Ingelesen hilerria
sustatu
Mezularia: errepaso digitala
Maite Artola, Euskadi Irratiko Mezularia programako gidaria, asko haserretu ei da nirekin. Sustaturen 5. urteurren ekitaldia dela-eta, zuzenean sartu nintzen jaia hasi baino lehen, 5 bat minutuko elkarrizketan Euskadi Irratian. Galdetutakoak erantzun nituen, eta hala, ekitaldira. Han, nire txanda iritsi zenean, nire presentazioa bota nuen, eta han, ziria zegoen Mezulariaren kontura, egunero egiten duten digitalen errepasoan euskarazko errealitate digitalari muzin egiten zaiola-eta. Ez zen ziri bakarra izan, beste bat ere egon zen, albiste zer den edo zer den ez konfusoa gertatzen baitzaigu eduki digitalarekin dihardugula (eta bigarren ziri honen protagonista entzule zegoen bertan).
Kasualitatea, ni hori esaten ari nintzela, Mezularia berriro itzulia zen ekitaldira, zuzeneko konexioarekin, eta orduantxe gertatzen ari zena uhineratu zen, neure interbentzioaren tarte zehatz bat.
Min eman zion horrek Maite Artolari, eta berde jarri ei ninduen. Hurrengo egunean ere bai, kritika gehiago izan ei ziren. Tira, ez ditut entzun kritikok, baina ez dut uste garrantzi handirik duenik ez Luistxoren edukazio eskasak, ezta Maite Artolaren haserreak.
Neure hitzetan ere, Sustatun bertan lagatako kronikan:
Geroko konexioa sorpresa konpletoa izan zen Artolarentzat. Normala. Bat-batean entzunda kritika, mindu egiten da bat. Ni honezkero ez naiz mintzen Clarín entzuten dudanean errepaso famosoan. Hasieran tripako mina ematen zidan. Baina aizkenen, egunero egunero entzunda, barregura ematen dizu. Eta urteurreneko ekitaldiko audientziak barrezka hartu zuen nire ateraldia, noski.
Mezulariak euskarazko digitalen errepaso benetakorik egin izan balu sekula, edo egin izan baliote sekula Mezulariako zuzendariari, akaso enteratuko zen agertu zela kritika neure blogean, Joxe Aranzabalen Faroan, Zabaldu.com-en... Baina ez, errepaso hori ez zegoen eginda. Egingo dute hemendik aurrera? Ez luke horren zaila izan behar Zabaldu.com, Sustatu, Aurki (orango impasse honetatik altxatuko ahal dugu!) eta beste pare bat portada errepasatzea, bistadizo batean, ea zer esaten den... Clarín baino hurbilagoko edukia, duda barik.
Erreferentziara digitalerako:
Kasualitatea, ni hori esaten ari nintzela, Mezularia berriro itzulia zen ekitaldira, zuzeneko konexioarekin, eta orduantxe gertatzen ari zena uhineratu zen, neure interbentzioaren tarte zehatz bat.
Min eman zion horrek Maite Artolari, eta berde jarri ei ninduen. Hurrengo egunean ere bai, kritika gehiago izan ei ziren. Tira, ez ditut entzun kritikok, baina ez dut uste garrantzi handirik duenik ez Luistxoren edukazio eskasak, ezta Maite Artolaren haserreak.
