Izan eta Esan

*Durangoko azoka.- Jorge Gimenez Alberdaniako editore eta Euskal Editoreen Elkarteko presidenteari “zer pentsatua” eman zion atzoko jende urritasunak. (…) Jende asko etortzen denean, gehiago saltzen da, hori matematikoa da. (…) Egilea bertan egoteak irakurle asko erakartzen duela gauza ziurra da, eta are gehiago egilea Bernardo Atxaga denean*. Berria, 05-12-11

Durangoko azokan ibiltzeak sortu zidan inpresioa bi gezurrez osatuta dago: zelako herri handian bizi garen! Zenbat euskalduni pizten dizkien interesa liburuek! Lehenengoa objetiboki da gezurra: seiehun mila hiztuneko hizkuntza bat gara, gutxi. Baina horren beste jende pasiloetan, horren beste lagun postuetara iritxi nahian, eta, kasualitatea, horren ezagun gutxirekin egin nuen topo, ezen iruditu zitzaidan euskaldunak asko ginela, horren beste elkarrekiko arrotz ere izatera ailegatu gintezkeela. Bigarrena ere gezurra da, hots, euskaldunak gure ondoan bizi diren hiztun espainiarren edo frantsezen antzerakoak garelako: liburuetan interesa, tira, batzuk besterik ez, normala bestalde. Gertatzen da hizkuntza txiki eta diglosiko bateko hiztun izateak egoera bitxi samarretara garamatzala sarritan. Esan daigun argi: euskarazko liburu gutxi irakurtzen ditugu. Galdetu liburudenda eta liburutegi publikoetan. Ez zait, baina, harrigarria iruditzen. Jendeak nahiago du futbola ikusi, korrika egin, txikiteoan ibili. Normala. Euskal Herrian bizi diren seiehun mila espainolezko hiztunek zenbat irakurtzen dute gazteleraz? Antzerako-parecidotik urruti ez. Baina feria, feria da. Joan beharrekoa, egon garela esan beharrekoa, eta, zer arraio, ondo pasatzen da. Horregaitik bada ere, merezi du feriak. Eta joaten denak erosten badu, ba egin du gastua, eta horrezaz gain, irakurriko balu, orduan borobil. Irakurri eta ez irakurtzearen arteko muga Atxaga standean egon ala ez baldin bada, zerbaitek huts egin du ordea. Alegia, hizkuntza normaletako teleberrietan Harry Potteren azken liburuaren argitalpena albiste da, beraz gure hizkuntza txikiak Durango behar du.

Lehenengo Gabonak aurten amama Carmen ez dagoela. Kontatzen zituen gauzetatik, hemengo pasartetxeo hau asko gustatzen zait, kasualitatezko pasarte bat baino, miraria ematen duelako. Interneten, jasota gera dadin.

Larogeigarren hamarkadaren hasieran argentinar batzuk ibili ziren Antzuola eta Bergara aldean arbaso bila. Antzuolako Arrieta familiaren berri nahi zuten. Ez zuten familiko inor topatu, baina alde egin zutenean, Carmen Jauregi Insaustik (nire ezkon-amamak) bilaketa honen berri izan zuen eta argentinarrei idatzi egin zien, bere gizon Joxe Larrañaga Arrieta zenaren osaba bat Argentinara joana zelako mende hasieran, eta bazitekeelako haren ondorengoak izatea.

Horrela hasi zuen harremana Argentinako Arrieta Antzuolarren ondorengoekin. Postaz hasitakoari jarraitzeko, 1985 urtean, hirurogeitamar urte inguru eta primerako osasuna zuela, Carmen Buenos Airesa joan zen, senideak ezagutzera. Senideak lagun eginda, denboralditxo bat geratu zen Buenos Airesen.

Egun batean, Buenos Airesen bakarrik paseatzen zebilela, semaforodun zebrabide bat pasatzera joan zen. Ez zen konturatu semaforoa gorri zeukala, eta ibiltzen hasi orduko, atzera salto egin behar izan zuen, abiadan zetorren kotxe batek harrapa ez zezan. Saltoa egiterakoan oihu egin zuen :

-Ai ama!

