Kalamuatik Txargainera

Gaur goizean erresumindu egin naute! Etxera joan eta nire ernegazio osoa metraileta-mezuetan jaurti dut twitterren. Hemen idatziko dudana, bertan idatzitakoaren kopia eta moldaketa da, abisatuta zaudete!

Iberdrolak, La Caixak eta Lan Ministerioak jarri naute honela. Honekin ere pista bat eman dizuet nondik nora doan nire haserrea.

Goizean La Caixara joan naiz 29 €-ko sarrera egitera. Ilaran egon ostean, esan dit horrelakoak astelehenetik ostegunera 8,30etatik 10,30etara egin behar direla. Eta 11k zirenez € 2 kobratuko zizkidatela!!! Ezetz esan diot, jakina! Konturik badudan galdetu dit eta nik ezetz. Orduan, nire bankura joateko esan dit. Baina han ere transferentzia denez, kobratu egingo didate! Dirua sartu behar dut eta kobratu behar didate? Zoratuta daude. Gogoa eman dit kontua zabaldu, traspasoa egin eta gero kontua itxi! Baina jende larregi zegoen ilaran!

Gainera, La Caixako bulegoa Castilla La Mantxakoa izan zitekeen: dena gaztelania hutsean! Kartel bi baino ez zauden elebidun! Katalanek sentsibilitate handiagoa izango zutela uste nuen. Eta DV baino ez! Bihoaz pikotara, lapur zikin madarikatuak!!! Lehen gogo gutxi nuen bertan kontau izateko, eta orain minus 100!

Txarrena da Kerobiaren Supernova erosteko zela La Caixako ingresoa! Sentitzen dut, nik ez dut kolaboratuko!

Gero, etxean geundela armairua jartzen, Iberdrolako morroi bat etorri zait: faktura erakusteko ea deskontua tokatzen zitzaidan! Deskontua tokatu? Ez dakite beraiek nori dagokion zer? Gasaren faktura ere nahi zuen, nahiz eta eurekin ez dudan! Fakturak aurkitzeko? Beraiek ez dituzte, ala? Ez! Etxean sekulako nahas-mahasa geneukan armairu bat konpontzen ari ginelako. Esan diot hori dena, hankaz gora zegoela (ikusi egiten zen atetik) Baina ez zitzaion inporta, berak ekin eta ekin, fakturak ateratzeko! Esan diot ea ez zuen ikusten ze etxealde neukan! Eta entzun ere ez! Bai, zera! Gezurretan ere harrapatu dut kontatu didan kontu batekin. Komunitatea kexatu dela esan dit, eta handik denboratxo batera, bera lankide bat ondoko hiru atari gorago ikusi dut!

Azkenean, nik galduko duela esan dit. Galduko dut! Eta zer!! Hemendik egiten duten deskontua bestetik kentzen dute, barren! Elektrikak, oligopolio nazkagarri eta zikin hori! Lapurrak ber bi! Higuingarri halakoak!

Ilobarekin nengoen kontu biak gertatutakoan. Azaldu diot lapur hutsak direla. Iloba koitaduak galdetu dit ea zergatik diren lapurrak! Gizajoak ba ote daki zer den lapurtzea? Ea zergatik egiten duten hori ere esan dit. Nola esplikatu?

Eta azkena, errekaduak egin eta buzoiko gutunak hartu ditudanean: Ministerio de Trabajok lan-bizitza ez dit, ba, bidali? Eskatu barik! 6 orri alde bakar batetik, kuatrikomian, paper potoloz! Zenbat balio ote duen denoi bidaltzeak! Gero murrizketak egin behar direla? Orduan, zer dela eta gutuna? Ez dagoela dirurik? Gastu alfer horrekin ziur norbaitek ederki irabaziko duela! Murrizketak, bai, baina euren samaren alturan! Gillotina!

Nazka, higuina, enpagua, narda, antojua,… sortzen didate! Eta gure posibilitateen gainetik bizi izan garela! Bai, zera! Eurek, madarikatuok izan dira gure posibilitateetatik gaindi xahutu dutenak, zerriok!