Neure hitzetan ere, Sustatun bertan lagatako kronikan:
...Egunero egunero, entzule euskaldunari programa horretan eskaintzen zaion digitalen errepasoan Clarín eta Le Figaro agertzen dira. Egunero dute zerbait interesgarria, albiste edo iritzi esanguratsuak, jakingarriak. Euskal blogek, ez Sustatuk, ez beste ezerk ez dute errepaso digitalean sekula aipamenik jasotzen. Clarín, beti interesgarri, Sustatu sekula ere ez..Kontuaren muina ondo jaso du Xabier Lasak, Berria egunkariko bere irrati-komentarioan. Igandeetan izaten da Uhinetatik tiraka, baina ez dirudi online jartzen dutenik. Hortaz, hona kontuari dagokion ahapaldia hona kopiatua:
Hautsak harrotu ditu Sustatu.com-en bosgarren urteurreneko jaian asteazkenean Luistxo Fernandezek bota zuen harrikadak. EIko Mezularia-ko zuzendari Maite Artolarekin elkarrizketa eduki eta berehala jendaurrean egin zuen diskurtsoan, Luistxok irratsaio hori bera kritikatu zuen; bere esanetan, agerkari digitalen irakurketara iristean Clarín, Le Figaro eta halakoek beti daukate titulu interesgarririk, eta Sustatuk, aldiz, inoiz ez. Asko gabe Artolak Luistxoren hitz mingarriak antenaratu eta harridura azaldu zuen, elkarrizketan gaia aipatu ere ez ziolako egin; kritikaren mamiari ez zion erantzun nahi izan Artolak, hala ere. Egia esan, ez da lehen aldia Mezularia jomugan jartzen dena. Joxe Arantzabalek bere blogean uztailean egin zuen gogoetak eta jaso zituen erantzunek zera leporatzen zioten, besteak beste: paperezko edizioa duten agerkari digitalei bakarrik jaramon egitea, gertuko pentsamenduaren erreferentzia den euskal blogosfera ezerezean uztea, El Mundo bertakotzat eta Le Monde nazioartekotzat jotzea... Biharamunean, Mikel Irizar solaskideari erantzunez, jasotako kritika aztertzen ari zirela baieztatu zuen Artolak. Pentsatu nahi dugu agerkari digitalen atala osatzeko irizpideak aldatu egingo dituztela goiz edo berandu.Zuzenean egin zidaten elkarrizketan, galdetu izan balidate... ba botako nuen gerokoa, baina ez zen egokitu galderarik. Adibidez, galdetu balidate zer esan behar nuen ekitaldian, edo nola ikusten nuen hedabide tradizionalen eta blogosferaren harremana... Horrek emango zidan bide Artolari zuzenean aurpegiratzeko errepaso digitalarena. Baina ez zen tokatu.
Geroko konexioa sorpresa konpletoa izan zen Artolarentzat. Normala. Bat-batean entzunda kritika, mindu egiten da bat. Ni honezkero ez naiz mintzen Clarín entzuten dudanean errepaso famosoan. Hasieran tripako mina ematen zidan. Baina aizkenen, egunero egunero entzunda, barregura ematen dizu. Eta urteurreneko ekitaldiko audientziak barrezka hartu zuen nire ateraldia, noski.
Mezulariak euskarazko digitalen errepaso benetakorik egin izan balu sekula, edo egin izan baliote sekula Mezulariako zuzendariari, akaso enteratuko zen agertu zela kritika neure blogean, Joxe Aranzabalen Faroan, Zabaldu.com-en... Baina ez, errepaso hori ez zegoen eginda. Egingo dute hemendik aurrera? Ez luke horren zaila izan behar Zabaldu.com, Sustatu, Aurki (orango impasse honetatik altxatuko ahal dugu!) eta beste pare bat portada errepasatzea, bistadizo batean, ea zer esaten den... Clarín baino hurbilagoko edukia, duda barik.
Erreferentziara digitalerako:
- Euskadi Irratiak egin zidan elkarrizketa
- Minutu batzuk geroago, neure interbentzioaren bideoa
- Neure presentazioa.
Aim big
The 5th anniversary of Sustatu, the Basque Slashdot, was nice. And reviews have been positive afterwards, more positive than in the other European tech event of the week, LeWeb 3 with Loic Le Meur, where opinions seem to be unanimous.
It was a bilingual event, all in Basque, including the Ubuntu Linux, OpenOffice and Firefox software used for presentations, except Ed Freyfogle's (ex Yahoo, now Lokku/Nestoria) speech and frantic 80-slide presentation, shown in mere 10 minutes of English talk. Yet, the mixture of the languages was perfect, and the tone, which began provocatively with Ed, followed that line with Iban Zaldua, a local writer and blogger, and myself. Ed called the audience, you, the leaders of Internet in Euskal Herria (Basque Country).
Were we that, really? A bunch of friends, maybe, those 100 people that attended, people that suspect Internet is big, and care about our country. Leaders or not, we took good note of Ed's advice:
Ed's presentation is here, and the rest in Basque as well. Thank you, Nestoria, for celebrating with us. We enjoyed you presence, and I suspect that the whole team of that company enjoyed the Basque Country as well: there's graphic evidence of that (location of the surfspot: Sopela).
It was a bilingual event, all in Basque, including the Ubuntu Linux, OpenOffice and Firefox software used for presentations, except Ed Freyfogle's (ex Yahoo, now Lokku/Nestoria) speech and frantic 80-slide presentation, shown in mere 10 minutes of English talk. Yet, the mixture of the languages was perfect, and the tone, which began provocatively with Ed, followed that line with Iban Zaldua, a local writer and blogger, and myself. Ed called the audience, you, the leaders of Internet in Euskal Herria (Basque Country).
