Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / e-gorblog / OLPC proiektuaren alde

OLPC proiektuaren alde

e-gor 2007/12/10 15:55
Hirugarren munduko haurrentzako ordenagailu eramangarrien proiektuaren aurka argitaratutako artikuluei erantzuna
OLPC proiektuaren alde

Irudia: Wikipedia

Gara eta Gaur8 medioetako kolaboratzaile Iratxe Esnaola tematuta dabil OLPC (One Laptop Per Child) proiektuaren aurka, bi artikulu idatzi baititu berriki berau kritikatuz: bata Garan urriaren 30ean eta bestea Gaur8n azaroaren 30ean.

One Laptop Per Child proiektuak, izen bereko irabazi asmorik gabeko fundazioaren bidez, ordenagailu eramangarriak jarri nahi ditu hirugarren munduko haurren eskura, mundu garatu eta azpigaratuaren arteko eten digitala txikitu asmoz. Ekimen oso interesgarria, zinez txalogarria eta laguntzeko modukoa dela uste dut. Eta aipatutako kontrako artikuluak zehazgabetasunez, oinarririk gabeko zurrumurruez eta okerrez beteak daudenez, eta euren web guneetan erantzuteko aukerarik ematen ez dutenez, artikulu hau idaztea pentsatu dut OLPC proiektua jendeari azaltzeko eta jendearengan beraren aldeko jarrera bultzatzeko, baina datuetan eta frogatutako ekintzetan oinarrituz.

OLPC proiektua

MIT (Massachusetts Institute of Technology) prestigiotsuak eta bertako langile den Nicholas Negroponte informatikaren guru ezagunak bultzatutako ekimena da. Bere helburua hirugarren munduko haurren hezkuntzan IKTen bidez laguntzea da, horretarako euren eskuetan ordenagailu eramangarriak (eta, beraren bidez, Internet ere bai) jarriz. Ordenagailuen profesional eta zale naizen aldetik, ekimen honi zinez interesgarria deritzot. Bati baino gehiagori entzun edo irakurri diot herrialde azpigaratuetako haurrek, ordenagailuena baino, beste gauza batzuen behar handiagoa dutela, hala nola janaria, sendagaiak... Baina nire ustez horiek bezain garrantzitsua da haur horien hezkuntza, horren bidez lortu ahal izango baita, etorkizunean, herrialde horien garapen ekonomikoa eta ezberdintasunak murriztea. "El saber nos hará libres"!

Proiektuaren helburua lortzeko, ordenagailu eramangarri bat diseinatzeari ekin zioten, baina ordenagailu ekoizleek ohiko eramangarriak diseinatzerakoan kontuan izaten dituzten irizpideen arabera egin beharrean (azkarra, potentea, disko gogor handia, 3D grafikoetarako prestatuta...), beste irizpide batzuk izan zituzten kontuan. Herrialde pobreetako haurrek erabiltzeko moduko ordenagailua izan behar zen: arina, kontsumo txikikoa, erraz hausten ez dena, eguzki argitan ere pantaila ongi ikusiko dena... Eta hori guztia, gainera, prezio merkean. Asmoa zen hirugarren munduko gobernuek milioi bat unitateko lotetan eros zitzatela, eta kantitate horietan ekoitzita kostua 100 dolarrekoa izatea.

XO, zoragarria!

Diseinatu duten ordenagailua XO bataiatu dute, eta teknologiaren miraria da. Ni guztiz maiteminduta nauka. Begira zein ezaugarri dituen:

  • 1,5 kg pisatzen ditu.
  • 7,5 hazbeteko pantaila du, 1200x900 pixeleko erresoluziokoa. Baina ez da LCD edo TFT pantaila, tinta elektronikozkoa baizik. Pantaila mota honetan paperean inprimatuta balego bezala ikusten da, baita kanpoan eta eguzki argitan ere. Gainera, beste pantailek baino askoz gutxiago kontsumitzen du. Horrez gain, pantaila biratu daiteke eta tapa ixtean, liburu elektroniko baten gisan gelditzen da, teklaturik gabe eta soilik liburuan zehar mugitzeko geziekin.
  • Oso kontsumo txikia du. Ohiko eramangarriek 10W eta 45W artean kontsumitzen badute, XO-ak 2W besterik ez du behar erabilera normalean eta 0,3W eta 0,8W artean liburu elektroniko funtzionamenduan (funtzionamendu modu honetan dena itzaltzen da pantaila izan ezik, eta beste orri batera mugitzen garenean ordenagailua esnatu, egin beharrekoa egin eta berriz itzaltzen da, eta pizteko segundo hamarren bat besterik behar ez duenez, nabaritu ere ez da egiten). Kontsumo-maila horrekin, orduak edota egunak iraun ditzake bateria kargatu beharrik gabe. Baina gainera eguzki-plaka dauka etengabe kargatzen joateko. Eta hori nahikoa ez balitz, soka bati tiraka kargatu dezakegu, Zodiac bat bailitzan! Ikusten duzuenez, elektrizitaterik ere ez dagoen tokietan erabil daiteke. Eta entxufatuta bateria kargatzeko modu tradizionala ere badu, 2000-3000 karga onartzen dituen bateriarekin gainera, normalak baino 4-5 aldiz gehiago.
  • Internetera konektatzeko Wi-Fi erabiltzen du. Bi antena ditu, ordenagailuaren tapa irekitzeko derrigorrez altxa behar direnak, eta antenon bidez ohiko Wi-Fi txartelek baino irismen handiagoa du, 2,3 km-rainokoa oztoporik gabeko lautadan. Gainera, ekipoa itzalita egonda ere, Wi-Fi sistemak router gisan funtzionatzen du, konexio-puntutik urrutiegi dauden beste haurren ordenagailuei konexioa ahalbidetuz. 10 saltotara dagoen ordenagailu batek ere seinale oso ona izan dezake. Eta hori dena 0,8W kontsumituz, beste Wi-Fi konexioek 10W behar izaten dutenean!
  • Ordenagailuaren teklatua iragazgaitza da, eta ura edo lurra lasai bota dakioke, ez da barrura sartzen. Eta ez da beste ordenagailu eramangarriak bezain hauskorra, lurrera erorita ez da apurtzen.
  • Bideokamara, mikrofonoa, bozgorailuak eta 3 USB ataka ere baditu.
  • Linux sistema eragilea dauka, zehazki Fedora banaketaren bertsio murriztu bat, Sugar interfaze grafikoarekin. Ondoko softwarea dauka: Internet nabigatzailea, testu-prozesadorea, txat programa, VoIP programa, Python programazio-lengoaia, audio eta bideo erreproduzigailuak... Programa guztiek kolaborazio aukera ematen dute. Eta edozein programatan zaudela, nahikoa da tekla bat sakatzea bere Python iturburua ikusi edo aldatzeko (edo, zeozer hautsiz gero, dena lehen bezala uzteko).