C'est fini! Sentitzen dut, baina dena batera gertatu zait, ordu baten buruan! Ez dakit nola oraindik ez dugun zer edo zer egin! Haluzinatuta nago gure pasibotasunarekin. Horrela egiten digute kaka burutik behera!

Etxera itzultzean, burua eta animoa pozik sentiarazten duen oreka, betetasunean, jasotako musu eta besarkadengatik, irudi batek hautsi lezake. Irudi hutsak, berri ezdeusak, esperotakoak –gainera– apurtzen digu denbora luzea lortzea kostatu zaigun baretasuna, heldutasuna, betetasuna.

Bat-batean, lortutako oreka, indartsua zela uste genuena, desagertu egiten zaigu. Granitozkoa ez, agian; baina arbelezkoa gutxienez bazela pentsatzen genuena, kare-harrizkoa da, uraz erraz desegiteko modukoa. Edozein kolperekin deuseztatzeko egokiagoa. Singlea, arina, ahula.

Konturatu zerrendan ez garela lehenbizikoak, mundua aurrera doala, eta gu betiko bazterrean gaudela, ikusle bihurtuta, txalo egiteko baino ez gaituztela gonbidatu, ez jokatzeko edo parte hartzeko. Bizitza albotik pasatzen zaigula, keinu maltzurra eginda, agur, agur!

Etxera itzuli eta barnean hutsa, zuloa, ezereza.

Berandutxo nabil, askotan moduan, baina ezin nire kolkorako laga azokaren edizio honek sortu dizkidan hausnarketak. Azken urteotan beti itzuli naiz Durangotik inpresio antzekoarekin eta hainbat zalantzarekin. Aurten, baina, beste zerbait ikusi diot.

Durangokoa espejismoa iruditzen zait beti. Urteko lana eta esfortzua, garbitu eta denon bistan jartzea lau egunetan. Gune gotorra, adierazteko euskal kultura existitzen dela, komunikabide ia gehienetan egunero ez duen espazioa egiteko. Hori lortzen da. Baina dakigunez, ispilatzeak basamortuan sortzen dira, eta gure kulturak gehiago du desertuz, basoz baino. Gaur Andoni Tolosa Morauk azoka Oasia zela zioen Garan. Ados nago berarekin.

Obsesio moduko bat ere badut azokarekin; izan ere, gutxienez beste pare bat post ere idatzi izan ditut. Hainbat kontu kezkatzen naute, batez ere gaztelaniazko produktuena. Betiko eztabaida, baina nire ustez oraindik planteatu ez dena ganoraz.

Baina, aurtengo edizioan beste kontu asko ere bururatu zaizkit. Alde batetik, aldaketa datorrela, nik hori sumatu nuen. Agian, mundu editorialak aldaketa dakarrelako, igual zuzendari berria dagoelako, edo bidegurutzean gaudelako arlo guztietan.

Liburu eta disko kontua bajatuta ikusi nuen, erakusmahai gutxiago, "inpaktuzko" nobedade guxtirekin (ez dakit beharrezkoak diren ere, baina beste batzuetan izaten dira). Bestalde, beste arlo batzuetara zabaltzen dabilela iruditu zait. Nire inpresioa baino ez da: gune paralelo asko, euskal kulturaren irudi anitzago, osotuago eta kaleidoskopikoagoa emateko. Hori Kabi@ eta Irudienea espazio berrietan nabaritu da, Ahotsenea eta Umeen txokoarekin batera etenbako programazioan (ikaragarria horrelako egitaraua osatzea!). Eta ezin ahaztu azokako telebista, asmakizun ona!

Zer edo zer indartsua bihurtu dala esango nuke euskal kultura osorako. Eta hortxe etorkizun oparoa ikusten diot. Inpass batetik irten duela uste dut, eta aukeratutako bidea ona dala. Oso gustuko!

Hau da aurtengoak laga didan aho-gustua. Betiko kontuak ahaztu barik, jakina (gaztelaniazko produktuak, kulturaren negozioa, merkantilismoa,…). Horrela bizi izan dut nik eta horrela sentitu!

Zeuek zelan ikusten duzue?

