz jokoa eginez); Galeano (Madrilen elkarrekin Bernabeun partida ikusten; gero, galdu bilbotarrek Kopa Barçaren aurka, baina idazle uruguaitarra zuri-gorri bihurtu); Juan VilloroNick Hornby-ri emandako lata Bilbora etor zedin, jakinik ez dela eztabaida eta hitzaldietan futbolaz aritzen; Eric Cantona (futboleko unerik gogoangarrienari buruz galdegin eta pase bat erantzun zuena, ez gol bat); Albert Camus («Futbolari zor diodana»); Rachid Mekhloufi (1958ko munduko txapelketa Frantziarekin jokatzeari uko egin eta Aljeriako LNFrekin munduan zehar bira egin zuena); Iribar atezainaren omenaldian Athletic-eko gizonezkoen lehen taldeko atea defenditu zuten txopo guztiak bildu zituzteneko hura, tartean atepean behin bakarrik egon zen Javier Alonso (jokalari profesionalen greba egon zen 80ko hamarkadan eta gazte mailako futbolariek jokatu zuten liga jardunaldi bat).

Haur eta gazte garaian, jokalari moduan ezagutu zituen taldeak: San Miguel eta Mungia ekipotan bizitako esperientzia txarrak, baina Haron lehengusuekin sortutako Lagun-Bi taldean izandako une pozgarriak.

Beti presente dagoen Bilboz gain, bizi izan den gainerako herriak: Ataun, Mungia, udetako Haro, Hondarribiko barnetegian euskaraz ikasten, Irlandako Waterford herrixkan ingelesa ikasten eta bizitza antolatzen, bertakoen errespetua lortzeko ahaleginetan (Eh miss, it was me)...

Tira, gainerakoa zuei uzten dizuet. Hartu liburua eta irakurri!

Amaitzeko, apunte hau Aitor Zabaleta zenari eskaintzen diot, 1998ko abenduaren 8an ultraeskuindar batek Madrilgo Vicente Calderon zelaian eraildako realzaleari. Asko hunkitu naiz gaur eguerdian Realeko lagunarteek egin dioten omenaldi xumea zuzenean bizitzen.

Fútbol y libros, este apunte en castellano.

Maite taldea: Aito Zabaleta gogoratzen

Handitan Luis Ortiz Alfau bezalakoa izan nahiko nuke

Mikel Iturria 2017/12/03 08:40
Luis Ortiz Alfau. Gorde izen hau kaskezurrean. 2017ko urriaren 16an 101 urte bete ditu gure gizonak.

Eusko Jaurlaritzako Gogora Institutuak bilduma berri bat abiatu zuen 2016ko amaiera aldera: Memoriak izenekoa. Lehen liburua «El siglo de Luis Ortiz Alfau» izan zen eta Ander Izagirrek idatzi zuen, protagonistarekin eta ingurukoekin izandako hainbat solasaldi eta topaketa paperean bilduz. Jaurlaritzaren argitalpenen katalogoan eros dezakezue.

 Luis Ortiz Alfau

Argazkia: Ander Izagirre.

19 urte zituela Gerra Zibila lehertu zen eta bilbotarra alde batetik bestera ibili zen Errepublika defendatzen: Euskal Herrian, Katalunian... Francok garaipena lortu zuenean, Frantziara egin zuen hanka eta Gurs-eko kontzentrazio eremuan pasa zuen denboraldi laburra.

Gurs

Gurs-en 63.929 pertsona egon ziren 1939 eta 1945 urteen artean. Luis da omenaldietara joateko eta bere istorioa kontatzeko indarrak dituen bakarra. Ortizek garai txarrak ezagutu zituen bertan, baina ez txarrenak: nazien aginduei men egin baitzieten jendarmeek eta 3.907 judu bidali baitzituzten handik Auschwitz bezalako eremuetara.

  • 1937ko abuztuan René Delzangles diputatu lapurtarrak «errepatriazio orokorra» eskatu zion Barne Arazoetarako ministro frantsesari «Frantziak ez baitu Europako zabortegia bihurtu behar».
  • Jean Ibarnégaray, Mauleko diputatuak, premiazko neurriak hartzea eskatu zion gobernuari. Gizon hau izan zen Nazioarteko Pilota Federazioko lehen presidentea, besteak beste.
  • Ospitalepea euskal herritik 5 kilometrora dago Gurs eta bertako udalak protesta egin zuen idatziz Gurs-eko eremuaren kontra: errefuxiatuengandik babesteko medioak ez zituztela zioten.

