Izan eta Esan

Modu asko daude udako oporrak hasteko, tartean estresak jota edo hausnarrean. Nik ere bizi izan dut oporrak bi modu horietan hasi izana. Baina aurten, kanbio.

Urteko seriotasunak astintzeko, oporrak dantzan hasi ditut. Atzo lehen entsaioa, Deban, jaietarako dantzak gertatzeko, ni berriena eta ezjakinena. Nire bildurra da oinekin korapilo bat egin eta azkenean lurrera jaustea. Momentuz behintzat, eutsi diot bertikalitateari, ez pausuari, baina tira, ez dut zerbait ikasteko itxaropena galdu. Nire kezka beraz, erritmoa ez galtzea eta bueltak ematerakoan asmatzea. Gure seme Paulorena, dantza kalean egingo ote dudan, lotsa ematen diolako.

Oporrak edozein modutan hasten dituzula ere, oporrik ez badaukazue ere, ondo pasa abuztua. Konexiobako lurraldean, irailerarte blog honek jai hartuko du.

 Jasotzailearen izenik barik, propaganda moduan, ezin baita hauteskunde-errolda erabili galdeketarako.

Galdera-orria eskutitz batekin dator, Ibarretxek berak sinatutakoa. Eskutitz honetan atentzioa ematen du:

1.  euskarazko bertsioa letra etzanean idatzita egotea, eta gaztelerazkoa berriz, negritan. Hobeto irakurtzen da gaztelerazko bertsioa. 
2.  Eskutitzaren tonu adiskidetsua, inola ere ez instituzionala. “Herritar hori” edo horrelako zerbait ipini beharrean hasieran, “lagun hori” esaten du. Ibarretxek  galdera batzuk planteatzen zaizkion lagun-koadrila moduan ikusten ote gaitu.
3. Sinaduraren aurrekoa: eskuz idatzita, ez “adeitsuki”, ez “agur bat,  ez “izan ontsa”, ez. “Bihotz bihotzez”. Euskaraz bakarrik. Ibarretxe geure alderdi sentibera ikutu nahi du, duda barik.
4. Sinadura: “lehendakaria” hitza sinaduratik desagertu egiten da, eta eskuzko sinaduraren ostean, izena baino ez dator, kargua ez.
5.  Beraz, herritarra lagun moduan tratatuta, maitasunezko hitzekin, karguaren formaltasuna nahita sahiestuz, gehiago ematen du, kasurik onenean, propaganda, politikoek kanpaina garaian alkondara hutsean egiten duten planta adiskidetsua. Kasurik txarrenean, ahalmen gabeko agintari  baten errukizko erregua. Guztia diseinu berde itxaropentsuz jantzia.

-           

Joan zen astean idatzi nuen post hau, baina gogorregia edo,  iruditu zitzaidanez, zakarrontzira bota nuen. Gaur egunkaria irakurri dudanean, berreskuratu egin dut. Gauza batzuk ez zaizkigu aldatu.

Donostia Eibar autopistatik autoz. Ez da oraindik eguerdia. Lanetik nator, lanean dihardut. Burua egitekoez beteta. Modu mekanikoan aurrean neukan ibilgailua aurreratu dut. Itzelezko bozinakada bota dit. Zer da hau? Zer egin dut gaizki? Alboko espilutik begiratzen dut atzera, eta aurreratutakoa ikusten dut. Kamioi handi bat. Kamiolaria ahoarekin eta ezpainekin keinuka daukat. Zertan dabil hori? Beheruntz begiratu eta momentuan konturatu naiz: uda da, soinekoa jantzita daukat, eta esertzerakoan izter erdirarte igo da. Jode, kamiolaria berotu egin da eta ezin agoantatu pailazoarena egiten.

Zelan diren gauzak, burura etorri zaizkit hain beste denboran ahaztutakoa, txikitan, nerabetan lagun artean isilpean kontatzen genituenak. Lagun gehienek geneukan istorioak kontatzeko: tipo bat bazter batean geuri begira zakila ateratzen zuenekoa. Ondotik pasatzerakoan gure neskatila belarrietara lizunkeriak botatzen zigutenekoa. Jende arteaz baliatuz ipurdia edo titiak ikutzen, edo sexua geure kontra igurtzitzen igartzen genuenekoa. Edo igogailu geundela tipo batek zakila astintzen zuenekoa eskuak likido zuriz bete arte. Eraso txikiren bat...

