Lagun batek esan dit lagun batek esan diola

Domeka honetan, ni ere hantxe izango naiz, zelan ez. Elgetako Espaloian antolatu den BeSTan, lagun blogarien artean gustura.

Aurretik, goizean goiz, bozka eman eta, euririk egiten ez badu behintzat, mendira, ia astebururo legez. Astean zehar lan asko izaten dut, larregi askotan, eta mendiko txango hori izaten da arnasa estu baina gustura hartzeko aukeretako bat, gorputz, buru eta -esango nuke- arimarentzat sekulako ihesbidea. Baina hori, euririk egiten ez badu edo euri apurtxo bat egiten badu. Antza, baina, euria botako du domekan, ostarteekin.

Eta gero Elgetara.

Behin bozkatu dugunez egun horretan, zergatik ez bigarren aldiz? Horrela izango balitz, nik Patxitraperori emango nioke botoa. Ea nork duen bere energia, umorea, ilusioa, ekimenerako gogoa, ikuspuntu goxoa, kritikarako dohaina eta gogoratzen ez ditudan beste hainbeste ezaugarri! Eta, gainera, ez bi eta ez lau, bost blog ditu! Patxitrapero, Begietatik, Harrapatu!, Mundua aldrebes eta sortu duen azkena, Telebista.

Beste hamaika blog ere aipatuko nituzke, niretzat behintzat gozagarriak direnak eta Bloglinesi esker hortxe ditudanak beti eskuragarri, txukun-txukun. Ezagutzen ez duzuenontzat, programa hori kristona da. Kanpotik ikusita, eta barkatuko didate teknofiloek astakeriaren bat esaten badut, oso mekanismo sinplekoa dirudi, baina gero sekulako zerbitzua ematen du. Doakoa da gainera, eta, bertan, bakoitzak bere gustuko blogak sartzen ditu, gero ez ibiltzeko blogez blog interneten batek eta besteak zer idatzi duten jakiteko. Ez: Bloglines-ekin, berak abisatzen dizu nork zer idatzi duen.

Baina ez ditut aipatuko. Domekan esango diet eurei, eta kito. Batzuek badakite gustura irakurtzen ditudala euren blogak, eta ez ditut berriro lorez jantziko. Beste blogari batzuk, berriz, ez ditut pertsonalki ezagutzen, eta Elgetan bertan esango diet.

Hantxe izango naiz, argazki kamera alboan dudala. Eta nire blogerako albiste zoriontsua: Joxe Aranzabalek argazkiak editatzen irakatsiko dit. Astelehenetik aurrera, beraz, argazkiak ere ikusiko dituzue blog honetan, testuak apaintzeko.

Metroz joan nintzen Batasunak Sopelan eman zuen mitinera, tarteka pentsatuz Acebesek, bere logikarik logikoena erabilita, sarritan aipatzen duela zelan, Batasuna legez kanpo dagoenez, ez dela existitzen eta, beraz, guztiz ezinezkoa dela talde horrek mitin bat edo manifestazio bat antolatzea, existitzen ez denak ezin duelako (fisikoki, kuantikoki, psikikoki eta, are gutxiago, politikoki) ezer antolatu, ezta briska partida bat ere.

Lehengo asteetako manifestazioen aurrekariak kontuan hartuta, Sopelakoan ere arriskua zegoen mitina bertan behera geratzeko. "Plazan egin nahi dute", abisatu zidaten, "baina arazoak egon daitezke, eta, orduan, areto batean egingo lukete". Batasunak ez du alferrik ikasi, ordea, legea sortu daitekeela bai, baina legeari aurre egiteko zirrikituak ere aurki daitezkeela. Areago: aurkitu egin behar direla.

Pentsamendu fantasmagoriko horiekin joan nintzen, eta imajinatzen nuen "ez den" jende hori guztia plazan, eta "ez diren" Jone Goirizelaia eta Arnaldo Otegi berbetan, ozta-ozta diren mikrofonoen aurrean. Horrelaxe joan nintzen. Sopelako udaletxeko plazara heltzean, ordu laurden falta zen mitina hasteko, eta nire pentsamendua betetzear zegoela zirudien, oso jende gutxi baitzegoen plazan, 30 bat lagun. Tabernara joan-etorria egin ostean, berriz, jende gehiago topatu nuen, eta hitzaldia hasterako (minutu batzuk berandu), plazan 200 lagunetik gora egongo ziren, 300 akaso. Sekula ez naiz lar ona izan holako kalkuluetarako.

Hasi baino lehen, Zuberoako kantuak bozgorailuetan, goxo eta apal. Jendea taldetxoetan lasai berbetan. Koadernoa atera eta, segituan, neska bat etorri zitzaidan: "Kazetaria zara?". Hasi zaitez azaltzen kolaboratzailea baino ez zarela: "Bai. Berriatik nator". "Ah...", neskak, "katalana zinela uste nuen". Hara! Sekula horrelakorik entzun gabe, zalantzan geratu nintzen, piropoa ala iraina zen jakin ezinda. Galdetu nion, baina neskak barretxoa egin zidan. Ulertu nuen: piropoa, behintzat, ez zen. EAEko hauteskundeetan El Punt egunkariko berriemaile zebilela esan zidan gero.

Aurrean, telebistako sei kamera. Argazkilari mordoa. Goirizelaia eta Otegi ere han aurrean, jendearekin solasean. Nire alboan, gizon batek, Otegiri buruz, gaztelaniaz: "Hezurretan dago". Nik betiko antzera ikusi nuen, argal ez behintzat. Beste talde batean, andre batek, Goirizelaiari buruz: "Ederra da; oso ederra".

Saioa hasi aurretik, tradizioak agintzen duen moduan, bertsolari batek ale bi bota zituen: "Gu, legalenak, ilegal gara" esan zuen lehenengo bertsoko puntuetako batean, eta "gure herriak behar duena, burujabe izatea", bigarren bertsoaren amaieran.

Segituan, Goirizelaia izan zen oholtzan agertu zen lehenengo hizlaria, jendearen txaloen artean. Bitxia zen Sopelakoa: plaza non zegoen ez nekienez, gazte mendizaleen bila hasi nintzen, eurei jarraitzeko plazaraino. Baina kontua da Sopelan, Batasunaren jarraitzaile gazteek, uztartu egiten dituztela mendizale eta surflari arropak, eta makinatxo bat gazte zebilen mendiko prakekin eta Billabong kamisetekin, eta, zelan ez, EHSFren sudaderarekin (ez da Euskal Herrietako Suomiarren Federazioa, ez Sozialdemokratena, ez Sorginena... lasai Acebes!).

Goirizelaia mitina ematen ari zen bitartean, alboan neukan bikotea sutu egin zen. Aralar hartu zuten hizpide, eta sekulakoak eta bi esan zituzten haien aurka. Poztu egin ziren Goirizelaiak esan zuenean gainontzeko taldeak, Aralar barne, urduri daudela: "Urduri ez... oso urduri!", egin zuen oihu nire albokoak, eta jendeak irribarre konplizea egin zion, burua atzerantz jiratuta.

Gero Otegi igo zen atrilera, eta ia berez piztu zuen jendearen animoa. Haraxeago, neska batek ukondoarekin jo zion besteari, eta barreka hasi ziren biak. Otegiren sex-appealaren kontua ez da, ez, mitoa. Baina, batez ere, hizlari trebea da. Erritmoa, ahotsaren tonua, galdera erretorikoak, ikuslearenganako keinuak... badaki zer duen esku artean. Konturatu zenean hitzaldiaren hasiera motelegia, politikoegia, betikoegia ari zela izaten, tonuz aldatu, hiruzpalau txiste egin ("orain komunistekin gaudenez, Fidel Castrok bezala egingo dut, eta beste ordu bi jarraituko dut hizketan") eta jendeak barre batean erantzun zion. Elgoibarkoak badaki ze lanbide den hau.

Amaitzeko, EHAKren aldeko boto eskaera, txalaparta, Eusko Gudariak, gora batzuk eta luncha. Zoragarriak gaztaz betetako kroketak. Pastela ere, ahoa urtzeko modukoa. Patata tortilla probatu barik joan nintzen, holako arrakasta izan zuen. Erroskilak, muxuka jateko modukoak.

Gero, metroa hartu eta, etxera bueltatzean, Zapaterori entzun nion esaten ezin dela "badaezpadako" neurririk hartu EHAKren kontra. San Gilek eraso, EHAK eta Batasuna gauza bera direla eta, beraz, jende hori ez dela existitzen. Ez dudana ulertzen da, ez badira existitzen, zelan egiten dituzten holako kroketa goxoak.

Gau gosez begiratu diot erlojuari, baina seiak ere ez ziren. Hanka bat sartu dut Kebabean, baina zalantzan geratu naiz, ez ote dudan denbora gehiegi pasatu beharko han, eta ez ote den tipo okrea moskeatuko, pentsatuz zer egiten dudan hainbeste denbora (batek daki noiz ixten duen Kebaba) poleo menta batekin. Hori pentsatu dut, baina okre jauna begira nuen, eta, beraz, hanka atera dut. Bururatu zait hobe zela katedralaren aurreko banku batean jartzea, eta handik bijilatzea. Baina pentsatu dut hiru ordu plazan jarrita, poleo mentarik gabe, luze egingo zitzaidala. Eta hanka Kebabean sartu dut, eta bestea ere atzetik joan zaio.

Gizon okreak ez du ezer esan, baina pentsatu du: "aupa". Eta nik ere ez dut ezer esan, baina antzeko zerbait pentsatu dut. Begira geratu zait, eta nik, pentsamenduarekin, esan diot "poleo menta", eta, begira-begira eta ahoa zabaldu barik, erantzun dit ez daukala, eta zerbeza bat atera dit, justu gutxien nahi nuena.

