Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia

Nabigazioa

Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Kalamuatik Txargainera

Juanita

Leire Narbaiza 2014/04/20 21:31

Juanita oiñ 18 bat urte ezagutuko neban, Aitor semia ezagutu eta denbora gitxira. Ordurako, gaztia bazan be, gaixorik zeguan, gaitz krudelak harrapatuta.

Ezezaguna zan emakume ha, lagun on baten ama bihurtu zan, eta deskubridu neban gurasuen gaztetako laguna be izan zala. Beraz, ezagutu bakua gertukua egin jatan.

Beragaz gitxittan egon arren, inguruko guztiak kariñoz aittatzen zeben bera, maittasun haundiz. Beran gaiñeko berba onak baiño ez dittut entzun beti. Zelan egin zetsan aurre bizitziak bialdutako kolpe latzeri, zuzen eta artez. Alkarren ezagutza egitteko aukerarik ez badogu izan be, bihotz baztertxo baten daroiat, beran famelixak eta geuriak hori transmitidu destelako, ondo ezagutu zebenak asko gura zetselako.

Zelan esan leikixo honeri? Maittasuna sinpatiaz, transmisiñoz? Ez dakit! Kontua da kariño hori zabaldu zebenak umezurtz geldittu dirala juan jakuelako, ez dabelako gehixagotan onduan edukiko. Alzheimerrak luze astindu eta mindu ostian, bakia hartu dabelako azkenian Juanitak.

Hogei urtian ahaztu ez dabenak dittut goguan: seme-alabak, loibak, famelixakuak. Musu haundi bana emongo detset, amanganako maittasuna zabaltzen jakin dabelako, ama amaiera arte maittatu dabelako: Lasai egon zeinkie, zuengan, gugan bizirik egongo dalako. Betiko.

Ospitaleko egunak

Leire Narbaiza 2014/03/26 11:55

Zonbi prozesio geldoa, atzera aurrera dabil; oinak txapinetan sartuta, arrastaka; karrajuan gora, karrajuan behera. Tantaz tantakoa adarretan zintzilik, esekigailua arrastaka eroanez, laguntzaile aspertuak alboan, pausu motelei ezin jarraituta, hizpide agortuta, helmugarik ez duen ibilbide aspergarria burutu ezinda.

Begirada galduek ez dute kristal osteko panorama ederra ikusten. Arrainontzi barruko arrainen legezkotxeak dira, bueltaka dabiltza zentzu barik, ikusle gabe, mikro-kosmos berean, kanpoan gertatzen ari denaz at, alderrai.

Segundoak, ordu; orduak, egun; denbora bete ezinda. Hurrengo jatordua noiz etorriko, dosia noiz berrituko. Inoiz kristalaren beste aldean egongo direla amesten. Zonbi izateari laga, zapatak jantzi eta noizbait, begietako argia isiotuko zaiela irrikatzen.

Un enfermo, con su gotero de suero y en pijama, observa el acto de inauguración del nuevo Hospital de Sant Pau, ayer. FERRAN NADEU

Udaberria etorri delakoan...

Leire Narbaiza 2014/03/12 16:27

Udaberria etorri delakoan, pozik kendu dugu txamarra, jertsea erantzi, eguzki betaurrekoak buru gainean diadema jarri. Soinekoa probatu eta botak gorde. Ibilgona atera, eta tinko eta artez, kalera irten.

Udaberria etorri delakoan, barruko neguari agur esan nahi izan diogu, eguzkiak hezurrak epeltzen dizkigun bitartea, bihotzeko izotza urtuko zaigulakoan, biziberrituko gaituelako ustetan, biziberrituta.

Udaberria etorri delakoan, kaleak gure egin ditugu irribarrez, pausu irmoz. Eguzkiak arimako hotza uxatuko digulakoa aurpegia jarri dugu, eta oreztak irten, gure (x)umetasuna agerian lagata.

Udaberria etorri delakoan, ahalik eta ederren sentitu gara, gogo bekaizti iluna desagertuko zaigulakoa, errainu epelen artean.