Ez naiz ni XO-ari laudorioak abesten dizkion bakarra, nahi baduzue ikusi hemen eransten dizuedan The New York Times-ek egindako bideoa, edo irakurri Fox News-en artikulu hau .

Hala ere, dena ezin perfektua izan, eta baditu gauza batzuk ez daudenak hain ongi:

  • Biltegiratze-unitate gisa 1GB-eko flash memoria dauka, agian txikiegia izan daitekeena. Hala ere, beti konektatu diezaiokegu pendrive bat USB portuan edo on-line biltegiratze sistema bat erabili...
  • Ez dauka CD edo DVD irakurgailurik. Baina honetan ere kanpoko bat konektatu diezaiokegu USB portutik...
  • Software gutxi dauka, nahiz eta egunetik egunera Internetetik jaitsi daitezkeen aplikazio gero eta gehiago dauden XO-rako . Eta gainera, beti erabili ditzakegu web aplikazioak, eta gaur egun ia edozertarako daude aplikazioak web-ean... Baina horrez gain, beste edozein sistema eragile eta software instalatu dakiokeela diote euren wikian...
  • Kostuan ere ez dute lortu 100 dolarren helburua, etengabe igoaz joan da, batez ere dolarraren jaitsieragatik (Taiwanen fabrikatzen da-eta). Oraingoz 188 dolarretan dago kostua, baina eskari gero eta handiagoak izanez gero jaisten joango dela espero dute. Eta hala ere, beste edozeinek baino askoz merkeagoa izaten jarraitzen du!

Puntu negatibo eta guzti, hau bai dela benetako eramangarria! Berau ikusi eta gero, ikuspegia aldatzen zaizu. Nik jada ez dakit beste ekoizleak nola ez diren lotsatzen "eramangarri" deitzean saltzen dituzten mamotreto horiei: apur batez sorbaldatik eskegita eramanez gero klabikula fastidiatzen dizute, bateria segituan bukatzen da eta entxufe bila hasi behar duzu... Eta gainera hain garesti!

Gara eta Gaur8-ko artikuluak

Iratxe Esnaolak bi artikulu idatzi ditu berriki Garan eta Gaur8n OLPC proiektua kritikatuz eta ezbaian jarriz. Artikuluotan proiektu humanitario gisa sortutakoa helburu komertzialeko ekimen bihurtu dela salatzen da, 100 dolarretako hirugarren mundurako ordenagailuak 300 eurotan mundu guztirako salgai jarri dituztela esanez, beste hainbat puntu ilun eta esku beltz iradokitzeaz gain. Bertan esaten diren gauza asko oker daude eta beste askorekin ez nago batere ados, eta horiek banan-banan komentatuko ditut:

  • "...Hasiera batean "100 dolarreko ordenagailua" izenarekin jaio zen. Gero "OLPC" deitzea erabaki zuten ("One Laptop Per Child" edo "ordenagailu eramangarri bat haur bakoitzeko"). Eta, azkenean, "XO" izenarekin merkaturatu dute..." dio lehen artikuluak, eta ez da zuzena. Proiektuak hasieratik izan du OLPC izena, medioek eta jendeak deitu zioten 100 dolarreko ordenagailua, eta XO proiektu horrek banatuko duen lehen ordenagailu modeloaren izena da.
  • "...ordenagailu txiki, berde eta berezi bat jarriko dute salmentan mundu mailan...", "...izenarekin merkaturatu dute..." eta "...izango da erosgai..." dio lehen artikuluan, eta "...dagoeneko salgai dago..." bigarren artikuluan. Hau ez da zehatza. Proiektuaren helburuak hirugarren munduko haurrei ordenagailu eramangarriak helaraztea izaten jarraitzen du, gobernuei lote handitan salduz. Baina helburu hori finantzatzen laguntzeko hasieratik onartu dituzte laguntzak, eta euren web gunean hasieratik egon da edozein partikularrek hirugarren munduko haur bati ordenagailu bat (edo gehiago) finantzatzeko aukera. Orain martxan jarri dutena beste laguntzeko eredu bat da, Give one get one izenekoa, zeinaren bidez bi ordenagailuren kostua ordaintzeko aukera ematen dizuten, eta bat zuk jasotzen duzu eta beste bat herrialde azpigaratu bateko haur batek. Baina laguntzeko promozio kanpaina mugatu bat da, ez dituzte ordenagailuok salgai jarri.
  • "... jarriko dute salmentan mundu mailan..." dio lehen artikuluan, baina kanpaina Ameriketako Estatu Batuak eta Kanadarako soilik da. Eta hau ziur dakit, ni saiatu bainaiz egiten eta ez dit utzi...
  • "...300 euro inguru balioko dituen ordenagailu humanitario berde hauetako bi erosi..." dio lehen artikuluak eta "...dagoeneko salgai dago 300 bat eurotan..." bigarrenak. Hau ez da horrela. Ordenagailuaren prezioa 200 dolarretan zehaztu dute kanpainarako. Bi ordaindu behar dituzu, eta bidaltze-gastuak gehituta 423,95 dolar da guztira (289 euro inguru une honetan). Hau ere ziur dakit, egin baitut eskaera nire Boise konekxionaren bitartez (eskerrik asko Nere eta Chris!). Beraz, ez dira 300 euroko bi ordaindu behar inondik inora.
  • "...MIT erakundeak Luxemburgoko enpresa bat kontratatua du, zeinak ordenagailuen satelite bidezko kokapena kontrolatzen duen..." dio lehen artikuluan. MIT erakundeak hasieratik daukan kezka da ordenagailu hauek ez ote diren saldu edo lapurtuko, eta ez ote den gero horien inguruan merkatu beltz bat eratuko. Hori ekiditeko, horrelako kasuetan ordenagailuak blokeatuko dituen sistema bat daukate, eta hau ez da sekretuan gordetzen duten zerbait. Baina hori lortzeko ez da GPSrik behar... Eta XO-k ez dauka GPSrik; benetan izango balu, erraz frogatu ahal izango lukete zurrumurruen asmatzaileek...
  • "...XO ordenagailuak duen zerbitzari sistema baten bitartez, Wi-Fi bidezko sare-konexioa ahalbidetzen duen neurri berean, beste ekipoetako edukiak ikusi eta kontrola ditzakete..." dio lehen artikuluak. Hezkuntzarako pentsatuta daudenez, XO-k dituen tresna guztiak oso kolaboratiboak dira, eta gelakideek euren lagunek egindakoa ikusi eta osatu dezakete. Hori horrela da, ez da ezkutuko ezer, feature bat da, eta NY Times-eko bideoan ikusten da. Baina MITek edo Luxenburgoko enpresa horrek ere ikus dezaketela esatea, konspiranoikoegia iruditzen zait. Eta egia balitz, hau ere erraz frogatu ahal izango litzateke, komunikazioak aztertze hutsarekin...
  • "...Diotenez, Nicholas Negroponte zientzia informatikoetan guru edo aditua da. Baina John Negroponteren anaia, AEBetako inteligentzia zerbitzuen zuzendaria omen da..." dio lehen artikuluan. Hori zen, beraz! Tira, ez da serioa proiektuarekiko mesfidantza eta kritika guztiak ahaidetasun horretan oinarritzea...
  • "...software librea oinarri hartuta garatu bada ere, MITekoek sistema itxi eta bertan aldaketak egiteko aukera mugatu omen dute..." dio lehen artikuluak, eta ez da egia. Sistema software mugatuarekin dator, bai, eta ez dauzka beste distribuzioek adina erraztasun berria instalatzeko, egia da, baina instalatu daitezke gauza berriak (euren wikitik software gehigarria jaitsi daiteke) edo baita beste sistema eragile bat ere (wikian diote Debian-ekin hardware guztiak funtzionatuko duela). Eta nahi duenak software berria garatu dezake (ikusi wikiko garatzaileentzako informazioa) edo instalatuta dakarrena aldatu (NY Times-eko bideoan ikusten da aski dela tekla bat sakatzea iturburu-kodea ikusteko eta aldatzeko).

Ikusten duzuenez, oker gehienak lehenengo artikulukoak dira. Baina gainera berau zurrumurru, iritzi eta zehazgabetasunetan soilik oinarritzen da, inongo iturririk aipatu gabe. "Bada bestelakorik pentsatzen duenik ere", "badu alderdi ilunik", "badirudi zerbait ezkutatzen duela", "kutsu ekonomikoa hartu dionik ere bada", "diotenez", "webgune fidagarri bat baino gehiagotan irakur daitekeenaren arabera", "itxuraz", "zurrumurruek gehiago ere esaten dute"... Prentsa arrosa edo sentsazionalista dirudi gehiago, kazetaritza serioa baino!

Bigarren artikulua txukunagoa da, gehiago oinarritzen da datuetan eta datu horietako gehienak zuzenak dira, aipatu diren biak izan ezik (salgai eta 300 eurotan dagoela esatea). Bat nentorke bertan salatzen duenarekin, hainbat ordenagailu enpresa hirugarren mundua merkatu gisa ikusten hasi direla alegia, ez balu OLPC proiektua ere zaku berean sartuko...

Zurrumurruen jatorria

Egia da OLPC proiektuak aurkako zurrumurru eta eraso ugari izan dituela. Baina Iratxek jakin beharko luke, informatikaren mundua jarraitzen duen edozeinek dakien bezala, bigarren artikuluan aipatzen dituen moduko multinazionalek (Intel, Microsoft, ASUS...) zein taktika erabiltzen dituzten negozioa izorratu diezaiekeen edozeren aurka (Microsoft urteetan ari da Linux-en inguruan FUD-a, hau da, Fear, Uncertainty, Doubt, zabaltzen), eta imajinatu beharko luke nondik datozen eraso eta zurrumurruok.