Were we that, really? A bunch of friends, maybe, those 100 people that attended, people that suspect Internet is big, and care about our country. Leaders or not, we took good note of Ed's advice:
- aim big
- focus on whatever is most important, forget the rest
- measure twice, cut once
- Chinese are cheaper, therefore we should hire them.
Ed's presentation is here, and the rest in Basque as well. Thank you, Nestoria, for celebrating with us. We enjoyed you presence, and I suspect that the whole team of that company enjoyed the Basque Country as well: there's graphic evidence of that (location of the surfspot: Sopela).
Wi-fi-aren buztan luzea Arrasateko Kalistroan
Zorte handia izan zen asteazkenean, Sustaturen 5 urteak ospatzeko ekitaldian, Arrasateko Klaustroa estreinatzea. Duela ia 15 urte, hantxe egin izan nuen nik lan, Arrasate Press-en, eraikin oso zaharkitua zen tokian, eta, orain, oste zahar hura kulturetxe bikain eginda ikustean alde handia nabari dut. Argazki sorta ederra atera dio tokiari nire lankide Zaloa Etxanizek.
Eskerrik asko Arrasateko Udaletik inaugurazioa baino lehen tokia estreinatzen lagundu digutenei, bereziki, Jose Mari Eraña udal antolakuntzako buruari eta Jon Garai kulturaren faktotumari. Zein izen jarri behar ote dioten ofizialki kulturetxeari, ez dakit, baina Joxe Aranzabalek komentatu digu toki hori Kalistroa dela Arrasateko aborigenen dialektoan. Ba ez da izen zatarra!
![]()
Argazkian, hiru kulturgile, Jon Garai Kalistroa betetzeaz arduratuko dena; Iban Arantzabal Elgetako Espaloiaren dekanoa, eta Mikel Iturria , futbol estadioko intelektuala; hau da, Anoeta futbol aretoan kokatua dagoen Ernest Lluch kulturetxeko zuzendaria.
Urteurren ekitaldiaz, kronika utzi dut Sustatun. Ekitaldian hitzaldi bat ingelesez, naturaltasun osoz txertatu zela ere esango nuke. Dena euskaraz, informatika barne, salbu eta Ed Freyfogle. Amerikarraren lankide bat ere izan zen bertan, Javier Etxebeste iruinsemea. Baina argitu dezagun, ez biak bakarrik, Nestoria etxe-bilatzaileko talde osoa izan dela Euskal Herrian egun batzuez, ideiak freskatzen (adibidez, hemen, Sopelako hondartzan).
Kronika osatu nahi dut hemen lankide batzuek hura prestatzen hartu zuten beharlekua aipatzeko. Wi-fi agindu genuen. Eta izan zen... baina nola! Kulturetxeak berak, amaitzen dutenean, izango ei du gaitasun hori, baina aste honetan ez zegoen. Lagun baten etxetik lehenbizi, eta handik ere ezin, baina azkenean asmatu zuten lankideek, pareko egoitza batean (ATECE elkartearena) sarea zegoela konprobatu, baimena eskatu, kable bat luzatu (errepidetik ere bai, taula batzuen artean babesturik kablea) klaustroaraino sartu, eta han router baten bidez uhinetan zabaldu Internet konexioa.
![]()
Hemen argazkian, Iban Arantzabal haribakoaren haria erakusten, wi-fi-aren buztan luzea. Neure bi lankide izan ziren hack zoragarri honen injineruak, Aitzol Naberan eta Nando Quintana.
Portzierto, azkenean pintxoak sobratu! Elena Lakak ez zuen ekarri ohi bezain adinako goserik...
Eskerrik asko Arrasateko Udaletik inaugurazioa baino lehen tokia estreinatzen lagundu digutenei, bereziki, Jose Mari Eraña udal antolakuntzako buruari eta Jon Garai kulturaren faktotumari. Zein izen jarri behar ote dioten ofizialki kulturetxeari, ez dakit, baina Joxe Aranzabalek komentatu digu toki hori Kalistroa dela Arrasateko aborigenen dialektoan. Ba ez da izen zatarra!
Argazkian, hiru kulturgile, Jon Garai Kalistroa betetzeaz arduratuko dena; Iban Arantzabal Elgetako Espaloiaren dekanoa, eta Mikel Iturria , futbol estadioko intelektuala; hau da, Anoeta futbol aretoan kokatua dagoen Ernest Lluch kulturetxeko zuzendaria.