Bidea pasatzeko zain zeuden pertsonen artetik emakume bat gerturatu zitzaion:

-Usted ha dicho ai ama! Usted será vasca? (Ez dago argi usted ala vos esan zion)

-Sí, soy de Gipuzkoa.

-De Gipuzkoa, de qué pueblo?

-De Bergara.

Buenos Airesko emakumeak orduan:

-Yo también soy de Bergara.

Amama Carmen begira geratu zitzaion bere edade inguruko emakume hari, eta halako batean bota zion:

-Tú eres Isabel la de Zurraderokua.

Emakumea harri eta zur:

-Sí, cómo lo ha sabido?

Amama Carmenek azaldu zion bera Carmen Monzongua zela, Isabel ez zen oso ondo gogoratzen. Carmen bai, gogoratzen zen Isabel gaztetan joan zela Argentinara, eta berrogeitamar urte baino gehiago izango zirela ikusten ez zuela.

Orduan Carmenek karteran zeraman jaunartzeko argazkia erakutsi zion Isabeli. Han agertzen zen Carmen neska koskorra, gurutze bat eskuan zeukala, jaunartzeko soinekoarekin. Isabeli adierazi zion gurutze hura berea, Isabelena, zela, erretratua ateratzera joan zenean, Isabel zegoela aurretik, eta argazkilariari iruditu zitzaiola argazkiak hobe emango zuela Isabelen gurutzearekin, horrexegaitik eskatu ziola lagatzeko.

Isabel ez zen akordatzen. Baina haren etxera joan ziren, Buenos Airesen bertan, eta jaunartze argazkia atera. Hantxe zegoen Isabel neskatila, jaunartzeko soinekoarekin eta gurutzearekin. Carmenen argazkian agertzen zen gurutze berbera.

Zurraderokua baserria ez da jadanik esistitzen Bergaran. Bai hura egon zen tokian Zurradero kalea.

Bizitza kasualitate bat da.

Lagun batekin kafea hartzen, esan dit blogak txakurrak bezalakoak direla. Jendeak ez daki oso ondo txakur bat erosterakoan edo etxera ekartzerakoan zertarako behar duen txakurra. Uste du txakurrak gustatzen zaizkiola, pentsatzen du txakur batekin gustora ibiliko dela. Baina zehatz-mehatz galdetuta zertarako nahi duen, ez du jakiten, oro har, zer erantzun.

Hori bai, behin txakurra etxean, ondo zaindu behar da. Ondo elikatu, albaitaria, paseora atera... Eta behin txakurrarekin ohituta, jabeak ez daki nola bizi zitekeen lehen txakur barik. Ez du bere bizitza txakur barik imajinatzen. Eta nahiz eta utilidade handirik izan ez, bere bizitza diferentea da txakurra duenetik. Ez hobea, ez txarragoa, desberdina. Txakurra kenduta, hutsune itzela norberaren bizitzan.

Nire lagun honen irudipenerako, horrelakoxea da bloga. Zertarako oso ondo jakin ez, baina behin blogaren jabe, bat behartuta dago zaintzera eta elikatzera. Eta behin blogera ohituta, ez du bere bizitza blogik gabe pentsatzen.

Konturatu nintzen gero roilo guzti honek helburu bakarra zuela: bloga ez omen dut behar bezala elikatzen, bota zidan. Alegia, txakur-jabe eskasa naizela. Bloga baldin badut, hobeto zaindu behar dudala, hau da, idatzi, eguneratu, bazka eman.

Alperrik nire argudioak: denbora, ideiak eta ordenagailua parean, hiru planeten konfluentzia ez dela eguneroko gauza. Aitzakia hutsak, zioztan honez gero hain laguntzat ez nuen lagunak, ez zidan ba erantzukizuna aipatu? Izan lagunak!

Gabonen atarian beraz, jakiteke oso ondo blogean Argiñano edo Stajanov izan behar dudan, hona hemen konpromisoa:

Jainkoa lekuko, zin dagit nire blogak sekula gehiago ez duela goserik pasako. (Ideiak) lapurtu behar baditut ere, (testuak) fusilatu behar baditut ere, (balizko irakurleak) engainatu behar baditut ere, Jainkoa lekuko, zin dagit nire blogak sekula gehiago ez duela goserik izango.

Konforme, lagun-ohi?