Pasa den astean ile-apaindegira joan nintzen. Beharra nuen, zegoeneko flekilloa sudur puntaraino ailegatzen zitzaidan; eta, gainera, ile zuriak gero eta ugariago jaiotzen zaizkit, zoritxarrez. Benetako premia neukan, beraz. Baina beti ibiltzen naiz berdin: astirik hartu ezinda, eta gero txanda hartzea ahaztuta.

Horrela esanda, badirudi ez dudala atsegin pelukeriara joatea. Ez, horratik, guztiz kontrakoa! Ezin dudalako, bestela astero joango nintzateke. Ezin da, baina. Alde batetik, astia behar delako horretarako; eta bestetik, dirua; izan ere, ez da kontu merkea ilearena.

Horregatik ez dut ulertzen ile-apaindegira joatea gustatzen ez zaion jendea, sinestezina iruditzen zait, nire ustez plazer hutsa baita. Niretako astia, mundu paralelo batean egoteko, pentsatu barik, laztanak eta masajeak jasotzen. Sentsazioen leku atsegingarrian.

Horrela sentitu nintzen aurrekoan. Bertara iritsi eta besaulki erosoan eserarazi ninduten. Horrekin batera betaurrekoan kendu. Egia esatera, behin antiojoak kenduta, miopeok erraz dugu mundu paralelora bidaiatzea, gure baitan murgiltzea. Mundu erreala lausotzen zaigu eta beste zerbait dela pentsa genezake.

Orduan hasten da benetako plazera: metxak egin eta ilea zilar-paperez beteta badut ere, gustura nago (agian ez dudalako ganoraz ikusten), berotzeko gailu bat jarri didate, ez lehorgailua, ez. berogailu moduko batzuk, epeltasuna zabaltzen dutenak.

Estetizista hurreratu eta ea atzazalak egitea nahi dudan galdetu dit. Nik, baietz. Gutxitan egin didate manikura, baina plazer txiki eta zoragarri horietako bat da. Imajina zenezakete? Ni besaulkian jesarrita eroso, estetizista, beherago eskuetan eta atzazaletan zirkulutan krema igurzten, azal hilak kentzen, … Itzela! Ingalaterrako erregina baino boteretsuagoa sentitzen naiz, denak nire atseginaren  bila dabiltzalako!

Ondoren, ilea garbitzera. Uff! Ikaragarria, ura nire gustuko tenperaturan, xaboiaz masaje txiki bat… beti iritzi diot plazera norbaitek burua garbitzeari, eta birritan garbitu didatenez, zer gehiago eska nezake?

Gero, tintea. Pausu hau ez da bereziki gozagarria, baina banabil pentsatzen ile-lehorgailuan sartuko nautela (bai kaskodun horretan) eta aurretiaz nabil disfrutatzen izango dudan plazeraz. Izan ere, pentsatzen nabil horrelako bat erosi eta etxeko egongelan jartzea, estresatuta nagoenean, bertan sartu eta munduaz deskonektatzeko, laino burrunbatsu horretan murgildu eta materia bako planeta paralelo epel horretan flotatu izpiritu hutsezkoa banintz bezala,: brrrrrrrrrrr…………Ommmm!!!!  Esperientzia mistikoa, berba baten esanda. Gainera, fribolitatearen maila gorenera iritsi naiz: Hola! aldizkariaren zenbaki bi ondoan! Zer gehiago eska nezake? Entzefalograma laurako azken ukitua! Julio Jose Iglesiasen ezkontzaren argazkiak ikusi eta konturatu Isabel Preyslerrek eta alaba nagusia Chabelyk eta dutela elkarren ondoan argazkirik ateratzen amak alaba dirudielako, edo familia horretan zimur hitza ez dela existitzen, edo Holakoek zein gaizki erabiltzen duten photoshopa konprobatu… Zerua da! Deskonektatzea, mundu hutsal batean jaustea, lastaira bigun eta arol batean etzatea… Errealitatea, krisia, lana, familia, arazoak,… ile-lehorgailuaren bestaldean geratzen dira, pizten den bakoitzean!

Azkenik, galaxia miragarri horretatik atera ninduten, jakina! Orduan, berriro ere etorri zen ile garbiketa! Berriro ere gozatua! Amaitzeko, ilea moztu, orraztu eta lehortu eskuko ile-lehorgailuaz. Hori arruntagoa da, baina beti izan dut gustuko.