Izan ere, enpresa handi askok dituzte interesak OLPC proiektuaren aurka: Intel -ek, XO-k AMD prozesagailua daramalako; Microsoft-ek, XO-k Linux sistema eragilea eta berea ez den ofimatika paketea daramalako; eta edozein portatil ekoizlek, ez soilik merkatu potentzial bat kentzen dietelako (nahiz eta OLPC etorri arte okurritu ere ez zitzaien egin hirugarren mundurako ordenagailu merkeak egitea), baita ipurdia agerian uzten dituelako ere (posible bada ordenagailu hain onak hain merke egitea, zertan hostia dabiltza guri beste ladrillo garesti horiek saltzen?).

Iratxek ez ditu bere informazio-iturriak aipatzen, beraz ezin zehatz kontrastatu berak dioena. Baina nik banuen hainbat eraso eta zurrumurruren berri, eta Internetera jo dut gehiagoren bila. Eta noski, ia guztiak enpresa interesatuetatik datoz: Intel contra el portátil de los 100 dólares, Gates contra el portátil de los 100 dólares, Intel y Microsoft, contra el proyecto OLPC, El proyecto OLPC, amenazado por una patente...

Aurkitu dudan serio hartzeko moduko kritika bakarrak Daniel Oliverak egindakoak dira, baina nahikoa funsgabeak direla esan daiteke, aski ongi errefusatu izan baitituzte toki askotan, ikusi Deustuko Unibertsitateko software libreari buruzko blog bikaineko artikulu hau.

Proiektuaren egungo egoera

Tamalez, OLPC proiektua ez doa eurek nahi bezain ongi. Batetik, ordenagailuaren kostua 100 dolar izatea nahi zuten, eta ez dute lortu. Bestetik, 2008 urtearen amaierarako 150 milioi ordenagailu banatzea espero zuten, 2005ean proiektua aurkeztean hainbat gobernuk agertutako aldeko asmoak ikusita, baina ez dira horretara inondik inora iritsiko, herrialde askok atzera egin baitute edo erosketa atzeratu baitute.

Momentuz, Peruk eta Uruguaik soilik erosi dute XO ordenagailua, eta erosteko asmoekin jarraitzen dute Argentina, Kanbodia, Costa Rica, Dominikar Errepublika, Egipto, Grezia, Libia, Nigeria, Pakistan, Ruanda eta Tunisiak.

Hau gertatzearen arrazoiak hainbat dira. Batzuk azken prezioa bikoiztu egin delako egin dute atzera. Tailandian estatu kolpearen ondoko gobernu berriak atzera bota zuen aurrekoaren erabakia. Beste batzuk multinazionalen ohiko taktiken erruz izan dira: batzuengan FUDak efektua izan du, beste batzuk kontraeskaintzak onartu dituzte eta beste batzuk pasiloetako jukutria eta eroskerien erruz erori dira, ziur.

Azken apologia

OLPC proiektuaren asmoei guztiz txalogarriak deritzet, eta uste dut argi geratu dela ez dagoela arrazoirik asmook benetakoak ez direla pentsatzeko. Pena da proiektuak bidean hainbeste eragozpen aurkitzea eta nahi bezain ongi ez joatea, eta horiei gainera Gara eta Gaur8ko artikuluak gehitzen bazaizkie... Nik, artikulu honen bidez, horiek egindako kaltea konpontzen saiatu nahi dut, nahiz eta ez diren konparagarriak Gararen eta blog honen audientzia eta influentzia. Irakurritakoarekin ados bazaude eta zuk ere OLPC proiektuari lagundu nahi badiozu, zabaldu mezua ahal duzun neurri eta moduan!

Eta gabon hauetarako opari egoki bakarra ez dira komikiak... Give one get one kanpaina urte amaiera arte dago indarrean. Nik egin dudan bezala, Estatu Batuetan lagunik baduzu, 300 euro baino gutxiagogatik kristoren ordenagailu eramangarria izan dezakezu (txikia, pisu gutxikoa, ekologikoa, kontsumo gutxikoa, erresistentea, WiFi konexioarekin, software librearekin...), beste ordenagailu bat hirugarren munduko haur bati oparitu, eta munduko eten digitala eta bestelako ezberdintasunak gainditzen lagundu. Bikain, ez? Ba zeren zain zaude? Animo!

Post Scriptum: Hau ez diot nik bakarrik. Masi Oka, Heroes telesail arrakastatsuan Hiro Nakamura-ren rola egiten duen aktorea, OLPC proiektuaren enbaxadore ofizialetako bat ere bada . Horrek esan nahi du proiektuaren alde hitz egiten duela ahal duenetan, telebistarako iragarki batzuk egingo dituela eta abar. Eta Masi Oka ez da edonor, aizu! Informatikaria da izatez, eta Industrial Light and Magic efektu berezien estudio famatuko I+G-ko Zuzendari Teknikoa da! Bere laguntzarekin, OLPC proiektua ongi aterako da. Hiro Nakamurak, bere denbora eta espazioa aldatzeko botereekin animatzailea eta mundua salbatu zituen bezala, laster denboran atzera bidaia egingo du eta proiektua okertzen joan den uneak aldatuko ditu, horrela munduaren etorkizuna berriz aldatuz, ziur! Baina lortzen badu, artikulu hau da ez da inoiz existitu izango...

etiketak: , , ,
oier
oier dio:
2007/12/10 21:50

Lan bikaina e-gor! Batzuetan kritiko izan beharraren beharraz ideia onak ere kakazten ditugu.

haritz
haritz dio:
2007/12/11 02:59

Aupa Igor:

Oso interesgarria, zabala eta osatua. Informazio minuziosoa eskaintzen duzu, ederki dokumentatua.