Eta udaberria etorri zaigulakoan, esperantzaren bila abiatu gara, neguaren bakardade ankerra atzean laga asmoz, lortuko dugulakoan...

Armena

Leire Narbaiza 2014/03/02 23:55

Eibarko armagin familiakoa naiz. Gure tailerra etxe azpian zegoen, edo hobeto esanda, gure etxea tailer gainean. Horrela bizi izan ginen, jaio nintzenetik ia hogeita hiru urte bete arte, eskopeta kaxa, kanioi eta taladrina usainaz inguraturik.

Eskopetak egiten zituzten, Francok Star enpresari baino ez ziolako pistolak egiteko baimena eman. Baina tailerra heren-aititak sortu zuenetik gerra zibilera arte pistola fabrika izan zen.

Harira ez datozen kontu batzuengatik, aurreko krisian tailerra eta etxea eraitsi zizkiguten, eta lan horietan ziharduten beharginek tabike baten ostean pistola zahar bi aurkitu zituzten kutxa batean. Sekulako iskanbila sortu zen, obra geratu, guardia zibila etorri eta eroan egin zituzten.

Familiak ez zuen aurrekoen ezer gordeta, eta erabaki genuen pistola horiek berreskuratzea, gureak baitziren, tailerraren marka zeramatelako.

Sekulakoak egin behar izan genituen. Guarda zibilak erabiltezin bihurtu zituen, eta gainera, gutako batek bildumagile bihurtu behar izan zuen. Eta okerragoa dena, noizean behin (gutxitan) Eibarko koartelera eraman behar dira guardia zibilak ikuska ditzan. Hau guztiau, gerra aurreko pistola batzuengatik. Gainera, pistoletako bat zeharo ugertuta dago, besteak itxura hobea duen arren.

Historiatxo hau zertara datorren galdetuko diozue zeuen buruari. Bai, intro luzeegia esan nahi dudana esateko. Hipokrisiaz dihardut, bai, desarmeaz dabiltzan horiez: zelairen baten abandona ditzatela proposatzen duten horiez, Gipuzkoako foru aldundiaren eskuetan lagatzeko adierazten dutenez, armak utzi eta listo, desarmea erraza da esaten dutenez,… Nik ez dakit nola egin behar den, baina kontuak gaitzagoak dira, ziur.

Pistola zahar legal birengatik horrelakoak egin behar badira, zer ez ote da egin behar erakunde ilegal baten armategi ezkutu eta barreiatu osoa berreskuratu, garraiatu, egiaztatu eta deuseztatzeko?

Eibarko koartel-etxera joatea baino gehiago, ziur!

Dezepzioak

Leire Narbaiza 2014/02/26 11:20

Dezepzioa lagun dugu bizitza osoan, txikitatik dabil gurekin eta ez gaitu inoiz abandonatzen. Hor agertzen zaigu gutxien behar genuenean, itxaropena zapuztuz, amestutakoa lorrinduz. Bularrean hutsune handia zabaltzen digu, eta zulo hori ezinegonez eta penaz betetzen du.

Bitxia da, gainera, desengainuaren tamainak ez duela proportziorik gordetzen egin digutenaren (edo ez digutenaren, bietatik baitago) erdeinuarekin, ukoarekin. Izan ere, xehetasunetan dago gakoa, kontu txikietan. Traizio handiek kamusatzen gaituzte, bai, ikaragarri; baina txikiak, ezdeusak diruditenak dira min handiena sortzen digutenak, agian, gertukoenek egiten dizkigutelako. Eragiten diguten samina sakonagoa da; ezten fina, baina luzeegia, gure gogo osoa zeharkatu, eta betiko ziztada lagatzen duena delako, leku desegokian egindako piercinga legez: zuloa itxi liteke baina markak agerian dirau.

Beste batzuetan, ostera, dezepzionatuko gaituztela jakin badakigu. Hala ere, desengainatzeko aukera ematen diegu. Zozoegiak garelako, beharbada, edo gizajendean oraindik esperantza geratzen zaigulako, mozolo sinesbera halakook, kolperik kolpe gabiltzan koitadu ziztrinak baino ez garelako!

