Unescok 1999an otsailaren 21a izendatu zuen ama-hizkuntzaren eguna. Harrezkero, hainbat ekimen antolatu ditu ama-hizkuntzaren alde. Euretako bat, bideo hau:

Bideoan zehar behin eta berriro aipatzen du umeek euren ama hizkuntzan ikasi behar dutela. Batek baino gehiagok zalantzan jarriko du, beraz, gure B eta D ereduak, hainbat umek euskara ez dakitelako eskolara joaten direnean, eta euren ama hizkuntzan hezten ez direlako. Esanak esan, gure kasuan beste hizkuntza baten ikasteak mesede egiten duela ziurra da.

Nola izan daiteke ama-hizkuntzan ikastea defendatu eta hurrengo lerroan D eredua edo murgiltze eredua defendatu? Oso erraza. Tradizonalki, maila sozial altuetako familietako haurrek beti ikasi izan dute ingelesez, frantsesez, alemanez.... eta horrek ez die inoiz kalterik eragin; alderantziz, euren mesedetarako izan da. Gakoa dago euren ama-hizkuntzan alfabetatuak ere izan direla, kultura bai bere ama-hizkuntzan, bai bigarren hizkuntzan jaso dutela.

Arazoa dator umearen ama-hizkuntza estituko ez balitz bezala tratatzen denean: ikustezin, menderatu, gutxitua denean. Haur horiek analfabetoak dira ama-hizkuntzan eta gainera, kultura-hizkuntza beti izango da bestea, dominatea. Euskarari mendez mende gertatu zaiona, duela gutxira arte.

Milaka hizkuntza daude munduan, eta hauen artean, gehienak daude egoera honetan, ez dira eskolako hizkuntza. Gaiinera, kalkulatzen dute munduan 3000 hizkuntza daudela hilzorian, gurea talde horretatik atera badute ere arrisku bizian daudenen multzoan sartu dute

Baina euskara salbatuta dagoela diote. Salbatuta? Galdetuko baten batek. Bai, euskararen gramatika, hiztegia, fonetika, fonologia,.... jasota dago. salbatuta daude. Salbatuta ez dagoena da bere iraupena hizkuntza bizien artean. Izan ere, gramatikek, fonemek, aditzek, hizktegiek...ez dute ezertarako balio erabiltzen ez badira. Hori da bizirik egotea!

Hizkuntza guztiek elakarren artean komunikatzeko ez ezik pentsatzeko ere balio dutelako. Edo alderantziz: pentsamendua eratzeko balio dute hizkuntzek, ondorioz, komunika gintezke. Pentsamentua eratu, kultura eta jakintza transmititu. Hizkuntza guztiak era desberdinean, baina horretarako balio dute, horregatik babestu behar ditugu.

Hizkuntza minorizatuetako hiztunok askotan gure berbeta horren lotsa sentitzen dugu. Euskaldunok oraindik pairatzen dugu gaitz hori, zoritxarrez: lotsa, ikara, beldurra, deserosotasuna, beti gurea defenditzen ibili behar izatea, ignoratuta sentitzea gure etxean bertan....

Jakin dut, baina, Berlinalea kitxuaz zati handi batean errodatutako film batek irabazi duela. Arraroa begitandu zitzaidan, baita poztu ere. Ohean nengoen oraindik irratia entzun nuenean berria, erdi lo. Hala ere, zeharo esnatu nintzen protagonistak eskerrak ematean, gaztelaniaz egin ondoren, kitxuaz mintzatu zenean. Emozionatu egin nintzen, ia negarrak irten arte.

Segituan, Donostiako zinemaldiarekin akordatu nintzen. Bertan euskara exotismo pixka bat emateko baino ez du balio, gure janaria eta "marco incomparablearekin" batera. Iraindua sentitzen naiz beti.

Hona hemen aktorearen eskertza, baita kantatu zuena ere:

blogetik jaso dut. Denontzat da eredu eta argia, denok barku berean goaz eta!

Bejondeiola!!!