Guk bagenkagun ba, gaurko hau idatzixau bestela be serixo-serixo redaktauta, eh! Zera, neoplatonismuaren ikutua Bizkaiko grabilletiaren inguruan. Zu, interesante askua, zer ba!

Ustekabe txarangiak baiña, bost urte edar bete ditxu —Zorionak!— eta aurreko barixakuan Kezkako eta eurekin hartu-emonetan ibili diran Eibarko beste kolektibuetako biña lagun afaltzera konbidau gaitxue. Graziak emotia platonismua izango da handik edo hamendik; eta ez balitz, ba, danerako: gizalegiak behintzat reklamatzen dau, eta horretara eskerrik asko igual-igual.

Guretako, kanpotik, kuadrilla oso balidua da: preparauta datoz —Musika Eskolia sartzen da hor— prest egon dira bestion planteamientuak entzun eta eurenak be botatzeko, serixuak dira horretan, eta libriak, oso gazte libriak emoten dabe begiratu batera. Aitortzen hasitxa, barixakuko eta zapatuko musikekiñ, ekitaldixak asteburu bakarrian batu izana danak, ha beste liburutxo-historixa-programiakin eta, asmatu dozuela esango genduke. Eta behiñ ipinitxa, fuerte proklamau daigun bota ditxuan euri-edurretan be ez dozuela parterik izan.

Aurrera, Karnabaletako Kaldereruak eta maiatzian Euskal Jairako dakagu Kezka eta Ustekabekuak hurrengo planak alkarrekin. Urrin dalakuan, gaiñera etortzen dira fetxak gero; datorrela udabarrixa eta datozela beste udabarri asko. Gure borondatetik horixe desio detsuegu, segidu daizuela beste urte askuan oiñ arteko moduko nota on-onak etaratzen eta jotzen… ahal dozuena…

Enrike Izagirre eta Oier Araolaza

Arrate eguna ondiokan be. Illuntze aldera Egan. Guk esan biharko bagendu, ondo pasatzeko egokixa, aproposa erromerixia. Holako baten, ño, fandango eta arin-arin bati ekingo detse eta guk, dantza taldekuok, batzuok beste batzuongana arrimau, korro haundi bat eiñ eta hantxe jardungo dogu sueltuan, pozik, eta akademixan ikasi dogun aldetik, danok igual txamar. Eta ostiango jente asko, begira. Erromerixia espektakulo bueltau da orduantxe.

Ensaioko izardixak lagun erain gintxuan aspaldi dantza taldekuak, eta guretako ha Arrateko momentua, konparaziñuan, afarixa eitxiaren modukua da; gaiñera, guk ez detsagu inbitaziñua iñori negatzen. Pegia da korro itxixan eta danok antzera einda, molde bat ipintzen dozula —nahi barik, gu orduan geurera gabiz eta— eta, beste alde batetik, hori moldiori ez darabixan jentia —nahiz eta ritmua eta beste pauso politx-asko batzuek be dotore markau— erromerixatik kanpora, baztartuta, sentidu leikiala.

Jarrera bixak, ulertzeko modukuak; oiñ, guri ez jakuz exklusibidadiak gustatzen. Ha ez da Dantzari Eguna. Ha erromerixia da eta Zu maixu on —aupa Egan!— eitxen dogun gogo eta arte berberakiñ, igual ein biharko genduke Andre Madalen danok. Bakoitxak urtetzen detsan moduan. Gauza bakarra eskatzen ei zetsan Eibarko bandako direktoriak Plaentxiakuari San Juanetan jotzera etozenian: jotzen dozuena, jotzen dozuela, danok batera amaitzia! Ia ba, Sanandresak bertan dakaguz eta.

Enrike Izagirre eta Oier Araolaza

Egualdixakin entretenimientua euki dogu aurten Arraten. Batek Ama Birjiñari eguzkirik ez ote gentsaun eskatu preguntatzen eban, baiña segiduan entzun eban Felixen erantzuna: Amabirjiñia lagaizue pakian! Eskatu eta eskatuta, gastauta darabigu barren! Bateko Eibarrek irabazi deixala, hurrenguan Arratia salbau dadilla, gastauta darabigu, koitxadia! Eta bixen bitxartian, eurixa goitxik behera. Akabo gure dantza barrixak! –pentsau genduan guk danok. Ein biharrekuak baiña, azkenera, ixixa pentsauta moduan juan ziran —prozesiñua penia!— eta aterrune bat aprobetxauta, zelaira urten eta, kontuz-kontuz, ezpata-dantzia osua eta makil txikixena eiñ ahal izan genduazen. Pozik. Ez, Arrateko Ama ez dago gastauta ondiokan.