Gauza “ohikoak” neskatila ginela, ezer larriagorik ez. Baina hori dena agoantatu behar izan genuen, eta oraindik ere, parkingetan, argi gutxiko kaleetan gauez, atzera begiratzen dugu, badaezpada.

Kamiolariaren kontra gorrotoa sentitu dut, ahaztuta neuzkan higuinak eguneratzeagaitik. Aspaldi izandako neskatila honi demaseko higuina eragin dio.

Hatxis saltzailea atxilotu egin zuten. Berrogeitaka urteko gizona, duela hogei urte droga gogorragoetan ibilitakoa, azken aldian hatxisa baino ez zuen kontsumitzen. Eta urte batetik hona, saldu ere egiten zuen. Diru-sarrerak borobiltzeko. Gutxi gorabehera, bi kilo hilean, aitortu zuen. Herriko eta inguruetako gazte gehienei. Erantzun zuen ez ziela adinik galdetzen, ez zekiela hamabost ala hemeretzi urte zuten. Ikusi zen askok ez zeukatela ezta hamasei ere. Azaldu zuen berak bakarrik egiten zituela salmentak, inork ez ziola laguntzen, ez zuela ezer berezirik egiten saltzeko. Gazteek jotzen omen zuten beregana, eta berak saldu egiten ziela. Ilobei ere saltzen zien, eskatzen ziotelako. Seme-alabe nerabe eta gazteari ez, horiei ez zien ez saltzen ez ematen. Adierazi zuen kirolariak direla, eta ez duela nahi hatxisa kontsumitu dezatela, ez duela nahi berak bezala bukatu dezatela.

Nahiz eta, eransten du egunkariak, pentsatzekoa den De Juanak eta bere ezkontideak ondasunen banaketaren erregimena hautatuko zutela ezkontzerakoan, zeren irazpideen sozietatea izanez gero, andrearen ondasunak enbargatu ahal izango liratekeen.

Beraz, diot nik, eta baita ere zuzenbidea ikasten diharduen edozein ikaslek, ondasunen banaketa erregimenpean ezkonduta badaude, eta etxebizitza emazteak erosi bazuen, etxebizitza andrearena da. Andrearena bakarrik, ez ezkontide biena, ez ezkontza-sozietatearena. Eta andreak ordaindu behar al ditu bere gizonaren kalteak, asko eta mingarriak izanik ere?

Zuzenbidea penala zabaldu zuten interpretazioaren interpretazioaz, nahiz eta zuzenbide penalaren printzipioa izan modu hertsian interpretatu behar dela. Orain Zuzenbide zibila da malgutu, zabaldu eta bere erara makurtu nahi dutena.

Kontzeptuak argitze aldera, egunero egiten dugun lanak baliotxo bat-edo izan dezan, eta medio itxuraz serioak eskaintzen duen kakanahaste hori ezeztatzeko:

1. Bikote bat ezkontzen denean, gizon zein emakume arteko konbinazioa edozein dela, Espainiako Kode Zibilaren lurraldean irabazpideen sozietatearen erregimenpean ezkontzen da.  Ondorioz, bikoteak ezkontzan zehar irabazten edo erosten dituen ondasunak, edo hartzen dituen zorrak, sozietatearenak dira, alegia, bi ezkontideenak.

2. Kode Zibilak berak beste aukera bat ematen du: ezkondu aurretik edo ezkondu ondoren, edozein momentutan, ezkontideek erregimen ekonomikoa alda dezakete. Nahikoa da notarioarengana joatea eta eskritura bat sinatzea. Horrela, hortik aurrera, ondasun banaketaren erregimenpean egongo dira. Ondorioa: bakoitzak erosten duena, irabazten duena,  bakoitzak hartzen dituen zorrak… bereak baino ez dira. Ezkontide horrenak, ez bestearenak.

3. Ondasun banaketaren erregimen hau oso erabilia da, eta bereziki ohikoa

         - politikarien artean (etxebizitza bat zure izenean eta bestea zure andrearen izenean, eta horrela, errenta deklarazioa publiko egiteko beharrik balego, ez du ematen horren beste ondasun dituzunik)

         - autonomo eta oro har negozioetan dabilen jendearen artean: igeltseroak, eraikitzaileak, enpresa-jabeak etab. Modu honetan negozioa gaizki baldin badoa, ondasunak ezkontidearen izenean daudenez, salbu geratzen dira.

