Euskal Herrian ehundaka industria itxi ziren, langile mordoa geratu zen lanik gabe. Nagusienak, lan merkatuan epe labur edo ertainean txertatzeko bat ere aukerarik gabe, aurrejubilatzera derrigortu zituzten.

56-60 urte bitarteko langileak ziren, ia denak gizonak. Lanetik botata, bi urteko langabezi-saria jaso, eta lanik ezin topatatu, jubilatu beste erremediorik ez zutenak. Zorte piska bat izan zutenak, euren enpresan ERE bat egin zuten (orduan erregulazioa esaten zitzaion) eta konpentsazioren bat jaso zuten kalera egoera horretan joateagaitik. Beste batzuk hori ere ez, enpresak itxi zizkieten eta espedientearen zortea ere ez zuten gozatu.

Kontua da Espainian 65 urte dela jubilatzeko adin ofiziala, nahiz eta aukera badagoen 60 urtetik aurrera jubilatzeko. Kontua da jubilazioa aurreratzen den urte bakoitzeko pentsioaren %8a galtzen zela. 2007an lege-erreforma baten ondorioz, urte bakoitzeko galera hori kotizatutako urteen araberakoa jarri zuten, %6 eta % 7,5aren bitartean.

Derrigorrezko aurrejubilatuek hirurogei urterekin jubilatuta, pentsioaren %40 galdu zuten, betiko, erretiro osorako. Nahiz eta horietako askok 40 urte kotizatu zuten Gizarte Segurantzan.

Lan mundutik adinagaitik modu horretan kanporatuak izateak lotsa eragin zien askori, frustrazioa, euren lan bizitzak ezertarako balio izan ez zuela sentiarazi. Hala ere izan zuten gaitasuna sentimendu indibidualaren gainetik taldearen babesa topatzeko, konturatu ziren asko zirela egoera injustu hartan zeudenak 35 urte, 40 urte kotizatu arren, pentsio murritza kobratzen zutenak.

Antolatu ziren, egin zuten elkartea, eta urteetan pentsio duin bat erreibindikatzen dihardute. Gobernu eta sindikatuen aldetik ez dute erantzun handirik jaso, ez Gizarte Segurantzak afiliazio errekorrak gainditzen zituen urteetan, are gutxiago bonbonkeriak bukatu diren hauetan. Lortu zuten legearen erreforma txiki bat, 2007koa, 30 eta 40 urte kotizatuta zutenentzako, baina bestela euren arazoak konpontzeke jarraitzen du.

Atzo manifestazioa egin zuten Bilbon. Gaurko langileen zaratarekin, lausotuta geratuko da euren protesta.

Asteleheneko Goienkaria

“Sare publikako irakasleek pribatukoek baino gehiago irabazten dute eta lan gutxiago egiten dute.- Bi sareen arteko alde ekonomikoa urteko 3.000 eurotik gorakoa da. Lan gehiago egiten dute eta gutxiago kobratzen dute. Hori da kontzertatutako sare pribatuko irakasleei gertatzen zaiena sare publikako  lankideen aldean. Konparazio iraingarria? Ez dute horrela ikusten sare publikoetako irakasleek, euren alde argudiatzen dituztelarik behin-betiko lanpostu bat lortu arte pairatzen dituzten mugikortasun urteak, eta gainditu behar izan duten oposizioa”. El Pais, 08-1-19.

 Sare publiko eta pribatuko beste langile batzuren adibideak: eskuan duzun astekari hau egiten duten langileak ez dira sare publikokoak. Herrigintzatik sortu den enpresa baten baitan daude, informazioaren zerbitzu publikoa dute helburu. Eta ziur naiz sare pubikoko informazio-enpresako langileek baino soldata txikiagoa dutela. Hala ere, beraien lanari esker, bailarako herritarrok astelehenero astekari hau irakurtzen dugu, urtean 38 euro ordaintzearen truke. Ostiraletako aldizkaria, telebista eta irratia ere badauzkagu, horiek dohainik. Zerbitzuak merezi du laguntza publikoa, zeren mende berriaren hasiera honetan inork jada ezin du Debagoiena pentsatu Goienak ematen duen zerbitzua kontutan izateke.

Aurretik euskara elkarteak izan ziren, herritar talde baten ekimenari eta lanari esker garatutakoak. Elkarteok, baliabide propioak sortu behar izan badituzte ere, diru eta lokal publikoari esker egiten dute aurrera. Hemen ere, langileek sare publikokoak baino merkeago. Ematen duten zerbitzua, publikoa, euskalduntzekoa, aisialdikoa, komunikaziokoa. Egun ez da zalantzan ipintzen baliabide publikoekin lagundu behar zaienik, herritar guztien onurarako lanean dihardutenik.

Elkarteen aintzinetik, herrigintzak herritarrei euskara irakasteari ekin zion, euskaltegiak izan ziren. Erakunde publikoak bereganatu zuen gero lan hau, HABE eta udal euskaltegiak sortu zituen. Berriro ere, sare publikoko langileen lan orduak pribatukoena baino merkeago. Hogeitamar urte beranduago, Euskal Herri osoak, erakunde publiko zein pribatuk, hunkituta ekiten dio korrika egiteari, euskarari eta herrigintzatikoari laguntzeko.

Publikoa eta pribatua bi norantzetako bidea baita. Titulartasun publikoaren eta pribatuaren artean zedarri zeharkaezina finkatzea interes artifizialekoa da herritarrentzako zerbitzuaz dihardugunean, are gehiago herritik sortutako ekimenez ari garenean. Makurra deritzot zubi bariko lubakiak eraikitzeari, modu horretan helburua ez delako zerbitzu publikoaren alde egitea, norberaren interes partikularren alde, besterenen kontra egitea baino, denon kalterako.

Blogerako koda