Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Kalamuatik Txargainera / "La fuente de los Cuatro Caños"

"La fuente de los Cuatro Caños"

Leire Narbaiza 2017/10/27 10:32
2017ko urriaren 18an Info7 irratiko Gureaz Blai saioan emititutakoa, Egin Kontu atalean

Ibarkurutzeko iturria Eibarren dagoen iturri dotore bat da. Gertu jaio nintzen, bizi ere, ia beti, handik hurre. Umetako lekua, toki kuttuna. Agian, horregatik haserretzen naiz hainbeste “la fuente de los cuatro caños” entzuten dudanean. Bai, jende askok deitzen dio horrela. Izan ere, euskaraz ez zekien jende ez eibartarrak bataiatu zuen horrela, zeren Eibarko erdaldunek “la fuente de Ibarrecruz” esaten zioten. Kontua da bataio horrek ondorioak ekarri zituela, eta orain euskaldun batzuek (eta eibartarrek) “cuatro caños” esaten diote iturri. Zelako amorrua!
Ibarkurutzeko iturria


Beste halako toponimo bat ere badugu: la casa de la reina, Arrateko bidean. Baina gurean, erregina gutxi. Errainak, ostera, askotxo. Izan ere, leku horretako izena “Errainaren etxea” (erraiñan etxia, gure hizkeran). Gaztelaniaren galbahetik pasatuta, dena desitxuratzen da: bai forma, eta bai muina. Eta erraina zena, erregina bihurtzen dugu.


Halako asko dauzkagu gure bazterretan. Donostian bertan “El pico del loro” esaten diote orain, baina izan Loretope da, Loretoko ama birjinaren kapera gainean zegoelako: Loreto-pe, Loretoren azpian, alegia.


Nafarroan ere ezagunak dira Irurtzungo “Dos hermanas”, Bi Ahizpe haitzak, alegia. Muruarte de Reta-k, Murua Artederreta ei du jatorrian. Aldaketa handiak, ezta?

Hauek minutu baten bururatutakoak, zuek ere makinatxo bat ezagutuko duzue, denak historia bat atzean dutela, denak erdarak desitxuratuta (Ez soilik gaztelaniak, seguru nago Ipar Euskal Herrian ere gertatzen dela).


Askok pentsatuko du tontakeria hutsa dela hau salatzea, badaudela hizkuntza eskubideak larriki kaltetuta. Egia da, baina gero eta konbentzituago nago gauza txikiek garrantzi handia dutela, eta kontu xeheak zainduta hizkuntza babesten dugula. Gainera, toponimiak, lekuen izenek toki horietaz asko kontatzen digute, esentzia kontserbatzen dute, espazioen izpiritua adierazten digute. Euskara, beti ere.


Inportantea da, garrantzirik ematen ez badiogu ere. Horregatik zaindu ditzagun izenak, jaso dezagun toponimia, eta erabili. Euskaraz. Euskaraz erabili.

Info7-n

Igor
Igor dio:
2018/11/29 11:11
Ni zekula be ez dot erabiltzen “Cuatro Caños” deitzeko, badauka izena eta... Ibarkurutzeko Itxurrixa. Zurekin ados nago.
Iruzkina gehitu

Erantzuna formulario hau betez utzi dezakezu. Formatua testu arruntarena da. Web eta e-posta helbideak automatikoki klikagarri agertuko dira.

Galdera: Idatzi zortzi zenbakiak erabiliz
Erantzuna:
Aurkezpena

Leire Narbaiza Arizmendi

Irakaslea eta blogaria (+)

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan

Madalenak Kafesnetan atala
#MadalenakKafesnetan

Artxiboa
2018 2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009 2008 2007 2006 2005
Kontagailua