Urteurren ekitaldiaz, kronika utzi dut Sustatun. Ekitaldian hitzaldi bat ingelesez, naturaltasun osoz txertatu zela ere esango nuke. Dena euskaraz, informatika barne, salbu eta Ed Freyfogle. Amerikarraren lankide bat ere izan zen bertan, Javier Etxebeste iruinsemea. Baina argitu dezagun, ez biak bakarrik, Nestoria etxe-bilatzaileko talde osoa izan dela Euskal Herrian egun batzuez, ideiak freskatzen (adibidez, hemen, Sopelako hondartzan).
Kronika osatu nahi dut hemen lankide batzuek hura prestatzen hartu zuten beharlekua aipatzeko. Wi-fi agindu genuen. Eta izan zen... baina nola! Kulturetxeak berak, amaitzen dutenean, izango ei du gaitasun hori, baina aste honetan ez zegoen. Lagun baten etxetik lehenbizi, eta handik ere ezin, baina azkenean asmatu zuten lankideek, pareko egoitza batean (ATECE elkartearena) sarea zegoela konprobatu, baimena eskatu, kable bat luzatu (errepidetik ere bai, taula batzuen artean babesturik kablea) klaustroaraino sartu, eta han router baten bidez uhinetan zabaldu Internet konexioa.
Hemen argazkian, Iban Arantzabal haribakoaren haria erakusten, wi-fi-aren buztan luzea. Neure bi lankide izan ziren hack zoragarri honen injineruak, Aitzol Naberan eta Nando Quintana.
Portzierto, azkenean pintxoak sobratu! Elena Lakak ez zuen ekarri ohi bezain adinako goserik...
Basque Slashdot clone turns five and throws a party with international figures
Sustatu, the Basque Slashdot (please do understand the difference of scale), has turned 5 years old. There's no formal birthdate, it slowly came out of the shadows, without a formal presentation, during november 2001. At the time, Kuro5hin and Slashdot were our references, altogether with Spanish Barrapunto. It was the first weblog in Basque. The standard model for weblogs has shifted since then, and now it's personal blogs (looks as if a semantic nuance distinguishes blog from weblog) which are en vogue. We've got plenty of them nowadays in Basque (for instance, in Blogak.com), but Sustatu remains as a clear reference in the Basque web scene.
Just 3 or 4 daily notes (on labour days), plus a picture. Sometimes, there are comments, and even discussions. Not much greater than that, but that's how the Basque modest flagship of the Internet sails, and we are proud of it.
Next week, we'll throw a party in Arrasate (Mondragon). There will be prizes (some iPods) for a little contest we've organised (Best blog post in Basque), and two invited speakers, very ironic blogger (a companion in this small community where the English Cemetery sits) and writer Iban Zaldua (our local Pullitzer, Basque literature award 2006), and Ed Freyfogle, american technologist, who served as a leading search engineer in Yahoo Europe for years, and now is a co-founder of London-based start-up Lokku, the creator of Nestoria. The Basque connection of Freyfogle is Javier Etxebeste, who met Ed while he was the director of Yahoo Europe, and now is the other co-founder of Nestoria, and it's from that connection that we've managed to get Ed at this event.
If you know Basque, click on the icon and you'll manage to get an invitation to attend, and know more details about Sustatu's party and contest.
Just 3 or 4 daily notes (on labour days), plus a picture. Sometimes, there are comments, and even discussions. Not much greater than that, but that's how the Basque modest flagship of the Internet sails, and we are proud of it.
Next week, we'll throw a party in Arrasate (Mondragon). There will be prizes (some iPods) for a little contest we've organised (Best blog post in Basque), and two invited speakers, very ironic blogger (a companion in this small community where the English Cemetery sits) and writer Iban Zaldua (our local Pullitzer, Basque literature award 2006), and Ed Freyfogle, american technologist, who served as a leading search engineer in Yahoo Europe for years, and now is a co-founder of London-based start-up Lokku, the creator of Nestoria. The Basque connection of Freyfogle is Javier Etxebeste, who met Ed while he was the director of Yahoo Europe, and now is the other co-founder of Nestoria, and it's from that connection that we've managed to get Ed at this event.
If you know Basque, click on the icon and you'll manage to get an invitation to attend, and know more details about Sustatu's party and contest.
Bost urte Sustatuk: elkarrizketa Berrian
Igandean, Berrian, elkarrizketa Iban Arantzabali eta bioi Sustaturen 5. urtemuga dela eta. Izenburua: Blogetan publikatzen dena oso gutxitan izaten da albistea. Nola Igandea sailekoak ez dituzten Interneten jartzen, Gorka Erostarbe kazetaria jator portatu da testua niri bidaltzen, elkarrizketa hemen argitaratzeko. Loturak gehitu ditut, eta Codesintax jartzen zuen lekuan CodeSyntax ezarri. Hurrengo bizitzarako auto-aholkua: ez sortu enpresarik supositorio izenik daukanik. Hemen Argazkipress-eko Jauregialtzok atera zigun argazkia, eta jarraian, testua.
