Gaurko plenuan Arrateballe bizirik plataformiak jaso dittuan milla firmak emoten daben babesakin, moziñua aurkeztuko dau, kezkatuta dagualako bertan egitten hasi diran lur mobimientuak. Kezkatuta horregaittik, baitta plan osuakin be.

Gure herrixan holako makropoiektuak ezkutuan eta ixilian egitten diranez, sasoia da herriko jentiari esplikatzeko ze gertatzen dan, zegaittik ez dago ingurugiro inpaktuko ikerketarik, zergaittik egin bihar dan hain toki berezixan beste leku batzuk be badagozenian, zergaittik daguan kontra diputaziñua, zer dala ta egin bihar dira 12-13 pisuko torriak basarri inguru horretan.....

Nik baiño hobeto euren berbak azaltzen dabe arazua. Horregaittik euren dokumentutik kopixau eta pegau dot. Lehengo zatixa (euskeraz) lanen nundik norakua agertzen da. Bigarren zatixan (erderaz) udal batzari eskatzen detsena esplikatzen dabe.

Gure herrixak babes neurrixak bihar dittu urbanismo salbajia hamarkadetan sufridu eta gero. Bada ordua dakagun gitxi hori zaintzeko, eta auzo zaharrak aldatzeko era burutsu baten, negoziuari begiratu aurretik eibartarron bizi kalidadian pentsauta.

Horregaittik, gaur 7,30etan plenora juatera animatzen zaittuet Arrateballek merezi dabelako, Eibarrek merezi dabelako. Eta ze demontre! eibartarrok merezi eta bihar dogulako.

Ni biharrian egongo naiz, eta hori dala-ta ezin naiz juan. Horregaittik eskertuko neuke baten batek, amaittutakuan post honen amaieran erantzun bat lagatzia, kontatzen ze pasau dan. Milla esker!

 TEKNIKERREN PLANAK ETA ALTERNATIBAK

∑ Tekniker Eibarko enpresa inportantenetako bat da, eta Eibarren jarraitu behar du. Horraino gu ere ados gaude.

∑ Baina Arrateballe suntsitu gabe alternatiba duinak bazituela uste dugu: MATSARIA, IBUR-ERREKA….

∑ Hori esanda eta historia pixka bat eginez, ikusiko dugu Teknikerrek, bere etxe berria leku esanguratsu eta berezi baten eraikitzeko asmo horretan, Udalarekin batera lehenengo saiakeran ARRAJOLAra jo zuela.

∑ Ideia zan industriagune txiki bat sortzea finantzabide bezala etxebizitza kopuru inportante bat eraikiz.

∑ ARRAJOLA aurreikusi gabeko inguru urbanizagarri bat dugu, eta betidanik han parke bat egiteko asmoa egon da, inoiz zehaztu ez bada ere. Baina inoiz ez Teknikerren planetarako.

∑ Baina urbanizatze gastuak, gehien bat errepidearenak, oso altuak zirelako ideia hau alde batera geratu zen.

ERISONO – ARRATEBALLE.

∑ Gerora ERISONO izango da aukeratua. ERISONO, Azitaingo poligonoa egin zenean hango hondakinekin sortutako zabalgune bat da, Debegesaren gaineko aldean.

∑ Baina han ere arazoak, Bilboko enpresa batek erosi omen zuen terrenua El Casco berria han eraikitzeko.

∑ Hau ez dakigu egia den, baina El Casco lehengo lekuan dago eta ERISONOn beste bi enpresa daude (…..

∑ Ideia honek ere porrot eginda, Eibarko Plan Orokorraren debatearen barruan, ERISONO Sumendixa baserri aldera pixka bat luzatzea proposatzen zaie, Teknikerrek bere sedea eraiki dezan.

∑ Baina hori ere etzuten nahikoa eta inor gutxik esperoko zuen atzetik etorriko zena.

∑ ARRATEBALLEn egin dutena (133.000m2) lehenengo zatia bakarrik da. Teknikerren planetan 440.000m2. erabiltzea aurreikusten da. Eta hori egiteko Maltzagaraino iritsi beharko dute.

∑ Egunkarietan esaten zuten bezala 1.fasean 47.000m2. eraikigarri nahi zituzten, azkenean 62.000m2.ra iritsi badira ere.

∑ Esan beharra dago 1. fase honetan kokatuko liratekeen enpresak jadanik beste leku baten lanean daudela eta hortik hasieran behintzat lanpostu berririk ez dela sortuko.

∑ Eta guk dioguna da hor dagoela MATSARIA zaharra, 52.563m2. eraikigarrirekin, eta berriztatzeko egundoko premiarekin . Lehenengo fasea ederki kabitzen zan bertan.

∑ Hor dago MATSARIA II, IBUR-ERREKA……Ez dira izango hain paraje erakargarriak baina gure iritziz Eibar bezalako herri baten oso alternatiba duinak ziren eta dira, eta Teknikerrek nahi dituen 120.000m2. eraikigarriak erraz sartzen dira.

∑ Honen guzti honen aurrean ez da erraza gure Udalaren jokaera ulertzea.

∑ Izan ere nola ulertu eremu industrialak eduki berriztatzeko premiarekin eta hutsik (MATSARIA) eta hoiek dauden bezala usteltzen laga eta mendiak apurtzera jotzeko erabakia.

∑ Non daude gure ingurumena zaindu beharrak, gure ekologia, garapen jasangarria……Non dago gure zentzuna.

∑ Honen inguruan gogoratu beharra dago Plan Orokorra onartzeko Diputazioak Eibarko Udalari jarritako kondizioa, hau da, Erisono-Arrateballeri alternatibak bilatzeko ikerketa bat egin zezala.

∑ Gure Udalaren erantzuna izan zen ikerketa hori egina zegoela eta etzegoela alternatibarik.

∑ Dirudienez Diputazioak GEZURRA sinestu egin zuen eta bestiok egindako alegazioei kasurik egin gabe Plan Orokorra bere horretan onartu zuen.

∑ Alternatibak egon bazeuden eta daude, baina Teknikerrentzako ez dira hain emblematikoak eta azkenean badirudi Marketing arazo bategatik eman dela ARRATEBALLEko sarraskia.


OBREN GORABEHERAK

∑ Hasieratik Arrateballeko obrak legez kanpo egon dira. Eta guretzat hau kontra egoteko arrazoirik txikiena izan arren, merezi du errepaso bat ematea Teknikerren eta gure Udalaren jokaera azaleratzko.

∑ Eibarko Plan Orokorrak proiektuak zehazteaz aparte, egutegi bat ere zehazten du eta lehenengo lau urtekoekin hasi aurretik (Egazelai, Bolingua) bigarren lan urtekoan sartzen zen ARRATEBALLEkin hasten dira.

∑ Tontakeria dirudi baina eurak egindako legea (Plan Orokorra lege bat da) ez dute betetzen.

∑ Lur mogimenduak hasteko baimena behin-behinekoa ematen dute. Ezin dutelako besterik eman. Ez bait dago ez Plan Partzialik, ez Urbanizazio Planik, ez Urbanizazio Aktuazio Planik, ez Errepartzelazio Planik eta gutxiago Ingurumenaren Eraginerako Ikerketarik.

∑ Eta horrelako obra bat egiteko guzti hauek behar beharrezkoak dira.

∑ Baina Teknikerrek obrak hasteko presa dauka eta baserri eremuetan behin behineko lur mobimenduak baimentzen dituen lege bat bilatu eta obrak hasteko lizentzia ematen dute.

∑ Azkenean daukaguna da : behin behineko lizentzia bat behin behineko lur mogimenduak egiteko, mundu guztiak dakienean obra hoiek behin betirako direla.

∑ Nola liteke 440.000m3. lurren mogimendua horrela hasi? Guretzat, gure Udalak jokaeraren ikuspuntutik egin duena oso grabea da.

∑ Baina badirudi hori guk bakarrik ikusten dugula, zeren Epaitegiak ere ez du neurri kautelarrik hartzeko arrazoirik ikusi.

∑ Obrak geratzeko eskaerari ezetz esaterakoan obra hoiek behin behinekoak ez zirenik ez omen genuela frogatu argudiatu zuten.

∑ Obra hoietako beste puntu beltz bat Lezeta errekatxua tapatzean ikusten dugu. Hor ere egundokoa egin dute 35m. alturako betelanekin.

∑ 2008ko Azaroan egin zuten betelan hori eta URAk (Agencia Vasca del Agua) delako horrek aurtengo Otsailean bidali zuen baiezko txostena, oraindik lan hoiek egiteko proiekturik ere ez zegoenean.
 