Ni ere XO proiektuarekin liluratu nintzen batez ere hasieran, baina orain zalantza batzuk sortzen dizkit. Agian zurrumurruen ondorio dira, agian mesfidatiegi naiz. Ikusiko dugu.

Dena dela ere, hasieran instituzioen bidez zabaltzea zen helburua, benetan behar dutenek eskura dezaten. Zurrumurruek diote ezetz, ordenagailua eros daitekeela edo erosi ahal izango dela.

Ez dakit egia ote den. Nik eBayen bilatu eta hau topatu dut: hemen eta hemen.

Enkante horiek egiazkoak badira... ez dut uste hasierako filosofiarekin bat datorrekin.

Bestalde, argi dago XOren konpetentzia ekimena kakazten saiatuko dela. Enpresa handiek hor ere ikusi dute Iratxek aipatzen duen "haustura digitalaren merkatua". Konpetentzia hori izate hutsak herrialde txirotuekiko eten digitala negozio dela uzten du agerian.

Azkenik gogoratu nahi dut Iratxerenak iritzi artikuloak direla. Iritzia azaltzen dute, beraz, hobeto edo okerrago kontrastatutakoak. Jakina, iritzi artikuluak argitaratzeak erantzunak jasotzeko aukera irekitzen du eta pozten naiz behintzat eztabaida pizteko balio izan badu. Bestalde, informazio gehigarri bezala, GAUR8n modu informatiboagoan ere eman genuen argibiderik lehenago: hemen

e-gor
e-gor dio:
2007/12/13 01:02

ird: Nik idatzitako artikulua ez da Iratxeren aurkakoa. Bai da bi artikulu horien kontrakoa, hori sarreran bertan aitortzen dut eta orain ere berresten dut, ez dago hori ezkutatzerik eta ez du zentzurik horretan atzera egiterik. Artikuluetan esaten denarekin batere ados ez egoteaz gain (batez ere lehenengoarekin, ezberdintasun hori artikuluan ere egin dut), tonua eta estiloa desegokiak eta zatarrak iruditu zaizkit ere (aurrez sarri esandako arrazoiengatik: zurrumurruetan soilik oinarritzea, iturriak ez aipatzea...). Eta izango dut erantzuterik, batez ere froga dokumentatuen bidez bada, ez? Ala...? Eta artikuluek okerrak dituztela esatea ez dut uste pasatzea dela, horrela dela frogatuz gero.

iRaTXe eta ird: Hala ere, baliteke, ird-k dioen bezala, nik ere erabili dudan tonua eta estiloa desegokiak eta zatarrak izatea. Eta horrekin Iratxe edo beste norbait mindu badut sentitzen dut. Ez zen nire asmoa eraso pertsonal bat egitea. Baina Haritzi erantzuterakoan eman ditudan arrazoiengatik, nahiko berotuta nengoen, eta horrela atera da. Zinez, barkatu inor mindu bada. Behintzat badirudi, iRaTXeren erantzunagatik, ez dela haserretu eta ez duela gaizki hartu, eta pozten naiz horregatik. Kritikak onartzen jakiteak asko esaten du bati buruz.

iRaTXe eta ird: Eta sentitzen dut, baina puntu batekin ez nago ados. Diozue bi artikuluotan ez dagoela OLPC proiektuaren aurkako jarrerarik, eta nik uste dut baietz. Lehenengo artikuluari dagokionez, hau eta bestea dioten zurrumurruak daudela idazten baduzu egunkari baten, ez zara jarrera inpartzial bat hartzen ari jendeak erabaki dezan. Inpartziala zara datuak soilik aurkezten dituzunean, zurrumurru funsgabeei kasurik egin gabe. Baina gainera izenburuko galdera ikur hori, eta "(ustez) elkartasunez blai sortutako ordenagailua" esatea... Bigarren artikuluari dagokionez, OLPC irabazi asmorik gabeko fundazioaren proiektua hirugarren munduko merkatu potentziala esplotatu nahi duten beste enpresekin batera aurkezteak ere jarrera bat azaltzen duela uste dut (nahiz eta ez lehen artikuluan bezain nabaria, onartu dudan bezala).

e-gor
e-gor dio:
2007/12/11 12:51

> Aupa Igor, oso interesgarria, zabala eta osatua. Informazio minuziosoa eskaintzen duzu, ederki dokumentatua.

Aupa Haritz, eskerrik asko!

> Ni ere XO proiektuarekin liluratu nintzen batez ere hasieran, baina orain zalantza batzuk sortzen dizkit. Agian zurrumurruen ondorio dira, agian mesfidatiegi naiz. Ikusiko dugu.

Bai, tamalez zurrumurruek (nire ustez, interesatuak direnak) nahi zuten efektua lortu dute, ez bakarrik zugan, baita beste jende askorengan ere. Zuk diozun bezala, ikusiko dugu, baina datuek eta ekintzek, niri behintzat ez didate ezer susmatzeko arrazoirik ematen.

> Dena dela ere, hasieran instituzioen bidez zabaltzea zen helburua, benetan behar dutenek eskura dezaten. Zurrumurruek diote ezetz, ordenagailua eros daitekeela edo erosi ahal izango dela. Ez dakit egia ote den. Nik eBayen bilatu eta hau topatu dut: hemen eta hemen. Enkante horiek egiazkoak badira... ez dut uste hasierako filosofiarekin bat datorrenik.