***
Bost urte bete berri ditu ‘sustatu.com’ albistegi elektronikoak; euskarazko blogzaleen komunitatebat abiarazteko balio izan du, sortzaileen iritziz .
Sustatu.com (Sustatu) CodeSyntax informatika enpresak eta Goiena Komunikazio Zerbitzuek sortu zuten. 2001eko azaroaren 16an jarri zuten abian ekimena. Sustaturen sustatzaile nagusietako bi dira Luistxo Fernandez (Eibar, 1966) eta Iban Arantzabal (Elgeta, 1975); CodeSyntax enpresakoa lehena, eta Goienakoa bigarrena. Internet eta ekoizpen multimediaren inguruan Guggenheim museoan antolaturiko jardunaldi batzuk direla medio, Bilbon erantzun diete IGANDEA ren galderei.
Duela bost urte, sustatu.com sortu zenutenean, erreferenterik ba al zenuten?
Luistxo Fernandez: Bai, blogak modan jartzen hasiak zeuden pare bat urte lehenagotik. Bazegoen nazioarteko eredu bat, Slashdot izenekoa. Eta Espainian Barrapunto sortua zegoen urtebete lehenago. Ideia hori erreproduzitzea izan zen gure asmoa.
Eta nola batu zineten CodeSyntax eta Goiena?
Fernandez: CodeSyntax Interneteko azpiegiturez arduratzen da. Pentsatu genuen Sustatuk beste ukitu bat behar zuela edukiaren aldetik. Goienara jo genuen. Ez dakit orduan Goiena izena zuen...
Iban Arantzabal: Sortuta zegoen, bai; lehen bileretan murgildua zegoen. Multimedia enpresa bat da Goiena, eta laugarren hanka falta zuen. Bagenituen irratia, paperezko prentsa eta telebista. Internetekoa falta zitzaigun. Bazegoen hor bide bat ikertzeko. Oso naturala izan zen bi enpresen elkartzea. Ikasteko oso erreminta ona izan da Sustatu guretzat.
Orduko hartan pentsatzen al zenuten sustatu.com-ek egun duen onarpena izango zuenik?
Fernandez: Internetekin oso baikorra naiz ni. Maitasunaren tankerakoa da: gaur, atzo baino gehiago, baina bihar baino gutxiago. Sustatu izenaren atzean bazegoen asmo bat: ez bakarrik halako albistegi arin bat izatea, baizik eta euskarazko mundu ekonomikoan eta unibertsitateko hezkuntza munduan mugimendua sustatzea.
Norabide horretatik ez da joan, ordea.
Fernandez: Ez, geratzen den bakarra izena da.
Arantzabal: Dena dela, balio izan du euskaldun komunitate bat Internet mundura batzeko. Sustaturen bitartez, jende asko hasi zen euskaraz eta Interneten idazten.
Halere, interaktibitate aldetik, erantzun kopuruaren aldetik, eduki du garai hoberik, ezta?
Fernandez: Ez dut uste. Zirkulazioa ez da orain iaz baino txikiagoa. Alderantziz, gero eta jende gehiagok erabiltzen du. Baita erantzun anonimoentzat ateak itxi zirenean ere...
Fernandez: Akaso, orduan, unean uneko geldiune bat egongo zen, baina ...
Arantzabal: Kantitatea ez dut uste jaitsiko zenik. Zerbait jaitsi bada, zarata jaitsi da. Uste dut kalitatean irabazi dugula, eta Sustaturen onerako izan da; baita irakurlearen onerako ere.
Bolo-bolo dabil erregistratzearen auzia. Uztarria.com-ek ere ateak itxi dizkie erantzun anonimoei.
Fernandez: Bueno, haiek arazo handiak zeuzkaten. Herri txiki bat izanik, erantzun anonimoak mingarriagoak izaten dira.
Arantzabal: Orain dela bi urte pasatxo hartu genuen guk erabaki hori Goiena.net-en ere. Anonimotasuna aprobetxatuz, edozeini edozer esaten zion zenbaitek, eta hor muga bat ipintzea erabaki genuen, eta antzematen da.
Norbaitek esan lezake horrek hainbeste goraipatzen den blogen parte-hartzea mugatzen duela...