Hori bai, beti etortzen da ordaintzeko unea. Garestia da, baina ez zitzaidan inporta izan, benetan: ederrago eta ordu ordu atsegingarri batzuk pasatuta, gustura ordaintzen da. Poltsiko arinagoekin irteten gara, baita gogoarekin ere! Merezi du!

Ile-apaintzaileek barre egiten didate. Normala! Nik beste gutxik gozatzen dutela ile-apaindegian, diote. Horregatik ezin dut ulertu Thyssen baronesa bezalako jendea existitzea: diruz josita egon eta bera orrazten da, inoiz ez da ile-apaindegira joaten. Jakina, igartzen zaio… Duen diruaz, bere lekuan, astean birritan joango nintzateke! Zein txarto dagoen banatuta mundua, ai!

http://barretartia.com/2012/11/29/ile-apaindegian/

Astea honetan aspaldiko ezagun batzuen berri izan dut. Internet bidez, eta sareak dauzkan bide bihur horietatik, ziber-lagun batek aspaldiko lagun batzuen berri eman zidan, eta ikusiz gero eskumuinak emateko nik esan. Hark, ondo bete zuen lana, eta goraintziak ekarri dizkit bueltan.

Poztasun handia eman dit mezulariak, berak ere ez daki zelakoa. Irribarrea ahoan eta bihotza pozez beteta laga ninduen errekaduak. Aspaldiko lagunak, aspaldian une ederrak konpartitutakoak. Egun horiek ez dabiltza egunero neure buruan, baina bai lantzean-lantzean etortzen zaizkit, beti zer edo zerk gogorarazita. Oroitzapen txikiak eta politak dauzkat gordeta, buruaren zirrikitu batean, oroimen onen eta maitatuenen artean.

Lagun horietako bat asko maite nuen, maite dut. Berak ez daki, askotan gertatzen den moduan. Kide zaharrak maite diren moduan, kariñoz eta nostalgiaz, pasio barik, sexu barik. Izan ere, nire bihotzeko okupetako bat da. Harrituko litzateke, baina hala da, nik eskatu barik, hala sortuta.

Momentu eder horiek beti gogoratuko ditu, baina akordutik joango balitzaizkit ere, inoiz ez nuke ahaztuko eman zidan besarkada. Berak ahaztua izango duena, baina nik une horretan behar nuena eta indarra eman zidana.

Besarkada batzuk betiko geratzen zaizkigu iltzatuta memorian. Eta askok kontrakoa prentsatzen badute ere, ez dira izaten amak gaixorik geundenean emandakoa, edo aitak berri on hura jakindakoan eskainitakoa, edo lehenengoko musuaren ostean jaso genuena. Ezta umetxo kuttun horrek (seme, alaba, biloba, iloba,…) babes bila eskatu ziguna ere. Askotan, lagun eta gertukoen eskutik dator, besoak zabal-zabalik eskaini dizkigute gehien behar genuen mementoan, anparo gose geundela, arimaren kontsolagarri. Hor zeuden besook, gu gerizatzeko; lauskitu eta, indar horrekin, bihotza altxatu.

Ez ditut inoiz ahaztuko. Hainbeste ere ez dira izan. Espero dut, desio dizuet, horrelako une kritikoetan besarkada beroa, tinkoa eta abegikorra izatea. Bihotzez.

Post scriptum: Interneten Barack eta Michelle Obamaren besarkadaren argazkia ikusi dut, eta post honi ondo zetorkiola iritzita, jarri dut!

Biterik Jose Ignacio zekan izena, baiña denok Biteri esaten gentsan. Aittan laguna bazan be, udalekuetan ezagutu neban hobeto, mantenuan ibiltzen zalako, asteburuetan. Orduan, gure aittan laguna izatiaz gaiñ, geure lagun be bihurtu zan. Babesle haundixa, gero demostrau zeban moduan.

Gizon txikixa gorputzez, irribarria ahuan. Holan ezagutu neban nik eta oin gitxi, azkenezkoz ikusi nebanian be, halaxe. Beti eukan zeozer esateko, Leireeee!! besterik ez bazan be.