"Zertara etorri zara, gafas?", galdetu dit, pentsamenduarekin. Lotsatuta, konturatu naiz ezin niola esan –pentsamenduarekin-, "zu jarraitzera, Kebaba ixten duzunean"; eta esan diot, esan barik jakina, "perutar bat jarraitzera". Txarto begiratu nau, oso txarto. Bere pentsamendurik ilunenarekin, esan dit: "hemen ez dago perutarrik". Eta gehitu du: "perutarrak kalean daude, hemen ez. Perutarrek ez dute kebabik jaten".

Eta kalera irten naiz edan nahi ez nuen zerbeza edan barik, eta ez zait asko kostatu perutar bat aurkitzea. Jarraitu egin dut, eskaparateen aurretik eta kale izkinetatik. Jarraitu dut ibai ertzetik eta auzo beltzetatik. Jarraitu dut, eta, hamaika bueltaren ostean, Harategizarrera bueltatu da, lokutoriora. Eta, lokutoriotik, Peruraino joan da. Eta jarraitu dut, baina fronteran, polizia batek, paperak eskatu dizkit. Eta nik ez neukan.

"Peruk polita dirudi fronteratik", aitortu diot, pentsamenduarekin, Kebabeko okreari.

Letrak pozik dabiltza Santutxun, apirila heldu eta euren inguruko ekitaldiak ugaldu direla eta:

• Bihar, apirilaren 13an, 20:00etan, Joxe Aranzabal egongo da berbetan Txurdinagako AEK euskaltegian, Medikuak esan dit minbizia dudala liburua hizpide hartuta.
• Apirilaren 27an, 20:00etan, hileko azken asteazken guztietan bezala, Irakurlearen Tartea izango dugu Txurdinagako AEK euskaltegian. Oraingoan, ipuin liburu bat: Hamabost zauri. Eta liburuaren idazlea, Karmele Jaio gasteiztarra, gure artean izango da, zelan ez.
• Apirilaren 29an, 20:00etan, antzerkia eta literatura eskutik etorriko zaizkigu: Henry Bengoa inventarium, Kandido Urangak antzeztutako bakarrizketa. Santa Martan (Karmelo ikastola, Karmeloko eskaileretan).

Blanca Torquemada izeneko andra bat etorri ei zan Aste Santuan oporretan Euskal Herriko kostaldera, eta, bide batez, erabagi eban gida turistiko bat idatzi behar ebala ABCrako.

Literaturaz ondo hornituta, Euskal Herriko bazterrak deskubritzera jatorku Blanca. Gure mundu iluna, gure herrietako kale siniestroak, ikurrina bakartiak udaletxeetan, berdel bila datozen kamioi irlandarrak (nongoak ostantzean?), plenoetan hegaz egiten daben mikrofonoak... azken baten, Euskal Herria. Ondarru, azken reduktoa.

Artikulu antologikoa, Humboldt barri honena. Zer dinot Humboldt? Lancre barri honena!... Lancre? Bai zera! Torquemada! Blanca Torquemada!

Argi dago: gaur egungo txirrindularitzan, erlojuaren kontrako 9 kilometro erabakigarriagoak dira lineako 727 kilometro baino.

Esaldi moduan polit geratzen da, baina tranposo samarra ere bada, ze, esate baterako, atzoko goizeko sektorean (Altsasu-Arantzazu, 93 kilometro) Danilo Di Lucak ihes egin eta Davide Rebellini atera zizkion 4 segundoak erabakigarriak izan ziren Liquigas taldeko ilehoriak itzulia eskuratzeko. Tarte hori hartu izan ez balu, eta erlojuaren kontra Rebellinek Di Lucari segundo bat jan ziola kontuan hartuta, une honetan Rebellin izango litzateke irabazlea.

Esaldi borobila, beraz. Baina esaldi borobil gehienen antzera, apur bat gezurtia. Apur bat baino ez, hala ere. Ze, azkenean, egia da bakarkako lanean erabaki dela itzulia, eta egia da bakarkako lanak atera duela Aitor Osa podiumetik. Hasieratik genekien Ibixaren espezialitatea ez dela erlojuaren kontrako lana, baina egunak aurrera joan ahala, bagenuen esperantza izpi bat, behinik behin podiumerako. Baina horretarako, atzoko kronikan esan genuen moduan, tarte handiagoa behar zuen Osak, eta, horretarako, Arantzazun aldea atera behar zien gainontzekoei. Baina esatea gauza bat da, eta beste bat oso desberdina errepidean lehiatu behar izatea. Itziartarrak nahikoa eta sobera egin du. Itzel ibili da itzulian, eta atzo indartsuena zela esan nuen moduan, gaur hori zuzendu eta bigarren indartsuena izan zela diot, ezin delako ziklista baten neurria hartu berea ez den espezialitate baten arabera.

Danilo Di Lucak merezi izan du

Beraz, nire ustez, Osa bigarren indartsuena izan zen. Duda barik, Di Luca (29 urte) izan da onena. Ez bakarrik sailkapenari begiratuta. Bestela ere bai. Gehien merezi zuenak irabazi du itzulia, erregularrenak. Datu txiki bat dago hori frogatzeko: etapaz etapa lortu dituen postuak:

• 1. etapan (Zarautz), irabazle. Talde txiki baten arteko esprinta.
• 2. etapan (La Lejana), bosgarren. "Mendiko" etapa, amaiera mendatean. Segundo bi galdu Osarekiko.
• 3. etapan (Gasteiz), bosgarren. Esprint handia.
• 4. etapan (Altsasu), bigarren. Esprint handia.
• 5a. etapan (Arantzazu), hirugarren. "Mendiko" etapa, amaiera mendatean. Segundo bat irabazi Osarekiko.
• 5b. etapan (Oñati), laugarren. Erlojuaren kontrakoa. Segundo bat galdu Rebellinekiko eta hamabost irabazi Osarekiko.

Etapa guztietan lehenengo bosten artean sartu da! Ikaragarria da hori! Alde guztietan ondo moldatu da italiarra, berdin esprint handietan, txikietan, mendiko etapetan eta erlojuaren kontrakoan. Bai, erregulartasunaren saria irabazi du, baina ez etapaz etapa pilatutako puntu soilekin lortzen dena: erregulartasuna berezkoa du txirrindulari honek, eta, postuak ezezik, denbora onak lortu ditu etapa guztietan. Inoiz ez du denbora askorik galdu. Rebellinek, aldiz, 4 segundo galdu zituen Arantzazun atzo, eta kito. Bereak egin zuen. Di Luca maisu ibili da Itzulian, egon behar zuen lekuan beti, adi beti, tentsioan eta, batez ere, indartsu. Ze, indartsu ez bazaude, alferrik da.

Aitor Osa, bikain

Aitor Osak, berriz, ez du ezer ere txarto egin:

• 1. etapan, hamaseigarren. Di Lucaren denbora berean.
• 2. etapan, bigarren. Segundo bi irabazi Di Luca eta Rebellinekiko.
• 3. etapan, hogeita hirugarren. Di Lucaren denbora berean.
• 4. etapan, hamaikagarren. Di Lucaren denbora berean.
• 5a. etapan, laugarren. Segundo bat galdu Di Lucarekiko.
• 5b. etapan, hamargarren. Hamabost segundo galdu Di Lucarekiko, hamasei Rebellinekiko eta hemeretzi Contadorrekiko.

Erlojuaren kontrakoa albo batera utzita, beraz, onena. Eta erlojuaren kontrako lanean ere, ederto ibili zen itziartarra, sekula egin duen bakarkakorik onenetakoan. Ez zen bere terrenoa eta hasieratik genekien hori. Berak ere bai, eta La Lejanan lider jarri zenean ere argi esan zuen zail izango zuela.

Podiuma, baina, piztia traidorea da: Aitor Osa ezin izan da hiru aukeratuen artean sartu, 9 kilometroren gorabeheran. Gainera, Aitorren (eta Di Lucaren) alde esan beharko da bera irten denerako euria ari zuela, eta hori, atzokoaren moduko zirkuitu tekniko batean, oztopo handiegia da. Indarra balitz kontua, tira; baina atzo teknika behar zen, eta euria tartean sartzen denean eta kontuz ibili behar denean, teknika ez da nahikoa irabazteko.

Podiuma da txirrindularitzaren Historia (horrela, letra handiekin) idazten duena. Txirrindularitzaren Historia ez da idazten hiru eguneko lidergoarekin, ez La Lejanako bigarren postuarekin. Historia garaipenekin idazten da, eta, zoritxarrez, hurrengo urtean irabazlea gogoratuko dugu, baina laugarrena nekez. Sikiera Aitor bigarren geratu izan balitz! Rebellinek baino gehiago, behintzat, merezi zuen!

Alberto Contador, etorkizun izugarriko mutila

Alberto Contadorri buruz ere egin beharko dugu berba, zelan ez. Eta pozik gainera. Pozik, sinpatia diodalako madrildarrari. Zaila da sinpatiarik ez izatea: pasatu duena pasatuta, puntaren puntan dagoela ikusteak pozez betetzen nau, gogorarazten didalako zenbaterainokoa izan daitekeen pertsona baten barne-indarra. Eta, gainera, ziklismoaren epika berpizten duelako, hogeitabi urterekin. Eta etorkizunean handia, oso handia izan daitekeen karrerista baten aurrean gaudelako. Beldurgarria izan daiteke bizitza, are beldurgarriagoa heriotza; baina hunkigarria da jendeak zelako indarrez eusten dion bizi nahiari eta bizi beharrari. Gogoratzen gara, era berean, Lance Armstrongekin edo, beste maila batean eta hurbilagokoa delako, Joxe Aranzabalekin. Edo Xabier Usabiagarekin, edo Unai Paredesekin, edo... Armstrongek eta Aranzabalek minbizia gainditu dute. Usabiagak eta Paredesek (ETBko esataria eta afizionatuetako Serbitzu taldeko -uste dut orain beste izen bat dutela- zuzendari laguna, hurrenez hurren), bihotz arazoengatik utzi behar izan zuten txirrindularitza, baina bizitzen jarraitzen dute. Contadorrek buruko arazo bat gainditu du: kabernoma izeneko gaixotasun zitala.

