Izan eta Esan
pribatu
Bitartean heldu eskutik
Badirudi López lehendakaria Kirmen Uriberen poemen zale dela
Sarritan detaileak dira gertakizun inportanteetan garrantzitsuenak. Detaileei erreparatuta gustatu dakizuke gauza bat ala ez.
Patxi Lopez-engan deigarri iruditzen zaidan detaile bat da da agerraldi publiko inportanteetara emaztearekin eta honi eskua emanda joaten dela. Horrela ikusi genuen Euskadiko Auzitegi Goreneko epaiketara sartu zenean, Legebiltzarrean Lehendakari aukeratzeko sartzerakoan, edo gaur Gernikako Batzarretxean zina egitera joan denean.
Ezingo nuke esan zergaitik, baina zerbaitek karranka egiten dit pertsona publiko batek bere lanari lotutako aurkezpen publiko batean, arlo pribatua agertzen duenean, alegia bere bizitza pribatuko kide bat erakusten duenean edo harekiko maitasun agerraldi publiko bat egiten duenean. Maitearen babesa, honeganako atxekimendua, gudariaren atsedena... Ez dakit oso ondo zer adierzi edo antzeztu nahi den horrelako erakustaldiekin, zergaitik nahasten diren arlo pribatua eta publikoa. Are gehiago horretarako tradiziorik edo ohiturarik ez dagoen herri honetan.
Ez naiz sartuko bikotekideek agintarien irudietan duten eragineko ur sakonak aztertzen: Carla Bruni Sarkozyri harrapakin ederra ehizatu duenaren harrotasuna ematen dio. Michelle Obamak estabilitatea, zentzua eta egunerokotasuna munduko gizonik boteretsuari. Horrelakoak ikustean, beti datorkit burura herritarrek pertsona bat hautatu dutela, ez haren bikotekidea.
Esango nuke politikarien artean bakarrik gertatzen dela bikotekidearen babes publiko agertze hau. Ez dut uste Athletic-eko jokalariak futbol zelaira bikoitekideari eskua emanda sartzen agertuko direnik hurrengo finalean.
López-ena izan daiteke keinu xalo bat, beste barik pentsatu gabea. Izan daiteke ezer berezirik ez izatea, ala erabat pentsatutako estrategia bat ahaltsuago emateko, ez dakit. Baina niri behintzat ez dit bat ere ondo ematen.
Publikoa eta pribatua
Asteleheneko Goienkaria
“Sare publikako irakasleek pribatukoek baino gehiago irabazten dute eta lan gutxiago egiten dute.- Bi sareen arteko alde ekonomikoa urteko 3.000 eurotik gorakoa da. Lan gehiago egiten dute eta gutxiago kobratzen dute. Hori da kontzertatutako sare pribatuko irakasleei gertatzen zaiena sare publikako lankideen aldean. Konparazio iraingarria? Ez dute horrela ikusten sare publikoetako irakasleek, euren alde argudiatzen dituztelarik behin-betiko lanpostu bat lortu arte pairatzen dituzten mugikortasun urteak, eta gainditu behar izan duten oposizioa”. El Pais, 08-1-19.
Sare publiko eta pribatuko beste langile batzuren adibideak: eskuan duzun astekari hau egiten duten langileak ez dira sare publikokoak. Herrigintzatik sortu den enpresa baten baitan daude, informazioaren zerbitzu publikoa dute helburu. Eta ziur naiz sare pubikoko informazio-enpresako langileek baino soldata txikiagoa dutela. Hala ere, beraien lanari esker, bailarako herritarrok astelehenero astekari hau irakurtzen dugu, urtean 38 euro ordaintzearen truke. Ostiraletako aldizkaria, telebista eta irratia ere badauzkagu, horiek dohainik. Zerbitzuak merezi du laguntza publikoa, zeren mende berriaren hasiera honetan inork jada ezin du Debagoiena pentsatu Goienak ematen duen zerbitzua kontutan izateke.
Aurretik euskara elkarteak izan ziren, herritar talde baten ekimenari eta lanari esker garatutakoak. Elkarteok, baliabide propioak sortu behar izan badituzte ere, diru eta lokal publikoari esker egiten dute aurrera. Hemen ere, langileek sare publikokoak baino merkeago. Ematen duten zerbitzua, publikoa, euskalduntzekoa, aisialdikoa, komunikaziokoa. Egun ez da zalantzan ipintzen baliabide publikoekin lagundu behar zaienik, herritar guztien onurarako lanean dihardutenik.
