Teknosexua
gps
Markinako bidegorria OpenStreetMap proiektuan
Igandean lagun batzuei esker Markinako bidegorria ezagutu nuen. Izen eibartarra du gainera: Urko-bidea.
Asko gustatu zitzaidan bidegorria:
- Aparkaleku zabala, Ansotegi hotel-jatetxe alboan.
- 3 kilometro dira guztira, Markinatik Etxebarriako industrialdea bukatzen den tokiraino. Joan eta etorri 6 kilometro beraz.
- Lurzoru oso egokia, baita patinatzeko ere.
- Toki oso ederra, Urko erreka bazterrean, harrizko zubi zoragarriak, amuarrainak errekan, zati handia zuhaitz artean...
GPS-a eraman nuenez, ibilbide osoa grabatu eta OSM proiektura kargatu ahal izan nuen.
- Urko bidea, mapa. (marra urdinak adierazten du bidea)
- Urko bidea, argazkiak
OpenCycleMap
OpenStreetMap proiektua erabiliz, bizikletan ibiltzeko munduko mapa egiten ari dira, datuak beste modu batean erakutsita. Oraindik bide hau ez da azaldu, baina hurrengo egunetan baietz hemen ere ikusi!
- Urko bidea, bizikleta mapa (OpenCycleMap)
Geocaching: altxorraren bila
Asteburuan egiteko plan bat hemen, haurrekin edo besterik gabe ibilalditxo baterako aitzakia.
Urtarrilaren 31an aurkitu genuen lehenengo aldiz Geocache bat, Zumaian izan zen. Izugarrizko ilusioa egin zigun artapalo erabiltzaileak ezkutatutako altxorra aurkitzeak. Niri ilusio handia egin zidan, eta zer esanik ez 6 eta 3 urteko haurrei. Baina hara iritsi aurretik Zumaian ibilaldi txiki bat egin behar izan genuen, altxorra aurkitzeko beharrezko pausoak emanez.
Lehenago, gabonak aldera, Arraten zegoen geocache baten bila ibili ginen, baina ez genuen aurkitu, agian norbaitek handik kendu zuen edo guk ez genuen aurkitzen jakin. Auskalo.
Zer da Geocaching-a?
Denborapasa bat, joko bat. Norbaitek toki batean altxor txiki bat ezkutatzen du. Gero tokiaren koordenatuak publikatzen ditu Interneten eta beste erabiltzaile batzuk hura aurkitzen saiatzen dira.
Zer da altxor hori?
Normalean tupperware motako ontzi bat, busti ez dadin ondo itxita. Han barruan papera eta arkatza egoten da, eta altxorra aurkitzen dutenek beraien izena, eguna eta komentarioren bat idazten dute.
Batzutan jostailu edo detaile txiki bat egoten da. Hartu daiteke, baina beti ere hurrengoarentzat beste zerbait utziz. Gero, berriz ere altxorra ondo ezkutatu eta prest dago hurrengo datorrenarentzat.
Kontuz ibili behar da jokoan parte hartzen ez duen inork ez dezan altxorra nabaritu, askotan altxorra lapurtu edo tokitik kendu dezaketelako.
Gero etxean, Geocaching webgunean utzi abisua, tokian egon eta aurkitu duzula eta abar. Altxorra gorde duenak gustora irakurriko du ziurrenez.
Nork jokatu dezake? Doan da?
Edonork jokatu dezake joku honetan, bai altxorrak ezkutatzen eta baita aurkitzen ere. Horretarako nahikoa da Geocaching webgunean doan izena eman eta hango pausoak jarraitzea.
Behar den gauza bakarra GPS bat da. Denbora librea eta ondo pasatzeko gogoa edukitzea ere komenigarria da. Haurrentzat ere oso plan ona da. Gure Andonik (6 urte) badaki GPS-aren norabideei jarraitzen, eta oso ondo pasatzen du altxor bila, berak esaten digu "handik!" eta gu atzetik joaten gara.