∑ Eta noski, Ingurumen Eraginaren Ikerketarik ez dala beharrezkoa diote, zeren, horra kasualidadea!, errekatxo horren publikotasuna justu betelanak bukatzen diren una horretan hasten omen da.

∑ Eta bitartean hor joan dira Plan Partziala eta beste guztiak onartzen azkenean dena bere lekuan txukun geratu dela irudikatzeko.

∑ Hor ere egon da sorpresarik: 11 eta 13 alturako eraikinak egin behar dituzte ARRATEBALLEN, horrek sortuko duen eraginarekin.

∑ Lurren birkalifikazioarekin ere arazoa sortu da. 8000m2k klasifikazio aldaketa bat daukate Plan Partziala eta Orokorraren artean. Gogoratu horrelako arazo bategaitik joan dela pikutara Txontako proiektua.

∑ Asunto hauek: Obren baimena, Lezeta errekatxoa tapatzea eta Plan Partziala Epaitegietan daude nahiz eta hortik ez dugun ezer asko espero. Bai Aralarrek baita Astinduz kolektiboak ere auzitara eraman dute obra.

∑ Txikizioa egina dago eta gure iritziz horrek ez dauka bueltarik.

∑ Baina ARRATEBALLEn asko dago babesteko oraindik eta gure proposamena hortik doa.

NUESTRA PROPUESTA


∑ El sentido común nos dice, que el suelo, un bien escaso en nuestro pueblo, debe ser utilizado con responsabilidad.

∑ En los Planes Territoriales y Directrices de Ordenación Territorial del Gobierno Vasco, se insta con toda claridad a Eibar a llevar adelante una política de recuperación de espacios obsoletos y degradados, antes de intervenir en nuevos suelos de dudosa viabilidad.

∑ Pero mirando el Plan General veremos que la mitad de las actuaciones son en suelo sin ocupar, siendo estas las que más están avanzando en su ejecución (Jardiñeta, Iparraguirre, Ubitxa, Artegieta, Egazelai, Bolingua, Arrateballe….)

∑ Está claro que a los promotores les interesa esto : se evitan derribos, desalojos, etc…y su gestión es más cómoda y rentable.

∑ Desde el punto de vista del negocio puede estar justificado pero ¿Cómo puede permitir eso nuestro Ayuntamiento?

∑ Por todo ello, ante los planes de Tekniker por un lado y la permisividad del Ayuntamiento por otro, creemos que el resto de ARRATEBALLE corre serio peligro.

∑ ARRATEBALLE como el resto de los valles de Eibar tiene la calificación de Zona Agroganadera, Campiña y Cultivos siendo esta la escala más baja de las categorías proteccionistas.

∑ Porque aparte de las actividades agroganaderas  también permite: recreo intensivo, invernaderos, industrias agrarias, actividades extractivas, vías de transporte, líneas de tendido aéreo, plantas potabilizadoras, grandes depósitos de agua, centrales de energía eléctrica, centrales de captación o producción de gas...como se ve un nivel de protección muy discutible.

∑ Y nosotros queremos que ARRATEBALLE sea ni más ni menos que una Zona Agroganadera, que es lo que ha sido siempre.

∑ En ese sentido va nuestra campaña de recogida de firmas en apoyo de la Moción que vamos a presentas para su discusión en el Ayuntamiento, proponiendo que adopte el siguiente ACUERDO :

PRIMERO.- El Ayuntamiento valora como un patrimonio colectivo el suelo rural, incluido ARRATEBALLE, insustituible espacio emblemático.

SEGUNDO.- El Ayuntamiento se compromete a encontrar la fórmula jurídica que garantice que ARRATEBALLE goce de una calificación urbanística que (siendo compatible con los actuales usos agropecuarios) garantice si protección futura, modificándose en ese sentido el Plan General de Ordenación Urbana.

Aminetu Haidar eta Maialen Lujanbio. Emakume izen bi. Biak eredu, biak iazko pertsonaiak, nire ustez, euren artean antz handiegirik ez badute ere, euren bizipenak oso desberdinak diren arren. Biek dute burua estalita. Bata, Haidar, bere heriaren janzkerarekin, melfarekin. Bestea ere, bere herriko gizonen kapeluarekin, txapelarekin, Bertsorali txapeldunaren txapelarekin, hain zuzen ere.