Iazko Asturiasko Itzulian, karreran zihoala, jausi egin zen bat-batean. Ez estropezu edo laban eginda, ezpada buruan kabernoma zikin hura martxan hasi zitzaiolako. Konortea galduta jausi zen, eta konbultsio ikaragarriak izan zituen, kamerek dena hartzen zuten bitartean. Irudi lazgarri haiek munduko bazter guztietara heldu ziren. Burmuineko zain bat handitu egin zitzaion, eta horrek odol isuria ekarri zion. Segituan, hil ala biziko ebakuntza egin behar izan zioten bost orduz; handik bost egunera, arazo bera izan zuen, eta beste ebakuntza luze bat egin zioten. Medikuek esan zioten zail izango zuela bizikleta berriz hartzeko. Atzo, mutila berbetan egon zen telebistan, eta esan zuen bere beldurra ez zela bizikletan berriz hastea, baizik eta bizitza normala egin ahal izatea. Izan ere, hori ere arriskuan zegoen. Betiko txarto geratzeko arrisku handiegia zuen.

Denborarekin, apurka-apurka osatu egin da, eta aurten ikaragarri ari da, denboraldi hasieratik. Australiako Down Under Tourrean etapa bat irabazi zuen, Paris-Nizan protagonista handia izan zen eta eroriko baten erruz garaipenerako aukera barik geratu zen, Valentziako Itzulian mendatean amaitzen zen etapa bat bertan behera utzi zutelako ez zuen irabazteko aukerarik izan, eta Kataluniako Setmana irabazi zuen, etapa bat barne. Hala ere, Setmana ez dago UCI Pro Tourren barruan, eta han ez zen egon Euskal Herriko Itzuliko mailarik. Hemen hirugarren geratzea eta, batez ere, atzo erlojuaren kontra lortu zuen garaipen zoragarria dira txirrindulari gaztearen lorpenik garrantzitsuenak, bizitzan izan duen lorpena kontuan hartzen ez badugu.

Itzuli honetan izan duen akats bakarra La Lejanako helmugan izan zuen, 19 segundo galdu zituen eta. Igotzailea izanda, denbora gehiegi zen hori. Zorionez, atzo argi erakutsi zuen erlojuaren kontra ere itzela dela, eta etapa lortzeaz gain (Libertyren itzulia salbatu zuen, horrenbestez) podiumean ere sartu zen.

Orain, baina, etorkizuna berea da. Astiro joan beharko du aurrerantz, baina argi dagoena da aste bateko itzulietan ederto moldatzen dela, eta denbora gutxi barru lehia ederrak ikusi ahal izango ditugu Contador, Valverde, Cunego eta abarren artean.

Davide Rebellin, isilik baina akatsik gabe

Davide Rebellin, berriz, udaberri guztietako lorea da. 33 urte ditu, eta palmares handia dauka atzetik. Itzuli honetan beti egon da aurrean, akats bakar bat ere egin barik. Bakarra, zerbait esatearren, atzo Arantzazuko igoeran galdu zituen 4 segundoak. Horren erruz ez zuen itzulia irabazi. Baina, berriz diot, Osak baino gehiago ez du merezi izan. Indartsu egon da, beti aurrean, baina destakatu barik. Osak, aldiz, erasoak jo ditu eta beti ikusi da bere maillota. Lehenengo etapako Garate mendatean agertu zen batez ere, Osak erasoa jo zuenean. Esandakoak esanda, baina, horrek ez dio meriturik kentzen Rebellini.

Udaberriko klasikoak gustatzen zaizkio, eta orain Amstel Gold Race, Flecha Valona eta Liege-Bastogne-Liege prestatuko ditu. Karrera horiek telebistatik jarraitzen badituzue, seguru han ere ikusiko duzuela Rebellin, aurre-aurrean eta gerra ematen.

Atzoko sektore biak

CSC taldko Jens Voigt alemaniarrak irabazi zuen goizeko etapa, Altsasu-Arantzu, euripean. Voigtek hiru etapa ditu Euskal Herriko Itzulian, eta hirurak dira azken etapako goizeko sektorekoak: 1998an Hernanin, 2004an Lazkoan eta atzo Arantzazun. Espezialista da, beraz, horrelako etapa esplosibo eta urdurietan. 33 urterekin, 37 garaipen ditu alemaniarrak.

Atzetik, Andoni Aranaga eta David Latasaren arteko lehia ikusi ahal izan genuen, mendiko sailkapena nork irabaziko. Azkenean, Latasa nafarrak beste taldekide batekin egin zuen ihes Aranagaren ondotik, eta horrela lortu zuen mendiko maillota, Aranaga punturik gabe geratzen baitzen mendateetan (lehenengo ihes eginda zihoan Voigt pasatzen zen, gero Latasa eta gero bere taldekide Blanco). Estrategia ona erabili zuen Comunitat Valencianako zuzendaria den Vicente Beldak, eta borroka polita eskaini zuten Kaikurekin. Azkenean, bistan denez, UCI Pro Tourren ez dauden taldeek ikuskizun ederra eman dute.

Arantzazura helduta, berriz, Di Lucak egin zuen eraso tropelean, eta 18 segundora ere jarri zen, harik eta, azkenean, Aitor Osa atzetik irten zen arte. Sekulako emozioa bizi ostean, Di Lucak segundo bat jan zion Osari, eta lau Rebellin, Contador eta konpainiari.

Arrastian, berriz, erlojuaren kontrako proba gogorra: 9,3 kilometro Oñatitik, baina barruak uzteko moduko igoera batekin eta zoru arriskutsuarekin, goiz osoan euria bota zuelako eta, amaiera aldera, berriz hasi zelako.

Lehenengo marka ona Angel Viciosok jarri zuen: 13:58. Gero Oscar Pereiro etorri zen, eta 13:54ra jaitsi zuen marka. Ostean, sektorea irabazteko faboritoa heldu zen, Bobby Julich, eta 13:48. Bazirudien marka hori ezin izango zela ondu. Oraindik zenbait korredore falta ziren irteteko, baina Julichen denbora hobetuko zuenik... Eta bai: Alberto Contador izan zen. Julichena sekulako denbora bazen ere, madrildarrak 5 segundo kendu zizkion, eta bera ere konturatu zen galanta egin zuela, ze, helmuga zeharkatu ostean, denboren markagailura begiratu eta konturatu zenean zer egin zuen, garaipen keinua irten zitzaion barrutik. Eta ziklistek horrelako keinuak egiten dituztenean, ikusleak ere nahiko argi jakin dezake garaipena berarentzat izango dela.

Gonbidatutako taldeen alde

Horien alde esan behar da borroka handia egin dutela eta eskertzekoa dela, benetan. Zoritxarrez, Kaiku sari barik geratu da, baina lehenengo etapan Serranok jo zuen erasoa, bigarrenean Bruk eta Aranagak, hirugarrenean Oarbeaskoak, laugarrenean Aranagak eta bosgarreneko goizekoan, berriz, Aranaga berriro ere borrokan mendiko sailkapenaren alde.

Comunitat Valenciana ere, zoragarri. Gainera, txirrindularitza eskoletan irakasteko moduko estrategiak erabili dituzte, eta mota guztietako saioak egin dituzte: bosteko taldean hiru ziklista sartu dituzte, txirrindulariak binaka eskapatu dira tropeletik... denetarik egin dute, eta, azkenean, saria: mendiko sailkapena, David Latasarentzat.

Relaxek ere lortu du saritxoa, eta ez da gutxi, egon den lehiarekin: Iban Mayoz donostiarrak tarteko helmugen saria lortu du, lehenengo etapan ihes eginda egon ostean.

Hurrengo karreretara eta hurrengo urtera begira

Hilabete bi barru, beste karrera handi bat izango dugu, UCI Pro Tourren ez dagoen arren: Euskal Bizikleta. Ekainaren 1ean hasiko da, ibilbide erakargarriarekin eta Roberto Herasen ondorengoa nor izango den jakiteko irrikarekin.

• 1. etapa (ekainak 1): Eibar-Sopelana. Zailtasunik gabea.
• 2. etapa (ekainak 2): Sopelana-Tolosa. Etapa gogorra, gorabeheratsua. Guztira zazpi igoera izango ditu, azkenak Alkiza (helmugatik 10 kilometrora) eta Hernialde (3 kilometrora).
• 3. etapa (ekainak 3): Tolosa-Oroko Santutegia. Goian amaituko da, aurretik beste sei mendate igo ostean, tartean Urkiola.
• 4a. etapa (ekainak 4): Murgia-Abadiño. Zailtasun handirik gabea.
• 4b. etapa (ekainak 4): Elorrio-Abadiño. 14,9 kilometroko erlojuaren kontrako erabakigarria.
• 5. etapa (ekainak 5): Iurreta-Arrate. Hainbeste maite dugun etapa hori, ikusgarria beti. Zazpi mendate igo beharko dituzte, tartean Ixua bi aldiz.