Ezpata-dantzako paseua eitxeruzkuan, solemne-solemne, ezpata luziok hartuta, komeni da norbere burua haretxetara eukitzia, baiña iñoiz, igual, libre eskapauko jatzu beste zirrikitxo batzuetatik eta guri behintzat, eibartar sentitziaren alkartasunera ein zeskun gozo-gozo, bete-betian. Batzuetan horixe dakar gustora egotiak, zer eingo detsazu ba!

Eskerrak emotia falta dogu Arrateko Amaren Kofradixa guztiari, Aiuntamientuari eta Usartza txistulari bandakueri. Eskerrak etxekueri, Kezka dantza talde osuari, dantzari gonbidatueri, JSM-i...eta laguntzen izan ditxugun dan-daneri. Datorren urtian dantza gehixago izango dira eta Ama Birjiñia bera be, igual, ojala, jai hartuta egualdi zeregiñetatik...

Enrike Izagirre eta Oier Araolaza

Elurra gustatzen zait. Gaur Gasteizen klasea nuen eta ilusio itzela nuen elurretan leporaino sartzera joateko. Baina ez dute ba suspenditu? Kakati madarikatuok! Gero bost ordu konduziduko dabe pirinioetako azken mendipuntaraino elur bila juteko.

Asierrek jarri du Eibarren elurrak utzitako arrastoen argazkiren bat eta nik beste bat jarriko dut, Untzaga Plaza eta Urko elurtuta.

Goizean Azpeitian izan naiz eta Loiolako basilikari ere argazki bat egin diot elurrez inguratuta.

San Andres eguna eguzkitsua izatea notizia baino gehiago milagroa da azken urteotakoak ikusita. Euria, hotza, haizea eta elur-ura izan ditugu urte mordoska batean. Gaur eguzkia egin du, eguna fresko, baina eguzkitsua, eta herria jendez gainezka izan da. Ikusi Untzaga plaza.

Orain hamar urte abiatutako ohiturari jarraituz Plazara Dantzara erromeria ospatu dugu Kezka Dantza taldekook.

Musika Jainaga eta Narbaiza trikitilarien eskutik iritsi da.

Eguna eguzkitsua, baina freskoa zenez gustora jardun dugu dantzan, berotuta.

Familiako argazkia eta datorren urterarte.

...eta kitto aldizkaritik proposatu ziguten zutabe bat idaztea aldian behin. Enrike, nik edo kezkako norbaitek idatz zezala. Beste bolondresik ez zegoenez, Enrike eta biok batera egitea erabaki genuen. Tratua ona izan da. Lehenengoa argitaratu dugu eta nik momentuz argazkirako aurpegia eta sinadura bakarrik jarri behar izan ditut. Ea horrela jarraitzen duen.

Luzeegia zela eta mozten jardun zuen Enrikek, beraz, nik moztu aurrekoa jarriko dut hemen.

...eta kitto, 2004-11-26

Harzkumia

Oiñ urtetxo gitxi batzuek, itxuria, hantxe, Zuberoko mendialdian, personia hartzaren ondokua dala siñistuta bizi ei ziran ondiokan. Zera, batzuek buztiñ argaletik eta beste batzuek tximiñuen aurrerabidetik sortutakuak garala diñuen moduen, Santa Engrazin mantentzen ei zeben hartza dogula kristauaren —eta gorrixen— aurreko senidia. Egixa esatera, Zuberuan ezeze, hartza inguruan ezagututako beste kultura antxiñako askotan, antzerakua kontau izan dabe: harek fristixak narrua erantzi eban behiñ eta azpixan gizaki ulebakua agertu ei zeban. Horri ipoiñari harixa segiduta, eziñ ukatu harzkume titulua, beste barik, onartu biharrekua gendukiala dan-danok be. Euskal dantzetan be badago Bizar-dantza izeneko parodixa bat, idazleren batek horrekin mudatziorrekin lotu nahi izan dabana.

Aurreko baten bestela, egunkarixan-eta irakorri dogu Pirineuetan libre gelditzen zan bertako hartz eme bakarra, garbitxu ein dabala bere buruari kazari etiketia ipini etsan gizakume gaizto, madarikatu batek. Eta guk kopixatzia eitxen dogu bakarrik, Toribio Etxebarriak diño: Madarikatua izan deilla betiko, gurasua jo dabelako. Ama hill eta hillabetietako kumia kondenau! Harzkumia galdu erain basakuaren aldian bape gizalege bariko beste harzkume batek! Holantxe gabiz mundua mundu danetik, urkuaren eta, behiñ horretara, geure buruaren kontra.