Aminetu Haidar indar eta duintasunaren irudia da. Borroka egiteko bere era leun baina tinkoa. Egoerarik txarrenean ere, irribarrea ahoan. Herri oso baten isla.

Maialen Lujanbio, ostera, Euskal Herriaren irudi berria. Txapelaz gain, beste titulu bat irabazi du, apal eta harro, lehenengo emakume bertsolari txapelduna izatea. Hori asko da, gero! Mundu maskulinoan gaztetxotik hasita, beste emakume batzuek irekitako bidea zabaltzen, nasaitzen. Historia egiten. Hainbat eta hainbat emozionatzen. Baita Taliban Jatorra ere!

Emakume izen bi: Aminetu eta Maialen, urteko pertsonaia absolutoak. Ganorazko gauzengatik, balore positiboengatik. Bestela, andrazkoak noiz agertzen dira, bada, komunikabideetan? Biktima izanez gero, eta txotxolakeriengatik, kitto!

Andrazko eredugarriak, emozionatu egiten gaituztenak, herri txiki biren ispilu. Umil eta tente, denondako modelo.

Eguraldiari aurre eginez, aurpegia erakutsiko dugu atzera ere, Egunkariaren alde.
Bideo bat ere topatu dut. hainbat hizkuntzatan dago, euskeraz jarriko dut hemen:

Elkartasuna adierazteko ere badago tarte bat egunkaria.info-n. Laga bertan zure izena! Hainbat hizkuntzatan dago web hori. Zabal zenezake zure kontaktuen artean hau guztiau (eskerrik asko, Eneko!), ea denen artean gelditzen dugun zorakeria hau:

http://egunkaria.info/wp-content/uploads/2009/11/manifestua_euskaraz.pdf

¿Sabías que en el estado español los poderes públicos cierran periódicos?

Es el caso del diario Euskaldunon Egunkaria…

Esta lucha nos afecta a todos y todas: solidarízate…

http://egunkaria.info/?page_id=519&hi=esp

Saviez-vous qu’au sein de l´Etat espagnol les pouvoirs publics ferment des journaux?

C’est le cas du quotidien Euskaldunon Egunkaria…

http://egunkaria.info/international/wp-content/uploads/2009/11/manifest_francais.pdf

Cette lutte nous concerne tous. Adhérez…

http://egunkaria.info/?page_id=519&hi=fr

Did you know that the authorities in the spanish state Closed down newspapers?

That is the case of the newspaper Euskaldunon Egunkaria…

http://egunkaria.info/international/wp-content/uploads/2009/11/manifest_english.pdf

This fight affects each and every one of us: please support it…

http://egunkaria.info/?page_id=519&hi=eng

Ja saps què  a l’estat espanyol els poders públics tanquen diaris? 

És el cas del diari Euskaldunon Egunkaria…

http://egunkaria.info/international/wp-content/uploads/2009/11/manifeste_catala.pdf

Aquesta lluita ens afecta a totes i a tots: solidaritza’t…

http://egunkaria.info/?page_id=519&hi=cat

Wusstest du, dass im spanischen staat von staatlichen stellen zeitungen geschlossen werden?

Das geschah im fall der tageszeitung Euskaldunon Egunkaria…

http://egunkaria.info/international/wp-content/uploads/2009/11/manifest_deutsch.pdf

Dieser kampf geht uns alle an: solidarisiere dich…

http://egunkaria.info/?page_id=519&hi=deu

Sapevi che in Spagna i poteri pubblici chiudono giornali?

È il caso del giornale Euskaldunon Egunkaria…

http://egunkaria.info/international/wp-content/uploads/2009/11/manifesto_italiano.pdf

Questa lotta tocca tutti/tutte: dacci la tua solidarietà!…

http://egunkaria.info/?page_id=519&hi=ita

Sabias que no Estado Espanhol os poderes públicos fecham jornais?

É o caso do jornal Euskaldunon Egunkaria…

http://egunkaria.info/international/wp-content/uploads/2009/11/manifesto_portugues.pdf

Esta luta afecta-nos a todos: solidariza-te…

http://egunkaria.info/?page_id=519&hi=port

Sabías que no estado español os poderes públicos pechan xornais?