Bai, horrelakoak gertatuko dira, zalantzarik ez. Baina eBay-n aurkitu ahal izateak ez du esan nahi OLPC erakundeak berak hor salgai jarri dituenik, alderantziz, zuk dakizun bezala, hor partikularrek jartzen dituzte salgai gauzak. Horiek nolabait lortu dute XO bat, dela Give One Get One programaren bidez dela beste moduren baten, eta dirua egin asmoz hor jarri dituzte.

Merkatu beltz hori hasieratik ekidin nahi izan dute OLPC erakundekoek. Izan ere, ikusten bada jendeak XO-an interesa duela, eBay moduko lekuetan asko ordaintzen dela eta hor negozioa egon daitekeela, eskrupulurik gabeko jendeak oso erraz izango luke hirugarren munduko haurrei ekipoak lapurtu edo merke erostea. Hori ez gertatzeko OLPCk ekipoak desaktibatzeko mekanismoak jarri zituen. Ikusi behar lortzen duten bide horrek (edo besteren batek) funtzionatzea, eta horrelako gauzak ez gertatzea...

> Bestalde, argi dago XOren konpetentzia ekimena kakazten saiatuko dela. Enpresa handiek hor ere ikusi dute Iratxek aipatzen duen "haustura digitalaren merkatua". Konpetentzia hori izate hutsak herrialde txirotuekiko eten digitala negozio dela uzten du agerian.

Zalantzarik ez.

> Azkenik gogoratu nahi dut Iratxerenak iritzi artikuluak direla. Iritzia azaltzen dute, beraz, hobeto edo okerrago kontrastatutakoak. Jakina, iritzi artikuluak argitaratzeak erantzunak jasotzeko aukera irekitzen du eta pozten naiz behintzat eztabaida pizteko balio izan badu.

Guztiz ados, edonork azal dezake bere iritzia. Baina nire artikuluak purrustada badirudi eta malaletxe apur bat erakusten badu, hori da iruditzen zaidalako eztabaida honetan ez zegoela fair playrik. Aurkako artikuluak paperezko tirada handiko medio ezagun baten agertu ziren. Horietan ihardespenerako aukera bakarra "Cartas al director" delakoak dira, nahi badute eta zortea baduzu soilik argitaratuko dizkizutenak, eta espazio txikian. Eta bai Garak eta bai Gaur8k web bertsioa izan arren, bertan ere ez zegoen erantzuteko aukerarik, eta izanez gero ere eragina ziur aski ez da paperezkoaren berdina izango. Erantzuteko bide bakarra norberaren bloga da, eta ezin dira konparatu bataren eta bestearen eragina, beraz eztabaidan bi parteek ez dute baldintza berdinetan jokatzen. Horregatik, iruditzen zait abantaila hori duenak ardura bat ere baduela ongi dokumentatzeko eta gauzak ganoraz eta serio egiteko, eta ez lukeela soilik zurrumurruetan eta aipatzen ez dituen iturrietan oinarritu beharko bere bertsioa (iturriak ez aipatzeak, gainera, bestearen erantzuteko aukera gutxiagotzen du).

Eta zuk diozun bezala, bai, eztabaida piztu da eta hori beti da interesgarria. Baina hori izan da azkenean tematu naizelako, eta nahiz eta baldintza okerragoetan izan saiatzeak merezi zuela erabaki nuelako, eta dokumentatzeko eta artikulua idazteko lana (ez nolanahikoa!) hartu dudalako. Baina berdin berdin erabaki nezakeen ez zuela merezi lan hori hartzeak desbentajan jokatzeko, eta orduan beste iritzia soilik agertu izango zen... Berriz diot, Gara bezalako medio baten horrelako gai bati buruz iritzia eman behar duenak, hobeto dokumentatzeko edo bere iturriak aipatzeko ardura eduki beharko luke.

> Bestalde, informazio gehigarri bezala, GAUR8n modu informatiboagoan ere eman genuen argibiderik lehenago: hemen.

Hor nire akatsa onartu behar dut, ez nuen artikulu hori ezagutzen. Oso txukuna iruditu zait. Eskerrik asko horren bidez hemen ematen den informazioa osatzeagatik.

azpi
azpi dio:
2007/12/11 11:42

Artikulu bikaina, Igor. Eskerrik asko!

Dorle
Dorle dio:
2007/12/12 01:09

Benetan interesgarria. Ekimen honen berri emateagatik, mila esker.

Ipek
Ipek dio:
2007/12/11 20:56

Ba ni Iratxe Esnaolak esaten duenarekin bat!!!

ird
ird dio:
2007/12/12 16:20

Gustora irakurri ditut iratxeren artikuluak, eta e-gor en erantzuna gai honetan interea dut eta.

Ala ere e-gor en artikuluarekin ez nator bat alde askotan.... (haritzek eta iratxe berak aipatu dituzte...) ez nahiz luzatuko alferrik...

Aipatu nahiko nituzke baina, e-gor en Formak. Ez zait iruditzen asmatzen duzunik.... zure argudioak mahai gainean jarri aurretik eta argudiatu aurretik, iratxeri, berak ez duen AURKAKO postura bat leporatzen diozu, eta gero artikuluan erabiltzen, duzun tonua eta estiloa, desegokiak eta zatarrak direla iruditu zaizkit....

Norberaren iritzia ematen jarrita, elegantexagoa izan daiteke bat,ez? ala....?

e-gor
e-gor dio:
2008/01/02 10:17

Lagun baten bidez jakin dut Haritz Rodriguezek Garan OLPC-ri eta artikulu honi buruz idatzi zuela abenduaren 18an. Bertan istorio guztia laburbiltzen du lehenengo (zer den OLPC, Iratxeren artikuluen muina eta artikulu honen laburpena) eta ondoren bere iritzia ematen du. Ezin dut hemen Haritzen artikulurako estekarik jarri, ez baitut online aurkitu (azken orriko iritzi-zutabe bat da), eta erantzutea hemen besterik ezin dut egin.