Egunokaz baiña, beste harzkume batzuek jaixoko dira, han eta hamen: Pirineuetan —laga daixuegun jaixo eta euren bidia eitxen— eta Eibarko kanpaipian. Hamengotxiak Eneko, Jon, Olatz, Ainhoa, Ibai, Pablo, Izar…izango dira. Argitxasuna eraingo al deskue etzi baiño bixar hobe!

Enrike Izagirre eta Oier Araolaza

Izar jaio da gaur, azaroaren 10ean, goizeko ordubata aldean. Izar primeran dago eta amatxo Ainhoa ere ondo dago, nekatuta baina pozik.

Jaiotzean 3,3 Kg pisatu ditu Izar Araolaza Larrañagak.

Aitatxo ere poz-pozik.

Bukatu dira akondia berdeak Jazzmanean. Azken aldian gero eta aukera gutxiago izaten genituen hanburgesaren ogitartean jarritako oilasko paparra plantxan, pipar berdea, gazta, letxuga eta maionesa konbinazio ikaragarria gozatzeko, baina oraindik irekita harrapatzen genituenean ez genuen barkatzen. Ba bai, udako hustualdiaren babesean, ixilpean itxi ditu bere ateak betirako Jazzman-ak. Eibartarrak posta zerrendara Asier-ek bidalitako mezu baten bidez jakin dut. Eibar.org-en ere irakurri dezakezue Albistea. The Jazzman itxi da.

Eibarko San Juan kaleko hanburgeseria txikia zen The Jazzman. Garai batean kalearen beste aldean zuen izen berarekin diska denda ezagutu genuen. Harek gutxi iraun zuen, baina hanburgeseria betirako zela uste genuen.

Termita kuadrilla batek etxea jan du barrutik eta etxea botatzeko asmoekin bat eginez itxi dute taberna. Termiten kontu horrek Julian Barnes-en liburu bat, A History of the World in 10 1/2 Chapters gogorarazi dit, nik gazteleraz irakurri nuen, Una historia del mundo en diez capitulos y medio, liburu ederra eta gozagarria. Bertan bada termitekin lotutako ipuin zoragarri bat. XVI. mendean, termita bati egiten dioten epaiketa baten berri ematen du, gizonek eraikitzeko 2-3 mende behar izan dituzten katedral handia urte gutxitan barrutik jan baitute termitek. Fiskalak ahalegin handiak egiten ditu frogatzeko termitak ez zirela Noe-ren arkan baimenduta sartu eta beraz ilegalki (papelik gabeko etorkinak bezala) daudela mundu honetan.

Baina desbideratzen ari naiz. Egia da The Jazzman umetatik ezagutu dudala eta koadrillakoekin maiz izaten ginela bertan zerbait jateko asmotan. Baina orain 12 urte Eibartik Elgoibarrera dantzan ikastera joaten hasi ginenetik toki berezia bihurtu zen guretzat Jazzman-a. Ostiralero Elgoibarren ensaioa egin, 9.30etan hasita eta gaueko 12.00ak aldera iristen gara Eibarrera, zuzenean San Juan kalera, afari tenorea egiteko asmotan. Maltzagari iritsi aurretik Akondia berdearekin ametsetan etortzen ginen. Aitortu behar dut Elgoibarrera joaten hasi ginenean, bueltan, Robertok esaten zidala goazen Jazzmanera zerbait jatera! eta nik ezetz etxera nihoala. Gero Enrike hasi zenean hau persuasiboagoa izaten denez konbentzitu ninduen behin eta betirako.

Elgoibarko dantza saioekin batera gure lagunartea sendotzen, pitzatzen eta berriz sendotzen ezagutu du The Jazzmanek urte guzti hauetan. Roberto, Aresatz, Enrike, Virginia eta Oier izaten ginen lehen urteotan, gero Ainhoak, Josuk eta Anek osatu zuten taldea, baina ordurako aurreko taldeko Virginiak utzita zuen, eta gerora Aresatz eta Robertok ere, dantza kontuetatik piskat aldendu ahala.

Argazkia: Azken urteotako laukotea, Ane, Enrike, Ainhoa eta Oier Jazzmanean. 2001ekoa da argazkia.

Azken aldian gero eta lehenago ixten hasita ziren Jazzman-a ostiral gauetan, eta gu 12.00ak baino lehen iristea milagroa izaten denez, gero eta gutxiagotan lortzen genuen akondia berde berdinezinarekin gozatzea. Orain urte batzuk egindako argazkia geratuko zaigu dozena bat urtez ensaio osteko ostiraleko gure afaria bikaina zein izan den gogoratzeko.

Hona Jazzman-eko Akondia berdea. XX. mendeko sukaldaritzaren gailur handienetakoa: