Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Harrikadak

Arbola astindu eta intxaurrak jaso

Mikel Iturria 2018/05/25 19:20
Futbol entrenatzaile batek instituzio bat den beste entrenatzaile bati buruz zera esan zidan aste honetan: «Bi minututan partida bat ikusi ondoren, zelaian dagoen jokalari bakoitza zer eta nola mugitzen den esateko gai da. Ez dut gaitasun hori daukan beste inor ezagutzen». Niri ere gustatuko litzaidake asmatzea aste honetan estatuko politikan egondako mugimenduak. Tartean, EAJrenak.

Philip Roth hil zen egunean eman du EAJk aldeko botoa Espainiako aurrekontu orokorrak onesteko. Arnasa hartu du Rajoyk, baina berehala etorri da Gurtel-eko epaia eta ikusteko dago zer gertatuko den datozen egun eta asteetan.

Arnaldo Otegik zioen elkarrizketa batean kartzelatik atera zenean ez zituela sare sozialak ezagutzen: «Me sorprendió ver que en las redes todo el mundo era comunista y revolucionario, de lo cual me alegré pero pensé para mí mismo que no debía ser muy cierto porque no concordaba con lo que veía por la calle».

Hori inork baino hobeto daki EAJk eta garbi dago ez duela igerilekura salto egin ura tenperatura egokian dagoela konprobatu gabe.

Sareetan ez bezala, nire inguruari erreparatzen diot eta oso jende gutxi ikusten dut jeltzaleen kontra.

Seguruenik burbuila batean bizi naiz, baina atariko bilera egin genuen bizilagunek hilabete hasieran kale berean dagoen lokal batean tanatorioa zabaltzeko zurrumurruak hedatu zirenean. Soilik hildakoei agur esateko areto pare bat egongo da bertan. Errauskailua ez (Zubietan eraikitzen ari dira eta ez dugu atariko batzarrik egin oraindik).

Aztoratu da jendea eta ez bakarrik nire atarikoak. Lagun batek hots egin zidan aurrekoan esateko sinadura bilketa dagoela auzoan. Nik ez dut ezer ulertzen.

Egiako Atotxako Dorrearen alboan dagoen kirol kantxa bat kentzeko kexa egin zuten auzotar batzuk eta Udala hura tokiz mugitzeko prest agertu zen. Halere, guraso batzuk mugitu dira toki aldaketaren aurka eta, dirudienez, orain Udala kietoparau dago gaia aztertzen.

Traba egiten digu haur eta gazteen zaratak eta ez dugu etxeko atarian heriotza gogoratzen digun zerbitzurik nahi.

Horrelako kontuetan xahutzen dugu orain energia euskal herritarrok (bai, badakit pentsiodunak, feministak eta gazte batzuk kalean daudela).

Ez dakit Arzalluzena den berari egozten dioten esaldi famatua; hau da, batzuek astindu behar arbola, beste batzuek intxaurrak jasotzeko. Orain zuhaitza astintzen kataluniarrak dabiltza eta, ikusiko dugu noiz arte, badirudi EAJk jarraitzen duela intxaurrak biltzen. EAEko euskal herritarren mesederako? Ikusiko dugu.

Bitartean, Estatua gogor ari da aplikatzen Etsaiaren Zigor Zuzenbidea: independentista kataluniarren kontra, rapero eta artisten aurka... Finean, beste musika bat jotzen dutenen kontra.

Galindo 2004ko udazkenean atera zen espetxetik (arritmia zela eta ez zela) bertan lau urteko zigorra beteta (kondena 71 urtekoa izan zen). Jiménez Losantosek ederki astintzen du mingaina, baina saiatu hari gauza bera egiten.

Valtonyc eta Pablo Hasel raperoen kontrako epaiak harrigarriak egiten zaizkigu Rock Radical Vascoaren garaiko gazteoi. Baina hementxe ditugu.

Komeni da hori ez ahaztea.

P. S.: Propaganda pel fet webgunean jar dezakezu dirua rapero hauen alde.

El árbol y las nueces, este apunte en castellano.

Taxi-gidari baten hilketa

Mikel Iturria 2018/05/13 10:25
Azken egun hauetan buruan bueltaka dut ETAk 1980ko hamarkadaren hasieran egindako hilketa bat.

Gehienok 2011ko urriaren 20ko data gogoratuko dugu ETAren agur modura, baina garrantzitsua zen ere erakundeak pertsiana jaistea eta hori, denok dakigun bezala, pasa den asteburuan gertatu da.

Komunikabideetan alde guztietako iritziak plazaratu eta lau haizetara zabaldu badira ere, nik ez dut apenas ezer irakurtzeko beta eta gogorik izan.