Arantzabal: Parte-hartze kualifikatua ez du mugatzen.
Fernandez: Egia esan, anonimoek idatz dezakete.
Bost urteotan zein albistek jaso du erantzun gehien?
Fernandez: Mugarri argi bat dago: Egunkaria itxi zuten eguna. Orduan izango zen errekorra, baina egun ere, ziur asko, orduko datuak izango dira edozein egunetan.
Sustatu sortu zenetik asko ugaldu dira blogak ...
Fernandez: Derrigorrean, sortu zenean ez zegoen-eta besterik.
Nola eragin dio blogen ugaltzeak Sustaturi? Elkar elikatu aldute?
Fernandez: Sustatuk informazio iturri gehiago ditu orain.
Arantzabal: Hori bazen beste erronka bat. Jendea idazten jartze-ak ez du esan nahi derrigor Sustatun idatzi behar zutenik. Blogak sortzea begi onez ikusten dugu, eta, askoz gehiago sortuko balira, hobeto. Osatu egiten dute euskaraz informazioa lortzeko dagoen egitura, eta aberastu.
Fernandez: Saiatzen gara euskarazko informazioa trinkotzen. Orain toki askotan dago, eta horietako batzuk Sustatura ekartzen ditugu. Badago, orain dela urte eta erditik, Da! izeneko atal bat. Kanpora doan lotura bat da. Ez dugu ezkutatzen besteek Interneten zer egiten duten.
Blogak ugarituz doazen heinean erabiltzaileak ez aldu galtzeko arriskurik?
Arantzabal: Hau esperientzia pertsonaletik diot. Lehen, euskarazko blog guztiak neuzkan kontrolaturik, baina dozena bat ziren. Orain ehunka dira. Ez da posible denak kontrolatzea. Halere, badaude erremintak blog asko irakurtzeko bidea ematen dutenak.
Hasieran, ohiko hedabideek bazuten errezelo moduko bat blogek eman zezaketen informazioaren inguruan. Errezelo hori gainditzen ari al dira?
Fernandez: Bai, hedabideak ari dira blogintzan arreta handiagoa jartzen. Hala ere, Interneteko produktu hutsei, Sustaturi esate baterako, ez zaie kasu handirik egiten.
Arantzabal: Beste hedabideek Interneten inguruan egiten duten irakurketa ezda oso justua. Oraindik ere kanpora begira daude askotan, eta euskaraz badago jada masa bat blogetan.
Fernandez: Bai, hori egia da, eta, gainera, blogetan publikatzen dena albistea da?
Arantzabal: Ez, blogetan publikatzen dena oso gutxitan izaten da albistea.
Fernandez: Efe agentziak bidaltzen duen teletipoa bada albistea, edo, behintzat, badoa albisteak izan daitezkeen paper pilora. Blogetakoa, aldiz, ez.
Eta zergatik hori?
Fernandez: Efe zergatik den Sustatu baino sinesgarriagoa? Hori Eferi sinesgarritasuna ematen dionak erantzun beharko du.
Arantzabal: Dena dela, hori ere ikaste prozesu bat izango da, eta ikasi beharko dugu blogetan ere informazio ona eta baliagarria badagoela.
Fernandez: Faxaren kulturan bizi gara oraindik. Faxak bidaltzen dira, edo fax itxura duten posta elektronikoak. Komunikatu bat daukate, edo prentsaurreko deialdi bat. Eta blogetan komunikatzeko modua beste bat da.
Ohiko hedabideek ba al dute desagertzeko arriskurik?
Fernandez: Egon daitezke arriskuan. Publikoa aldatzen ari da. Gaur egungo 15-16 urteko gazteek telebista gutxiago ikusten dute, Interneten ematen dutelako denbora gehiago. Urte batzuk barru, beste panorama informatibo bat egongo da. Jendea beste bide batzuetatik informatuko da; bueno, ia badauden bide batzuetatik. Ohiko hedabideak ari dira horretaz ohartzen. Komunikabide elektronikoek gero eta garrantzi komertzial handiago dute.
Arantzabal: Sustaturen erronka izan liteke telebista txertatzea, esaterako. Telebista edo bideoa emateko modua egin beharko dugu. Internetek dauzkan aukerekin errazagoa izango da telebista eta Internet batzea.
Blogintzan adituak zaretenez gero, aipatuko zenituzkete bereziki gustukoak dituzuen bi?
Arantzabal: Nik asko jarraitzen dut BERRIAko bat: Imanol Muruaren Mahai Jokoan. Politikaz idazten du. Eta beste bat, diseinuari buruzko Goio Aranaren Superbai.
