Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Amatiño / Aukeran, hobe Fernández euskalduna Atxaga erdalduna baino

Aukeran, hobe Fernández euskalduna Atxaga erdalduna baino

Amatiño 2014/05/13 23:50
ETB2ren ’60 Minutos’ programak entzule-marka hautsi du, bart, “8 apellidos vascos” filmaren gaineko saioaz. Bistan da nahi besterako ematen duela zorioneko pelikulak. Eta, bide batez, horra non makinatxo batek ekin berri dion zenbatzeari zortzi euskal abizenen jabe ote den ala ez. Baina… zeintzuk dira euskal abizenak eta zeintzuk, ez? Marra bereizgarria horren nabarmena al da?
Aukeran, hobe Fernández euskalduna Atxaga erdalduna baino

Donostia, 1953

Urrutiegi joan beharrik gabe ere, barteko programan bertan esatariak garbi asko bota zuen García erdal abizena dela; eta Andoni Agirregomezkorta aktoreak, berriz, zalantzan jarri zuen (bere bigarren) Muñoz deitura euskalduna ote den. Baina, nork esan du García gaztelaniazko deitura denik eta, Muñoa euskalduna bada, zergatik da Muñoz gaztelarra? Non dago mugarria Peru, Perez eta Perurenaren artean? Non, Lope, Lopez, Loperena eta Lopetegiren artean? Edo Lope, Txope, Txoperena eta Txopitearen artean?

Koldo Mitxelenari jaramonik egingo badiogu. Consideramos que un apellido es vasco por el simple hecho de que alguno de sus componentes lo sea, o incluso simplemente porque lo sea la forma en que están compuestos”. Baita salamankariak adibidea jarri ere: “”Ripalda es para mí tan vasco por sus particularidades fonéticas –aunque tanto ripa como alta sean completamente latinos— como puedan serlo Arrieta o Sagardia” (Apellidos Vascos. Biblioteca Vascongada de los Amigos del Pais. San Sebastián, 1953).

Gauzak ez dira beti diruditen bezain bakunak. Jenderik gehienak erdalduntzat jotzen ditu Velasco, Jiménez eta García abizenak, jatorriz euskaldunak izan arren. Eta euskaldun peto-petotzat, aldiz, Arzak, Bikandi eta Mendikute, jatorriz, behintzat, erdaldunak izan arren.

Dena den, nire belaunaldikook maisu izan genuen Mikel Atxaga Fernández kazetariak esan ohi zuenez: “Aukeran, hobe Fernandez euskalduna Atxaga erdalduna baino”.

jaime
jaime dio:
2014/05/14 20:45
Orain dela urte mordotxoa, Henrike Knörrek, Euskaltzaindiaren lehendakariordea izan zenak, e-mail interesgarria bidali zidan García, Jimenez eta López abizenei buruz.
Hona hemen zioena:
Jimeno, Jimena, Jimenez: jatorriz Semeno, Semeño = seme txikia, familiako seme gazteena.
García: jatorriz Gartzea. Nafarroako euskalkian tipikoa da “r” bat tartekatzea hainbat hitzetan: bertze, bortz, gartze eta abar. Gurean: beste, bost, gazte direnak.
Lopez: jatorriz Otsoa. Antza denez, euskal mertzenario asko zegoen erromatar gudalostean bai eta Zesarren bizkartzainen artean ere, Otsoa abizena guztiz arrunta zelarik, hortik abizenaren latinizazioa: Lupus, Lope, Lopez.
Iruzkina gehitu

Erantzuna formulario hau betez utzi dezakezu. Formatua testu arruntarena da. Web eta e-posta helbideak automatikoki klikagarri agertuko dira.

Galdera: Zenbat dira hogei ken bi? (idatzi zenbakiz)
Erantzuna:
Aurkezpena

Amatiño

Luis Aranberri Mendizabal