Frankismoaren esklabo

1939aren amaieran edo 1940aren hasieran, Luisek Hendaiako zubia pasa zuen soilik desafecto etiketa zuelako, beste inolako kargu eta karga gabe. Irunen bertan Elgorriaga txokolate fabrikan eduki zuten preso gauzak argitu arte. Fabrikak ez zuen produkzioa eten eta almazenean edukitzen zituzten haiekin zer egin erabaki arte.

Egoera argitu eta Deustuko Unibertsitatera bidali zuten, baina ez ikasle moduan. Deustuko Unibertsitatea Bizkaiko kontzentrazio eremu handiena izan zen. 1937ko udatik 1940aren hasiera bitartean, 5.000 bat preso egon ziren bertan. Iturria: «Cárceles y campos de concentración en Bizkaia (1937-1940)», Ascensión Badiola da egilea.

1940ko uztailean Mirandako kontzentrazio eremura bidali zuten (Paul Winzer nazia zen arduraduna eta 65.000 preso hartu zituen 1937-1947 bitartean). Egun gutxi egin zituen bertan.

Handik 38. bataloia izan zuen destino: «Eta ni berriro ere preso pribilegiatua izan nintzen, niri ez baitzidaten pikotxa eta pala eman: niri idazmakina eman zidaten. Idazmakinari monumentua egin beharko nioke!».

Frankismoaren esklaboen (Trabajadoreak) berri emateko Fernando Mendiola eta Edurne Beaumont aipatzen ditu Anderrek: «Esclavos del franquismo en el Pirineo». 100.000 desafecto delitu, epaiketa eta, beraz, epairik gabe Estatuarentzat lan egitera behartuak.

Isaías Lafuentek «Esclavos por la patria» liburuan Duro Felguera, Babcock Wilcox, Dragados y Construcciones (ACS orain) eta beste hainbat enpresa potolo zerrendatzen ditu. Lafuenteren estimazioa da enpresa horiek 780 milioi euroko mozkinak izan zituztela esklabo hauek egindako lanagatik.

Mendiola eta Beaumont-en arabera, 15.000 preso aritu ziren Gipuzkoa eta Nafarroako errepideak egiten: Jaizkibelen, Erlaitz eta Oiartzun bitartean, Oiartzundik Lesakara (Aritxulegi eta Agina barna), Iruritatik Eugira, Iragitik Egozkuera...

Izagirrek Kattin Txiki eta Memoriaren Bideak elkarteek egindako lana aipatzen du.

38. bataloia 500-600 kide zituen eta goiko bideoan ikus daitekeen bezala oso baldintza eskasak zituzten: «Ospitalera eramaten zutena, jada ez zen bueltatzen. Hara joaten zena, ahituta zihoan». Andrés Millán preso ohiaren hitzak dira.

2016ko ekainaren 18an Erronkarin hiru lagun omendu zituzten: Vicente Lacasia, Josefina Lamberto (Maravillas-en ahizpa) eta Luis.

Iruñeko gaztetxe berria :Maravillas, Larragako neskatil bortxatuaren omenez. Ahizpa egon da inaugurazioan. “Lurperatu nahi gintuzten, baina haziak garela ahaztu zuten” pic.twitter.com/GxyQ6z9YQ5

— Alberto Barandiaran (@abarandi) 2017(e)ko abenduak 2

40 urtez isilik egon ondoren, publikoki azaldu zen

Soldaduska egitea ez zieten barkatu eta ondoren egin zuen. Azkenean, lizentzia 1943ko ekainean lortu zuen Ferrolen.

Bilbora bueltatu zen, emaztea jada bertan bizi zelako. Uralita enpresan hasi zen lanean, jefea garai hartako 5.000 pezeta pagatuta erosita (30 euro orain), baina kontutan hartu lehen soldata 375 pezetakoa izan zuela (2 euro eta piko).

1977ko ekainaren 15ean, Franco osteko lehen hauteskundeen egunean, hartu zuen erretreta. PSOEri eman omen zion botoa, Izquierda Republicana alderdia oraindik legalizatu gabe zegoelako. Ángel anaia zinegotzi sozialista izan zen Bilbon eta oso ondo moldatzen omen zen Arzalluz, Azkuna eta beste hainbat jeltzalerekin. Aitak anaitasuna erakutsi ei zien eta hori egiten saiatu dela beti, nahiz eta hurkoak diferente pentsatu.