Oiartzungo paraje bat

Igandean Ander Izagirre lagunak berriki kaleratu duen Pirenaica liburuaren hamalau etapetako lehenaren zati bat egin zuten dozena bat lagunek. Autoz egin nuen zati bat, txirrindularien atzetik.

Une jakin batean, taberna baten paretik pasa ginen eta handik hurbiltzerakoan ideia bera datorkit gogora. Kasu honetan, gainera, ez zen izan egun horretako kontua, egun batzuk baitzeramatzan irudi horrek buruan bueltaka.

Nik 11 urte nituenean ETAk taberna horretako jabea, taxi-gidaria ere bazena, hil zuen. Ez nuen izan inoiz harreman handirik tabernako jendearekin (egun semeetako bat dago barraren atzean, nire iturriek hanka sartu ez badute) eta ez dut ezer gogoratzen egun hartaz (txikiegia nintzen), baina nire buruan itsatsita geratu den atentatu bat da.

Joan naiz informazio bila sarera eta jakin dut hildakoaren izen-abizenak zeintzuk diren: Ignacio Arocena Arbelaiz. Ateratzen diren lehen iturri guztiak Madrilgoak dira: Libertad Digital, ABC, El País, RTVE... Ez dut gaia sakonki aztertu, baina ez dut ezer topatu euskal prentsan, gizon horren lehen abizena euskaratuta ere.

43 urte zituen 1980ko otsailean. Pertsona batek taxi-zerbitzuak eskatu zizkion, Oiartzungo Ingelesaren Gazteluaren inguruan autoa matxuratu omen zitzaiolako. Inguruko bidexka batean agertu ziren autoa eta taxi-gidariaren zerraldoa hurrengo goizean. Salatari izateagatik hil zutela jakinarazi zuen ETAk.

Espainiako gobernuaren bergizarteratze planekin bat egin ondoren, Arocenaren atentatuan parte hartzeagatik kondenatutako bat 2005ean atera zen kartzelatik.

Alianza Popular (egungo PPren aurrekaria) alderdiaren ingurukoa, 1975eko azaroan eraildako Antonio Echevarria Oiartzungo alkatearen laguna zela diote kronikek. Abizen hori erabili zuen Ander Iriartek Echevarriatik Etxeberriara (loturan ikusgai) filmari izenburua jartzeko: lehena, Antonio; azkena, Rufi. Jatorri politikoko indarkeriarekin bizipen eta ibilbide diferenteak dituen ezker abertzaleko hainbat herrikide agertzen dira dokumentalean, ETAren inguruko jendeak mehatxatutako lagunak tartean.

Lerro trakets hauekin esan nahi dudana da gustatuko litzaidakeela guk ere kontatzea istorio latz honen antzekoak, gure antipodetan dauden pertsona horiei gertatutakoak.

Asesinato de un taxista, este apunte en castellano.

Fidel Vicenteren omenezko kontzertua: #fidelforever

Mikel Iturria 2018/05/03 19:15
Ekainaren 12an Fidel Vicenteren omenezko kontzertua antolatu dugu lagun batzuk Intxaurrondo Kultur Etxean. Joseba Irazoki Banda izango da gonbidatu nagusia.

Pasa den urteko urrian idatzi nuen Fidel Vicente, gugan bego izeneko sarrera blog honetan. Gaur salgai jarri da haren omenezko Fidel forever izeneko kontzerturako sarrerak (loturan eros ditzakezue, zeren kultur ekitaldiak ez dira airetik finantzatzen. Mila esker!).

Sarrerak 10 euroan jarri ditugu salgai maiatzaren 3an (goizeko 11:30etik aurrera) Donostia Kulturako kanaletan: donostiakultura.eus/sarrerak eta Victoria Eugenia zein Antzoki Zaharreko leihatiletan (11:30-13:30 / 17:00-20:00). Intxaurrondo Kultur Etxean ere salduko dira, baina soilik ikuskizun egunetan, dagokion jarduera hasi baino ordubete lehenago.

Bideo hau egin du Beñat Gantxegik.

Ikusten den irudia, berriz, Beñat Garcíak prestatu du.

Fidel Forever jaialdiko irudia 

Hona hemen zabaldu dugun prentsa oharra.

Fidel forever: ekainak 12, 20:00. Intxaurrondo Kultur Etxea

2017ko urriaren 3an hil zen Fidel Vicente Cintero. Gehienok soinu teknikari gisa ezagutu genuen, hainbat urtez makina bat ekitalditan ikusi duguna soinua jartzen. Baina Fidel hori baino gehiago zen.

Denbora azkar doa eta, berandu baino lehen, hainbat lagun elkartu gara haren omenezko ekitaldi bat antolatzeko.

Kontzertu bat, ikuskizun bat, kultur ekitaldi bat azken finean, aurrera eramateko hainbat pertsona behar da eta askoren lana oharkabean pasatzen da. Besteak beste, soinu, argi eta ikus-entzunezko teknikariena. Horregatik, hitzordu hau aprobetxatu nahi dugu eszenatokiaren atzealdean dauden lagun horien lana ere azpimarratzeko.

