The day the music died artikuluan oso ongi azaltzen du gaia Mark Pilgrim hackerrak.

DRM-dun musika erosten duen edonork garbi izan behar luke, arazoa berdina bait da iTunes-en musika erosten baldin baduzu. Mark-en parrafo bat hemen:

Orduan, zer gertatuko da 2008ko abuztuaren 31an? Egun horretan, Microsoftek zenbait zerbitzari itzaliko ditu. Zerbitzari horien lan bakarra MSN Music webgunetik erositako kantuen balidazioa egitea da. Pertsona hauek ("biktimak" hemendik aurrera) ez dute segituan nabarituko. Biktimak ordenagailu berri bat erosi edo sistema eragilea berritzen dutenean, edo beraien disko gogorra izorratu eta berria jartzen dietenean konturatuko dira. Une horretan - erositako kantuak ordenagailu berri edo beste disko batera pasatzen dituztenean - Microsoften musika jogailuak (iTunesen antzerakoa, baina Microsoftena, Applerena izan beharrean) Microsoften balidazio zerbitzarietara deia egingo du, kantu horiek legalki erosi ziren ziurtatzeko. Dei honek huts egingo du, zerbitzari horiek ez dutelako erantzungo, Microsoftek nahita itzali dituelako. Microsoften jogailuak erabakiko du (modu okerrean baina di-da batean) kantu horiek modu ilegalean deskargatu dituela eta biktima pirata bat dela, eta ez ditu joko. Kasu honetan, ezkerreko eskuak badaki eskuinekoa zer egiten ari den: biek behatza erakusten dizute.

Kontutan izan: DRM-arekin erosten duzun musika, ez da zurea. DRM-aren jabeak nahi duen arte izango duzu eskutan.

• DRM edo Eskubide digitalen kudeaketa zer den
  
• EFF-ren "Abisatu genizuen!" eskutitza

Nire gomendioak:

• Ikastaro guztiak
• Informatikakoak bereziki: OpenStreetMap eta Wikiak

Goiko esaldi hori irakurri diot Seth Godini eta nahiko ados nagoela esan behar dut ( Galliren bidez irakurri dut ). Gainera, ingurura begiratu eta lankideen artean adibide onak ikusten ditut. Lan elkarrizketak egiten ditugunean ere asko baloratzen dugu pertsonak zer egin duen ikasketa eta lan jarduera arruntaz at, zein proiektutan ibili den eta zein putzutan zikindu dituen eskuak.

Interneten bereziki, baina beste edozein lanbidetan lan egin nahi baduzu, oso garrantzitsua da ahal den lasterren bazterrak nahasten hastea. Lan eremu bakoitzean aukeratu beharko da zertan nahastu burua, baina ez utzi aukera pasatzen espediente akademiko zoragarri baten trukean.

Eguneraketa 2008/4/1:

Oraintxe ikusi dut Joxek publikatu duela Curriculum elektroniko bat sortu dut artikulua. Atzo bere curriculumaren beta-tester lanak egin nituen, eta gero gauean irakurri nuen Seth Godinena. Biak lotuta pentsatu nuen hau idaztea.

Badirudi kontraesana dagoela, baina ez da horrela. Curriculuma beharrezkoa izan daiteke, eta Joxek proposatzen duena oso egokia dela iruditzen zait. Gurean ere, lankide berri bat aukeratzerakoan lehenengo gauza bere izena googleatzea izaten da, bere sareko bizitza ezagutzeko.

Kontua da, nahiko meritu egin badira, ez dagoela curriculuma egin beharrik. Uste duzue Ronaldinhok bere CV-a prestatu zuela Bartzelonak kontratatu zuenean?  ;-)

Inspirazioa Declutter your desk izeneko webgune honetatik jaso nuen. Pasa den astean materiala erosi eta atzo eta gaur artean ordubetean prestatu dut dena:

Ikuspegi orokorra

Ohola eusteko modua. Bi eskuadra, zuloa oholean eta tirafondoz mahaiari lotu. Nahi denean (aldaketak egiteko adibidez) erraz desmuntatu daiteke.

Gertutik ikusita. Bai, kableak nik jarritakoa baino modu txukunagoan ere jarri daitezke, eta ikusten denez argazkia ateratzeko unean FON-Linksys routerra konektatu gabe zegoen.