.

Inoiz ez da jakiten non

Leire Narbaiza 2014/02/19 23:44

Hego haizeak buruko mina eta zoro usainak ez ezik, ezustekoak ere ekar litzake, ustekabeko lekuetan, supermerkatuan, adibidez, iluntzean, lanetik irten berri, etxera joateko gogoz.

Hala harrapatzen zaitu sorpresak, toki arruntenean, nekatuta. Hola agertu da espero ez zenuen pertsona, ezustean. Sasoi labur batean zuretako aproposena zela pentsatu zenuena, aspaldi. Gutiziatuak egin dizu kasu, izena gogoratu ez badizu ere –gauza horiek jakin egiten dira–.

Poztu egin zaitu umoretsu aurkitu zaituelako; nekatuta egon arren, ez zaudelako zeharo akituta; eta gaur, janztean, zeure burua kolore bizi alaiez apaindu duzulako.

Nolakoa izango zen bizitza berarekin? Gertagaitza; izan ere, zuretako baino ez zen ideala. Bide laburrekoa, usteak uste, desberdinegiak zinetelako. Adeitasun hutsa ez delako kontu iraunkorretarako oinarri sendoa.

Nola aurkitu ote zaitu? Zaharregi? Aldatuegi? Zuri bera nekatuta eta eskastuta dagoela iruditu zaizulako, bere irribarre eternalak abandonatu ez badu ere, otu zaizu zuri galdera hori.

Irriz laga zaitu, barrua epelduta, zure azken berri batzuk bazituelako. Gogobeteta. Eta hala jarraitu duzu karrajuen barna otzara tatarrez zeneroala, ondo jakin barik esnea ala gailetak hartu behar dituzun, edo garbigailuko xaboi nahikorik baduzun… zu beste sasoi eta denbora batera teletransportatu zaituelako, iraganeko fantasia oparora.

Gure ahalmenen gainetik

Leire Narbaiza 2014/01/27 14:14

Ostiral goizean Jon Sarasuak eta Angel Lertxundik Euskadi irratian izan zuten solasaldiaren zati batek sumindu egin ninduen. Harritu ere bai, izan ere, biak estimatzen ditut, eta sarri eurekin egiten dut bat.

53. minututik aurrera

Hasieratik aitortu behar dut gorroto dudala gure ahalmen ekonomikoetatik gainetik bizi izan garela dioen esaldi hori, gezurra delako, hori saldu nahi digutelako, errua huts-hutsean gurea baino ez balitz bezala. Hori egiten du botereak, erruak besteei leporatu. Hori berori egin zuten solaskide biek, nire iritzian.

Egia da kapitalismoaren doinura eragin diegula hankei: nola soinu hala dantza. Sinestarazi ziguten beste liga batean genbiltzala kapitalaren sirena ahotsek limurtu euren sareetan jausteko. Tranpa gozoan erori, "zuek ahal duzue" esan zigutelako eta arbola-adarrean likaz itsatsitako txoriak gara, kontsumoak liluratuta.

Baina irratiko solaskideak "Gu, aberatsok" berbekin hasi dira, gure kezkek ez dutela zer ikusirik benetako pobreziarekin esan dute. Ados egon ninteke, baina zenbat jende dabil gure inguruan jateko nahiko izan bai, baina besteetarako ez? Makina bat horrelako inguruan.

Gizon zuri ezkertiar bihozberaren diskurtsoa egin zutela iruditu zitzaidan, gauche divine elizkoikokoak balira legez. Urrunetik ikusten dute pobrezia, hemen ez balego bezala. Arkadian bizi direla ematen du (Deba Goiena Arkadia bada…). Errealitatetik urruti bizi dira. Ez dute ezagutzen prekarietatea, ebentualitatea, babes eza, lanerako behar den autoaren asegurua ordaintzeko nahiko dirurik ez izan eta patatak jaten pasatu kobratu arte. Edozein fakturari beldurra izan, hortzak ezin konpondu, berogailua ez piztu, ur hotzarekin dutxatu… Eta krisi honetan ez ezik, besteetan ere bai!

