Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Garagoittiko Orakulua / Aljubs, Maulets, Botiflers eta erregiak buruz behera

Aljubs, Maulets, Botiflers eta erregiak buruz behera

Oier Gorosabel 2008/01/09 00:07
Xativako gazteluan; moruak exterminauta, kristauak euren artian burrukan hasi ziranekua, eta... "a la merda'l Borbó!"

 

Goizian, Xativako gaztelua. Ikasle denporan ikusi baneban be, ez nintzan ixa ezekin be akordatzen. Batetik orduko neskalagunakin etorri nintzalako (“mi primer amor”) eta buruan beste gauza bat eukiko najuan, kontizu; bestetik, ordutik hona errestaurauta ei jagok. Kuriosua dok hori: Xativako gaztelua Pais osoko famosuena izango dok, bere historixiangaittik. Horregaittik asko “zaindu” juek historixan zihar, eta horren barruan kokatu biha’juagu XX mende hasieran egindako restauraziño aboziñaua. Orduko moda erromantikuari jarraittuta, pareta zaharrak berreraiki, “itxura zaharreko” eraikin barrixak egiñ eta plaka batzu jarri zittuezen handik eta hamendik. Aborto bat, Butroe, Xabier, edo Arteagako gazteluen estiluan. Halaxen ezagutu najuan nik, eta ez da arrarua orduko bisitta ha burutik zihero borrauta izatia onezkero.

 

Oiñ ostera, gozatu haundixa hartu juat: azalpenak askoz be osuaguak dittuk. Ruinak zainduta jagozak, baiña ez berreraikitta. Inguru guztia hartzen daben ibilbidiak jagozak (Xativako gaztelua ikaragarri haundixa dok, Kalamu osua fortifikauta balego lez). Museo modura hartuta dagon partia be, nahikua ondo integrauta jagok. Muralletatik kanpo, erromatar sasoiko urtegi batzu (“aljub”, balentziar eta arabiarrez), enkofrau deigarri batekin. Gauza txar bakarra, atia zaintzen topau dogun txakur antiajoduna: ¡jarri egin bihar dok halako pertsona desatsegiña, gero, museo bat zaintzen!

 

Xativan be ba dago beste xelebrekeri bat. Bertako museuan, Felipe V erregian erretratu bat jagok horman txintxilizk... buruz behera. 1707 partian, Austriatarren leiñuak, Bourbon frantziarrekin burruka latzak izan jittuezen, zeiñek Espaiñiako erregetzia eskuratu. Burruka horretan kristolako triskantzak gertatu zittuan, Herrialde Katalanetan zihar batez be.  Austriatarren alde jarri ziran gehixenak nekazarixak zittuan (“maulets”) eta jauntxo aberatsak (“botiflers”) Borboidarren alde urten juen. Guda horretan egon zan batalla garrantzitsuenetako bat Almansakua izan zuan, eta horren inguruko mobimentuetan Xativa oso modu basatixan suntsittu eta erre egin ei juen. Harrezkero hamengo jentiak goguan gordetzen jok eurentarren purruta, eta ba dittuk hainbeste arrasto ondiok: “A la merda el Borbó!” da jente askok topa egitteko erabiltzen daben lelua; eta Xativako Udalian, euren herrixakin egin zeben triskantziangaittik behin baino gehixago eskatu jetsek Bourboidarrei barkamen eskari ofiziala egitteko. Hori ez daken bittartian, Felipe V-ren erretratua buruz behera eukiko ei juek.

 

Arratsaldian, bazkari ederra “etxian” (paellia) eta sobremesa amaittueziñezkua afalordurarte –beheko suan  xarmia, hiru ordu bai egon nok berari begira, egurrak ipiñi eta kendu-.

Iruzkina gehitu

Erantzuna formulario hau betez utzi dezakezu. Formatua testu arruntarena da. Web eta e-posta helbideak automatikoki klikagarri agertuko dira.

Galdera: Zenbat dira hogei ken bi? (idatzi zenbakiz)
Erantzuna:
Aurkezpena

Oier Gorosabel Larrañaga, Lekeittioko Eibartar bat

 

Eibarrespaziuan zihar esan zesten pizkat mesianikua nintzala idaztian, eta bloga sortzerako orduan horregaittik ipiñi netsan izenburu hau. Lehen nere gauza guztiak (argitaratzeko morokuak, behintzat) hamen idazten banittuan be, espeleologixiari buruzko gauza guztiak ADES-en webgunian emoten dittudaz, eta osasun asuntoko artikulu guztiak hona mobidu dittudaz, gaika klasifikauta.

Txorrotxioak
Etiketak
ETB1 EibarOrg Info7 Zer erantzi abertzale abittaga abortuak aitor_eguren aittitta raduga aldatze amarauna andoain antzerkia araba arantzazu aranzadi ardantza argentina_2005 armando gorosabel arrajola arrakala arrantza literarixuak arrate arrosa artxanda aulestia axpe_martzana azkue ipuin bilduma azpimarra banu_qasi baxenafarroa baztan belaunologia berasueta berbologia berriatua bidai_aluzinantia bilbao bittorixa buruntza comunitat_valenciana culineitor deba desempolving diaspora diego-rivera egillor eibar eibarko_lagunak ekialdeko nafarrera eraikinologia erdialdekoa erresuma_batua erronkari espeleologia etxebarria eup euskadi_irratia euskal_erria_aldizkaria euskalkia faktoria felix_arrieta galicia ganbara gasteiz gatobazka gce gernika girua gorosabel hormasprayko igotz_ziarreta ikerkuntza indalecio ojanguren info7 irabiaketa irratia irun iruñea izarraitz iñigo_aranbarri jacinto_olabe jamo_savoi juan san martin julen_gabiria kalamua kanposantuak katarain kirola koska kuku kurik-3 kurosawel labordeta lagunologia lalolalia lamaiko_operia lasarte leintz_gatzaga lekeitio lekeitioko_lagunak lituenigo lopez maeztu magia manex_agirre maputxe markina-xemein markues matrallako mendaro mendebalekoa mezo_bigarrena mineralak musikeruak muskildi mutriku nafar_lapurtera nafarrera noain oiartzun oioioi-lur ondarroa opaybo orakulua otsagabia ozeta paisajiak parakaidistiarenak paris patxi_gallego polo_garat sagartegieta san antoni sartei sasiola sega segura slovakia tafalla2016 talaiatik telebista toribio_etxebarria umeologia urberuaga urkiola xabier_lete xoxote zaharrea zaharreologia zaragoza zer erantzi zerain zornotza zuberera zuberoa
hgikj
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019