Hitzordua Intxaurrondo Kultur Etxean izango da, ekainaren 12an, iluntzeko 20:00etan:

  • 20:00etan, gure laguna gogoratzeko ekitaldi xume bat egingo dugu.
  • 21:00etan, rock kontzertua. Joseba Irazoki Banda igoko da eszenatokira: Joseba Irazoki, ahotsa eta gitarrak; Ibai Gogortza, gitarra; Jaime Nieto, baxua; Felix Buff, bateria.
  • Kontzertuaren ondoren, DJ saioa: Fidelen gustuko kantuak entzuteko aukera izango dugu.

Ekitaldiak irauten duen bitartean taberna zabalik izango da.

Antolatzaileak Fidelen lagunak izeneko kolektibo bat gara eta ekimena aurrera eraman ahal izateko Donostia Kultura, Eragin STAC eta Buenawista Prolleckziom's ditugu laguntzaile.

Joseba Irazoki Banda

Hainbat musikarirekin gitarra-jotzaile gisa luzaroan ibili da Joseba. Batzuk aipatzeagatik: Xabier Montoia, Petti, Anje Duhalde, Mikel Erentxun, Bide Ertzean, Lou Topet, Terry Lee Hale, Maixa eta Ixiar.

Kantugile eta abeslari moduan agertu zen duela urte batzuk ONDDO bere pop taldearekin eta DO inprobisazio proiektuarekin.

Gaur egun musika estilo desberdinak jorratzen ditu Josebak eta bere argitalpenak eta kontzertuak sorpresaz beterik egoten dira.

Une honetan, Atom Rhumba taldearen Cosmic Lexicon diskoa eta iazko udazkenean Achiary aita-semeekin batera kaleratutako Bashoan ari da zuzenean aurkezten.

Esan bezala, Intxaurrondora Ibai Gogortza (gitarra), Jaime Nieto (baxua) eta Felix Buff (bateria) musikariek osatzen duten hirukotearekin etorriko da.

Bi gauza eskatu dizkiogu Josebari: “rock gaua” eta Fidelen gustuko pare bat bertsio.

Musika, oholtza bat, lagunak eta taberna. Zer gehiago behar da Fidel omentzeko?

Concierto en recuerdo de Fidel Vicente: #fidelforever

«Persiana, persiana»

Mikel Iturria 2018/05/02 16:16
Duela ia urtebete zabaldu zituen ateak Irungo Brönte liburu-dendak. Bigarren aldia da pertsiana puskatu dietela.

Ondarroako ilobetako bat haur garaian futbolean ari zela, haren entrenatzaile baten aginduak ez zituzten ulertzen. Tipoak «presiona, presiona» jokalariei esaten zien, baina hauek (eta niri kontatu zidan gurasoak) «persiana, persiana» ulertzen zuten.

Barkatuko didazue xelebrekeria honekin gogoratzea Irungo Brönte liburu-dendari pasa den larunbatean bigarren aldiz pertsiana puskatu diotela jakiterakoan.

Pasa den astean, apirilaren 26an, Ander Izagirreren «Amona eta beste hamar» liburua aurkeztu genuen bertan. Hona twitter-en jasotako argazki batzuk.

⚡️⚽️⚡️
|Amona eta beste hamar baino gehiago elkartu ginen atzo partida polita jokatzeko|

🎤[Bai, Anderrek bere promesa bete zuen] 🎤 pic.twitter.com/Ixwp5SBfCq

— Brontë Liburu-denda (@BronteLibreria) 2018(e)ko apirilaren 27(a)

 

«Cuando la resaca pasa -y el alcohol puede hundir cualquier civilización-, al borracho que lee le queda al menos lo leído. Y a Brontë, su persiana» idatzi zuen atzo, maiatzak 1, Jurdan Arretxe lagunak La persiana izeneko zutabean Noticias de Gipuzkoa egunkarian.

Irungo beste kazetari batek ere, Borja Olazabalek, aipatu du gertatutakoa Diario Vascon.

Besarkada bat Ylenia Benito liburu saltzaileari.

9 urte, JOR

Mikel Iturria 2018/05/01 18:20
Noizean behin Javierri idaztea tokatzen da. Gaur, adibidez.

Dear JOR,

Zure heriotzaren bederatzigarren urteurrenak (apirilaren 28an) zuk 2005ean idatzitako hainbat testu, batez ere zutabeak, berrirakurtzen harrapatu nau.

Gabonen aurretik hasi nintzen.