Fernandez: Barrapunto, gure erreferente espainola: http://ba rrapunto.com; eta Katixa Agirreren bloga ere bai.
***
Bost urte bete berri ditu ‘sustatu.com’ albistegi elektronikoak; euskarazko blogzaleen komunitatebat abiarazteko balio izan du, sortzaileen iritziz .
Sustatu.com (Sustatu) CodeSyntax informatika enpresak eta Goiena Komunikazio Zerbitzuek sortu zuten. 2001eko azaroaren 16an jarri zuten abian ekimena. Sustaturen sustatzaile nagusietako bi dira Luistxo Fernandez (Eibar, 1966) eta Iban Arantzabal (Elgeta, 1975); CodeSyntax enpresakoa lehena, eta Goienakoa bigarrena. Internet eta ekoizpen multimediaren inguruan Guggenheim museoan antolaturiko jardunaldi batzuk direla medio, Bilbon erantzun diete IGANDEA ren galderei.
Duela bost urte, sustatu.com sortu zenutenean, erreferenterik ba al zenuten?
Luistxo Fernandez: Bai, blogak modan jartzen hasiak zeuden pare bat urte lehenagotik. Bazegoen nazioarteko eredu bat, Slashdot izenekoa. Eta Espainian Barrapunto sortua zegoen urtebete lehenago. Ideia hori erreproduzitzea izan zen gure asmoa.
Eta nola batu zineten CodeSyntax eta Goiena?
Fernandez: CodeSyntax Interneteko azpiegiturez arduratzen da. Pentsatu genuen Sustatuk beste ukitu bat behar zuela edukiaren aldetik. Goienara jo genuen. Ez dakit orduan Goiena izena zuen...
Iban Arantzabal: Sortuta zegoen, bai; lehen bileretan murgildua zegoen. Multimedia enpresa bat da Goiena, eta laugarren hanka falta zuen. Bagenituen irratia, paperezko prentsa eta telebista. Internetekoa falta zitzaigun. Bazegoen hor bide bat ikertzeko. Oso naturala izan zen bi enpresen elkartzea. Ikasteko oso erreminta ona izan da Sustatu guretzat.
Orduko hartan pentsatzen al zenuten sustatu.com-ek egun duen onarpena izango zuenik?
Fernandez: Internetekin oso baikorra naiz ni. Maitasunaren tankerakoa da: gaur, atzo baino gehiago, baina bihar baino gutxiago. Sustatu izenaren atzean bazegoen asmo bat: ez bakarrik halako albistegi arin bat izatea, baizik eta euskarazko mundu ekonomikoan eta unibertsitateko hezkuntza munduan mugimendua sustatzea.
Norabide horretatik ez da joan, ordea.
Fernandez: Ez, geratzen den bakarra izena da.
Arantzabal: Dena dela, balio izan du euskaldun komunitate bat Internet mundura batzeko. Sustaturen bitartez, jende asko hasi zen euskaraz eta Interneten idazten.
Halere, interaktibitate aldetik, erantzun kopuruaren aldetik, eduki du garai hoberik, ezta?
Fernandez: Ez dut uste. Zirkulazioa ez da orain iaz baino txikiagoa. Alderantziz, gero eta jende gehiagok erabiltzen du. Baita erantzun anonimoentzat ateak itxi zirenean ere...
Fernandez: Akaso, orduan, unean uneko geldiune bat egongo zen, baina ...
Arantzabal: Kantitatea ez dut uste jaitsiko zenik. Zerbait jaitsi bada, zarata jaitsi da. Uste dut kalitatean irabazi dugula, eta Sustaturen onerako izan da; baita irakurlearen onerako ere.
Bolo-bolo dabil erregistratzearen auzia. Uztarria.com-ek ere ateak itxi dizkie erantzun anonimoei.
Fernandez: Bueno, haiek arazo handiak zeuzkaten. Herri txiki bat izanik, erantzun anonimoak mingarriagoak izaten dira.
Arantzabal: Orain dela bi urte pasatxo hartu genuen guk erabaki hori Goiena.net-en ere. Anonimotasuna aprobetxatuz, edozeini edozer esaten zion zenbaitek, eta hor muga bat ipintzea erabaki genuen, eta antzematen da.
Norbaitek esan lezake horrek hainbeste goraipatzen den blogen parte-hartzea mugatzen duela...
Arantzabal: Parte-hartze kualifikatua ez du mugatzen.
Fernandez: Egia esan, anonimoek idatz dezakete.
Bost urteotan zein albistek jaso du erantzun gehien?