É o caso do xornal Euskaldunon Egunkaria…

http://egunkaria.info/international/wp-content/uploads/2009/11/manifesto_galego.pdf

Esta loita aféctanos a tod@s: solidarízate…

http://egunkaria.info/?page_id=519&hi=gall

¿Sabebas que en l’estau español os poders publicos trancan periodicos?

Ye o caso d’o diyario Euskaldunon Egunkaria...

http://egunkaria.info/international/wp-ontent/uploads/2009/11/esplanicada_aragones.pdf

Ista luita nos pertoca a toz y todas: solidariza-te...

http://egunkaria.info/?page_id=519&hi=arg

Ihesaren kontrako nazioarteko egunean horrelakoak salatzea baino ez zaigu geratzen. Manipulazioaz gain, arrazakeria ere ageri-agerian.

Interekonomiako Teleberriak emandako "notizia". Tximinoak direla esatea baino ez zaie falta!

Zer begitantzen zaizue?? Nik ez daukat berbarik! Zelako desinformazioa!

Erabili kondoiak, mesedez! Afrikan zein Ipar poloan. Modu bakarra da izurrite hau gelditzeko!

...eta kitto.com-etik "ostu" dot erretratua, eta parkatuko deste. Nahiko illuna da, eta izan leike pipàrrik be ez ikustia. Igarri, baiña, igartzen da zenbat jente alkartu garan.

 Argazkiak.org | Egunkaria Libre Untzaga © cc-by-sa: etakitto

)

Ez dogu ahaztu bihar epaiketia hillan 14an hasiko dala, eta Gaur Martxelo Otamendiri entzun detsadan moduan, Audientzia Nazonalak ez desku esukaldunori ezer onik ekartzen.

Kaltia egin zeben oin zazpi urte itxi ebenian Egunkaria. Baiña katia haundixagua izan leike, kartzela zigorra, eta zelakua, gaiñera.

Ikusiko dogu. Mobilizaziño gehixago egongo dira, eta adi egon biharko gara.
Egunkaria, LIBRE!

Aspaldi batean Yop.yop-ek puntua jarri zidan bere erantzunean. Ez dakit nor den, inoiz ez baita identifikatzen. Garbi atera dudan bakarra izan da, euskara ikasten ari dela....Tira, harira! Duela hilabete batzuk erantzun bat laga zidan azkeneko post-ean, (eta ez póstean :-)). Hau zioen: "Berri bat zu komentatzeko:" eta url bat. Hauxe da berria: Frantzian euskara ondare kulturala izango da (lotura gaztelaniaz dago, horrela bidali zidalako). Eta aspalditik neukan erdi eginda, baina sekula ere ez amaituta. Orain da sasoia.

Iritzia eskatu zidan eta nik eman. Gainera, lotu nahi nuke beste hiru gauzarekin: Eustaten euskaldun kopuruaren neurketa, erabileraren neurketak eta gaztelaniaren aldeko manifestuarekin.

Frantzian euskarari, eta beste hizkuntzei (bata alemana da, gutxitua Frantzia, baina guztiz normaldua Alemanian) ondare izendatzea ondo deritzot; pausotxo txikitxo bat da bide egokian. Baina ez nahikoa. Everestera joan nahi duenak Eibar-Bilbo autobusa ordaintzeko nahikoa diru lortzea bezalakoa litzateke. Bidean, bai; aireportura iritsi berri, hala ere. Hainbeste falta da! Kontuan izan, Frantziak ez duela oraindik sinatu Europako hizkuntzen gutuna, eta hasierako erreforma zabalagoa izan behar zela. Estatu horrek kezka handia du bere "nazio-hizkuntza"-rekiko,

Euskararekin hipokrita jokatzen du hainbatek. Patxi Lopezek, adibidez, bere eta Ibarretxeren euskara mailaren gainean galdetu ziotenean, esan zuen berak ez zuela Ibarretxek beste urte izan lehendakaritzan ikasi ahal izateko. Nire iritziz hori euskaltegietako ikasleenganako errespetu falta ikaragarria da, euskaldungai horiek jo eta sua dihardutelako ikasten lehendakari izan barik. Orain egunean hiru ordu klase hartzen omen ditu. Duela urte batzuk ere irakasle partikularra eduki zuen, eta makinatxo bat piper egindakoa zen, bere jarioak argi lagatzen duen moduan.