Adibidez, Bizkaiko Elikagaien Bankuko juntako gehienak Opuseko ingeniariak ziren eta bera gustura aritzen da haiekin lanean.

18 urtez zaindu zuen emaztea (1990-2008 bitartean Alzheimer-a) eta hor garai txarra pasa zuen: gaur egun baino okerrago zegoela dio liburuan.

87 urte zituela, altxatu zuen ahotsa publikoki. 2004ko maiatzaren 16an,  Javier Madrazo Jaurlaritzako Gizarte Gaietarako kontseilariari zuzendutako «¿Qué debo hacer?» (Zer egin behar dut?) gutuna argitaratu zion El Correo egunkariak. Bertan kexatu zen frankismoan esklabo gisa egindako lana ez ziolako aitortu Eusko Jaurlaritzak.

Azkenean, Epaitegi Konstituzionalak arrazoia eman zien eta 8.400 euroko indemnizazioa jaso zuen 877 egunen truke. Dirua baino aitortza zen Luisek nahi zuena.

Hildako anaia sozialista omentzeko 2011ko udal hauteskundeetan hautagai aurkeztu zen Bilboko Udalerako eta kanpainan alde batetik bestera ibili zela diote Izagirrek kontsultatutako kideek.

10. kapituluan 2016ko maiatzean, Josu Chueca irakasleak eskatuta, Donostiako EHUren fakultate batean emandako hitzaldi baten kronika dago. Irribarrea aurpegian marraztuta irakurriko duzue.

2016ko martxoaren 5ean, San Migel mendixkan (Elgoibar eta Etxeberria artekoa) Aranzadik eta Markinako Ahaztuen Oroimena elkarteek bultzatutako indusketa lanetan egon zen, Paco Etxeberria forentsea gidari zutela.

«Botak soinean ditudala hilko naiz» esanez agurtzen da Ortiz.

Gogora Institutuarentzat bi kontu

1.- Mesedez, ez argitaratu liburuak hain formatu eskasean, ez baitira irakurterrazak. Couché papera txarra da azpimarratzeko orduan, testuak baino argazkien mesederako formatu karratua du eta horrek ez du irakurketa batere laguntzen.

2.- Zergatik ez da liburu hau euskaraz ere argitaratu?

Bonus track: Rafa Rueda eta Arkaitz Estiballes

Rafa Ruedak seguruenik orain arte argitaratu duen diskorik onena kaleratu berri du: «Kristalezko hiriak». Bi kanta azpimarratuko ditut: diskoa zabaltzen duen «Angel» eta apunte hau ixteko aproposa den «Oroitz», Arkaitz Estiballes bertsolariak idatzitakoa.

Parentesi txiki bat. Pasa den asteburuan Estiballes bertsolaria aritu zen kantari Ramon Rubial fundazioak gonbidatuta, Eibarren. Arkaitz EH Bilduko zinegotzi ere bada. Itxi parentesia.

Abestiak kontatzen du zazpi gizon armatuk Gerra Zibilean Aitite Kandido eraman zutela betirako baserritik. Ez dut ezer gehituko.

De mayor quiero ser como Luis Ortiz Alfau, este apunte en castellano.

Bot-ak eta jarraitzaile faltsuak Twitter-en

Mikel Iturria 2017/11/22 10:25
Atzo arratsaldean ikusitako @diariofatxo kontuaren txio bat dela eta.

DATO: ¿Sabias que el 37% de los seguidores del @diariovasco en Twitter son falsos? 26.774 followers en total son bots. Compruébalo tú mismo. https://t.co/LW5ocmybQw

Lo que hay que hacer para intentar aparentar que eres referencia cuando en realidad vas en picado... Que se sepa! pic.twitter.com/6sgvD0qyaf

— Diario Fatxo (@DiarioFatxo) 2017(e)ko azaroak 21

Ez nuen twitteraudit.com gunea ezagutzen eta ez dakit zer nolako sinesgarritasuna duen. Badaezpada, froga batzuk egin ditut sortu zirenetik kontrolatzen ditudan kontu batzuekin.

1.- Nire kontu pertsonala sartu dut eta @iturri-rekin hauexek dira emandako datuak, % 98 ok, 3.489 errealak, 54 faltsuak (profilean klik eginez gero, aterako zaizu twiteraudit gunea).

2.- @donostiakultura kontu instituzionala: % 69 ok, 22.304 errealak, 9.604 faltsuak.