Beste helburu batzuetarako aitzakia
Benetan uste dut beste gauza batzuetarako aitzaki ona dela Geocaching-a. Adibidez:
- Toki berriak ezagutzeko.
- Turismoa erakartzeko. Ikaragarria zenbat jende pasatu den Zumaiako geocachetik. Papera ere agortu da!
- Haurrek ibilaldiak egin ditzaten aitzaki moduan. Altxor bila ez dira oinez nekatzen.
- Mendian orientatzen ikasteko.
- Aspaldiko lagun horiekin elkartzeko.
Nola sortu GPSrako ahotsak
Zure TomTomerako ahots fitxategi partikularrak egitea ez da konplexua. Pauso batzuk jarraitu eta nahiko erraz lortzen da, oinarrizko informatika eta audio ezagutzak behar dira.
Honako hau laburpen bat da. Zuzenean iturrietara joan nahi baduzu, hona hemen loturak:
- The Ultimate Guide to Creation of Custom TomTom Voice Files
- VIFTOOL : Pythoneko jatorrizko programa eta fitxategiak
- Euskarazko GPSrako ahotsak
Testuak prestatu
Ulertu ongi nola egin behar den lana, eta testuen fitxategia deskargatu ondoren, prestatu zure testu zerrenda. Kontutan izan euskararen kasuan moldaketak behar direla. Esaldiak osatzeko grabazio zatiak itsasten direnez eta hizkuntza bakoitzean ordena berdina ez denez, honelako gauzak egin beharko dira:
Ingelesez: After -> 200 -> Meters -> Turn right.
Euskaraz: ....(hutsik utzi) -> 200 -> Metrora -> Biratu eskuinera.
Ahotsa grabatu
Ahots fitxategiak MP3 formatuaren lehengusu librean prestatu behar dira, hau da, OGG formatuan. Horretarako tresna egokiena Audacity audio editore librea da. Linux, Windows eta Mac bertsioetan duzu Audacity hau.
Ahalik eta kondizio onenetan egin grabaketa. Mikrofono on bat, toki isila, grabazio maila ongi jarri eta abar. Gure kasuan material profesionala lortu zuen Jatsuk, baina gutxiagorekin ere balioko du, seguru.
Testu zerrenda hartu eta banaka-banaka grabatu testuak. Lasai. Grabazioa bera ordu laurdeneko lana da, testu motzak dira eta.
Ahots fitxategiak prestatu
Ahots fitxategiak moldatzeko komeni da audioaren inguruko ezagutza minimo batzuk izatea. Grabazio zati bakoitzari hasierako eta bukaerako espazio hutsak kendu, grabazio maila normalizatu (zati guztiek antzerako bolumena izan dezaten) eta inguruko zarata filtratu. Hasieran aipatzen dudan gida horretan oso ongi zehaztuta dago.
Lan astunagoa da audio fitxategi bakoitzari dagokion izena ematea. Izan ere, enpaketatzeko programak izen jakin bateko fitxategiak bilatzen ditu eta gure grabazio zatiei fitxategi izen horiek eman behar dizkiegu. Horretarako badago gidan "Template OGG file names" izeneakoa. Handik deskargatu eta eredu moduan erabili.
Ahotsak enpaketatu
Karpeta batean gorde behar ditugu OGG ahots fitxategi guztiak, VIF fitxategi bat (testu fitxategi arrunt bat, non azaltzen den zein hizlari eta hizkuntzari dagokion) eta nahi bada irudi bat BMP formatuan, gero TomTom programak erakutsiko duena gure ahotsa aukeratzeko momentuan.
Viftool programarekin, ahots fitxategi guztiekin .CHK fitxategi bat sortuko dugu. Horixe da fitxategi nagusia.
Listo! .chk, .vif eta .bmp fitxategiak batera gorde eta horixe da TomTom-ean gorde behar duguna.