Eta hurrengo urtera begira, berriz, hauxe izango da 2006ko Euskal Herriko Itzuliaren ibilbidea (mendateak zehazteke daude):

• 1. etapa: Irun-Irun. Erlaitz mendatetik pasatuko da, ziurrenik zirkuito eran antolatuko den etapan.
• 2. etapa: Irun-Segura. Gogorra izango omen da.
• 3. etapa: Segura-Lerin. Amaiera 800 metroko aldats gogorrean izango du.
• 4. etapa: Lerin-Gasteiz. Antza, Herreratik.
• 5a. etapa: Gasteiz-Zalla. Etapa labur baina gogorra egiteko asmoa dute.
• 5b. etapa: Zalla-Zalla. Erlojuaren kontrakoa: oraindik erabaki barik 16 edo 12 kilometrokoa izango den. 23 edo 25 kilometroko aukera ere badute, baina ez da hain ziurra.

Amaitzeko, sailkapen orokorra eta sari nagusiak:

SAILKAPEN OROKORRA

• 1. DI LUCA, Danilo..........18:13:53
• 2. REBELLIN, Davide................3 segundora
• 3. CONTADOR, Alberto.............11
• 4. OSA, Aitor.......................14
• 5. JULICH, Bobby...................18
• 6. PEREIRO, Oscar..................24
• 7. BOOGERD, Michael..............25
• 8. ROGERS, Michael................26
• 9. CUNEGO, Damiano..............27
• 10. SERRANO, Ricardo.............29

MENDIKO SAILKAPENA

• 1. LATASA, David.........29 puntu
• 2. ARANAGA, Andoni....24
• 3. VOIGT, Jens.............18

TARTEKO HELMUGAK

• 1. MAYOZ, Iban.........13 puntu
• 2. POILVET, Benoît......11
• 3. VOIGT, Jens............9

ERREGULARTASUNA

• 1. DI LUCA, Danilo................99 puntu
• 2. VALVERDE, Alejandro..........66
• 3. MARTIN PERDIGUERO, M.A....65
• 4. OSA, Aitor......................45
• 5. CUNEGO, Damiano.............41

TALDEKA

• 1. Liberty Seguros - Würth Team........54:44:00
• 2. Rabobank.........................................7 segundora
• 3. Discovery Chanel Pro Cycling Team.......1:08

Beraz, besterik ez. Eskerrik asko kronika hau jarraitu duzuen guztioi eta animoak eman dizkidazuenoi. Karrera zoragarria bizi izan dugu eta lehia ederraren zapore goxoarekin geratu gara, pozik, oso pozik.

Erraz, oso erraz nagusitu zen atzo Alejandro Valverde, bigarrenez aurtengo Itzulian. Guztira, lau ditu Euskal Herriko Itzulietan: bat duela urte bi, bestea iaz eta, momentuz, bi aurten. Mutil honek edozein unetan harritu gaitzake, eta horregatik utzi dut "momentuz" zuhur hori, gaurko etapa bikoitza baino ez denean falta karreristen festa hau amaitzeko. Aurten, berriz, sei garaipen ditu atzokoarekin.

Gasteiztik Altsasura egin zuen atzo tropelak. Espero zen moduan, ihesaldi batek egin zuen bidearen zatirik nagusiena buruan. Hasieran bost txirrindulari ziren, tartean Andoni Aranaga. Esan beharra ote dago ze taldetakoa den azpeitiarra? Aber... bai! nork esan du? zuk? jakina ba: Kaikukoa! A zelako itzulia egiten ari diren! Txapela kentzekoa. Egunero-egunero hor, lau etapa eta lau ziklista, duten guztia ematen. Pena bakarra da garaipenik ez dutela lortu, baina hori bai: egunero egon dira podiumean sariren bat jasotzen. Ez bada tarteko helmugen saria, mendikoa, baina beti hor.

Une honetan bertan, Andoni Aranaga bera mendiko saria ari da disputatzen, David Latasa iruinseme jatorrarekin. Puntu bakarreko aldea dute, eta seguruenik gaurko etapako Aztiria mendatean erabakiko dute auzia. Gero beste mendate bi daude, baina pentsatzekoa da oilarren arteko borroka hasia izango dela ordurako, eta zailago izango dute puntuak lortzea Asentzion eta, zer esanik ez, Arantzazun.

Haizea, protagonista

Hasieran, beraz, bost iheslari zihoazen. Baina tropeletik beste bi irten ziren. Eta ze taldetakoak izango eta, Kaikuren moduan, UCI Pro Tourren ez dagoen beste talde aktibo batekoak biak: Comunitat Valencianakoak, zehazki. Hereneguneko ihesaldian, bost ziklistatik hiru talde horretakoak ziren. Atzo, bik ihes egin tropeletik eta biak talde berekoak. Gauza kuriosoak ikusten ari gara Itzuli honetan, ez direnak egunero ikusten gaur eguneko txirrindularitzan.

Bi txirrindulari horietako bat, hain zuzen ere, David Latasa zen. Zazpiko taldea sortu zen aurrean, beraz, eta tarte handia lortu zuten pelotoiarekiko, 5 minututik gorakoa. Orduan, liderraren Illes Balears eta Perdigueroren Phonak hasi ziren tiratzen, eta ez zuten inongo arazorik izan ihesaldia bertan behera uzteko. Hala ere, etaparen amaiera aldeko erritmo biziak eta Sakanako haizeak tropela moztu zuen birritan edo hirutan, eta, helikopterotik hartuta, irudi politak ikusi genituen: Phonak blokean tiratzen, eta sasi-abanikoak pelotoiaren erdialdean. Pena, benetako abanikorik ez zela egon, emozio gehiago izateko. Ze, egia esan, atzokoa trantsizioko etapa izan zen, Gasteizkoa baino askoz ere gehiago. Itzuliko motelena ere bai, nahiz eta, normalean, Euskal Herriko Itzulian Nafarroara heltzen diren etapetan beti izaten den saltsa interesgarririk.

Valverderen nagusitasuna

Etapa amaitzeko bost kilometro falta zirela, Vinokourovek eta Lovkvistek egin zuten alde, eta emozioa jarri zuten arren, ez ziren urrunera heldu.

Azkenean, Altsasun sartuta, Valverdek aise lortu zuen garaipena, Di Lucaren eta Perdigueroren aurretik. Esprinta nahiko atzetik hasi zuen Valverdek, taldekide barik inguruan, izan ere, Valverderen taldeak badu zeregin garrantzitsuagorik: Osaren lidergoa babestea da euren betebehar nagusia, indarrak esprintetan gastatu barik. Gainera, Valverdek ez du taldekiderik behar. Di Luca, Perdiguero, Pineau eta konpainiaren atzean jartzen da, itxuraz lar atzean, eta holako batean, azeri, kolpea jotzen du. Gasteizen ozta-ozta irabazi zion Lombardi zaharrari, baina atzo lasai-lasai atzera begiratzeko denbora ere izan zuen. Helmugan, besoak altxatu beharrean, besoak zabal-zabalik jarrita sartu zen, niri hainbeste gustatzen zaidan moduan. Zoritxarrez, oraindik ez dut ikasi blogean argazkiak jartzen, baina hemen ikus dezakezue zelan heldu zen murtziarra. Hori bai: argazkiak jartzen ikasten dudanean, ez dizuet bakerik emango, eta artikulu guztiak publikatuko ditut argazkiarekin.

Gaurko etapa bikoitza

Etapa esprintean amaituta, sailkapen nagusiak bere horretan jarraitzen du, eta gaur arrastian jakin ahal izango dugu nork idatziko duen bere izena Itzuliaren historian.

Hasteko, Altsasutik Oñatira doan 93 kilometroko etapa laburra dugu. Nik ilusio handia dut etapa horrekin, baina badakigu askotan ilusioak zapuztuta geratzen direla horrelakoetan: pentsatzen dugu gerra polita egongo dela, eta gero konturatzen gara azken mendateraino inork ez duela erasorik jotzen. Eta azken mendatean ere, azken kilometroetan.

Zer gerta daiteke goizeko sektore honetan? Ez dakit, baina, gutxienez, pentsatzekoa da oso bizia eta azkarra izango dela. Illes Balearsek erritmo handia jarri beharko du, kontrarioen erasoak saihesteko. Horrek esan nahi du erasoak egon daitezkeela, edo hori pentsatu nahi dut, ikuskizunaren onerako. Eta, jotzekotan, ezin da Oñatiraino itxaron, ze Arantzazun faboritoen taldea apurtzea ez da erraza izango. Arantzazu luzea da, baina maldarik gogorrenak hasieran ditu. Beraz, jotzekotan, Asentzion jo beharko litzateke erasoa. Esate baterako, Saunier Duval taldeak baditu zenbait ziklista oso ondo kokatuta sailkapenean (Rodriguez 7 segundora eta Zaballa eta Piepoli 14 segundora), igotzaile onak direnak baina erlojuaren kontra ez hain onak. Beraz, horiek behintzat erasoak jo beharko dituzte bata bestearen atzetik. McGee, Julich, Rogers eta Moncoutie ere saiatu beharko dira, aldea murrizteko eta arratsaldean lasaiago ibili ahal izateko. Baina, esan bezala, gauza bat da sofan lasai dagoen ikusleak nahi duena, eta beste bat zuzendari eta karreristek nahi dutena.

Kontua da arrastian erabakiko dela itzulia, erlojuaren kontrakoan; eta faboritoek ez dute indarrik alferrik bota nahiko, jakinda 9 kilometroko bakarkakoan askoz ere min gehiago egin daitekeela 93 kilometroko lineako etapan baino. Beraz, beldur naiz txirrindulariak ez ote diren elkarri begira joango Oñatiraino, eta, behin Arantzazuko magalera helduta, ez ote den benetako borroka bertan hasiko, helmugatik hurbil.

