Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Amatiño / Vasco-navarro soy…

Vasco-navarro soy…

Amatiño 2015/07/20 17:00
Badakit hainbatek ez dituela gustuko jatorri bi horiek elkarrekin, errepikamen hutsa omen direnez gero. Beste hainbati, ordea, lartxo iruditzen zaizkio, kontrajarriak edo direlakoan. Nik aitortu behar dut ikaragarri gustatu zitzaidala, Alfredo Kraus Julian Gayarrerenak kantatzen estreinako entzun nuenan. Gustatu ez ezik, baita txunditu ere. 1959 urtea zen eta 14 besterik ez nituen. “Vasco navarro soy, del valle roncalés…” delako hari zirrara zerion.
Vasco-navarro soy…

Amadeo Marco, vasco-navarro

Gayarre hil zela 125 betetzen diren honetan kalean da haren azken biografia ("Julian Gayarre. La Voz del Paraiso". Oscar Salvoch. Edición Eunate, 2015), eta baita betidaniko eztabaidak berpiztu ere, alegia, zein neurritan izan ote zen euskalduna, nafarra, espainiarra, homosexuala, aita etab. Bere garaiko opera-abeslaririk onena izan zenik ez dago, nonbait, zalantzan. Bada zerbait.

Euskalduna zenik ere ez dago zalantzan, bere izeko Juanari erronkarieraz idatzi zion gutuna tarteko. Eta nafarra zein espainiarra, berriz, biak, seguru-segurutik, XIX. mendeko nafarrik gehien-gehienak bezalaxe. XXI. mendeko irizpideez 1844an jaiotako erronkariarraren herri-sena auzitan jartzea, alde batera zein bestera, hondarrik gabeko itsasoan murgildu nahi izatea baino ez da.

UPN nafar gobernuaz jabetu arte (1996) guztiz normaltzat jotzen zen “vasco-navarro” adiera bikoitzari zerion jatorria. Nafar Diputazioaren azken presidente ez demokratikoa izandako Amadeo Marco Ilintxeta errekete-kapitain frankistak esana da (1980): “No me parece mal que las tres provincias vascas se unan a su madre, a Navarra, y que juntas integren el Reyno de Navarra. Ah, claro, así no lo quieren. Pues en esa solución, Navarra no perdería nada. Y que nadie diga que reniego de mi origen vasco-navarro. Soy del Roncal, en vasco hablaban mis antepasados. Y ya se sabe, quien a sus antepasados parece, honra merece”.

Edozein modutan, egia da Julian Gayarrek ez zuela inoiz kantatu “Vasco-navarro soy, del pueblo roncalés” delakorik, 1890 hil baitzen eta kanta, berriz, Salvador Ruiz de Luna toledotarrak sortu, 1958an. Baina, behar bada, egia ere bada, gaur gaurkoz “vasco-navarro” delako aldarrikapena dela Nafarroan zubigintzan aritzeko klixerik aproposenetakoa.

UPNk bietarik bat baino ez zuen gogoan izan. Komenigarri litzateke gaur osatu den nafar gobernuak bietarik bat bera ere ez ahaztea.

jaime
jaime dio:
2015/07/21 15:38
Iraganak oraina eta,sarritan, etorkizuna baldintzatzen dituelako arrazoibidea, egia “berdaderoa” dela konturatzen gara, tamalez, beti-beti, “a posteriori”. Zenbat oihu, zenbat pankarta, zenbat graffiti, zenbat abertzale-aldizkarietako zutabetan ez ote da aldarrikatu “Nafarroa Euzkadi da “. Abertzale guztiok bero-bero oihukatu genuen goiburu hura, garai haietako PSE-EErekin lagunduta, manifestaldi guztietan.
Ondo baino hobeto baliatu ziren betiko nabarristak zoritxarreko(?) deiadar hartaz nafarrak izutzeko, euren nafartasuna abertzaleen itsasoan urturik geratuko zenaren aitzakian.
Beharbada, “Mea culpa” intonatu beharko genuke, zeren eta, Nafarroa ez baita inoiz “Euzkadi” edo “Euskadi” izango, kontuan hartuta neologismo horrek ez du inolako esangurarik Erreinuaren historian. Ehun eta piku urteko hitzak ezin ditu antzinako izen nafar eta euskaldunak ezabatu.
Ongi pentsatua, ez dut uste “Reyno de Navarra” gazteleraz eta “Euskal Herria” euskaraz izeneko herrialde guztiak bilduko dituen erakundea ezegokia denik. Historikoki ikusita ere… Beste aldetik kontuan hartu behar, EAJren txostenetan argi eta garbi aurreikusten da Nafarroarekin bat egiten badugu egunen batean, Iruñea Euskal Herriko hiriburua izango litzatekeela.
Baina horretarako benetako abertzale izan behar eta Aberria maitatu sakonki. Pilo bat bizkaitar, giputz edota babazorro ere ezagutzen dut erakunde eta hiriburuaren aurka jarriko liratekeenak. Hoba ez! Gogoan ditut nire amabitxik, zarauztar eta abertzale peto-petoak, erdaraz esan zizkidanak: El navarro ni de barro!!!!!!!!
Iruzkina gehitu

Erantzuna formulario hau betez utzi dezakezu. Formatua testu arruntarena da. Web eta e-posta helbideak automatikoki klikagarri agertuko dira.

Galdera: Zenbat dira hogei ken bi? (idatzi zenbakiz)
Erantzuna:
Aurkezpena

Amatiño

Luis Aranberri Mendizabal