Politikariena, baina, mundu aparte bat da: lotsagarria, iraingarria eta errespetu bakoa gure ikasleekiko, eguneroko esfortzua egiten dutenenganako kontsideraziorik ez dute: exijitu bai baina eurak ezer ez. Ibarretxek salbu. Robokop da berbetan, baina gaztelaniako bere jarioa ere ez nahiko errobotikoa da. Eta ikusiko dugu zertan gauzatzen den gainera datorkigun gobernu berria.

Beste alde batetik, esan nahi dut, hiztun kopuruak gora egin duela nabarmen, baina erabilera antzera mantentzen dela. beraz, behera egin duela esan dezakegu: hiztun gehiago eta erabilera estankatua, gehiagok erabiltzeko aukera, gutxiago erabiltzen dute, hortaz.

Milioi bat ei gara euskaldunak. Ez da gehiegitxo? 3tik batek euskara daki? Erribera, Ezkerraldea, Araba eta Iparraldea kontuan hartuta? Horrek esan nahi du beste leku batzuetan ikaragarria dela dakitenen kopurua, eta nire pertzepzioak diosta hori ez dela egia, kafesnetan joatea beterik ez duzue!

Gure hizkuntza txikiak buruko min handia ematen die. Ez dakit zergatik. Baina PP ere duela gutxi ahalegindu da hizkuntza minorizatuen kontra egiten Europako parlamentuan. Ez dakit zer-nolako enbarazua egiten diegu. Behin eta berriro dioskute aukeratzeko askatasuna zapaltzen dugula. Guk, txikiok, hainbesteko indarra ote daukagu?

Baietz sinistu nahiko nuke indarra daukagula, baina gero eta konbentzituago nago eurendako gaitza garela, gure hizkuntzak aurrerabidearen aurkaritzat dauzkatela eta gu ezgai gizajo eta salbatu beharreko pertsonatzat. Dena dela, berba hauek nik baino lehenago Ruper Ordorika handiak jarri zituen kantu batean, jakina, nik baino hobeto:

Egin kontu
Bost mila zazpiehun
kultura ezberdin
desagertu dira historian.
Esaten dutenez
aurrerabidea
elkar jan horretan
oinarritu da mendeetan zehar.
Beraz ez larritu
izan jakintsu
orpoa erakutsi
aurrerabideari.
Jarraitu egiozu
asko dakienari
behingoz utziozu
baldar izate horri.
Gabiltza hainbeste
nor gara gu
zer gara gu
euskotarrak gara gu
Ez dela egoki
egunak ematea
zilborrari begira
munduan zentroa bagina
Ez dela zilegi
insolidarioa ei da
traban ibiltzea
ezberdintasun kontuekin
Diru kontua dela
autokonplazentzia
atzerakoia
txokoan bizitzeko gogoa.
Gabiltza hainbeste
nor gara gu
zer gara gu
euskotarrak gara gu
Ez baita ahaztu behar
kultura guzti horiek
zirela traba hutsa
delako progreso horrentzat.
Ez baita ahaztu behar
bost mila kultura
desagertu horiek
ezin dira okerturik egon.

Mendebaldeko Sahararen mapa dugu goiko argazkian, marroi kolorean. Bertan marra gorri bat ikusten da. Marra hori Marokok eraikitako harresia da, Sahara okupatua eta Sahara liberatua banatzen dituena. Goian ezkerrean, berde ilunez, Algeria ikusten da, bertan daude errefuxiatu kanpamentuak. Gu hara joan gara, eta gure moduan bisitan joaten diren guztiak. Marrazki hau oso argigarria begitandu zitzaidan, eta segituan bloga ilustratzeko balioko zidala pentsatu nuen.

Zer gertatu da Mendebaldeko Saharan?
Sinple-sinple kontatuko dut: Mendebaldeko Sahara Espainiako kolonia afrikarretako bat zen. 1975ean, deskolonizazio prozesua martxan jarrita zegoela, eta Francon hilzorian Espainiako tropek alde egin zuten, eta Marokok "Martxa berdea" izenekoa abiatu zuen; hau da, Marokok Mendebaldeko Sahara inbaditu zuen milaka marokoar sartu zirelako bertan Marokoko militarren babespean. Sahararrek ospa egin behar izan zuten fosforoz ete napalmez borbadatu zituztelako. Orduan, basmorturantz jo zuten, deserrira, Hamadara heldu arte, Algeriako lurretara. Gaur egun hainbatek bertan jarraitzen dute, 34 urte pasatu ondoren, nazioarteko komunitateaz abandonatuta, ahaztuta Sahara basamortuko alderik latzenean.