Beste kontu bat da eguraldiarena. Euriarekin, batzuk ez dira asko arriskatuko jaitsieretan. Denboraldi osoa dago aurretik, eta ziklisten esperantzak bizirik daude oraindik. Asko eta asko Girora begira daude, eta ez dute denboraldia pikutara bota nahi. Aitor Osak egoera hori aprobetxatu dezake, ausart jokatzen badu. Txirrindularitzan, ez dago gauza ederragorik liderra erasoa jotzen ikustea baino. Zoragarria izango litzateke.

Eta, esan bezala, arrastian, bakarkako erabakigarria. 9,3 kilometro Oñatiko kale eta auzoetatik. Diotenez, zirkuito teknikoa prestatu dute, ez hainbeste indarrean oinarritutakoa. Faboritoak? Buff... Iaz, Lazkaoko zirkuituan, aldeak oso-oso txikiak izan ziren: Julichek irabazi zuen, segundo bateko aldearekin bigarrenarekiko, eta aurten 20 segundora dago. Rogers hirugarren geratu zen, baina hau ere 20 segundora dago aurten. Menchov laugarren geratu zen (eta itzulia irabazi zuen), eta adi honekin, 7 segundora baino ez dago eta. David Etxebarria izan zen zortzigarren, eta orain 20 segundora dago. Eta horrela jarrai dezakegu.

Gauza bat argi dago: Aitor Osa izango da azkena irteten. Denen erreferentziak izango ditu. Jendea (eta milaka batzuk egongo dira Oñatin) berarekin dago. Indartsuena bera da. Maillot horia darama. Hegoak izango ditu.

Aupa Aitor, txapeldun!

Euskaltel ez dabil. Ez ondo ez txarto. Txarto dabilela esatea ere asko da, ze, behintzat, txarto ibilita ere, ibili egingo litzateke. Eta ez dabil.

Horren arrazoiak hamaika izan daitezke, eta atzo Migel Madariaga managerrak egin zituen deklarazioek oso argi utzi zuten zerbaitek txarto usaintzen duela Derioko taldean. Ustel hatsa dago, giroa ez da ona talde barruan, igarri egiten da.

Zer esan zuen atzo Madariagak, halako iskanbila sortzeko?

1. Uste dut planifikazioan egon dela akatsa.
2. UCI Pro Tourrari beldurrez ekin diogu, eta oraindik ez diogu erritmoa hartu. 3. Oso karrerista onak ditugu, baina hemen bakarrik dira karrerista onak, gure artean. Batzuk taldearen filosofiagatik daude hemen, baina beste talde batzuetan ez lirateke korritzen egongo edo ez lirateke profesionaletara pasatuko. Dugun egurrarekin egin behar dugu lan, eta dugun egurra ez da UCI Pro Tourrerako behar dena.
3. Ez daukagu plantillarik UCI Pro Tourrerako.
4. Txirrindulari bakoitzak bere egutegia aukeratu du, eta hori da egin dugun akatsetako bat. Horrela egin genuen, Julian (Gorospe) horrelakoa delako.
5. Txirrindulari asko, ez denak, eroso-eroso daude, badakitelako beste inon ez dutela kobratuko hemen bezala.
6. Talde honen betiko jarrera ausarta desagertu egin da.

Gauza larri asko daude hor. Larriegiak, publikoki esateko. Gauza horiek barruan konpondu behar dira, inondik ere ez trapu zaharrak jendaurrean jarrita. Baina hitz horiek argi uzten dutena da oso giro txarra dagoela, eta nonbaitetik egingo duela eztanda Euskaltelek, jadanik egin ez badu. Hala ere, hauek denak iaztik datozen kontuak dira, ez dira berriak. Tourreko hondamendiaren ostean (ez denboraldiaren hondamendia, denboraldia ona izan zen eta), gauzak ez ziren konpondu, eta ondorioak orain heldu dira, txirrindularitza nabarmen aldatu den urtean.

Eta horretara noa. Esan bezala, arrazoiak mila izango dira, baina nik denboraldi honi buruz eta denboraldiaren aurrean izan beharko litzatekeen planteamenduari buruz egin nahi dut berba, argi dagoelako Euskaltelek ez diola behar bezala ekin.

Kontua da iaztik hona txirrindularitzak UCI Pro Tour izeneko aldaketa bat izan duela. Aldaketa handia, ez diena bakarrik eragiten karreren antolatzaileei: txirrindularitza taldeengan ere eragin handia izan du eta izango du. Tartean, Euskaltelengan. Tira, Euskaltelengan eragina izan beharko luke, ze oraindik ez du izan.

UCI Pro Tour denboraldi osoa hartzen duen liga bat da, martxotik urrira arte doana. Liga horretan, 20 talde ari dira parte hartzen, munduko 20 onenak omen direnak. Tartean, asko kostatuta, Euskaltel. Beste talde on asko geratu dira kanpoan, esate baterako Comunitat Valenciana, lehen Kelme zena.

Oraindik ez dago oso ondo zehaztuta zer demontre den Pro Tour kontu hori, baina, momentuz, munduko karrerarik onenek osatutako liga bat da. Karrera bakoitzak puntu batzuk ematen ditu, gehiago edo gutxiago, mailaren arabera. Beraz, denboraldi osoa kontuan hartuta, txirrindularirik onenen zerrenda modu horretan erabakiko da, eta ez orain arteko UCIren zerrendarekin (azken horrek puntuatzeko sistema alu samarra zuen, egia esan). Gainera, talderik onenen zerrenda ere osatuko da, beti ere aipatutako 20 talde horien arteko lehiaren arabera.

Beste alde batetik, UCI Pro Tourren sartzeko, taldeei lizentzia bana ematen zaie, taldeek ederto ordainduta. Lizentzia horiek 4 urtekoak dira, hau da: Euskaltel eta gainontzeko 19 taldeak 4 urtez egongo dira liga honetan, eta 4 urte horietan ez dute kategoria galduko. Hala ere, eta detaile hauek zehazteke dauden arren, 4 urte horien ostean talde batzuk kategoriaz jaitsiko dira eta beste batzuk igo, futbolean moduan. Beraz, gerta daiteke 4 urte barru Euskaltel (adibidez) mailaz jaistea eta Comunitat Valenciana Pro Tourrera igotzea.

Beraz, UCI Pro Tourren dauden taldeek 4 urtez hor egoteko eskubidea dute. Aldiz, betebehar bat ere badute: ligako karrera guzti-guztietan parte hartu behar dute. Hori ez da batere gauza samurra, eta denboraldi amaieran igarriko da, nekeak eta komeriak datozenean. Esate baterako, aste honetan bertan, Euskaltel eta gainontzeko 19ak Euskal Herriko Itzulian egon dira, baina, gainera, asteazkenean Belgikan ere egon ziren, Gante-Wevelgem korritzen.

Horrek zer esan nahi du? Bada, txirrindularitza gauza bat izan dela iaz arte, eta beste bat aurtendik aurrera. Iaz arte, karrerak korritzen ziren irabazteko edo beste karrera handiagoren bat prestatzeko, eta denboraldia ere horrela planifikatzen zen.

Iaz arte, taldeek pare bat lider handi zituzten normalean, eta egutegian karrera sortatxo bat gorriz markatuta. Gainontzeko karreretan ere egiten zen irabazteko ahalegina, zelan ez, baina beti ere gorriz markatutakoei begira. Horrela, Euskaltelek Mayo eta Zubeldia zituen, eta Tourrerako prestatzen zituen batez ere. Tartean, bazeuden karrera interesgarriak (Euskal Herriko Itzulia, Euskal Bizikleta, Asturiasko Itzulia, Dauphine Libere...), eta horietan ere topera ibiltzen ziren, jakina. Gainontzeko karreretan zerbait lortuz gero, primeran; baina helburua beste bat zen.

Orain, berriz, planteamendua aldatu egin da talde gehienetan. Euskaltelen ez, Euskaltelen oraindik lehen bezala pentsatzen jarraitzen dute, baina egunen batean konturatuko dira UCI Pro Tourren daudela, munduko 20 talderik onenen artean, eta maila hori eman behar dutela. Bada, orain, talde bakoitzak pare bat lider baino gehiago ditu, eta badakitenez karrera guztietan parte hartu behar dutela, egutegia banatu egin dute:

Lehen ziklisten arabera erabakitzen zen taldea ze karreratan ibiliko zen fuerte; orain karreren arabera erabakitzen da ze ziklista fuerte eraman.

Hori da UCI Pro Tourrek ekarri duen aldaketetako bat. Orduan, denboraldiaren prestakuntza indibidualizatua egiten da txirrindulari-sorta bakoitzarentzat, eta egiten da, esate baterako (kontuan izanda ez naizela prestatzaile fisikoa):

• Udaberrirako (EH Itzulia, Klasikoak, Giroa...): udaberrian forman egongo diren dozenatxo bat ziklista, eta beste dozena erdi ez direnak hain fin ibiliko.
• Udarako (Tourra batez ere): udaberrian hain fuerte ibili ez diren horiek (baina orain jada forman daudenak), gehi forma hartzen ari diren beste batzuk (Tourrerako prest egongo direnak).
• Udazkenerako (Vuelta batez ere): udan forma hartu dutenak eta, udaberriko martxatik errekuperatu ostean, fresko dauden beste batzuk.

Horrelako zerbait. Badakit nire adibide hau ez igual dela lar zuzena, ez zehatza, ez zientifikoa. Horretarako daude profesionalak. Nik dakidan gauza bakarra da gainontzeko taldeek horrela egin dutela, eta Euskaltelek ez. Madariagak berak aitortuta: "Txirrindulari bakoitzak bere egutegia aukeratu du". Baina zelan egin daiteke horrelako astakeriarik! Kadeteak gara ala?