Erabilitako materiala:

• 600x300x10 milimetroko ohola.
• Bi lotura eskuaira (75x75 mm)
• 6 gabila edo tirafondo
• Brida poltsa bat
• Entxufe oina
• 3 m. kable berria ( Anteneroak prestatuta )

Ordenagailu aldaketarekin behingoz kopia legala hartu behar zuela eta hasi da pentsatzen ez ote den hobe aukera aprobetxatuz Gimp-era pasatzea. Izan ere, bere lan gehiena Interneterako denez, ez du Pantone eta CMYK beharrik (Gimp-ek ez du horretarako aukerarik).

Lagun batek ezarri dio Gimp-a, eta hor hasi dira bere ai eta hasperenak. Ezin da ohitu. Saiatu da, behin eta berriz, baina denbora gehiegi darama Photoshoparekin. Hainbeste, bere ordenagailu zaharra (Photoshopa jarrita duena) erabiltzen duela ia denbora osoan, nahiz eta trastero baten barruan egon. Batzutan presa duen zerbait egin behar du eta ez du Gimpeko aukerak bilatzen ibiltzeko denborarik, bestetan aspertuta Gimpekin, Photoshopera itzultzen da.

Begiratu du Photoshopak zein salneurri duen, eta Espainian 1.042 Euro balio ditu. AEBn 649 dolar, 432 Euro inguru. Batetik, mina ematen du halako dirutza ordaintzeak, baina bestetik, hainbeste urtetan doan erabili ondoren, merkea da behingoz ordaintzea.

Kontua da, nola orain arte "doan" izan den, erabili eta erabili egin duela. Ohitu da, eta orain ezin du Photoshop gabe bizi.

Zer egin?

• 1000 Euroak ordaindu eta Photoshopi lotuta jarraitu?
• Emuletik deskargatu eta Photoshopi lotuta jarraitu?
• ... Beste zein aukera du?

Zenbat jendek esaten du natural-natural, egunero "bai, gero Photoshoparekin retokatzen ditut eta..."? Zenbat akademiatan ematen dituzte Photoshop ikastaroak? Zenbat KZGunetan Microsoft Officen ikastaroak? Noiz arte? Eta zenbat jendek du Microsoft Office pirata? eta Dreamweaverra, Flasha, Outlooka eta abar? Zenbatek du QuarXPress lizentzia?

Nori datorkio ongi horrela jarraitzeak?

Atzo arratsaldean kafe bat hartzera igo ginen Olatzera, Zelaieta tabernara. Hainbeste eguraldi on ondoren atzokoa nahiko egun txepela tokatu zen, baina han kanpoan jarrita egoteak merezi zuen. Egia esan Olatzen fan handia naiz.

Olatz Mutrikuko bailara da. Mutrikutik Ondarrurako bidean goazela, herritik irten bezain laster ezkerretara doan errepidea hartu eta 3 edo 4 kilometro ondoren iritsiko gara. Lauzpabost baserri sakabanatuta, ermita txiki bat eta bi jatetxe aurkituko ditugu, Zelaieta Taberna eta Olatz.

Santiago bidea bertatik pasatzen da Arno alderako bidean, eta inguruan zaldiak eta ganadu ugari dago, baita zezentxoak ere. Pasiara bat emateko toki polita da.

Guri asko gustatzen zaigu Zelaieta Taberna. Ez da oso handia, baina barruko jangelaz gain kanpoan bi mahai jartzen dituzte toldo azpian, eta zoragarri bazkaltzen da udan. Gainera aurrean bertatik bertara parke txiki bat du, umeak lasai ibiltzeko moduan.

Urtean zehar asteburuetan bakarrik zabaltzen dute. Uztaila eta abuztuan astean zehar ere, baina komeni da zabaldu behar duten aurretik galdetzea. Normalean 18 Euroko menu goxoa izaten dute, Zelaieta entsalada epela (txibi eta guzti) guztiz gomendagarria da, baita postreak ere. Badaezpada ere, aurretik deitu.

Telefonoa:  943 60 45 95

Goizean goiz irratian entzun nuen albistea eta lantokira burua bero-bero iritsi ginen. Irratia jarrita, gertatzen zen guztiaz enteratu nahian pasa genuen goiza, batez ere Sustaturi begira, ezinegonez, zer egin jakin gabe.