Bitartean, Marokok Frantziaren oniritziarekin eta Espainiaren ezikusiarekin guztiz inbaditu zuen Mendebaldeko Sahara, eta "Lotsaren Harresia" eraikitzeari ekin zion, munduko harresi militarrik luzeena, 2500 km baino gehiago duena, 125.000 soldaduk babestuta, eta pertsonen kontrako minez hornituta. Harresi honek Sahararen lurraldea bitan banatzen du: batetik, Sahara okupatua; eta bestetik, sahara liberatua saharaui nomaden lurraldea. Harresi honek Sahara okupatua kontzentrazio eremu erraldoi bihurtu du, familiak eta lagunak banatuz 34 urtean zehar, elkar ikusi ezinda, elkarren berri jakin barik. Sahara okupatuan giza-eskubideak ez dira existitzen, eta Marokok,  Europar Batasunaren bedeinkapenarekin, sahararren errekurtso naturalak ustiatzen dihardu.

Horixe da gakoa, herrialde honen aberastasun naturala. Bertan dago Munduko arrantza-tokirik aberatsenetako bat (Europan jaten den arrainaren %90 bertan hartzen da). Bertan dago aire zabaleko fosfato meatze handiena, bertatik Marokok eguneko lortzen duena da, Nazioarteko komunitateak saharar errefuxiatuei urte osorako ematen dion laguntza! Honekin dena dago esanda.

Arazoaren arduradun nagusietako bat Espainiako gobernua da. Sahara bere kolonia izanik, deskolonizazio ganorazko bat behar zuen, beste koloniei gertutu bezala. Baina, bertan goxo dago Espainia: Maroko "demokrata"ren laguna da: esku batekin uko egiten die sahararren eskubideei, eta bestearekin, dirua eman  laguntza humanitarioan.

Sahararrak gutxi dira: kanpamentuetan, exilioan ez dira 200.000ra ailegatzen, eta okupatutako Saharan 300.000 bat (marokoarrak 600.000 dira bertan). Hortaz, zenbat gehiago agoanta dezakete? 50 urte barru akabo arazoa! denak desertuan abandonatuta, eta etsituta, eta besteak kartzelan eta isilik. C'est fini! Amaituko dute eurekin ezer egin ezean.

Bidaietatik bueltan sarri pasatzen da hau, buruan itzelezko zurrunbiloa, mila irudi desberdin, bizipen ezezagunak, lagun berriak....Dena barruan eta ordenatu ezinda. Horrela gertatzen bada bidaia arrunt batekin, imajina ezazue nik egin dudanarekin!

Saharako basamortuan izan naiz, basamortuaren alderik gogorrenean; Hamadan, hain zuzen ere. Algerian, Tindufetik gertu, saharatarren errefuxatu kanpamentuetan. Lehenengoz Afrikan, lehenegoz hainbeste egunetan basamortuan, lehenengoz errefuxatu eremu batean. Beste erritmo batean, beste errealitate batean. Gogorra, handia, latza. Leuna, txikia eta samurra, aldi berean. Dena konplikatua. Urruna bezain hurrekoa. Gure errealitatetik hain gertu eta hain urruti, guztia batera.

Esperientzia ikaragarria. Pertsona  zoragarriak ezagutu ditut, mundu guztikoak, ia-ia. Emakume zein gizon. Bizipen gazi-gozoak, inoiz ez gezak. Lana, kongresua, ordenagailua, harresia, pertsonen kontrako minak, tortura, haserrea, mina, pazientzia,......Dena bidaia berean, dena nahasian.

Asteon atalka banatzen ahaleginduko naiz, zabaltzen han ikusitakoa. Hori baita eurek eskatu digutena: munduari informazioa ematea, blokeo mediatikoa haustea. Hori, gutxienez, egingo dugu, Maroko, Frantzia eta Espainiaren isiltasun informatiboa, ozentasun formatibo bilakatu dadin! Eureri Hamadan bakarrik ez daudela erakusteko, behintzat.