Bere esanetan, "ordenagailu hauen banaketa hasieratik amaierara kontrolatzen ez bada, beti egongo da estraperloa egiteko aukera". Eta ematen duen adibidea da jasotako laguntza kasko urdinek zonalde gatazkatsu baten banatzeko erabiliz gero, kasko urdinek eurek salgai jar ditzaketela dirua irabazteko.

Ez naiz ni kasko urdinak edo bestelako soldaduak defendatzen hasiko, alderantziz, horrela eginez gero oso posible ikusten dut nik ere hori gertatzea... Baina nik dakidala ez da inon aipatu bide hori erabili behar denik banaketarako, irakurri dudan guztietan diote gobernu eta hezkuntza ministerioen bitartez egingo dela banaketa. Negroponteri berriki egindako elkarrizketa baten komentario honetan diote Afganistan, Kanbodia, Haiti, Mongolia eta Ruandan banatuko dela, baina ez nola, horri buruzko informaziorik ez dut ez baitut inon aurkitu. Agian Haritzek nik baino informazio gehiago du, bukaeran baitio "OLPCk horretarako bidea irekita utzi duela iruditzen zait niri... Baina beste batean botako dut zergatiaren inguruko nire hipotesia". Hipotesi hori eta/edo Haritzek leukakeen beste informazioa irakurtzeko irrikitan nago, benetan.

Edonola ere, banaketa hasieratik bukaerara kontrolatzeak ez du ziurtatzen merkatu beltzik egongo ez denik. Hor negozioa egon daitekeela ikusiz gero, eskrupulurik gabeko jendeak hirugarren munduko haurrei zuzenean lapurtu edo merke erosi diezaieke berdin-berdin...

Eta amaitzeko, artikulua osatzeko informazio gehigarria eskuratzeko pare bat esteka: OLPC News blog kolektiboa eta 9 urteko haur batek egindako XO-ren iruzkina BBC News-en.

iRaTXe
iRaTXe dio:
2007/12/12 02:05

aupa!

Hasteko, zorionak egindako lanagatik. ;-)

Eta bestetik, azalpen txiki bat besterik ez. Nire iritzi artikuluetan, ez dut OLPC proiektuaren kontrako jarrera irmorik hartu. Are gehiago, ez zen hori nire helburua. Gara-n idatzi nuen artikuluan argi azaltzen nuen proiektuaren ezaugarriekin erabat ados nagoela. Balio duela eta oso ondo pentsatua dagoela. Baina nire gogoeta ez zen hori, beste bat baizik.

Informazioaren jendartean bizi garela entzuten dugu behin eta berriz. Askotan ordea, paradoxikoki, baina, era berean, logikoki, informazioaren itsaso horretan informazio-ezaren olatu asko mugitzen dira [ eta horrek ere sortzen ditu korronteak ]. OLPC proiektuaren baitan ere horrelako zerbait gerta daitekeela azaldu nahi nuen. Horregatik ez nuen, ezer irmoki baieztatzen. Eta ez nahi gabe, erabat konszienteki baizik.

Egungo mundu ankerrean, polit eta humanitario saltzen digutena, iluna eta interes jakin batzuen araberakoa ere izan daitekeela azpimarratu nahi nuen [ bestelako GKEekin pentsatzen dugun moduan, esaterako ]. Erreflexioari bidea ireki nahi nion, informatikaren mundu gazte honetan, emanda datorrenaren zilegitasuna, segundu batez bada ere, zalantzan jartzeko. Gero bakoitzak erabaki beza, zuk egin duzun moduan.

Horixe zen.

Halere, izan daiteke mezua nik nahi nuen moduan ulertzeko eran ez idatzi izana. Biziki eskertzen dizut ekarpena, eta sentitzen dut haserrearazi izana. ;-)

Xabier
Xabier dio:
2008/02/09 16:54

Richard Stallman ere OLPC proiektuaren alde agertu da. http://slashdot.org/article.pl?sid=08/02/06/1412233&from;=rss

Iruzkina gehitu

Erantzuna formulario hau betez utzi dezakezu. Formatua testu arruntarena da. Web eta e-posta helbideak automatikoki klikagarri agertuko dira.

Galdera: Zenbat dira hiru ken lau (idatzi zenbakiz) ?
Erantzuna:
e-gorblog

e-gorblog

Egunez, Igor Leturia Azkarate pertsona arrunta da. Errenterian bizi den arrasatearra, 8etatik 17etara Elhuyarren lan egiten du eta arratsaldeak neskalagunarekin eta bere bi umeekin pasatzen ditu.

Baina gaua iritsi eta umeak lotara joaten direnean, e-gor bihurtzen da, interneteko bere alter-egoa, ziberespazioko informatikaririk komikizaleena eta komikizalerik informatikariena! Bere superbotereekin (interneteko kable-konexioa, bloglines, informatika aldizkariak, gadget-ak, komiki-bilduma, Errenteriko liburutegiko komikien atala eta batez ere bere jakinmin aseezina) eta bere superlaguntzaileak ondoan dituela (Patxi Lurra, DabilenHarria...), euskaldunon teknofobiaren eta komikiei buruzko aurreiritzien aurka burrukatzen du etengabe! Hemen duzu bere bloga: e-gorblog!