Eguerdi aldera Gasteizera joan behar genuen bilera batetara, eta banner bat egitea bururatu zitzaigun. Maitek segituan egin zuen:

Jarri genuen garai hartako Sustaturen goiko aldean eta bilerara joan ginen.

Zenbait webgunetan bannerra jarri zuten. Horri esker berreskuratu dut nik Ondarroako Udalaren webgunetik. Esango nuke nahiko banner arrakastatsua izan zela.

Baina bannerrak bizia izan zuen Internetetik kanpora ere. Mutrikura joan nintzen hurrengoan, denda guztietan zegoen bannerra, inprimatuta eta erakusleihoetan itsatsita. Norbaitek lana hartu zuen eta oso harro egon nintzen tontakeria honekin, Maiteri ere kontatu nion. Oraindik uda honetan ere Mutrikuko dendaren batean ikusi dut bannerra.

Zerbitzariko datuak tratatzeko programak

Webgune batetik orri bat deskargatzean, arrastotxo bat gelditzen da zerbitzarian, log fitxategian. Sistema honekin programa batek log fitxategiak aztertu eta horien arabera datuak metatzen ditu, taulak eta grafikoak sortuz. AWStats, WebTrends eta Webalizer dira hauetako batzuk.

Sistema honek nahiko arazo du, askotan zaila izaten bait da bilatzaileen bisitak, RSS irakurgailuenak edo robotenak desberdintzea. Bestalde, askotan sarean gordeta gelditzen dira webguneak, katxeetan, eta erabiltzaile batek webgune bat ikusi baina ez du jatorritik deskargatzen. Horregatik honelako sistemen erabilera beheraka doa.

Tag edo etiketa sistemak

Kasu honetan, estatistika sistemak sarean daude eta gure webgunean etiketa edo kode zati bat jarri behar dugu, orri guztien bukaeran. Horri esker, gure webgunera sartzen den erabiltzaile bakoitzak klik bat egingo du estatistiken zerbitzarian, eta hortik aterako dira datuak.Aurrekoak baino askoz fidagarriagoak dira sistema hauek, eta webgune guztientzat berdinak direnez, datuak konparatu daitezke.

Honen adibideak dira Google Analytics edo Statcounter adibidez.

Panel edo inkesta sistemak

Hauek norberaren webguneak aztertzeko baino, orokorrean audientzia definitzeko sistemak dira. Kasu honetan erabiltzaileen multzo bat hartu eta talde horren nabigazio ohiturak aztertzen dira. Gero, datuen estrapolazioa egiten da. Hau dela eta, datuak ez dira oso zehatzak, baina zenbaki handietan nahiko emaitza zuzenak ematen dituzte.

Sistema honen adibide garbiena Alexa da. Alexaren tresna barra zenbait erabiltzaileren nabigatzailean ezartzen da eta hortik aurrera Alexak uneoro jakiten du zein webgune bisitatzen ari garen. Horren arabera kalkulatzen dute zenbatek bisitatu duen webgune bakoitza.

Norberak ezarri dezake tresna barra hori eta modu horretan gure webguneen bisitak artifizialki handitu (bisita gutxi baldin badira, noski).

Zer esanik ez, sistema honek webguneen konparaketarako balio duela, eta ez gure webgunean dabiltzanen nabigazio ohiturak aztertzeko.

Audientzia kalkulatzeko sistema konbinatua

Asteburuan aurkitu dut sistema hau: Quantcast

Batetik, AEBtako zenbait datu estatistiko manejatzen dituzte eta horrekin informazio eta ranking bat badute, nahiz eta euskal Interneterako ez den oso interesgarria. Baina besteti, norberaren webgunean beraien tag edo kode bat txertatu daiteke, Google Analytics-ekin egiten den moduan. Modu horretan modu unifikatu eta estandarizatuan webgune desberdinen bisitak aztertu daitezke. Froga egiteko kargatu ditugu webgune batzuk, Sustatu adibidez.

Interesgarria izango litzateke euskal webgune talde batek sistema hau erabiltzea, eta benetako datuak ikusteko aukera izango genuke.