Mayok-eta bai, horiek aukeratu beharko dute euren egutegia, liderrak dira eta. Baina besteek? Argi dago zer den gertatu dena. Euskaltelen ez da planifikaziorik egon. Ez dira karrerista bakoitzaren ezaugarriak aztertu eta, horren arabera, esan: zu Tourrera, zu Girora, zu Vueltara eta zu Paris-Roubaixera.

Prestatzaileak ez dira konturatu karrera guztietan egon beharra dagoela. Eta, gainera, lehiatzeko moduan egongo den ziklistaren bat behar da karrera gehienetarako (guztietarako esatea asko izango litzateke). Eta hori posible da. Eta gezurra da Madariagak dioena Euskaltelek ez daukala UCI Pro Tourrerako moduko talderik. Badu taldea. Euskaltelek ez daukana da ilusiorik, ez behintzat duela 2-3 urtekorik. Hara: Pro Tourreko taldeek korredore kopuru minimo bat izan behar du, eta gehienezko kopuru bat. Gehienez, uste dut 28 direla. Oso oker ez banago, Euskaltelek 26 ditu. Kopuru polita da denboraldi osoari eusteko. Kontua da 26 horietatik 6 edo 7 direla zerbait irabazteko modukoak, karreraren batean lehiatzeko modukoak (Mayo, Zubeldia, Samuel Sanchez, Aitor Gonzalez, Egoi Martinez, Unai Etxebarria...). Baina kopuru hori ondo dago, eta plantilla badago, txirrindulari saiatu eta sufrituekin, "aguadore" on askorekin. Behar dutena da plangintza hobea. Esate baterako, Euskal Herriko Itzulirako Egoi Martinez omen zen ondo zegoena. Gero jausi egin zen, eta hori ez da Euskaltelen errua. Kontua da bera zela liderra, baina ez: ez zegoen ondo. Ondo daude Osa, Valverde, Di Luca, Cunego... Planifikazio kontua da. Egoi Martinezi abenduan esan izango baliote "hauxe da zure denboraldia: udaberria eta udazkena", prestaketa beste modu batekoa izango litzateke. Eta Gante-Wevelgemekin zer?, galdetuko du norbaitek. Egia da: Gante-Wevelgem moduko karrerak derrigorrez egin beharra enbajada hutsa da. Tira, ba orduan karrera horretara eraman udaberrian ondo egongo den bat, bakarra, eta beste zortzi udarako ari direnak prestatzen, eta joan daitezela errodajea egitera soilik. Ezin da hain konplikatua izan!

Denboraldi osoa bete daiteke horrela. Ezin dena da zure itzulian, dena erakutsi behar duzun itzulian, arrastaka ibili, ihesaldietan sartu ezinik eta Garate moduko mendateetan heste meharra ahotik botatzeko puntuan. Eta egoera hau konpontzeko modu bakarra zein den argi dago: garaipenak. Kontua da orain, bi hilabete pasatu ostean eta etxean barregarri geratu ostean, zaleak (arrazoiarekin edo ez) eskatuko duena da garaipen horiek Giroan eta Tourrean izatea. Eta hori bai izango dela zaila. Eta presioa handiagoa. Kazetariak ere ez dira isilik egongo. Eta zer gertatuko da Tourrean berriro egiten badute laban?

Madariagak esandako beste gauza bat, berriz, onartezina iruditzen zait talde profesional bateko manager nagusiaren ahotan: "beste talde batzuetan ez lirateke korritzen egongo edo ez lirateke profesionaletara pasatuko". Eta hori txirrindularien errua al da ba? Nork pasatu ditu profesionaletara? Nor ari da gastatzen aurrekontua, ustez balio ez duten txirrindulariak profesionaletara pasatzen? Eta benetan ez badute balio UCI Pro Tourrerako, zergatik pasatzen dituzte? Eta Madariagak baldin bazekien ez zeukala talde onik liga honetarako, zergatik jarri zuen hainbesteko interesa taldea UCI Pro Tourrean sartzeko?

Azken-azkenik, datu txiki bat: Euskal Herriko Itzulia hasi baino lehen, Pro Tourreko 20 taldeen sailkapenean, Euskaltel azkenaurreko postuan zihoan. Azkena Illes Balears zen. Illes Balearsek dagoeneko lortu ditu etapa bi eta lidergoa hiru egunez. Beraz, Itzulia amaitzerakoan, Illes Balearsek salto handia emango du aurrera, eta badakigu nor izango den azkena, lehoiaren buztana.

Pentsatzekoa zenez, esprintean erabaki zen atzoko etapa, Ortuella eta Gasteiz artekoa. Baina horrek ez du derrigorrean esan nahi emoziorik gabekoa izan zenik edo, une batean edo bestean, etapa garaipena baino zerbait gehiago egon ez zenik jokoan.

Bai: kiniela guztietan sartzen zen iheslariren bat egongo zela, eta halaxe gertatu zen. Tartean, hurrengo igandean jokatzekoa den Paris-Roubaix klasikoa gogorarazi ziguten irudiak ere ikusi ahal izan genituen. Eguneko ihesaldi nagusia boskote bat izan zen, tartean, zelan ez, Kaiku bat (Ruben Oarbeaskoa muxikarra), eta -o! Arantzazuko Ama (edo Arratekoa)- Euskaltel bat: Iker Camaño santurtziarra. Gainontzekoak, Saunier bat, Comunitat Valenciana bat (Pascual Llorente, joandako larunbatean Miguel Indurain Saria irabazitakoa) eta Rabobank bat.

Tropelarekiko 2:35 minutuko tartea lortu zuten, eta liderraren taldea martxan jarri zen apurka-apurka, gehiegizko su-festarik gabe. Horrelakoetan gertatu ohi denez, tropelak hala erabakitzen duenean harrapatzen dituzte aurrekoak, eta atzo ere bazekiten tropela izango zela helmugara helduko zena. Horretarako, baina, beltz egin beharko zuten lan, geroago alde egingo zuten izen handiagoko beste ziklista biren bila.

Aipatutako boskote horretan, Ruben Oarbeaskoa zen Osarengandik hurbilen zegoena denboran, eta tropelak erabaki zuen hobe zela kontuz ibiltzea. Kontrolatzea, bai; ihes egindakoei ihes eginda joatearen poza ematea, bai; baina hortik gora, kontuz. Izan ere, sarritan gertatu izan da ustez arriskurik gabekoa den ihesaldi batek kolpea jotzea eta, ondorioz, talde horretako txirrindulariren bat jartzea lider.

Hiru adibide ezagun

Lar urrun joan barik, horixe bera gertatu zen 2002ko Euskal Herriko Itzulian: Altsasuko etapan (gaur jokatuko denaren antzekoa, beraz), orain lider den Aitor Osa ihesaldi batean sartu zen. Etapa irabazi zuen baina, batez ere, Itzulia izan zen eskuratu zuena, ihesaldian lortutako aldeari esker.

Txirrindularitzaren historian asko izan dira ihesaldi bat egin eta, horri esker, maillot horia azken egunera arte jantzi ahal izan duten ziklistak. Oraindik ere ondo gogoratzen dugu 1990eko Espainiako Vuelta. Orduan, Seur taldeko txirrindulari italiar ezezagun batek 4:30eko aldea hartu zuen ihesaldi batean, eta lider jarri zen. Hurrengo hamahiru etapetan ere lider jarraitu zuen. Amaierara arte, beraz. Marco Giovannetti zen. Vuelta irabazi ostean ere, jendeak ez zuen aintzat hartzen, esanez hura txiripa hutsa izan zela. Baina gero ez zituen hain emaitza txarrak lortu, batez ere Giroan: beti ibiltzen zen aurretik, eta zenbait alditan zapaldu zuen Italiako karrerako podiuma.

Beste adibidea, aspaldi bateko Tourrean dugu. Duela urte batzuk, dokumental batean, ziklista izandako gizon zahar bat ikusi nuen, triste. Izena ere ez zitzaidan ezaguna egiten: Roger Walkowiak. 1956ko Tourra irabazi zuen koitaduak. Dokumentalean esaten zuen askotan pentsatzen zuela hobe ez balu Tour hura irabazi, ze, geroztik eta gaur arte, jendeak aurpegiratzen dio sufritu barik irabazi zuela, kasualitatez, meriturik gabe eta ia-ia opariz. Walkowiakek ez zuen etapa bat bera ere irabazi Tour hartan, eta, hala ere, azafaten muxuak jaso zituen Parisen. Gizona negarrez hasi zen dokumentalean. Hobe irabazi ez banu, errepikatzen zuen. Ez zuen ulertzen; eta ez zuen ulertzen jendeak zelan ez zuen ulertzen, beste edozeinek bezala sufritu zuela, ez bada gehiago. Esaten zuen berak ere igo behar izan zituela gainontzekoen mendate berberak, eta maillot hura hortzekin defendatu behar izan zuela. Eta atzera begiratzen zuen eta esaten zuen, jakinez gero jendeak ze txarto tratatuko zuen gero, ez zela ihesaldi hartan sartuko. Txirrindularitzaren handitasuna eta makurkeria.

Ihesaldi arriskutsuak

Bada, Oarbeaskoa arriskutsua zen atzo tropelarentzat, eta Illes Balears hasi zen lehenengo (Osaren taldea), eta Phonak gero, Miguel Angel Martín Perdiguerorentzat lanean, etapa esprintean erabakiko zela jakitun. Polita izan zen Phonak blokean ikustea, estetikoki esan nahi dut, maillotik politenetakoa eurena da eta. Gaur egun ez dira oso maillot politak egiten, dena esan behar bada. Ziurrenik, talde bakoitzak esponsor gehiegi ditu eta, denen koloreak sartu behar direnez, bistarako deliktiboak diren maillotak diseinatzen dira. Phonakena, berriz, erraz identifikatzeko modukoa eta kolorez erakargarria da. Erraz identifikatzearena oso gauza inportantea da gaur eguneko ziklismo telebisiboan, eta, hala ere, talde askok eta askok ez dute hori oraindik ulertu. Erraz identifikatzen dira, adibidez, Phonak, Kaiku, Euskaltel, Rabobank, Telekom eta horrelakoak. Illes Balears taldearena, adibidez, negargarria da, eta Libertyrena ere oso polita. Baina gaur egun ez dago antzinako taldeen moduko maillot ederrik. Ziklismoaren epikari buruz ari garenean, maillot ederrak etortzen zaizkit niri buruz, kolorez lisuak eta konplikaziorik gabekoak. Egunen batean horri buruz ere egin beharko dugu berba.