Fernandez: Mugarri argi bat dago: Egunkaria itxi zuten eguna. Orduan izango zen errekorra, baina egun ere, ziur asko, orduko datuak izango dira edozein egunetan.
Sustatu sortu zenetik asko ugaldu dira blogak ...
Fernandez: Derrigorrean, sortu zenean ez zegoen-eta besterik.
Nola eragin dio blogen ugaltzeak Sustaturi? Elkar elikatu aldute?
Fernandez: Sustatuk informazio iturri gehiago ditu orain.
Arantzabal: Hori bazen beste erronka bat. Jendea idazten jartze-ak ez du esan nahi derrigor Sustatun idatzi behar zutenik. Blogak sortzea begi onez ikusten dugu, eta, askoz gehiago sortuko balira, hobeto. Osatu egiten dute euskaraz informazioa lortzeko dagoen egitura, eta aberastu.
Fernandez: Saiatzen gara euskarazko informazioa trinkotzen. Orain toki askotan dago, eta horietako batzuk Sustatura ekartzen ditugu. Badago, orain dela urte eta erditik, Da! izeneko atal bat. Kanpora doan lotura bat da. Ez dugu ezkutatzen besteek Interneten zer egiten duten.
Blogak ugarituz doazen heinean erabiltzaileak ez aldu galtzeko arriskurik?
Arantzabal: Hau esperientzia pertsonaletik diot. Lehen, euskarazko blog guztiak neuzkan kontrolaturik, baina dozena bat ziren. Orain ehunka dira. Ez da posible denak kontrolatzea. Halere, badaude erremintak blog asko irakurtzeko bidea ematen dutenak.
Hasieran, ohiko hedabideek bazuten errezelo moduko bat blogek eman zezaketen informazioaren inguruan. Errezelo hori gainditzen ari al dira?
Fernandez: Bai, hedabideak ari dira blogintzan arreta handiagoa jartzen. Hala ere, Interneteko produktu hutsei, Sustaturi esate baterako, ez zaie kasu handirik egiten.
Arantzabal: Beste hedabideek Interneten inguruan egiten duten irakurketa ezda oso justua. Oraindik ere kanpora begira daude askotan, eta euskaraz badago jada masa bat blogetan.
Fernandez: Bai, hori egia da, eta, gainera, blogetan publikatzen dena albistea da?
Arantzabal: Ez, blogetan publikatzen dena oso gutxitan izaten da albistea.
Fernandez: Efe agentziak bidaltzen duen teletipoa bada albistea, edo, behintzat, badoa albisteak izan daitezkeen paper pilora. Blogetakoa, aldiz, ez.
Eta zergatik hori?
Fernandez: Efe zergatik den Sustatu baino sinesgarriagoa? Hori Eferi sinesgarritasuna ematen dionak erantzun beharko du.
Arantzabal: Dena dela, hori ere ikaste prozesu bat izango da, eta ikasi beharko dugu blogetan ere informazio ona eta baliagarria badagoela.
Fernandez: Faxaren kulturan bizi gara oraindik. Faxak bidaltzen dira, edo fax itxura duten posta elektronikoak. Komunikatu bat daukate, edo prentsaurreko deialdi bat. Eta blogetan komunikatzeko modua beste bat da.
Ohiko hedabideek ba al dute desagertzeko arriskurik?
Fernandez: Egon daitezke arriskuan. Publikoa aldatzen ari da. Gaur egungo 15-16 urteko gazteek telebista gutxiago ikusten dute, Interneten ematen dutelako denbora gehiago. Urte batzuk barru, beste panorama informatibo bat egongo da. Jendea beste bide batzuetatik informatuko da; bueno, ia badauden bide batzuetatik. Ohiko hedabideak ari dira horretaz ohartzen. Komunikabide elektronikoek gero eta garrantzi komertzial handiago dute.
Arantzabal: Sustaturen erronka izan liteke telebista txertatzea, esaterako. Telebista edo bideoa emateko modua egin beharko dugu. Internetek dauzkan aukerekin errazagoa izango da telebista eta Internet batzea.
Blogintzan adituak zaretenez gero, aipatuko zenituzkete bereziki gustukoak dituzuen bi?
Arantzabal: Nik asko jarraitzen dut BERRIAko bat: Imanol Muruaren Mahai Jokoan. Politikaz idazten du. Eta beste bat, diseinuari buruzko Goio Aranaren Superbai.
Fernandez: Barrapunto, gure erreferente espainola: http://ba rrapunto.com; eta Katixa Agirreren bloga ere bai.
