Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Garagoittiko Orakulua / Boneta eta txapela

Boneta eta txapela

Oier Gorosabel 2014/02/23 07:34
Louis Ligueix-en kobla zaharrak, "5 gazteak" bertso-hop erara gaurkotuak, azpitituluekin eta argazkixekin lagunduta (00:04:39 audiobisuala).

Kantu hau institutuan nenguala entzun neban estraiñekotz, 1988 aldian beraz. Txomin Artolan bertsiñua zan, radixotik grabautako zintta-potpourri baten. Hasiera-hasieratik gustau jatan: Artolak modu arraro baten pronuntziatzen zebala konturatuta nenguan (solaskide bixen abotsak desbardin kantatzen dittu, abots normal/grabez eta ahoskera gipuzkoar/xiberotarrak txandakatuta); eta, letrian zati haundi bat ulertzen ez neban arren, gitxi gora behera argumentua aitzen neban. Artian, neretako, Zuberoa Benito Lertxundin diskoren baten aittatzen zan toki indefinidua baiño ez zan.

20 bat urte geruago, zeozer gehixago nekixan. Orduan etorri zan nere eskura "Ipar Euskal Herria Kantuz” diskua (Gara, 2002). Bertan, “Boneta eta txapela” bertsuen bartsiño barriztua topau neban, "5 gazteak" taldian bertsiñuan. Bizi-bizixa, gaurkotua, Negu Gorrien bertso-hop erara, zuzenian akats eta guzti grabauta (kantuan erdi partian kantarixak koplekin nahastatzen dira, baiña kikildu barik aurrera egitten dabe). Gaur arte ez nekixan “5 gazte” horren izenik. Interneten topau dittudaz: Laurentx Oihenart, Celine Oihenart, Thierry Oihenart, Beñat Laran eta Johañe Etxebest.

Louis Ligueix honi buruz, barriz, gauza gitxi dakitt, justu-justu armiarma webgunian topautakua: zuberotarra zala, 1901 eta 1935 artian bizi izan zala, eta bertsuotan Parisera juandako emigrantien satira zorrotza, gordiña eta ankerra egitten dabela.

Montaje txiki honetan “5 Gazteen” audixua azpitituluekin ipiñi dot, harixa hobeto jarraittu ahal izateko eta argazki batzukin lagunduta (herrimusika.org, Javier Garaialde, eltranvia48.blogspot.com.es, artbible.net, bobaparis.free.fr, eke.org, xirula-mirula-duny-petre.over-blog.fr, sarakoondarea.com, mairie.urcuit.free.fr, Indalecio Ojanguren, justacote.com, etnoleon.blogspot.com.es, Oier Gorosabel).

140222BonetaEtaTxapela from Oier Gorosabel Larrañaga on Vimeo.

Igaran egün batez egin dügü erri;

Hortaz nahi deiziet eman zerbait berri:

Parisetik jin zaikü bidajez Pettiri,

Urthe bakhotx fortüna eginik üdüri.

 

-Agur, eta zertan hiz, Pettiri gaizua?

Ene haur-denborako khantüko aizua!

Igaran dük ordünko denbora goxua,

Eta hi aberastü, ezpehiz zozua!

 

-Parisetik horra nük zien ikhustera,

Han untsa bizi gütük, adixkide Pierra

Hiaurrek ikhusten dük egin diat afera,

Txapela ezarri diat bürütik behera.

 

-Txapela badük bena arhin barnekua:

Nun ützi dük buneta Üskal-Herrikua?

Txapel horrek eztereik edertzen kaskua:

Basta ederra gatik, asto dük astua.

 

-Ez diat ez axolik laiduen batere!

Han ezagützen diat hanixko andere!

Itxürari so-ginez aberats bai ere

Ezkuntüren ahal nük, ez erran deüs ere.

 

-Arren, badük ideia hola ezkuntzeko?

Lagün franko bat banink Parisen sartzeko, (Lagun frango badukek hortan segitzeko, )

Aberats izan gabe, auher bizitzeko! (Ofizio bat balitz Parisen hartzeko)

Aberats izan gabe, auher bizitzeko!

 

-Ez nük ez hi bezala lanian akhitzen;

Lan anplexagorik dük hirian agitzen.

Ene alde hasi nük Parisen bizitzen:

Arrüaren xokhuan oskien argitzen…

 

-Ofizio ederra oski-argizale:

Har ezak emaztia ziraje-saltzale.

Haurrak jinen zaitzie gose-bazkazale:

Utziren dük Parise ahal bezain zalhe.

 

Ni ja nahi nük egon buneta kaskuan,

Ene sor-lekhü maite Üskal-Herrikuan.

Ihurk e jakin-gabe zer düdan goguan,

Kobla zunbaiten huntzen süthondo-xokuan.

etiketak: ,
Iruzkina gehitu

Erantzuna formulario hau betez utzi dezakezu. Formatua testu arruntarena da. Web eta e-posta helbideak automatikoki klikagarri agertuko dira.

Galdera: Zenbat dira hogei ken bi? (idatzi zenbakiz)
Erantzuna:
Aurkezpena

Oier Gorosabel Larrañaga, Lekeittioko Eibartar bat

 

Eibarrespaziuan zihar esan zesten pizkat mesianikua nintzala idaztian, eta bloga sortzerako orduan horregaittik ipiñi netsan izenburu hau. Lehen nere gauza guztiak (argitaratzeko morokuak, behintzat) hamen idazten banittuan be, espeleologixiari buruzko gauza guztiak ADES-en webgunian emoten dittudaz, eta osasun asuntoko artikulu guztiak hona mobidu dittudaz, gaika klasifikauta.

Txorrotxioak
Etiketak
ETB1 EibarOrg Info7 Zer erantzi abertzale abittaga abortuak aitor_eguren aittitta raduga aldatze amarauna andoain antzerkia araba arantzazu aranzadi ardantza argentina_2005 armando gorosabel arrajola arrakala arrantza literarixuak arrate arrosa artxanda aulestia axpe_martzana azkue ipuin bilduma azpimarra banu_qasi baxenafarroa baztan belaunologia berasueta berbologia berriatua bidai_aluzinantia bilbao bittorixa buruntza comunitat_valenciana culineitor deba desempolving diaspora diego-rivera egillor eibar eibarko_lagunak ekialdeko nafarrera eraikinologia erdialdekoa erresuma_batua erronkari espeleologia etxebarria eup euskadi_irratia euskal_erria_aldizkaria euskalkia faktoria felix_arrieta galicia ganbara gasteiz gatobazka gce gernika girua gorosabel hormasprayko igotz_ziarreta ikerkuntza indalecio ojanguren info7 irabiaketa irratia irun iruñea izarraitz iñigo_aranbarri jacinto_olabe jamo_savoi juan san martin julen_gabiria kalamua kanposantuak katarain kirola koska kuku kurik-3 kurosawel labordeta lagunologia lalolalia lamaiko_operia lasarte leintz_gatzaga lekeitio lekeitioko_lagunak lituenigo lopez maeztu magia manex_agirre maputxe markina-xemein markues matrallako mendaro mendebalekoa mezo_bigarrena mineralak musikeruak muskildi mutriku nafar_lapurtera nafarrera noain oiartzun oioioi-lur ondarroa opaybo orakulua otsagabia ozeta paisajiak parakaidistiarenak paris patxi_gallego polo_garat sagartegieta san antoni sartei sasiola sega segura slovakia tafalla2016 talaiatik telebista toribio_etxebarria umeologia urberuaga urkiola xabier_lete xoxote zaharrea zaharreologia zaragoza zer erantzi zerain zornotza zuberera zuberoa
hgikj
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019