Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Amatiño / XVI. mendeko euskal izenak

XVI. mendeko euskal izenak

amat 2007/08/05 12:30
Liburu zaharren artean arakatzen aurkitu dut “"Irala. Documentos relativos al gobernador Domingo Martínez de Irala"” (Madrid, 1932), non Valle Lersundik eta Lafuente Machain ikerleek aztertzen duten XVI. mendean Rio de la Platako (Argentina) gobernadorea izan zen bergararraren berri.

Beti pentsatu izan dut Txomin eta horrelako izenak XIX. mendeko beserritarren artekoak baino ez zirela baina horra non Martínez de Irala bera ere Chomin izan zen gaztetan eta bere bost anai-arrebak, berriz, Perico, Chariaco, Chari, Chomen eta Charingo.

Haritik tiratu eta Valle Lersundik frogatu du XVI. mendean tx (ch) hizkia txikigarritzat erabiltzen zela umeen artean, eta bost mende geroago gurean irauten duten Txanton (Antontxu), Matxin (Martintxo) eta Txatalin (Katalintxo) orduko lekuko direla oraindik. Orduan, tx (ch) hizkia, amaieran ezezik, hitzen hasieran eta erdian ere erabiltzen zen.

Hasierakoen adibide dira Txandres (Andrestxo), Txango (Juantxo), Txaria (Maritxo), Txarin (Marinatxo), Txana (Anatxo), Txaxi (Graziatxo), Txadalen (Madalentxo), Txartin (Martintxo), Txekolas (Nikolastxo) Txelena (Elenatxo), Txosan (Osanatxo), Txomin (Domingotxo), Txomen (Domenjatxo) etab. Erdikoen lekuko Antxon (Antontxu), Matxin (Martintxo), Matxalen (Madalentxo) eta Mitxel (Mikeltxo); eta amaierakoena, berriz, Enekotx, Mariatxo eta Perutxo. Baita inoiz, birritan, hasieran zein amaieran: Txariako (Maritxutxo) eta Txaringo (Marinatxutxo).

Segurutik  honek guztiak ezer gutxi balio du Iker, Malen, Urko eta Nahia modan dauden garai honetan, baina garbi gera bedi behintzat, Joxemari, Joxantonio, Maiñaxi eta Mariapitta baino euskal izen zaharragorik ere izan dela.

etiketak:
Iruzkina gehitu

Erantzuna formulario hau betez utzi dezakezu. Formatua testu arruntarena da. Web eta e-posta helbideak automatikoki klikagarri agertuko dira.

Galdera: Zenbat dira hiru ken lau (idatzi zenbakiz) ?
Erantzuna:
Aurkezpena

Amatiño

Luis Aranberri Mendizabal