Hasiera batean, aurkezpenak, hitzaldiak eta bestelako testu batzuekin. Irakurri eta  etiketak jarri nizkien, baita gaztelaniazko Wikipediako loturak. Batzuetan zalantzak ditut gaztelaniazko Wikipediaren loturak onenak ote diren hainbat gauza testuinguruan jartzeko garaian, baina ez dut irtenbide hoberik topatu, denboran zehar bere horretan zutik mantenduko diren guneak behar ditudalako.

Gero zutabeetan barna murgildu nintzen. Etiketen hodeian bistadizo bat botaz gero, potoloena el_mundo da (egunkari horretan argitaratutakoak). Oraintxe bertan 1.600 artikuluk dute etiketa hori, baina, aste batzuk barru dena amaitutakoan, 1.700dik gora izango dira. Kontuak gaizki atera ez baditut, zuk idatzitako 4.500-5.000 testu egongo dira webgunean.

El diario de un resentido social (1.146) eta Apuntes del natural zaharrak -hau da, 2006koak baino lehen argitaratutakoak- (915) igotzeko orduan, hainbat kideren laguntza izan dut (Maria Zeta, Pablo D, Samuel Q, Luis D, Pako B, Ane O....).

Tardofelipismoa (ia 300 testu) eta aznarismoa (ia 400) bidean utzi ondoren, orain zapaterismoan murgilduta nabil (etiketa txikiagoa da). XX. mendearen bukaeran eta XXI.aren lehen hamarkadan Rajoyren muturra jada ezaguna zen eta gaur egun ere hortxe dirau, Moncloa aurretik hilotz politikoak nola pasatzen diren ikusten. Oraingoz.

Aurreko batean GALekin gogoratu nintzen (ia 100 artikulu) eta datorren aste bukaeran agur esatera doan ETAren txanda da (bikoiztu egiten du, baina oraindik sailkapena amaitu gabe daukat).

Euskadi eta Euskal Herria asko ageri da, baita Katalunia ere. Ustelkeriari buruz eskainitakoa ere ez da makala, baina behintzat musika dugu lagun.

Behin baino gehiagotan esana daukat: bi gauza bilatzen dugu honekin guztiarekin.

1.- Webgunean dauden gauzak txukun egotea.

2.- Zure heriotzaren hamargarren urteurrena betetzerakoan (2019ko apirilean) zuk idatzitako 100 bat artikulu biltzen dituen liburua izatea esku artean. Oraingoz egina daukadan aurre hautaketak 600dik gora testu ditu.

Feministak, pentsiodunak eta langile batzuk kalera ateratzen diren egun hauetan, asko gustatu zait zure auzoko Pepe, fruitu lehorreko dendariaren erretratua. Lastima haren heriotzan egin behar izatea.

Azken finean, badagoelako jende asko soilik bere heriotzaren egunean agertzen dena paperetan. Eta ez beti.

Besarkada estua, Javiertxo.

@iturri

JOR, 9 años, este texto en castellano

JOR: etiketa hodeia

Positibo faltsua

Mikel Iturria 2018/04/22 21:30
Zain dauden gaixo eta senitartekoek ahal duten moduan pasatzen dute goiza, baina langileen artean nabari da ostirala dela eta asteburua ate joka dagoela.

Zain gaude: senarra emazteak proba amai dezan; ama-semeak senarra (aita) kontsultatik atera dadin; bi gizonezko 40 urtetik gorakoak telefonoari begira, norbaitek beren izen-abizenak ahoskatu arte itxoiten; ni haiei eta paretik pasatzen diren guztiei begira.

Halako batean, erizainak nire izena esan du.

Sartu naiz gela batera. Arropa erantzi eta proba egiteko beste batzuk jantzi. Gerritik gora biluzik. Esfortzu-proba egiteko hainbat tramankulu ipini eta sare elastikoa dena bere tokian egon dadin.

Erizainak medikua abisatu du eta hau bi ikasle gazterekin sartu da gela txikira.

Zinta abiatu eta hasi da proba.

Halako batean, keinu bat egin eta hitz batzuk esaten ditu medikuak ahopeka, gazteei begira.

Jarraitzen dugu aurrera eta, behin nire bihotza taupada maila batera iritsitakoan, amaitutzat ematen du proba medikuak.

Galdetzen diot ea dena normal joan ote den.

«Zure medikuak esango dizu, baina itxuraz positibo faltsu bat egon da». Bere ustez, makina ez dago behar den bezala.

Ea zer egin behar dudan orain, galdetu diot. «Beste proba bat egitea eskatuko du zure medikuak».

Ostiralean dut hitzordua.

Autobusean irakurri dut txostena. Falso positivo dio.

P.S.: ez zaituztet larritu nahi. Proba arrunta izan da. Lasai, beraz. Grazia egin zidalako kontatzen dut, baina egia esateko orain ez dit batere egiten, zeren beste proba bat egin beharko didate eta.