3.- @veantzokia kontu instituzionala (Victoria Eugenia Antzokia): % 98 ok, 3.646 errealak, 60 faltsuak.

4.@jortiznet kontua (hildako kazetari lagun baten webguneko materiala mugitzeko): % 98 ok, 874 errealak, 11 faltsuak.

Di-da ateratako ondorio batzuk.

1.- Atentzioa deitzen dit bigarrena izan ezik, beste hiruren kasuan berdina dela portzentaia. Kasualitatea izango da.

2.- Kontu pertsonaletan (lehena eta laugarrena) berdintsu jokatu dut beti jarraitzaileak gainbegiratzeko orduan: garai batean profil faltsuaren susmoa neukanean, blokeatu egiten nituen. Aspaldian, berriz, ez dut horrelako ezer egiten.

3.- Kontu instituzionaletan ez dut inor blokeatzen, oso nabarmena ez bada behintzat. Erakunde publikoak izanik ez dut uste inor blokeatzen ibili behar dudanik/dugunik.

4.- @donostiakultura ez da @diariovasco-ren mailara iristen jarraitzaile kopuruan (erdia baino gutxiago ditu), baina bada erreferentziazkoa ere. Inoiz ez dugu praktika maltzurrik egin edo dirua erabiliz inoiz ez dugu jarraitzailerik erosi. Gureari erreparatuz gero, esango nuke bot-ak etorri egiten direla guregana erreferentziazkoak garelako.

5.- Beraz, @donostiakultura % 31 fake eta @diariovasco % 37 fake, zuek uste duzue datu horiekin eta nik emandako informazio labur honekin, atera daiteken ondorioa dela DVk erosi egiten dituela jarraitzaileak Twitter-en?

Bots y seguidores falsos en Twitter, este apunte en castellano.

Maite dugu Mariano (Ferrer, noski)

Mikel Iturria 2017/11/19 08:30
Euskal Kazetarien Kolegioak eta Elkarteak 2017ko sariak banatuko dituzte datorren astelehenean, azaroak 20. Sarituen artean Mariano Ferrer dago.

Mariano Ferrer ostegun goizean egon zen Radio Euskadin eta esaldi borobila bota zuen Dani Alvarezek zertan zebilen galdetu zionean: «Heriotzaren aurrean nire burua prestatzen ari naiz, bizitzaren une garrantzitsua baita». Saritutako beste pertsona bat ere bazegoen solasaldian, Ane Irazabal, eta benetan merezi duela 23 minutu eskaintzea audio honi.

Aspaldian ez nuen kointziditzen eta Marianoren aldamenean (bere emaztearenean, zehatzago) eseri nintzen asteazkenean Karlos Zurutuzak, Ane Irazabalek eta Mikel Ayestaranek San Telmon egin zuten mahai-inguruan (bide batez, hemen ikusi eta entzun dezakezue hirukoteak esandakoa Literaktum jaialdian).

Berriro ekarri nahi dut esaldia: «Heriotzaren aurrean nire burua prestatzen ari naiz».

Ostiralean jai nuen eta, goizean Oiartzunen hitzordu baten ondoren libre neukanez, Aritxulegiko errepidetik barrena paseotxoa egin nuen autoz Lesakara. Argazki bat jarriko dizuet ikusi nuena ilustratzeko.

Aiako Harriak Lesakatik

Gaurko egunez duela hamar urte, 2007ko azaroaren 19an hil zen Josemari Ortiz, Javierren anaia. 21ean Lesakatik Oiartzunera abiatu ginen orduan hainbat lagun errautsak Jorge Oteizak Aita Donostiaren omenez eginiko monumentuaren inguruan barreiatzeko, Agiñan. Ostiraleko udazken eguraldi zoragarria izan genuen orduan ere.

Esan bezala, kontrako bidetik egin genuen 2007an bidaia: Lesakatik igo eta Aritxulegitik jaitsi Oiartzungo Ergoien auzoko jatetxe batean berandu bazkaltzeko.

Javierren omenez 2010eko apirilean KMKn eginiko omenaldian aipatu nuen jendaurrean Mariano Ferrer kazetari puska zela eta bera bizi zelarik omendu behar genuela. Saiakera egin genuen handik eta hemendik elkartu ginen kide batzuk, baina ez zen posible izan.

Asko poztuko nintzateke astelehenean gremiokoek Bilbon egingo dioten omenaldia berak merezi duena izatea.