Learning to Care edo Pensant en els altres dokumentalean Japoniako eskola batean irakasle baten hezkuntza metodoa erakusten da, zein balore erakusten dizkien haurrei, eta haurrek zein serio eta nagusitasunez erantzuten duten. Inoiz ikusi dudan dokumentalik zirraragarriena.

Bartzelonatik ekarri didate bideoa CD batean gabonetan (eskerrik asko Medin!), katalanez. Nahiko ongi ulertzen da, baina erosotasuna dela eta, bila ibili naiz gaztelaniaz edo euskaraz ea aurkitzen dudan. Jakin dut ETB2ko Mundo.Hoy telebista saioan eman zutela duela pare bat urte, baina handik erantzun didate ezin didatela beste pistarik eman.

Norbaitek bideoa katalanez ikusi nahi badu CDan daukat eta P2P tradizionalen bidez pasatuko diot. Bestela, mandoaren sareetan bilatu eta han aurkituko du. YouTuben zati txiki bat bakarrik aurkitu dut:

Lotura bat egiten dugun bakoitzean sarea antolatzen ari gara, baita konturatu gabe ere.  Lotura batekin bisitariak orrialde berri batetara bideratzen ditugu, baina bilatzaileentzat (batez ere Googlerentzat) lotura batek ideia-asoziazio baten informazioa ematen du.

Adibidez. nik ondoko lotura egiten badut blogean:

Bihurri da aizkolari indartsuena

Zein informazio jasoko du Googlek?  Besteak beste,  aizkolari indartsuena = bihurri.com dela esaten dudala nik. Agian, jende kopuru jakin batek hitz berdinekin lotzen badu, azkenean Googlera joan eta aizkolari indartsuena hitzak bilatuz gero, Bihurri.com webgunera eramango gaitu Googlek.

Sistema hau erabiltzen da Google Bombing-ak egiteko. Jende askoren artean nahiko azkar engainatu bait daiteke Google.

Aldiz, beste modu batetara egingo banu lotura, adibidez:

Bihurri da aizkolari indartsuena

Hor, ez diogu Googleri informazio berririk ematen. Agian zerbait bai, Bihurri hitza aizkolari indartsuena hitzengandik gertu dago eta Googlekoak tontoak ez dira eta badakite bilatzailea programatzen, horrelako gauzak kontutan izan ditzan. Baina garbi dago lehenengo modua askoz zuzenagoa eta balio gehiagokoa dela.

Inolaz ere erabili behar ez diren loturak dira honen motatakoak:

Bihurri aizkolariaren inguruko informazio guztia jasotzeko klik egin hemen

Oso informazio gutxi ematen bait du lotura horrek.

Euskararaz ari garenean, deklinazioa da kontutan hartu beharreko beste zerbait. Baliteke lotura jartzean guk hitza deklinatuta jartzea, baina gero bilaketetan erabiltzaileek ez dute deklinabide forma arrarorik jarriko. Egia esan behar badizuet, oso sarri esaldia aldatu izan dut hitza deklinatu gabe jartzeko (edo gutxienez mugatu singularrean besterik gabe). Adibidez:

"Saguestik Haize-orrazirainoko ibilbidea"  jarri beharrean

"Ibilbidea Donostian, Sagues eta haize-orrazia artean"

Hau dena zertarako?

Zure blog edo webgunean egingo dituzu loturak, ez? Zure loturek efektu handiagoa izan dezaten, garrantzitsua da hau kontutan izatea, Googlen modu argiagoan indexatuta egoteko eta bisita gehiago edukitzeko (zuk edo lotzen duzun webguneak, noski).

Gai hau oso garrantzitsua da SEO lanetan dabiltzanentzat. SEO da Search Engine Optimization edo bilatzaileetako optimizazioa. Enpresa espezialduak daude horretan lanean, baina norberak  kontutan izanez gero, emaitza oso onak lor daitezke.

Agian ikuspegi motza du artikulu honek, lotura batek gauza askotarako balio bait du, ez bakarrik marketing helburuetarako, baina aholku hauek berdin balio dute norberaren gustorako egiten ari garen orrialde batetarako.

Aurretik ere asko idatzi da gaiaren inguruan, adibidez, El arte de enlazar correctamente . Nik ere teoria ongi dakit, baina oso sarri alferkeriaz ez ditut nahiko lotura ematen eta sarritan ez dut ongi egiten, baina saiatuko naiz!