Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Garagoittiko Orakulua / Lehelengo kontaktua

Lehelengo kontaktua

txiko 2005/11/11 20:25

Balcarce, 2005ko Azillak 8.

La Plata ibai inguruan egitten dirazen croissant eder horretako bi armosau, eta chi-kung egin juat. Atzo nekatuegi najenguan, eta lotara juan nintzuan, seko egin juat lo 9 ordu eta erdi, jarraixan.

Chi-kung-a egin eta, atzo jirautako senide zerrenda telefoniko aurrian, nerbixuak... Arbol genealogikua hartu, izen horretako jentia lokalizatu, laguntzeko probabilidade gehixen daukenak apartatu (zaharrenak eta gaztenak kenduta)... lehelengua Felipe A. Berasueta izan dok. “Hace 20 años estuvo acá el primo de mi madre, Victor Berasueta. ¿Lo recuerda?”, eta “¡Cómo no!”. Argentinuak dauken desinteres edo hasierako tonu distante horren atzetik, bete-betian asmau dotela uste juat. Gaur arratsaldeko seiretan bere etxera juateko, eta anai arrebei esango detzala. 70-80 arteko jentia dok, amama Isabelen lehengusuak.

Cerro El Triunfo, eguardixan.

Hamendik ibilli ziñazien ba, Hilario baztandar-amerikano zoriontsua; Bautista, kaskarin sorprendiduta; Hilarito, ukatutako semia. Baitta iñoiz heu be, Serapia, emakume gogor(regixa). Konbulsiñoz betetako giza-mundu honetan beste drama familiar bat, pertsonala, inportantiena.

Hain lautada amaittueziñezkuetan hainbeste nabarmentzen dittuan “cerro” edo mendi txiki hórretxetara igoko ete ziñazien... zuen bizitza gogorren atseden edo hausnartze momentuetan bazan be... Hilario zaharra eta Serapia igual bai; sorlekuko girua berpiztu nahixan; Bautista eta Hilarito sekulan etxuen ezagutu Euskalherririk, beraz lautadetako, pampetako gizonak izango zittuan.

1910ian izan zuan hausturia. 95 urte geruago, ba da nahikua. Bautistan seme-alaba guztiak hil dittuk eta billobak hurreratzen jarraittu nahi juek.

Herriko eraikin zaharrenak 1890 ingurukuak dittuk. Horretara, fetxa hori baiño lehenago kanpamento militarra izango zalakuan nago, edo behintzat poblado nahikua probisionala. Herriko parke haundiña “Cerro el Triunfo” muiñuan inguruan jagok, eta parke bihurtu arte kanteria izan dok. Hamengo granito-harrixakin adokiñatu ei zittuan kale guztiak (aintziñan dana adokinatua zan, gaur egunian erdiko parkia bakarrik). “El triunfo” izen horrek, eta takian potian agertzen dittuan militarren estatua eta kale izenengaittik, maputxiei indarrez ohostutako lekua dala susMatzen juat.

Gehixenez 150 urteko historixia dauken herri pilluan, oingo biztanliak, euren aittitta-amamak eta baitta arbaso guztiak be hirigintza planifikatua ezagutu juek. Eurendako normalak dira kale luze kilometrikuak, eta “cuadra” kopuruan arabera errez kalkulatzen leku batetik besterako rutak eta distantzixak. Europarroi arrarua egitten jaku hamengo herriko mapa bat hartzia: dana dok kuadrikula perfektua; ezin jakin alde zaharra zein dan kalien forma estu eta bigurrixangaittik. “Alde zaharra” konzeptua bera, absurdua dok hamen.

“Cuadrak” perfektuak eta regularrak dittuk beraz, mapagaiñian; kale guztiak dittuk bardiñak: zabal-zabalak, zugaitzdunak... Baiña “cuadra” bakotxan barruan beste kontu bat dok. Zentruan, eraikiñ aberatsak eta negozixuak egongo dittuk; baiña periferixara zoiazela, etxiak normalaguak bihurtzen dittuk, gero pobriaguak, ladrillo hutsa, hondakiñak, txapak... baiña beti-beti-beti errespetatuko da errepide zabal-zabal eta zuzena, nahiz eta asfaltorik ez egon eta espaloietako zartadetatik bedar moltzuak agertu. Ezagun da be politikan zer bultzatu izan dan beti: lurra okupatzia, kolonizatzia... hirigintzan be igarri egitten dok hori: etxe gehixenak etxuek bi piso baiño gehixago, eta hirixa zapala eta nasaixa dok.