Esandako moduan Goñin ezagutu genduan hobeto, eta esan biharra dakat gaztion berbia entzun egitten ebala (orduan gaztiak giñan artian!). Belaunaldi bat baiño gehixago dabillenian zeozertan, sarri gertatzen da naguxiak ez detsela jaramon haundirik egitten gaztetxuak esandakuari. Bera, baiña, kontrakua zan.

Demostrau bihar ebanian, demostrau eban bere erara: zarata askorik barik baiña babesa emoten. Harrezkero, gu guztion bihotzian toki bat egin eban. Portau zan!

Ordutik, persona espeziala izan zan guretako. Kariño handixa netsan hartuta. Azkenekoz makal egon ostian, kalian ikusi eta egunetik egunera hobeto eguala jakitziak poztu egitten ninduan. Sarri ikusten neban errondia egittera zoiala, beti oso ondo orraztuta…

Aitta izan dot akorduan, ezin ebitau! Izan be, Biteri ez ezik beste lagun bat be hilda aste honetan. Zer egingo detsagu, ba?

Gugan bego, Biteri! Eta besarkada estuena Mireia, Garazi eta Amaiurreri.

Umetako oroitzapenei soinu banda jarri beharko banie, irratiaren doinua izango luke. Izan ere, gure etxean beti egon izan da irratia piztuta, goizean goiz, zein eguerdi-arratsaldean. Batez ere sukaldean. Ez telebistarik ez zegoelako (nirekin batera sartu omen zen etxean), ohitura hori izan dugulako beti.

Independizatu nintzenean ere, pisu hartara eroan nuen gailu elektriko bakarra transistore bat izan zen, zoratu eta azkenerako Arrate irratia baino sintonizatzen ez zuena! Gero, opari izugarria jaso nuen: musika katea. Bertan, musika ere entzun arren, irratiak ordu luzez egiten zuen behar; izan ere, jaiki bezain laster irratia pizten nuen, eta pizten dut pisu honetan eta musika-kate berean.

Hori egiten baitut: esnagailua jotakoan, irratia entxufatu, argia piztu aurretik. Jakina, honek batzuetan arazoak baino ez dizkit ematen; izan ere, pi-pi-pi horrek berriro jo artean, irratiko albistegia entzunez erdi-lokartu egiten naiz, eta berriak ametsetan sartu eta, askotan, ez dut jakiten benetan entzun dudan edota ametsa izan den. Edo bien nahastea!

Irratia nirekin oso lotuta ikusten dut. Zer esanik ez, etxe honetara bizitzera etorri nintzenetik, telebista barik lau urte bizi izan nintzelako. Orduan, egun osoan egoten zen piztuta, hainbat katetako programazioa jakiten nuen eta zapin ere egin. Gainera, Matrallako irratian saioa ere egiten nuen: "Albarakia paparrian". Irratia nire bizitzaren parte garrantzitsua zen!

Hala ere, esango nuke, irratia entzutea (eta goizetan entzutearena) galtzen ari den ohitura dela. Edo, beharbada, ez dagoela nik uste bezain zabaldua. Goizetan informazio dosi hori ezinbestekoa da niretzat, kafe katilua bezain. Horregatik, sinestezina egiten zait jendeak esaten didanean ez duela irratirik entzuten, edo automobilean baino ez duela isiotzen; edota musika irratiak edo irrati-formulak besterik ez duela sintonizatzen. Batzuek-batzuek inoiz entzuten ez dutela ere aitortu didate!

Ikasleen artean ikusten dut joera hori. Zenbat eta gazteago, orduan eta eta gutxiago dira irratizale (salbuespenak badaude ere). Honetaz gain, esan nezake zenbat eta zaletasun txikiagoa izan irratiarekiko, orduan eta desinformatuago. Hori ere hala da.

Horregatik, batzuetan neure burua friki samar ikusten dut ez-irrati mundu horretan; izan ere, goizeko klasean, adibidez, azken berriak komentatzen baditut, ia inork ez ditu jakiten (egunkaria aurretik irakurtzen duen batek salbu). Eta etsigarria egiten zait.