Falso positivo, este apunte en castellano.

Ava Gardner-en kanta kuttunak

Mikel Iturria 2018/04/15 19:24
Musika vs. SGAE.

Aurreko batean musika maite zuen lagun bati buruzko zutabe hau irakurri nion Ortizi: El grabador pirata.

Ez dakit nor den tipoa, ez dakit bizirik ote dagoen (Javier baino zaharragoa omen zen eta testua 2002koa da) eta ez dakit non zeukan denda.

Idatzian Javierrek aipatzen du lagunak Ava Gardner-ekin egoteko (eta hitz egiteko) aukera izan zuela.

Are gehiago, grabatzaile piratak galdetu omen zion aktoreari ea zeintzuk ziren bere kanta kuttunak. Izenburu batzuk bota omen zizkion eta tipoak kaskoan gorde, etxera joan eta bertan zerrenda egitea lortu. Lagunei eta konfiantzazko ezagunei disko horren kopiak oparitzen zizkien.

Horietako bat Javierrek eskuratu zuen 2002ko bisita hartan.

Ortizek izenak aipatzen ditut, baina ez kanta eder haiek: Louis Amstrong, Rosemary Clooney, Ella Fitzgerald, Nat King Cole, Carmen McRae, Chet Baker, Billie Holiday, Frank Sinatra

Zutabearen bukaeran SGAEri mandatutxoa bidali zion.... Eta SGAEk enbidoa jaso. Gutuna Fernando Neira musika-kazetariak sinatu zuen, garai hartan erakundearen prentsa burua zenak.

P. S.: galdetuko diet Ortizen gertukoei zeintzuk diren kanta horiek. Lortuz gero, hementxe jarriko ditut.

P.S. bis: orain ulertuko duzue zergatik Ruper Ordorikak Lutxo Neira esaten dion bere baxu jotzaileari.

Las canciones favoritas de Ava Gardner, este apunte en castellano.

Haserrealdiak aldaketarako pizgarri

Mikel Iturria 2018/03/25 21:25
Pasa den asteburuan Jakoba Errekondok astero Euskadi Irratian duen kolaborazioa entzun nuen. Une horretan liburu bat zuen hizpide: La gestión creativa del cabreo (Haserrealdiaren kudeaketa sortzailea, KRK ediciones). Egilea, Jaime Izquierdo Vallina, laguna zuela eta Euskal Herrian aurkeztuko zuela aste honetan bertan.

Internet-en bilaketa egin eta laster aurkitu nituen tokia, ordua eta eguna: martxoak 22, 18:00etan Orona Fundazioak Hernanin duen auditorioan. Jaime Izquierdo eta Jakoba Errekondoz gain, Ibarretxe lehendakaria eta Iñigo Marquet (Orona Fundazioa), azkena aurkezle lanetan. Interesgarria zirudien. Eta hala suertatu zen.

La gestión creativa del cabreo liburuxka bat da, tamainaz, eta di-da irakurtzen da. Baina seguruenik irakurketa gehiago merezi dituen horietako izan daiteke. Duen gauzarik onena da, zalantzarik gabe, planteamendua bera. Ez da autolaguntzarako liburu horietako bat. Ondoren bi ordu polit laburtu nahi dituen kronika.

Gestión creativa del cabreo: liburu aurkezpena

Ibarretxe

Esaldi biribila bota zuen hasteko: «Euskal gizartea gutxi teorizatu eta are gutxiago idazten duen gizarte bat da».

Pentsiodunen manifestazioak aipatu zituen: entrenatuta, ohituta daude. Bere garaian, adibidez, protestan atera ziren kalera altzairugintzaren ekoizpen sistemaren suntsipenaren kontra.

Urakanen suntsipen sortzailea ere aipatu zuen eta Kariben herri taínoetan urakanak ez duela konnotazio txarrik: gure San Joan suak duen papera jokatzen dutelako.

Oso haserrealdi gutxi izan dituela gaineratu zuen. Adibidez, lehendakari garaian (ez euskal herritar guztiona, 2/3ena soilki, herrialdearen zatiketa administratiboa dela eta) alde batera utzi zituela afari ofizial guztiak (2 edo 3 kenduta). Gauero familiarekin afaltzen zuela eta egunaren errepasoa egiten zuela elkarrekin. Horrela, biharamunean pisurik gabeko motxila soinean ekiten ziola egunari.

Madrilera estatu politiko berria aurkeztera joan zenean, bere kontra irain mordoa erabiltzen saiatu zirela, baina ez zutela lortu, berari bost axola zitzaizkiolako.

Horrela amaitu zuen hasierako hitzalditxoa: «9 urtez logela izan nuen Ajuria-Eneako gela hartan utzi nuen motxila eta orain ikertzaile soziala naiz».