P.S.: ostiralean Elena Setien-en Dreaming of Earthly Things diskoa izan nuen bidaide. Zoragarria horrelako paisaiaren aurrean entzuteko.

Jigsaw Puzzles aukeratu dut zuek lerro hauek irakurtzen dituzuen bitartean (edo ondoren) entzuteko.

Queremos tanto a Mariano (Ferrer, obviamente), este apunte en castellano.

Gureak egin du

Mikel Iturria 2017/11/11 10:45
Kataluniari begira pasa ditugu azken asteak, baina gureak ere merezi du apunte txiki bat.

Abuztuan EHUko irakasle talde batek eta Euskal Herriko gehiengo sindikalak manifestu bat bultzatu zuten Kataluniako erreferendumaren alde (blokeatzailerik ez baduzue, salto egingo dizue publizitateak bost segundo bete baino lehen). EAJren aipamena zegoen tartean.

Alderdi Egunean erantzun gogorra eman zuen Andoni Ortuzarrek. Lehen fronte polititiko-militarra zena, fronte politiko-sindikala bihurtua zela orain.

«Ederki gaude» pentsatu nuen.

Behian hausnarrean

Azaroaren 4an manifestazioa zegoen Bilbon 155. artikuluaren aplikazioaren kontra. Aspaldiko partez, lagun batzuekin geratu eta hurbildu nintzen. Kazetarien mikrofonoen aurrean manifestazioa baloratzeko hitza hartu zuten lider nagusienek EAJ zuten jomugan.

Adinean aurrera noan heinean, gero eta nabarmenagoa da Euskal Herri honetan zaila dela hainbat proiektuk aurrera egitea belaunaldi bat edo bi desagertzen ez bada lehen lerrotik.

Anekdota moduan, Bilborako manifestaziora nola joan erabakitzen ari ginela, lagun batek X-ek autobusa antolatu zuela esan zuen. Han bera ez zela joango, sandiarekin eta berendiarekin topo ez egiteko.

Horra hor muga handi bat. Zahartu garela, batzuk besteok baino gehiago, eta gorriz ezabatuta ditugula jada izen mordoa gure koadernoan.

Beste muga bat: duela bi urte elkartu ginen lagun batzuk independentziari buruzko gogoetak egitera. Bi urte hauetan apenas izan garen gauza ezer egiteko. Jende asko derrepente hilda dago, neka-neka eginda.

Hirugarrena. Baketze prozesua dagoen bezala dagoela eta dozenaka preso daudela Espainiako eta Frantziako kartzeletan zientoka kilometrora.

Gauzak horrela zer prozesu soberanista edo erabakitzaile planteatu dezakegu?

Nik ez dut aukera handirik ikusten, esan bezala, belaunaldi bat edo bi etxera joan arte. Zalantza dut atzetik etorriko direnak zertan ibiliko diren gero.

Van Gaal Bartzelonako entrenatzaile zela kazetariari esandakoa ihardetsi diezadakezue: sempre negatifo. Horrela daukat gogoa une honetan.

Are gehiago: hurrengo hauteskundeetan baietz EAJk gora egin.

¡Al suelo, que vienen los nuestros!, este apunte en castellano.

Ikusi nahi ez ditugun horma horiek

Mikel Iturria 2017/11/04 09:00
Migrazioak, trabak, hormak.

Urriaren bukaeran, hiru hizlari elkartu ziren San Telmo Museoan Migrazioak eta horma berriak izeneko gaia jorratzera. Simon Kuper eta Iñaki Gabilondo kazetariekin batera,  Dolores López antropologoa aritu zen, Migrazio arduraduna Bartzelonako Udalean.

Lópezek abuztuan hiri horretan izandako atentatuetako egileei buruz esandako gauza bat ekarri nahi nuen hona gaur. Hasiera batean, gazte haiek guztiek ez zeudela baztertuta zabaldu zen lau haizeetara, baina berak adierazi zuen hori ez zela horrela, gazte haiek sozialki baztertuta zeudela.

Orain arte bazterketa neurtzeko erabilitako irizpideak ez zaizkigula balio zioen Lópezek. Bere ustez, identitatearen aldetik jorratu behar dela gaia eta aipatu zuen, ikerketa batzuen arabera, gazte haiek bezalakoek "bertako abizenak" eta "itxura" dituen beste gazte batek baino 16 aukera gutxiago dituela lana aurkitzeko. Berdin gertatzen dela gazte horiek adin bereko neska-mutilekin ligatzen dutenean, familiek jartzen dituzten trabak medio.