Hiper-informazioaren mundu honetan, irratiak ez du bere paper hori galdu. Internetek beste bide bat baino ez dio zabaldu. Kontuan izan, Kukutzako gaztetxearen hustea gertatu zenean twitter eta Irola irratia izan genuen askok informaziorako bide. Iturri biak internetez, elkarren osagarri, biak ezin besteko.

Beraz, irratiari etorkizun handia ikusten diot, telebistari baino handiagoa, nahiz eta batzuen artean zerbait demodé izan. Eta seguru nago, nire bizitzaren soinu banda izaten ere jarraituko duela!

Orain urtebete nintzen idaztekoa post hau. Baina ez nuen abagunerik aurkitu edo aldarterik, ez dakit. Aurten bai. Azkenean gertatu eta sentitutakoaren kronika antzekoa izan daiteke, nahiz eta orain urte honek eman duenaz analisia egin genezakeen.

Nire asmoa ez da hori. Ez dut ukatuko orduan sentitu nuen zirrara, askotan gobernuak zapuztu didala, eta inpasse batean gaudela iruditzen zaidala. Espainiako gobernuak zerbait egin beharko luke, duela urtebete jasotako berri on hori osoa izan dadin.

Baina noan harira. Denok gogoratuko dugu non geunden 2011ko urriaren 20an. Ni lanean, 3. mailakoei (EGAkoei) klasea ematen. 8ak aldera, lankide batek atea jo zidan esateko bazihoala eta bakarrik geratzen ginela eta orduan eman zidan albistearen berri.

Ikasleei esan nien. Ezin agoantatuta. Ez dut horrelako gairik inoiz jorratzen klasean, eroso ez naizelako sentitzen eta, gainera, Ermuan nabilelako beharrean. Baina hain garrantzitsua iruditu zitzaidan, non ezin izan bainion eutsi. Gainera, arbel elektronikoan jarri nien bideoa, ikus zezaten. Pentsaezina, ETAren komunikatu bat klasean! Gero esan nien, galdetzen zietenean, euskaltegian zeudela erantzungo zutela beti. Ahaztezina zelako.

Momentuaren emozioak gainezka egiten zidan. Ikasle batzuek arraro begiratzen zidaten. Kontuan izan behar da, kurtsoa hasi berria zela eta askok ez genuela elkar ezagutzen. Ez nuen nahi euskara beste kontu batzuekin lot dezaten, baina une hori gomutan izatekoa zen.

Bideoa ikusi, komentatu eta klase normalarekin segitu genuenean, buruan pertsona asko agertu zitzaizkidan, aurpegiak izen eta abizenekin, eta batzuen iritzia jakiteko gogoz nengoen. Baina denen gainean hiru gizonezko akorduan, ume bi eta joandako bat: gure iloba biak eta gure aita.

Umeak etorri zitzaizkidan lehenbizi. Nagusiak urte bi eta erdi zeuzkan orduan eta txikiak lau hilabete. Beste Euskal Herri bat ezagutuko zutela otu zitzaidan, ez hain muturtuta eta indarkeria gutxiagorekin. Beraiek beste bizipen batzuk izango zituztela, nik sekula bizi bakoa; izan ere, ETAren lehenengo ekintza armatua eta biok urte berekoak baikara. Zer ote da ETA barik haztea? Zelan aldatuko zitzaien bizimodua?

Eta denen gainetik, aita. Penaz, une hori bizi ez zuelako. Lastimaz, ez jakiteagatik zer pasatuko zitzaion burutik albistea ezagutzean, sentimendu gazi-gozoa, seguruenik. 50 urte lehenago kide izandako baten bihotzak zer sentituko zuen jakin barik, Artzain Onaren katedralaren dorrean ikurrina jartzeko eskalatzeak izango zuen ibilbidearen amaiera ikusi gabe.

Gustatu egiten zait ingurukoei gauza onak esatea. Lagun bat aurreko egunean baino ederrago ikusiz gero esan egiten diot, lankide batek belarritako politak badauzka, nik miretsi; blogari baten artikulua gustatu bazait, atsegin dut berari aitortzea.