Jakoba Errekondo

Gazta baten erruz zela Jaimeren laguna: «gazta bat da Euskal Herriaren laburpena». Galdera-erantzunen txandan heldu zion berriro esaldi honi.

Irakurri zuenean liburua oso ona iruditu zitzaiola. «Konturatu nintzen haserrealdi kolektibo bat kudeatzen ibili naizela». 23 urte pasa zituelako Zerainen lanean, bertako jendea itzelezko haserrealdi baten kontra altxatu zenean:

1.- Erakundeen kontra: politikari eta akolitoen kontra. Herri guztia batu egin zen alkate frankista bati aurre egiteko.

2.- Elizaren kontra: apaizak gurutze bat ebatsi eta Elizbarrutiko Museora eraman zuela. Herritarren presioari esker, gurutzea herrira itzularaztea lortu zuten.

Ondarearekin hasi ziren, eskola errekuperatu, liburutegia eraiki... dena inkontzienteki. Herri eta landa jakintza errekuperatu eta nortasuna landu zuten.

Pentsatu zuten ondarea eta turismoa uztartzeak lanpostuak sortzen lagunduko zuela. Hori berritzailea zen 1994an. Inkontzienteki egiten zutena kontzienteki egitera pasa ziren.

Hirugarren hanka proiektu sozio-ekonomikoa sortzea izan zen. «Kultur paisaia gisa izendatu genuen». Ez daudelako parke naturalak, kultur parkeak baizik; izan ere, Euskal Herrian ez baitago ezer naturalik eta kultura lurraldearen gakoa da (ez Victoria Eugeniakoa, ezta Kursaalekoa ere).

Kultura eta sormena: egile bat aipatu zuen zioena kulturak balio duela problemak konpontzeko eta baita Eduardo Galeanoren esalda famatua: «jende txiki askok, toki txikietan, gauza txikiak eginez, alda dezakete mundua».

Haserrealdien kudeaketak balore terapeutikoa du (adibide gisa, baratze-terapia) eta bi hitz esanez amaitu zuen:

1.- Grina: behar-beharrezkoa.

2.- Autoestimu kolektiboa: komunitate gisa.

Jaime Izquierdo

Gonbidapena eskertu ondoren, haserrealdiei buruz gutako edozeinek dakiguna zekiela berak (geologo gisa aurkeztu zuen Marquet-ek). Aldea zen berak zekiena liburu batean bildu zuela terapia modura.

Lau bideo ikusi genituen:

1. -Jesús Gil Compostelako direktibo bat kolpatzen Espainiako Futbol Profesionalaren Ligaren atarian kazetariz inguratuta.

2.- Nadal-Berdych tenis partida baten zatia: epailearekin haserretzen da Nadal bere ustez hark ez duelako arrazoirik, baina amorru hori bideratu eta hurrengo jokaldian tantoa irabaztea lortzen du.

3.- Labordeta Espainiako eskuineko parlamentariak pikutara bidaltzen Kongresuan.

4.- Barrabiletako minbizia atzemateko kanpaina batean Míchel-Valderrama istiluaren erabilera.

Liburuaren making of-ari heldu zion. Ideia Tenerifeko La Laguna Unibertsitateko lagun bati (Juan Nany Sánchez García: Ekonomiako irakasle emeritua) entzun ziola 2012ko hitzaldi batean: «beharrezkoa dugu haserrealdia modu sortzailean kudeatzea».

2016an, «asko haserretu nintzen: funtzionario publikoa naiz, baina gehiago naiz publiko funtzionario baino; aldiz, Administrazioa gehiago da administrazio, publiko baino».

Lagunari baimena eskatu ziola ideia garatzeko eta La Orotavan (Mamion) elkartu omen ziren lagun batzuk 2016ko apirilaren 9an: inor ez zen emozioen alorreko profesionala.

Bilera hartan konturatu ei zen haserrealdiak ondo maneiatu izan zituela eta hausnartu zuela garai hartakoa zergatik kudeatzen zuen hain gaizki.

«Haserrealdia aldaketaren pizgarri da eta aurkikuntza handi guztien aurretik dago».

Ideia positiboek ez dute kudeaketarik behar: gozatu egiten ditugu. Baina haserrealdiak bai maneiatu behar ditugula.

Gainera, haserrea energia mota bat da.

Kanarietako topaketa hartan parte hartu zuen baten (Felipe Siberio) esaldia azpimarratu zuen: «haserrealdia soilik erabiltzaile mailan ezagutzen dut».

Liburuan 6 haserre-mota identifikatu ditu Izquierdok:

1.- Kapritxozkoa: haurrena, baina baita heldutasunik gabeko helduena ere.

2.- Erreflexu modukoa: norberak egiten dio kalte bere burua arreta gutxiz aritzeagatik.

3.- Tratu txarren ondoriozkoa: norbaitek eragindakoa.