Beste kontu amorragarri bat. Aiton-amonak etorkin izan eta bertan jaiotako seme-alabek edota bilobek erantzun beharreko galderak: -"Nongoa zara?". -"Bertakoa". -"Beno, eta zure aita?" -"Bera ere hemengoa da". -"Tira, eta aiton-amonak?"

Euskaldun berriekin gertatzen den gauza bera: autoak gidatzeko orduan garbi da noiz kendu daitekeen txofer hasi berriaren letra, baina noiz kendu daiteke norberaren identitatetik "berri" goian aipatutako kasuetan?

Buruan nuen bueltaka ideia hau aste honetan ezagun baten mezua jaso nuenean. Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta berritzeko garaia iritsi zaio. Bertan hamabost bat urte daramatza jada. Jatorrizko herrialdetik ekarri beharreko paperen artean, agiri bat eskatzen zioten han higiezinik ez zuela ziurtatzeko. Bidalitako paperek ez omen dute hori frogatzen eta beste hilabete batez geratuko da errenta kobratu gabe. Desesperatuta zegoen.

Ikusi nahi ez ditugun horma horiek.

Muros que no queremos ver, este apunte en castellano.

Igeldotik

Hilerrietako isiltasuna ez puskatu, mesedez

Mikel Iturria 2017/10/28 20:10
Ostiralean Irungo hilerrira joan nintzen eguerdian. Arraroa egin zitzaidan zarata bat entzutea, gero eta ozenagoa. Sakabanatuta zeuden bozgorailuetatik ateratzen zela konturatu nintzen, alde batetik bestera bueltaka nenbilela. Haserrea handitzeko, emisora esan zuen esatariak: Radio María.

Goiko laburpenean esan bezala gertatu ziren gauzak. Pare bat txio bota nituen atzoko egunean eta gaur Irungo Udalaren SAC zerbitzuan kexa utzi dut hemen behean itsatsiko dudana.

Irungo hilerria: Radio María

Kaixo.

Ostiralean, urriak 27, amarekin hurbildu nintzen hilerrira 13:30ak aldera. Hainbat lore eraman nahi genituen hildako gure senide eta gertuko beste hainbat pertsonen hilobietara.

Halako batean konturatu nintzen bozgorailuak jarrita zeudela hilerriko hainbat tokitan eta bertatik irrati bat entzuten zela.

Hasiera batean ez nion kasu askorik egin, baina gero eta zailagoa zen mezu hari ez erreparatzea. Susmoa nuen Radio María izan zitekeela eta hala zela frogatu nuen eskuak garbitzera hurbildu nintzenean sarrera nagusian dagoen komunera eta esatariak izen hori bota zuenean.

Grabazioaren zati bat daukat hemen jarrita:

Ez, tamalez beste hau. pic.twitter.com/oa6qGjA72a

— Mikel Iturria (@iturri) 2017(e)ko urriak 27

Kexaren arrazoiak bi dira:

1.- Gero eta toki gutxiago gelditzen zaizkigu zaratatik libre gure gizarte zaratatsu honetan eta garbi daukat horietatik bat hilerriek izan beharko luketela. Ez dut ulertzen zergatik dagoen megafonia sistema jarrita, beraz.

2.- Eskandaluzkoa iruditzen zait hilerrietako isiltasuna Radio María bezalako irrati ultrakatoliko batek puskatzea.

Beraz, honen bidez eskatzen dizuet errespetatzea hilerrietako isiltasuna, mesedez eta arren.

Mikel Iturria Aristizabal

Urriaren 30eko oharra: Twitter bidez erantzun dit @Irun_informa kontuak. Ostiralean bertan aipamena egin bainien. Hauxe erantzuna.

Baina halabeharrez gertatu zen, ez zegoen horretarako interes berezirik. Areago, handik gutxira, proba amaitutakoan, itzali egin zen. 2/2

— Irun_informa (@Irun_informa) 2017(e)ko urriak 30

No perturben el silencio de los cementerios, por favor. Este apunte en castellano.

Aurkezpena

Mikel Iturria aka Iturri, irundar bat eibarnauta elastikoarekin agit&prop egiten.

Pedradas, en castellano

Kontrakoa esaten ez den bitartean, blog honen edukia ondorengo Creative Commons lizentzia honen pean dago:

Somerights20

Stat counter