4. Ezkontza-erregimena publikoa da. Adibidez, pertsona ezkondu batek etxebizitza bat erosten badu, Jabetza Erregistroan agertzen da zein erregimen ekonomikoren pean erosi duen etxe hori. Edozeinek eskura dezake informazio hori ordenagailuaren aulkitik mugitu ere egiteke. Beraz, horren gainean espekulazioak egitea zorroztasun eskasarekin jokatzea da. Informazioa nahi duenak, konproba dezala.

5. Beraz, eta Kode Zibila eskuan, ondasun banaketaren erregimenpean ezkontide batek erositako etxebizitza, berea baino ez da. Bere ezkontideak zorrak baldin badauzka (negozioetakoak, epaitegietakoak, haziendarekikoak etab) etxebizitza horrek ez die zor horiei erantzungo, eta beraz, ezin da enbargatu zor horiei aurre egiteko. Ez eta Ministeritza Fiskalak eskatuta ere.

Bestelako interpretazioek Kode Zibila hankaz gora jartzea dakarte. Eta Espainian dauden milaka negozio-gizon, promotore, eraikitzaile, politikari etabarren familien ondarea arriskuan jarri. Eta hori ez dago onartzerik.

"Gaur abiatzen den “irteera operazioa”n, lau milioi joan-etorri baino gehiago egingo dira. - Oporrak gaur hasten dira espainiar askorentzat, eta urtero legez, euren autoak hartuko dituzte Espainia osoko kostaldetara edo herrietara joateko. Uztaileko lehen astebururako aurreikusita dauden 4,3 milioi joan-etorrietarako, Trafikoaren Zuzendaritza Nagusiak (DGT) udako oporretako operazio bereziari hasiera emango dio". El Diario Vasco, 08-7-4.

Uda iragartzen duten egutegiaren orriak jausten doaz: San Juan suaren txingarrak itzaldu dira, San Martzial parranderoak biharamona du Bergaran, Elgetako astoei hurrengo urterarteko bakea eman diete, eta gaur, San Fermin. Eguzkia eta tiranteak apenas ikusi ditugun arren, urtero errepikatzen diren ekintzek udan gaudela adierazten digute. Topikoetan topikoena, artaldearen exodoa, irteera operazioa. Oraingoan, bardulia menderakaitz honetan gehien irakurtzen den berripaperak operazioaren nondik norakoa ederto zedarritzen digu: Espainiarren oporrak Espainiar lurraldean barne. Ez da marea gorriaren ondorengo txapapotea, Kontxako badiako berezko kresala baizik.  Ahal dute.

Diotenez, topikoak beharrezkoak dira, horrexegaitik ote ez gaituela harritu gazteleraren aldeko manifestuak kaleratzea (indar arau guztiak bere alde dauzka-eta), eta ostera, euskararen erabilera bermatzeko dekretu apal bat argitaratu behar izatea. Zeren esan ohi da urterokoek segurtasuna ematen digutela, gauzak bere tokian izatearen bermea ematen digutela. Eta topikoak topiko, udan gaude berriro, zorion uneren bat topatzeko urtaro aproposenean. Hortaz, horixe opa dizut, San Fermin eguneko zutabe honetara arrimatu zaren irakurle horri: izan dezazula uda honetan zorion une bat, gutxienez. Ze buelta gogorra izango da, topikoz beteta, baina latza: lanari eusteko zortea dutenek 65 ordura gerturatuko dira astean, “what crisis”ak gogor jipoituko gaitu, interneteko dohako deskargak bukatzear egongo dira, eta antzoki politikoak (hori bai topiko!) orain arte bezala aspertu arte astinduko gaitu. Hori “orain erbesteratu egingo naute, orain botua ematen utziko didate”- “interesen arabera erabiltzen naute” etorkinak ez garenontzat. Lehen munduan oporrak izateko zortea dugunontzat.

Zorion unearen lagungarritxo bat: “Antzararen bidea” irakurri. Topikoak alde batera lagatzen eta disfrutatzen lagunduko dizu.