4.- Ausazkoa: gaixotasun bat, adibidez.

5.- Estimu gutxikoa: desamodioa.

6.- Kausazkoak: kolektiboak.

Kultur elementuaren gehitzea

Marquetek galdegin zien kulturak eta lurraldeak jokatzen duen paperari buruz. Ibarretxek erantzun zuen baietz, bazutela eraginik eta Mandela, Gandhi edota puri-purian dagoen Kataluniako egoera aipatu zituen. Euskal herritarrei buruz, zera gehitu zuen: «Ez dugu maite zaitut esaten inoiz hemen». Izquierdoren lagun japoniar batek dioela haiek barrura begira haserretzen direla.

Natura vs. kultura aritu ziren: Errekondok errepikatu zuen berak natura baino kultura duela gustuko, erabat mendean hartutako ingurua delako, kultura. Babestutako naturguneen kontra hitz egin zuen Izquierdok: ez dira guneak (lurraldea eraikitakoa da), ez dira naturalak eta ez dira babestuak (garatu behar dutelako).

Genero ikuspegia

Entzule batek galdetu zion ea genero ikuspegiaz hausnartu ote zuen haserreak aztertzeko orduan. Lau bideoetan gizonezkoak zirela protagonista, adibidez. Amaitu zuen esanez emakumeak jendaurrean haserretzeak ospe txarra duela.

Izquierdok kritika kontuan hartuko duela esan zuen (ez omen zen lehen aldia) eta ikuspegi hori 3. edizioan sartzen ahaleginduko dela. Hori bai, esan zuen emakume batzuk agertzen zirela liburuxkan.

Gaineratu zuen emakumeek guk baino arrazoi gehiago dituztela haserre egoteko eta, beraz, haserreak maneiatzen hobeak direla.

Era berean, Ibarretxek esan zuen gizarte matxista dela gurea eta emakume haserretu baten estereotipoa histerismoa dela, baina haserre dagoen gizon bat gizaseme serioa dela. Emakumeak azkarragoak izan direla beti, ohituago daudelako. Aiton-amonak aipatu zituen: aitona ganaduaz arduratzen zen bitartean, amona gainerako guztiaz arduratzen zela eta horrek suposatzen zuela haserreen %90a kudeatu beharra.

Beste emakume batek esan zuen bera tximino baten moduan haserretzen zela, baina emakumeek, gainera, besteen haserrealdiak kudeatu behar dituztela eta horrek garrantzia duela. Ibarretxe, irribarrez: «Oso ona da, egia delako».

Errekondok esan zuen landa-eremuan emakumeenak direla baratzeak eta hori ez dela esaten, itxuraz gizonek egiten dituzten gauzak direlako garrantzitsuak.

Jakobaren gazta

Gazta bat egitea industrializazio prozesu guztiaren metafora dela. Kanpora (ekitaldi publikoetara) doanean, beti entzuleriaren artean gazta banatzen duela, entzuleak bereganatzeko: gaztaren zaporeak lortzen duela, aho-sabaitik berehala iristen baita burmuinera.

Amaiera: «Etorkizuna ez da torloju bat: gazta diferente asko egitea baizik».

Jende nagusiaren esku ezkerra

Aiton batek, euskaraz, esku ezkerraren garrantzia azpimarratu zuen gauzak maneiatzeko orduan. Egileak erantzun zion jende nagusiak gazte jendeak baino ahalmen handiagoa duela arazoak bideratzeko, askoz ere gehiago erabiltzen dutelako ezker eskua.

Anekdota: desagertutako bi aleak

Ekitaldia hasi baino lehenago, gizon bat jaitsi zen eta mahai batean zeuden bi ale hartu zituen. Hau da, edozein aurkezpenetan liburuak saldu eta egilearen sinadura eskuratzeko egoten diren postu horietako batetik.

Nire talaiatik iruditu zitzaidan aleak hartu zituela aintzat hartu gabe ordaindu behar zirenik. Postuaren ardura zuen laguna biratu zen segundo batean hartu zituen.

Ekitaldia bera amaitu zenean, Izquierdok mahaira begira esan zuen hantxe genituela liburu ale batzuk salgai. Jokaldiaren protagonistari begiratu nion haren erreakzioa ikusi nahi nuelako. Beste lagun batekin, emaztea seguruenik, zerbait komentatu zuen.

Jaitsi, ale bat erosi eta zain egon nintzen. Bikoteak alde egin zuen itxuraz kontzientzia txarrik gabe edo, auskalo, agian lotsatuta. Zalantzaren tartea utz diezaiogun haren mesedetan.

El cabreo como motor de cambio, este apunte en castellano.

Melitonen txartelak

Mikel Iturria 2018/03/17 16:45
Pasa den astean, bi irudi bidali zizkidaten 1950eko txartel batenak. Gaztetxo batzuek aurkitu zuten Melitón Manzanas zenaren etxean, Irunen.