Badakit jokaera hau txarto ikusita dagoena. Errazago esaten direla gauza txarrak edo akatsak, kontu onak eta bertuteak baino. Geureak, onak zein txarrak, aitortzeko eskatzen badigute, txarrak segituan esango ditugu eta onak kostatuko zaigu adieraztea, lotsatuta. Batzuetan ere nekez aurkituko dugu bertute hori.

Horregatik, horrela jokatzean errezeloz begiratzen didate, eta askotan parekoak uste du lorea bueltan entzutea nahi dudalako dela, edo losintxaria naizela, koipe-emailea, zuria, eta horren bitartez zerbait lortu nahi dudala. Ez da horrela izaten, benetako gauza politak esatea gustatzen zait, beste barik.

Era berean, ez diot esaten aurrekoari gaur oso zatar dagoela, edo daramatzan prakak ez zaizkidala gustatzen. Hori nabarmentzea ez dut batere atsegin. Galdetzen badidate ematen dut iritzia, negatiboa bada ere. Edukazioa eta kontu handia izaten dut horrelakoetan. Batzuek pentsatzen duten guztia esateari zintzotasuna deitzen badiote ere, nire ustez heziera falta eta harrokeria baino ez da.

Gehien miretsi izan nauena, baina, lorea jasotzen dutenen harridura izaten da. Ez gaude ohituta gauza politak entzutera! Itzela da! Ez dakigu laudorioak jasotzen. Tristea, ezta? Kritika negatiboak jasotzen ez jakitea, ulertuko nuke; nahiz eta horiek ere hartzen jakin behar dugun, modu onean esaten badituzte, jakina!

Horregatik gustatzen zait kontu politak esatea, munduan badago-eta nahikoa gauza txar eta disgustu, onak ez esateko. Ez, ala?

Edade batera ailegatuta, nahi baino gehiagotan apurtu digute bihotza. Batzuetan krak eginez, zauri sakon eta mingarria eraginda, gaitza dena osatzeko, orbaina lagako diguna betiko. Barruraino sartuta eztena, sortzen duen zuloari odola dariola egongo da luzaroan. Minsor-minsor, hortxe izango dugu beti.

Beste batzuetan, sarriago, bihotza printzatu egiten da, automobiletako aurreko kristalak bezala, zeharo txikitu barik, oreka ahulean, edozein ukiturekin milaka puskatan amiltzeko prest.

Besteetan, apurtu beharrean, arrakalatu egiten digute, ez da birrintzen baina markatuta geratzen zaigu, txikitan lisaburdinarekin eskuan egindako errea bezala: estua, meharra ia ikusezina, baina beti hor dagoena gogorarazteko zein erraz ematen diguten min.

Maizago, bihotza makestu egiten digute, akastu, mailatu txikiak baino ez dizkigute eragiten, izekoren baserriko portzelanazko kikara eta katilu zaharra balitza bezala, betiko makatu eta kamertua.

Horregatik askotan gure bihotzak belaunen itxura hartzen du; izan ere, belaunok gure umetako jauste guztien lekukotasuna baitute, urratuak lagatako aztarnak, mapa bihurtuta. Beste batzuetan konbatea amaitu duen boxeolari baten aurpegia dirudi: ebaki egin berriak, odoletan, ubelduak, hanpadurak, jipoitutako gorputz sufritua.

Kolpeek, batzuek zein besteek mina eta samina eragiten digute. Jakina, txiki-txiki eginda, birrinduta dagoenean da latzena. Baina kolpe txikiek ere zauritzen dute, uste duguna baino gehiago. Sarritan espero ez genituelako, dezepzioak eta desilusioak baino ez direlako izan.

Agian, mingarriagoak izan zaizkigu mailatu hauek bihotza gogortuta, gotortuta eta sendotuta geneukala benetan pentsatzen genuelako. "Berriro ez zait pasatuko" amorruz oihu egin genuelako…

Atzera ere bihotz eritua, berriro ere kola bila zatiak jaso eta itsasteko, indartuko den esperantzan…

Baina ez dago sentimenduak korazatzerik, nire aurretik poeta handiak konturatu ziren bezala, eta nik baino hobeto deskribatu zuten legez