Baina bueltatu gaitezen atzokora.

Bat-batean traktore bat agertu zen bide erdian, ustekabean. Errepide estu batetik zihoazen, partzelaria horietako batetik, eta txirrindulariak astiro-astiro pasatu behar izan ziren haren ondotik. Kotxeak, berriz, ortuetatik sartu ziren, eta helikopterotik eman zuten ETBkoek. Ondo. Une horretan, karrera bera baino, hori zen ikusgarriagoa, eta eskertu genuen.

Kontua da aurreko boskote horretako kideak, apurka-apurka, geratuz joan zirela. Euren ordez, beste batzuk hasi ziren sartzen aurrean. Eta oso egoera polita eta ikusgarria gertatu zen: beste boskote bat sortu zen, eta bost horietatik hiru talde berekoak ziren. Txirrindularitza eskoletan irakasteko moduko egoera izan zen atzoko hori. Comunitat Valenciana taldekoak ziren hiru horiek. Beste izen garrantzitsu bat ere tartean zegoen, ordea: David Moncoutie. Gogoratzen izen horrekin? Jakina! Herenegun, Osaren aurretik La Lejanan irabazi zuena! Arriskua tropelarentzat.

Baina zelan sartu ziren talde bereko hiru txirrindulari aurrean? Bada, lehenengoa (Pascual Llorente) aurreko ihesalditik geratutakoa zen. Gero, ikusita aurreko taldetxoa desegiten hasia zela, Comunitat Valencianako beste batek egin zuen salto tropeletik, arnasa berria emateko ihesaldiari. Horrela sartu ziren bi aurrean. Eta hirugarrena? Hirugarrena agertu zen Moncoutiek tropeletik alde egin zuenean, bera atzetik irten zelako, kontrolatu nahian. Horrela, hiru ziklista, bostetik. Egoera polita sortu zuen Vicente Belda zuzendari eta txirrindulari ohiak.

Hori gutxi ez, eta bat-batean ezusteko beste gonbidatu bat agertu zen aurreko taldean: Bradley McGee. Zakilizutek esango zukeen moduan, gehiegiegi. Arriskutsuak ziren azken hori eta Moncoutie, eta gero eta gutxiago geratzen zen Gasteizko helmugara heltzeko. Denbora apur bat kendu nahi zioten Osari. Hamar kilometro baino gutxiago geratzen ziren. Sei, bost, lau. Hiru falta zirenean, tropela gain-gainean zuten, baina, ahaleginduta ere, ez zuten aurreko taldetxoa harrapatzen. Horren errudun nagusia McGee bera izan zen: taldetik tiraka eta tiraka, gurpiletik ateratzen zituen gainontzeko bostak!

Onena nagusi Gasteizen

Azken kilometroaren barruan sartuta harrapatu zuen katuak sagua, eta tropela bat eginda sartu zen Gasteizko azken etorbide luzean, ez aurretik izerdi nahikoa bota barik.

Eta esprintean, Alejandro Valverde murtziarra (Illes Balears) nagusi. Txirrindulari itzela da, etorkizun handikoa (handikoa ez, osokoa), sekulako estiloa duena eta, batez ere, pertsona ona eta apala. Ezaugarri horiekin, erraza da Valverderi buruz ondo egitea berba. Beste txirrindulari asko gogorarazten dizkigu (Perurena, azken urteetako Jalabert...), baina garrantzitsuena da bere bidea egiten ari dela, oso gaztea dela eta oso-oso ona. Atzokoa aurtengo bosgarren garaipena du, tartean Paris-Nizan ere irabazita eta hango sailkapen orokorrean bigarren geratuta.

Atzoko etapan, Giovanni Lombardi beteranoa geratu zen bigarren. Aspaldiko txirrindularia! Zer egiten zuen hain aurrean? Ezusteko ederra hartu genuen, indartsu dagoela ikusita.

Euskaldun gutxiago tropelean

Euskaldunei dagokienez, aipagarriena da Dioni Galparsorok etxera joan behar izan zuela, amigdalitisak jota. Antza, urtean lau edo bost bider izaten ditu, eta, beraz, ebakuntza egitea erabaki du. Bestetik, Libertyko Koldo Gilek ere karrera utzi du (aurtengo Murtziako Itzulia irabazi du burlatarrak). Beste bat, euskal herritarra izan ez arren, aipatzeko modukoa dena: Samuel Sanchez erretiratzea izan zen atzo Euskaltelek egin zuen ekarpena, Camañoren ihesaldiarekin batera. Azkenik, **Andreas Klöden" alemaniarrak ere hanka lurrean jarri zuen (2000ko irabazlea).

Euskaltelen egoera larria da: "Euskaltel afera" deitu beharko genioke kontu honi. Zuzendariak urduri jartzen hasi dira, eta herenegun Gorospek esan bazuen ere gauzak ondo planifikatu dituztela, atzo, Madariagak aitortu zuen ezetz: planifikazio txarra egon dela eta, gainera, talde eskasa dutela UCI Pro Tourrerako. Baditut lerro batzuk horri buruz idatzita, baina biharko utziko ditut, Madariagaren deklarazioen ostean Euskaltelek gaur zerbait egingo duelakoan, edo hori sinistu nahian. Edozelan ere, urak oso nahastuta talde laranjan. Denboraldi hasieratik bertatik hasi badira trastoak elkarri botatzen... Itxura eskasa ikusten diot kontu honi eta, Nostradamus izatera jolasteko gogo barik, uste dut aldaketaren bat etorriko dela handik edo hemendik. Edozelan ere, honi buruzko gehiago bihar.

Jokin Ormaetxea gogoan

La Lejanan Osak lortu ez zuena, garaipena Ormaetxeari eta haren gurasoei eskaintzea, Valverdek egin zuen atzo. Pertsona oso-osoa da murtziarra, eta detaile hori izan zuen.

Aitor Osak lider jarraitzen du, eta lidergoa mantentzeko lanean Valverderen laguntza izango du, gainera. Atzoko txapeldunak aitortu zuen Osa dela Illes Balears taldeko indartsuena, eta itziartarrari laguntzeko dagoela bera. Gero, Alejandrok Aitorri esan zion biharko etapako goizeko sektorean (Arantzazun amaitzen dena) segundo batzuk hartu beharko lituzkeela, arrastian arazo gutxiago izateko erlojuaren kontrakoan. Izan ere, arratsalderako, Julich eta Rogers ari dira agertzen faborito nagusi legez, eta denok dakigu 9 kilometroko erlojuaren kontrako batek min handiagoa egin dezakeela 150 kilometroko lau etapak baino. Horregatik, momentuz Julich eta Rogers hortxe daude, aurrean baina ezkutuan, 20 segundora biak.

Gaurko etapa

Aurrerago, arriskutsu asko. Lar aurrean, egia esan. Areriorik nagusienak 2 segundora ditu Osak. Oso kontuz ibili beharko du bihar, baina oso adi gaurko etapan ere. Izan ere, Gasteiztik Altsasura doazen 167 kilometroak gorabeheratsuak dira. Batez ere azken 20 kilometroetan oso ondo kontrolatu behar da etapa. Azken tarte horretan, La Cadena mendatea igo beharko dute, eta gero errepideak apur bat gorantz joko du. Ihesaldiak egongo dira, hori seguru. Horrelako etapetan, normalena taldetxo bat heltzea izaten da, tropelaren oniritziarekin edo barik.

Edozelan ere, ustez lasaia izan behar zuen atzoko etapan horrelako emozioa bizi izan bagenuen, zer ez ote da gertatuko gaur? Auskalo. Bien bitartean, begi guztiak biharko goizeko etapara begira daude. Zer esanik ez arratsaldekora.

Eta adi: beste protagonista bat ere agertuko omen da bihar. Eguraldia. Eguraldi makurra. Noren alde izango ote da hori? Esperantzarik ez dugu galduko: Aitor Osak gustuko omen du besteei gustatzen ez zaien eguraldia...

Nahia eta ezina, hori izaten da, sarritan, txirrindularitzaren ezaugarrietako bat. Atzo, nahi, Aitor Osak nahi zuen. Ahal ere, ahal zuen. Indarrez topera dago itziartarra, baina bera baino azeriago ibili zen David Moncoutie frantziarra. Duela bost urte helmuga berean Di Lucarekin gertatu zitzaion bezala, oraingoan Cofidis taldeko ziklistarekin gertatu zitzaion. Anekdota zaleak ere bagarenez, esan dezagun Moncoutie hau dela iazko Tourrean Egoi Martinezi azken pedal-kolpean Figeaceko etapa kendu ziona. Baina hori baino zertxobait gehiago ere bada: Osaren antzera, txirrindulari saiatua, indartsua eta zenbait etapa ere badituena bere palmaresean. Tartean, Tourreko hura eta Dauphineko beste bat. Igotzailea, atzo ondo ikusi zenez, eta erlojupekoan ere ez dena albo batean uztekoa.