Inori ez diola ardura ere esan dute! aho bete hagin laga naute! Saihestu egiten dugula? Bai. Deserosoa zaigula? Baita. Baina inori ardura ez? Inork ez duela ezer egiten? Eta pertsonen arteko elkartasuna? Zenbat jendek laguntzen dion elkarri, era pertsonalean: soldata zatiak emanez familia/lagunei, jana emanda, umeak zaintzen, fakturak pagatzen, otorduren bat eurekin batera etxean egiten, arropa ematen,…Horrelakorik egon ezean makinatxo bat lagun kale gorrian legoke, orain daudenak baino askoz gehiago.

Baina iritzi emaile hauen arabera, guri aberatsoi ez zaigu axola hurkoaren miseria, elizak baino ez du laguntzen, gure diru arazoak tontakeria hutsa dira....errealitatea anitza da, eta antza denez, ez dute ezagutzen! Pobrezia nonahi dago, baita gure iritzietan ere!

Jose Enrique goguan

Leire Narbaiza 2014/01/21 19:40
Pasa dan astian hil zan Jose Enrique Gonzalez, Sosolakua, hainbat urtetean Deportiboko laguna. Lerro batzuk idatzi gura detsadaz agurrik ez netsalako esan.

Izango dira hamabost bat urte, gitxienez, ezagutu nebala Jose Enrique Deportibuan. Mendi taldeko mahaixan atzian, serixo, jentia apuntatzen, informaziñua emoten, federau txartelak egitten,...

Hasieran erreparo puntu bat be emoten zeban, hain korrekto, dena zuzen eta ordenau edukitta. Gu, bittartian, gazte berdiak giñan, zoro-haixiak jota, eta bera nagusixa, lagun baten aitta arduratsua.

Baiña hau hasierako inpresiñua baiño ez zan. Niri puntua segiduan harrapau zestan eta beti ibiltzen jatan zirikatzen, adar-joten, sekulakuak esaten. Ni be ez nintzan atzian geratzen eta hala jokatzen neban berakin, joko partikular eta dibertigarrixan.

Ziri háretan guztietan, baiña, estimua zeguan, kariñua. Beti zan nerekin adeitsua broma háren artian. Errespetua kontu guztian oiñarrixan.

Beti burrukan ibiltzen giñan, baiña alkarri gura gentsan, eta oso ondo pasatzen genduan gure zirikalari demetan.

Esan dodan moduan, errespetua eta kariñua zeguan gure artian. Asko estimatzen neban, espeziala bazan be, edo biharbada horretxegaittik, espeziala zalako oso. Babestu ninduan (mendi komisiño osuak egin zeban letxe), eta une latzen bat be bizi izan genduan alkarrekin, Moncayon, adibidez.

Aspaldi ikusi barik nenguan, eta bere galderia eginda, Sosolatik ez zebala urtetzen esan zesten, eta bisittan juateko. Baiña bizitza zoro honek askotan ez gaittu nahi dittugun bidietatik eruaten, eta "juango naiz" pentsau, esan baiña sekula juan ez!

Oin penia ezin izan netsalako agur esan, ezin izan zestalako, atzera be, antiojuen gaineko bere begirada ha bota, ez nebalako bere irribarria adar-jotian ikusi...Penia eta tristuria dakat, bizitzako etapa bateko lagunetako bat juan dalako, konturatu barik.

Besterik ezin dot esan: eskerrik asko, Jose Enrique!

Bera goguan, famelixia be buruan. Batez be Esther eta Enrike. Besarkada bana!

Stand-by

Leire Narbaiza 2014/01/13 15:19

Batzuetan stand-by egitea nahiko nuke, liburu txotxolo baten atzean babestu, joko mengel batekin ezkutatu, ohean, sofan edo aulkian kukutu, mantapean, munduari itzuri egiteko, ez pentsatzeko, ez sentitzeko. Zeharo desentxufatuta egon barik ere, bizirik baina egonean. Ez da depresioa, nekea eta akidura baizik.