Elkarteen aintzinetik, herrigintzak herritarrei euskara irakasteari ekin zion, euskaltegiak izan ziren. Erakunde publikoak bereganatu zuen gero lan hau, HABE eta udal euskaltegiak sortu zituen. Berriro ere, sare publikoko langileen lan orduak pribatukoena baino merkeago. Hogeitamar urte beranduago, Euskal Herri osoak, erakunde publiko zein pribatuk, hunkituta ekiten dio korrika egiteari, euskarari eta herrigintzatikoari laguntzeko.
Publikoa eta pribatua bi norantzetako bidea baita. Titulartasun publikoaren eta pribatuaren artean zedarri zeharkaezina finkatzea interes artifizialekoa da herritarrentzako zerbitzuaz dihardugunean, are gehiago herritik sortutako ekimenez ari garenean. Makurra deritzot zubi bariko lubakiak eraikitzeari, modu horretan helburua ez delako zerbitzu publikoaren alde egitea, norberaren interes partikularren alde, besterenen kontra egitea baino, denon kalterako.
Blogerako koda
Bergaran uztailaz geroztik San Martin eskola publikoa erreibindikazioka dabil, Aranzadi ikastolak erabiltzen duen eraikin bat berak erabili nahi duelako. Erreibindikazioa oldarkor planteatu zuten, kaleko agerraldiak eginez, udaletxeko plenoetara joanez eta ikastolak bere zabalkuntza hipotekatzen zuela esanez. Eztabaida piztu zen herrian, kalean, koadrilletan, Goienkariko eskutitzetan, eskola publiko-ikastola ereduak eztabaidatuz.
Nik orain arte ezin izan diot gaiari lasaitasunez heldu, nahiz eta hamaika aldiz egin dut ahalegin bat zerbait idazteko. Gertatutakoari buruz gezurrak entzun ditut, nik modu pertsonalean bizi izandakoari buruz, horregaitik orain, aukera izan dut patxadosoago zerbait esateko:
1. 2001etik 2005era Aranzadi ikastolako Zuzendaritza Batzordeko kide izan nintzen, azken bi urteak, lehendakari. Garai gogorrak tokatu zitzaizkigun, Victoriano Gallastegi alkateak Goardia Zibila ikastola hustera esaten zigunean bezalakoak, Egunkaria itxi zuten aste berean. Harrez gero ikastolarekin eta bere proiektuarekin oso inplikatuta sentitu nuen neure burua, patxadaz ezer idaztea galerazten zidana.
2. Zuzendaritza Batzordean ibili nintzen bitartean, eta gero ere, batzordeetan ibili naizenean, sekula ez diot ikastolako inori ezer entzun eskola publikoaren kontra. Ezta alde ere ez. Eskola publikoa beste erakunde bat zen, bere arazoak zituena. Geuk geureak, ez genuen inori begira jarduten.
3. Administrazio ezberdinekin izan genituen bilera guztietan (Udala eta Jaurlaritza) sekula ez zen ikastolaren etorkizuna eskola publikoaren menpe ipini, ezta alderantziz ere. Ikastolaren etorkizuna tratatzen genuen, ez beste inorena.
4. 2005eko udaberrian, Jaurlaritzaren Hezkuntza Ordezkariarekin ikastolak erabiltzen duen udalaren eraikinean obrak egiteko zenbakiak eta posibilitateak serioski landu genituen bilera ezberdinetan. Ez zegoen, beraz, handik irteteko bat ere agindurik, proiekturik edo eskaerarik, gero kalean entzun dudan bezala.
5. Garai hartakoak burura ekartzea bereziki mingarria egiten zait, momentuan familian geneukan egoera oso txarra zelako, jakina denez. Min berezia ematen dit garai hari lotutakoei buruz eztabaidan hasteak.
Urak apur bat baretuta daudela, albiste hau aitzaki hartuta, bidea izan dut gaiaz berba egiteko Asteleheneko Goienkarian. Pentsatu nahi dut lasaitasunez izan dela.