Polita izan zen atzoko etapa ere. Hasieratik, hiru ziklistak egin zuten ihes: Jon Bru beratarrak, Andoni Aranaga azpeitiarrak eta Bingen Fernandez bermeotarrak. Kaiku bi eta Cofidis bat. Bistan denez, bai Kaikuk eta bai Cofidisek hasieratik zuten agendan etapa hau apuntatuta, gero Kaikuko Ricardo Serranok ere ahalegina egingo baitzuen Zugaztietan gora, eta Cofidiseko Moncoutiek zer esanik ez. Gero, bizikleta gainean estilo ederra darabilen Bru bakarrik geratu zen buruan, baina laster harrapatu zuen tropelak.

Kaiku taldearen ahalegina benetan eskertzekoa ari da izaten. Herenegun Ricardo Serranoren erakustaldia ikusi bagenuen Garaten gora, atzo Zugaztietan gora saiatu zen, indartsu berriz ere. Bru eta Aranagaren ahalegina ere polita izan zen, eta, gutxienez, tropeleko maillotik ikusgarriena (koloreagatik diot, ez politena delako) ondo agertu zen behin eta berriro. Aranaga da, hain zuzen ere, sortu berria den talde honen garaipen bakarra duen txirrindularia, Valentziako Itzulian lortutakoa.

Ahalegina eskertzekoa dela diot, ze, karrerari mugimendua eta bizitasuna emateaz gain, kaikutarrak Espainiako Vueltako gonbidapen-txartelik gabe daude, eta horren bila ari dira. UCI Pro-Tourren kontuetako bat da hori: sailkapen horretan sartuta ez dauden talde (eta lasterketa) txikiek bereak eta bi egin behar dituztela duintasunez iraun ahal izateko. Eta, azken batean, Kaiku moduko talde baten aspirazioak Espainiako Vueltan parte hartzeraino heltzen dira, ez gehiago. Vueltan ez sartzea, berriz, pena izango litzateke: denok dakigu esponsor batek ze erabaki har dezakeen bere taldea ez bada Espainiako erakusleihorik handienean (behintzat luzeenean) sartzen.

Azken igoera bizia

Oso karrera arina izan zen: batez beste, orduko 42 kilometrotik gora egin zuten. Gogorra, beraz. Hori argi ikusi zen Zugaztietako eta, batez ere, La Lejanako azken igoeran. Ezagutzen ez duzuenontzat, Zugaztieta gaztelaniazko La Arboleda da, Trapagaran baino gorago dagoen meatzarien herrixka bat, bisitatzeko modukoa. Hara joan, eta duela mende batean gaudela ematen du. Xarma handia dauka herritxo horrek eta bere inguruak (xarma handiagoa zuen golf zelaia egin zuten arte). Baina ez gaitezen enroilatu. Kontua da, Zugaztietara heltzerakoan, ezkerretik hartuta, beste maldatxo bat dagoela, laburra, 600-700 metro ingurukoa. Baina laburretik duena gogorretik ere badu. Malda hori da La Lejana, eta hantxe zegoen helmuga.

Bada, Zugaztietako igoera hasi zenean, Rabobank taldea jarri zen tiratzen, karrera arinagoa eta, beraz, gogorragoa egiten. Rabobankek Menchov eta Boogerd ditu bere ziklisten artean, eta, duda barik, horien alde eta etsaien kontra egiteko jarri ziren indarrez tiraka. Gero ikusiko zen hori horrela zela, ze Menchov, iazko irabazlea, zazpigarren sartu zen helmugan, Moncoutierengandik 8 segundora. Boogerd ere bederatzigarren, 13 segundora.

Baina Rabobankeko beste txirrindulari batek (ezezaguna niretzat) jo zuen erasoa: Pieter Weening zen, atzo 24 urte bete zituen gaztea. Eta, isil-isilka, herenegun ere, Zarauzko helmugan, 42 aukeratuen artean sartu zena!

Weeningen atzetik, gero, Ricardo Serrano irten zen, lehenxeago salto egin zuen Heras atzean utzita. Atzokoan ez zitzaion katerik irten, baina arerio gogorrak topatu zituen. Izan ere, laster agertuko ziren Osa eta Moncoutie, minutu batzuk geroago La Lejanan egingo zuten buruz burukorako prest.

Weening bera izan zen La Lejanako magalera heldu zen lehenengoa. Heldu eta bertan geratu, hala ere: ziurrenik, Weeningek ez zuen espero halako maldarik topatzea, eta Rabobankekoa lurrean iltzatuta bezala geratu zen, aurrera egin ezinda eta balantzaka. La Lejanako bidea ze estua den kontuan izanda, arriskutsu samarrak ere izan ziren Weeningen balantzak, ze txirrindulari batzuk, unetxo batez, hura aurreratu ezinda geratu ziren.

Eskaintza gosez

Orduan, Aitor Osak jo zuen kolpea, eta atzetik David Moncoutie irten zen. Biak bakarrik geratu ziren, duela bost urte bezala, baina atzerritarra aldatuta: orduan Di Luca italiarra, orain Moncoutie frantziarra. Osaren buruan, gogo bakarra: berriro bigarren ez geratzea. Irabazi nahi zuen, garaipena Jokin Ormaetxea zenari eskaintzeko.

Jokin Ormaetxea txirrindulari azkoitiarra (Paternina) negu honetan hil da, Txitxarroko denboraldi-amaierako jaiaren ostean, etxerako bidean kotxearekin istripua izan zuenean. Osa anaiak Itziarkoak direnez, Txitxarro ondokoak beraz, Ormaetxeari eta Joseba Albizuri esan zieten euren etxean geratzeko lotan, baina azkenean kotxea hartu zuten. Gero, istripua.

Atzo, garaipena Ormaetxeari eman nahi zion. Hori zeukan buruan. Hori ez zen guztia porrota zen. Egun batzuk lehenago, Aitor Osak esan zuen Valverderi laguntzeko zegoela Itzuli honetan, baina bazeukan beste asmo bat ere, kiroletik harago zihoana eta gizatasuneraino heltzen zena. Garaipena lortzea baino, atzo, Osaren nahia garaipen hori eskaintzea zen.

Ez zuen lortu. Hasieran Moncoutie Osaren aurretik joan bazen ere, Osak aurrea hartu zion eta frantziarrak, azti, itziartarraren gurpilari eutsi zion, lasaiago. Azken metroetan, beraz, Moncoutiek aski izan zuen pedal-kolpe gutxi batzuk ematea, gipuzkoarrari garaipena kentzeko. Osa lider jarri zen, baina garaipenak berriro egin zion ihes, duela bost urte bezala.

Gero, Osak deklarazioak egin zituen ETBn. Belarrientzako gozatua da hari euskaraz entzutea, gazteleraz entzutea zigorra den bezala. Triste zegoen, ezin izan ziolako garaipena eskaini Ormaetxeari. Telebistako esatariak gogorarazi zion lider jarri zela, eta Osak argi esan zuen: "bai, baina lider jartzea... Hemen irabazteak baino ez du balio. Tira, gutxienez Ormaetxeari mallo bat emateko gauza izango naiz".

Lider jarri da, beraz. Atzo esan genuen Osak merezi zuela zerbait lortzea karrera honetan. Orain, kontua da gai izango ote den maillot horiari eusten. Eta erantzuna ezezkoa dela dirudi, kontuan izanda azken etapako erlojuaren kontrakoan Aitor ez dela hain ondo moldatuko. Gainera, sailkapenari begiratuta, hortxe daude Di Luca 2 segundora, Halgand 2 segundora, Rebellin 2 segundora eta Cunego 5 segundora, lehenengoak baino ez aipatzearren. Hala ere, Osaren alde, esan beharko da Valverde 20 segundora duela eta, beraz, orain Osa izan daitekeela Illes Balears taldeko liderra, Eusebio Unzue zuzendariak nahi badu. Zail, oso zail izango du, hori bai.

Izan ere, Valverde eta 20 segundora dauden beste txirrindulari ugari gai dira erlojuaren kontrakoan diferentzia hori jateko, eta akaso biharko etapan edo ostiraleko goizekoan ere saiatuko dira segundoak kentzen. Hain zuzen ere, Valverdez gain, Julich ere 20 segundora dago, eta Pereiro, Beltran, Rogers... Apur bat hurbilago, berriz, Contador, Frigo...

Etsai asko kanpoan geratu dira, baina oraindik badaude oilar batzuk ozen kantatzeko prest.

Euskaltelen showa

Euskalteli dagokionez, helmugara heltzen lehenengoa Haimar Zubeldia izan zen, 40 segundora... Sailkapen nagusian ere, Zubeldia bera da mugikorren taldeko lehenengoa ("mugikorren taldea" diot esponsorragatik, ez txirrindulariak asko mugitzen direlako), eta minutu batera dago!

Euskaldunei dagokienez, Osaz gain, ezin ahaztu David Etxebarria. Ondo dago, eta talde aldaketak (Euskalteletik Libertyra) on egin diola dirudi: hamaseigarren dago sailkapen nagusian, Osarengandik 20 segundora.

Bestetik, Euskaltelek ez dauka suerterik: Egoi Martinez, aurrean egon behar zuenetako bat, etxera joan behar izan da, atzo Crédit Agrícole taldeko ziklista batek botatako janari-poltsarekin trabatu eta lurrera jausterakoan. Hasieran klabikula apurtuta-edo izango zuela esan zen, baina, antza, kolpea baino ez zen izan.

Gaurko etapa

Gaur, txirrindulariak Ortuellatik Gasteizera joango dira. Etapak ez luke inongo sorpresarik eman behar, eta, ondo bidean, sprinta izango dugu talde handian eta, asko jota, bi edo hiru txirrindulariren ihesalditxoa aurretik.

Tartean, Barrerilla eta Zaldiaran igo beharko dute, azken hori birritan. Zaldiarango azken igoera helmugatik 10 bat kilometrora dago.