Luzetxoa da; hala ere, amaierara arte ikustea merezi du. Niri neuri ikaragarri gustatu zait. Izan daiteke mamala hutsa izatea, hunkiberegi egotea, baina uste dut bideo honek gauza positiboak baino ez dituela esaten, eta denok behar dugula horrelakoak noizbait entzutea. Pena  da ingelesez eta gaztelaniaz baino ez egotea!

Gure handitasunaz eta hauskortasunaz dihardu bideoak, gu geu garelako garrantzitsuena eta ederrena.

Zer gustatu zaizue? Bai? Benetan merezi duzuelako!

Korrika 16ren omenaldirako egindako dokumentala da "Bidaia intimoak", Jon Maia bertsolariak zuzendutakoa. Gaur Durangon eman dute, Korrika kulturalaren barruan. Horrelakoak pasatzen uzti ezin direnez, ikasleekin joatea erabaki dut. Eta betiko moduan, XXI. mendean gaudenez, ia gehienek nahiago zuten baldintza lantzeko ariketa analitikoak egin, Platerenuenera joan baino; oraindik ere, hainbat ikasleren buruan sartuta dagoelako horrelako emanaldiak denbora galtzea direla. Desertzio batzuk izan ditut, eta batzuk nire errosarioaren ostean, tartetxo baten egotea erabaki dute.

Nik trailerra ikusita neukan, baita oso itxura ona hartu ere. Hona hemen ikusita nuena:

Zelan edo halan, samatik oratuta eroan ditut sei ikasle. Ez zegoen jende larregirik, eta lagun batzuk agurtu ostean, jesarri egin gara. Egia esateko, oso berandu hasi da dokumetala bera, berandu hasteaz gain, Korrikako kantuaren bideoklipa aurretik bota dutelako. Jakina, bertan zegoen errodatua, eta ikusi egin behar.

Orduan, animatuta igerri ditut ikasleok, bideoklipa jarrita nielako klasean, eta oso martxosoa delako. Lehenengo irribarreak ikusi ditut. Dokumentala hasi da ondoren. Hunkigarria, ederra, samurra...Lau esperientzia, oso desberdinak; batzuk euskara ikastearena, urrunetik etorrita, urrutian maiteminduta euskararekin. Beste biak, ostera, euskaldun galduak, berreskuratuak. Ni bezalakoak.

Zenbat negar egin dudan! Uf! Ondo, baina! Korrikarekin-eta beti emozionatzen naiz gehiegi. Ona dala uste dut. Negarrarena, berriz, ezin dut kontrolatu. Malkoek segituan irteten didate. Horrelakoa naiz, edo horrela nago, ez dakit nola esan. Martxoaren 3aren aipamenarekin ere busti zaizkit begiak, batez ere "Campanades a mort" kantuaren lehen kanpaikadak entzun direnean (Emozio hori, hala ere, ez da ona izan, tristea baizik). Lluis Llachen Gasteizko kontzertua izan nintzen orain hiru urte... Honekin musika ere azpimarratu nahi dut: Ruper eta Mikel Laboa. "Hautsi da anfora" diskoko hainbat kantu, Mikel Laboaren "Gure hitzak" kantua: Gure hitzak, esan berriz esan, ez daitezela ahaztu, ez daitezela gal, elur gainean, txori hanka arinek, utzitako arrasto sail, ederra bezalaxe. Kantu itzela. Jon Maiaren off ahotsa ere, ondo, edoerto. Mapak marrazten, bideak egiten, galdutakoak berreskuratzen.

Testigantzak ondo aukeratutakoak. Dena dela, nik gustura ikusiko nukeen euskarara nolabait derrigotuta edo presionatuta hurbildu denarena, gero gure mundua deskubritu duena, beste dimentsio bat. Horrelako lekuko batek ere gaur egunean gauza ederra izango litzateke.

Eta nire ikasleak? Bai, samatik eroan ditudanak? Mugitu ere ez dira egin, nahiz eta 9,30etan amaitu dokumentala, eta gure klasea 9etan. Gustura egon dira, bestela laster egingo zuten ospa. Asko lagundu diete azpitituluek, hainbaten hizkera ez zen-eta eurendako hain ulergarria. Pozik irten dira, eta emozionatuta. Ikusi ote dute euren burua pantailan? Nik bai, eurena eta neurea.

Ederra!