Bai, hor goiko aurkezpena superheroi batena da (ezin aproposagoa honelako blog batentzat, ezta?). Superheroia banintz zein izango nintzatekeen jakiteko the Superhero Personality Test egin nuen eta hona emaitzak:

You are Spider-Man
You are intelligent, witty, a bit geeky and have great power and responsibility.

Spider-Man
80%
Superman
70%
Green Lantern
65%
Robin
65%
The Flash
60%
Supergirl
55%
Hulk
55%
Iron Man
45%
Wonder Woman
35%
Catwoman
25%
Batman
0%
Lizentzia

Creative Commons-en baimena
Blog honetako edukia, Igor Leturiak eta beste kolaboratzaile batzuek egiten dutena, Creative Commons Aitortu-PartekatuBerdin 3.0 Unported baimen baten mende dago (irudiak salbu).

Harpidetza
Erantzunen harpidetza
Artxiboa
2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Artikulu aipagarriak

MythTV sorta
2004/11

"Pololoak" sorta
2004/11-12 - 2006/10-12 - 2007/02-03

Monoblogoa
2005/01/11

"Persepolis", xalotasunaren sakontasuna
2005/01/25

Elgetako Blogs&Beers 2005: nire inpresioa eta moblogging kontuak
2005/04/18

Firefox eta bere plugin zoragarriak
2005/05/11

"El País"-en komiki bilduma
2005/05/15

Euskarazko bi blog berri (bai, beste bi, baina hauek bereziak dira!)
2005/05/25

"Watchmen" sorta
2005/09-11 - 2006/10 - 2007/10 - 2008/07

"La cárcel de papel"-eko "Mis tebeos favoritos" saila I: 1etik 20ra
2005/11/08

"Goienkaria"-n agertu naiz
2005/12/08

Komikiak eta euskal rock-a
2005/12/14

Ruben Arozena "Ruben" komikigilea hil da
2006/01/02

Zope-rako DTML Calendar Tag produktua, euskaraz
2006/02/01

"Joyas Literarias Juveniles" bilduma, osorik eMule-n
2006/08/05

Argazkigintza eta DRM-a
2006/10/09

Paul Auster eta Euskararen Herria
2006/10/29

Angoulême sorta
2007/01-02

Gaur duela 25 urte nire bizitza aldatu zen
2007/04/23

Hergé-ren defentsan
2007/05/22

Ubuntu-ren bertsio berria, hobekuntza askorekin
2007/07/02

OLPC sorta
2007/12 - 2008/01

Guillermo Zubiaga, Marvel-eko komikilari euskalduna
2008/02/05

Asus EEE PC, ordenagailu txiki eta merkeen hurrengo sorta
2008/03/11

Agur, Ipurbeltz, agur... :-(
2008/08/04

"Café Budapest", gizatasuna eta bizikidetzaren aldeko aldarria
2008/08/25

"Arturo Erregea" serie mitikoa, Euskal Encodings-en! (beste askorekin batera)
2008/09/17

"Gazteak", beste serie mitiko bat euskaraz eskuragai!
2008/10/14

Pottokiek 50 urte!
2008/10/22

Europan ere OLPC-ren XO ordenagailuak erosteko aukera!
2008/11/12

Microsoft-en web zerbitzuetako gehienak, euskaraz!
2008/12/04

"Heroes"-en 2. denboraldia: ETB kirtenkeria errepikatzera, eta Euskal Encodings konpontzera
2009/01/23

I. Euskal OLPC Party-a, apirilaren 23an Donostiako Doka kafe antzokian
2009/04/16

Elkarrizketa egin didate 7K-n
2009/06/03

Azpiriren Spectrum-entzako jokoen azalak liburu batean
2009/10/06

Asterix, heroi garaitua
2009/10/29

"Ihes ederra", euskarazko komikigintzaren heldutasunaren konfirmazioa
2009/11/13

Pololoak 3: The making of
2009/11/22

5 urte 5!
2009/12/15

Nobela grafikoa, komikien prestigiorako ala mespretxurako?
2009/12/20

"Pololoak 3 - Atxeritoko balada", trilogiaren amaiera borobila
2010/01/13

Sinclair ZX Spectrum bat oparitu didate!
2010/01/19

Zergatik ez dudan liburu elektronikorik erosiko (gauzak aldatzen ez diren artean)
2010/01/27

Errealitate areagotua: munduaren pertzepzioa aberasten
2010/02/09

e-gorblog, "Nick dut nik" telebista saioan
2010/05/20

Sarearen neutraltasunari erasoak: Interneten izaera arriskuan
2010/06/02

"Avatar, azken aire maisua" osoa eta "Heroiak"-en lehen bi denboraldiak, Euskal Encodings-en
2010/07/22

Sistema eragileen guda berria
2010/12/14

Anubis 3.0 albumarentzat 3D animazio ederra
2010/12/27

Telebistaren benetako iraultza hemen da, eta ez da LTDa
2011/01/10

"Asterix galiarra" eta "Urrezko igitaia" berrargitaratu ditu Salvatek
2011/01/13

Euskarazko komikigintza digitalizazioaren aurrean
2011/01/27

"Ihes ederra"ren gaztelaniazko eta katalanezko bertsioak eta "Alokairuan", kalean
2011/02/20

Star Wars jatorrizko trilogia, euskaraz
2011/03/21

Sare sozialetan preso
2011/04/06

Zer dudan Steve Jobsen, edo Appleren, aurka
2011/10/14

Gaur 100 urte Adèle Blanc-Sec-en abenturak hasi zirela
2011/11/04

Euskarazko 8 komiki berri
2011/12/02

Social networks killed the RSS star?
2012/06/10