Kontatu zidatenaren arabera, etxea bota behar dute eta auzoko neska-mutikoak sartu-irtenean dabiltza. Are gehiago horrelako paperak agertzen badira.

Meliton txartela
Meliton: txartela

Hauxe testua, izena bai baina abizenaren inizialak soilik jarriz:

«Amigo Manzanas Te agradecere y siempre que sea factible le facilites a los portadores Teodoro CM y Maria AC ambos vecinos mios los
cuales tienen interes por entrevistarse en la valla con una sobrina el domingo dia 22
Un abrazo y agradecido
Pablo P H
Sargento de la Guardia civil
20-10-1950»

Pasa den igande arratsaldean Elizatxo hiribidean dagoen gasolindegian geratu nintzen autoaren depositua betetzera. Bertatik atera nion argazkia etxeari.

Melitón Manzanas zenaren etxea 

Orduan ere gaztetxo batzuk zebiltzan bueltaka.

2018ko abuztuaren 2an 50 urte beteko dira ETAk bertan Melitón Manzanas hil zuenetik. Burgosko prozesuan epaitu zituzten.

Oso tipo gorrotatua izan zen Gipuzkoan Melitón. Adibide modura, hona hemen Javier Ortizek idatzitakoa Melitoni 2001ean terrorismo biktima gisa emandako domina zela eta ez zela.

Ez dakit etxe horretan zer egongo den oraindik, baina zalantza bat daukat: historiagileren batek ikuskatuko ote duen bertan zegoen dokumentazioa.

Las tarjetas de Melitón, este apunte en castellano

Apirilaren 15eko oharra: lerro hauek Jaurlaritzako Kultura Ondare zuzendaritzako jendeak irakurri zituen. Jestio batzuk egin dituzte eta, dirudienez, etxean ez dago inolako paperik: familiak dena hustu omen zuen. Eskerrik asko ahaleginagatik.

Eta martxoaren 8aren ondoren, zer?

Mikel Iturria 2018/03/11 21:12
Ez espero gehiegi, Leire eta Ana.

Gaur martxoaren 9a da. Atzoko ajea izango dugu, baina badira gai batzuk planteatzeko.
🔹Gizonok, atzokoa ikusita zer egin behar duzue hemendik aurrera? Zer pausu zaudete emateko prest? Zer aldatuko duzue? Ezin duzue orain arte bezala segi.
Zuek ere zutitu behar duzue!

— leire narbaiza arizmendi (@txargain) 2018(e)ko martxoak 9

 

Leire Narbaiza Arizmendik (aka @txargain) bota zuen galdera biharamunean.

Gaur irakurri dut Ana Malagon Zalduaren (aka @samuraitasuna) Anaien bailarak izeneko zutabea Berrian. Bukaera:

«Enpresa edo hitzaldi batera joaten naizenean, ikusten ditudan emakumeak zenbatzen ditut. Koloreko jendearekin ez naiz saiatu ere egiten. Azkar amaitzen da zenbaketa eta ez greban daudelako edo matematiketan torpea naizelako (banaizela). Goi karguetan gorbatak zenbatzen jarri garenez (Arantxa Tapia, Pilar García de Salazar edo Ainhoa Aizpuru gizonez inguraturik agertzen diren argazki erakusketa bat antolatzekotan nago), galde diezaiogun geure buruari edozertarako ingeniariak eskatzen dituen makina-erramintalandia honetan ikasgela eta lantoki pluralak ote ditugun. Lan baldintzak berdinak ote diren. Errespeturik ba ote dagoen. Ez ote ditugun guk ere anaien bailarak, eta hala bada (eta hala da) zer egingo den hori aldatzeko. Zerbait egin beharko delako. Diot.»

Martxoaren 8an kultur munduko prentsaurreko batean egon nintzen, emakumezko lankideek planto egin zutelako. Denak gizonezkoak mahaiburuan: ez inork planto egin zuelako. Kazetari bakarra entzule, emakumea. Entzule gehiago bazeuden, baina denek zerikusia zuten agerraldiko gizonekin.

Hasi aurretik, komunikatu batean, kultur eremuan zuzendaritza roletan dagoen kristalezko sabaia salatu zen.

Anak aipatu bezala, begiratzen nien bost gizonezko horietatik lauri: denak zuriak, 50etik gora.

Paperak dena aguantatzen du.

Ez espero gehiegi, Leire eta Ana.

Aurkezpena

Mikel Iturria aka Iturri, irundar bat eibarnauta elastikoarekin agit&prop egiten.

Pedradas, en castellano

Kontrakoa esaten ez den bitartean, blog honen edukia ondorengo Creative Commons lizentzia honen pean dago:

Somerights20

Stat counter