Gurako nuke stand-by-n egon, arazoetatik at, familia eta lagunak saihestu, gaixotasunak ahaztu, lana baztertu, betebeharrak desagertzeko. Neure buruaz ospa egiteko, gizartea, politika, ekonomia, justizia alde batera lagatzeko. Oporrak hartu zentzu guztietan, behar fisiologikoei baino ez egin jaramon.

Horretarako ere eskubidea beharko genuke, gordelekuan barneratu eta egoteko, ilunpean, asozial. Batez ere indarrak hartzeko, pilak kargatzeko eta ilusioa biziberritzeko. Ezinbestekoa izan beharko luke!

Mundiala?

Leire Narbaiza 2013/12/02 00:10

"Mundial" hitza Hegoaldean zerbait itzela, izugarria, sekulakoa dela adierazteko erabiltzen dugu lagunarteko hizkeran. "Mundiala" ere bada Eusko Jaurlaritzako HPSk aukeratu duen leloa Euskararen egunerako. Leloa gustuko dut, kanpaina ez hainbeste.

Kontua da ekimenarekin munduko mapan kokatu nahi dutela zenbat euskaldun dauden bertatik barreiatuta. Ederki, polita izan daiteke. Baina zer ardura digu zenbat euskaldun dauden Namibian, Uzbekistanen edo Letonian?  Polita, baina ezdeusa! Itxurakeria eta eskaparatismo hutsa.

Egia esatera, benetan ardura diguna da jakitea nor den euskalduna Eibarko osasun etxean, Legutioko Correosen, Lezamako Kutxabanken, Zizurreko guraso elkartean, Ziburuko ile-apaindegian, Atharratzeko tabernan. Jakin gura genuke zenbat euskaldun garen Euskal Herrian, norekin egin dezakegun euskaraz mutur okerrik ikusi barik, erdarara jo gabe, naturaltasunez. Eta gainera, ziurtatu leku guztietan euskaraz egin ahalko dugula.

Euskara munduratzea ondo dago, baina euskararen trinkotzea hemen dugu beharrezko, ez kanpoan. Euskal komunitateak lurraldea behar duelako, euskararen herria, munduan ere badena, baina gurean gorpuztu behar dena, ez Ameriketan, Londresen edo Malasañan.

Kanpolarrosa hutsa da ekimena, eta badakigu kanpolarrosa izateak ia beti etxe-kardo izatea dakarrena. Hori sarriegi gertatzen euskararen kontuekin. Bestela, adibidez, nola uler liteke Argentinan euskara ikastea doan izatea eta hemen ordaindua?

Horregatik, bitxia eta txioagarria izan liteke Vladivostoken edo Antananarivon euskaldun taldetxoa izatea, edo maori bat eta bavariar baten artean euskaraz mintzatzea. OK! Baina nahiago nuke Osakidetzara joan eta euskaraz artatuko nauten ziurtasuna izatea!

Euskal Herria bete beharko genuke puntuz! Tinkotu hizkuntza komunitatea, lehenbizi, euskaldunok gure artean ezagutu eta nahastu. Elkar identifikatu. Mikro euskal komunitateak sortu nonahi. Gero etorriko da kanpoan zabaltzearena! Lehenengo etxean, hegemoniko bihurtu arte!

Nola zen hura? "Pentsatu mundu osoan, baina ekin tokian tokikoan"?

Aurkezpena

Leire Narbaiza Arizmendi

Eibarren pertsona nagusi batek galdetuz gero nor naizen, Munikolanekua edota Eustakion alabia erantzuten dut. Horiexek dira nire kredentzialak.
Ni jaio bezperan Martin Luther King hil zuten, eguen baten. Barixakuan jaio, eta zapatuan “La, la, la”k irabazi zuen Eurovision. Euskara Batua ere nire kintoa da. Sinis egidazue: gauza horiek markatu egiten dute. Gainera, Franco oraindik bizirik zegoen! Maistra naiz ofizioz eta bokazioz. Baita hamaika saltsatako perrexil ere; eta hau bai afizioz

Txargaingo tontorretik dakusat

Anti-gona

Sustatuko Zer erantzi atala

Kontagailua