Arratsaldeko 17.30ak.

Lokalizatu juat kalia eta numerua, Felipe horren etxia. Ondiok ez dok hitzordua eta zain egongo nauk pizkatian hamen, Del Valle etorbideko pampanuen pian.

Gaurko bazkarixa, azkenian, Dia supermerkatuko jeneruakin, hori bai: argentinar tipikua. “Sardo” gaztaia eta “salame” enbutidua, mandarina eta zapallitua. Etxakixat baiña, ondo jan ete doten: kalabazin gordin bat jaten nenguala zirudixan.

Gabeko 1.23ak.

Zoragarrixa. Azkenian berotu egin dittuk, eta ¡etxuen nahi lotara juan! Rocio umian loguriak eta nere proposamenak amaittuarazi juek billeria, bestela ¿noiz arte?

Felipe eta Mariak hartu nabe etxian, eta barriketan-barriketan arbola osatzeko hainbeste datu txiki etorri dittuk, adarretakuak. Gero Felipen arreba bi etorri dittuk, Olga eta Picha. “Hilario pequeño” edo “Hilarito”ri buruzko datuak agertu dittuk hamen: aparte bizi zala, isilla zala, eta baten bere etxera juan zirala, aspaldi ikusi barik ia zeozer gertatzen ete jakon: eta beretako sorpresa haundixa eta atsegiña izan zala, berataz arduratzen zirala jakitzia. Ha hil zanian kajatxo bat geratu zuan bere gauzekin, eta Pichan eskuetan amaittu zeban. Bere esanetan, ama Serapiakin kruzatutako karta batzu gordetzen zittuan, baiña oin galduta ei jagozak. Leona Zaharrean argazki bat egon leikela diñue. Gero, Carmen agertu da, 85 urtekua. Bera Hilario zaharra (bere aittitta) hil zan egunian jaixotakua dok, 1919kua. Bautista be (bere osaba) ezagutu juan.

Bautista gizon oso presumidua zuan (“pituco”). Carmen goguan dauka bigoteko ule zurixak lapiko azpiko baltzakin (“tizne”) pinttatzen zittuala. Hilaritokin bizi zan, baiña honek kanpuan denpora asko pasatzen zebanez, ezin zeban zaindu eta Mariana Berasueta Charron etxian hartu zeben. 1932 aldian hil zan.

xme
xme dio:
2005/11/14 11:37

Artista hutsa haiz!

Segi horrela, boludo!

Iruzkina gehitu

Erantzuna formulario hau betez utzi dezakezu. Formatua testu arruntarena da. Web eta e-posta helbideak automatikoki klikagarri agertuko dira.

Galdera: Zenbat dira hiru ken lau (idatzi zenbakiz) ?
Erantzuna:
Aurkezpena

Oier Gorosabel Larrañaga, Lekeittioko Eibartar bat

 

Eibarrespaziuan zihar esan zesten pizkat mesianikua nintzala idaztian, eta bloga sortzerako orduan horregaittik ipiñi netsan izenburu hau. Lehen nere gauza guztiak (argitaratzeko morokuak, behintzat) hamen idazten banittuan be, espeleologixiari buruzko gauza guztiak ADES-en webgunian emoten dittudaz, eta osasun asuntoko artikulu guztiak hona mobidu dittudaz, gaika klasifikauta.

Txorrotxioak
Etiketak
ETB1 EibarOrg Info7 Zer erantzi abertzale abittaga abortuak aitor_eguren aittitta raduga aldatze amarauna andoain antzerkia araba arantzazu aranzadi ardantza argentina_2005 armando gorosabel arrajola arrakala arrantza literarixuak arrate arrosa artxanda aulestia axpe_martzana azkue ipuin bilduma azpimarra banu_qasi baxenafarroa baztan belaunologia berasueta berbologia berriatua bidai_aluzinantia bilbao bittorixa buruntza comunitat_valenciana culineitor deba desempolving diaspora diego-rivera egillor eibar eibarko_lagunak ekialdeko nafarrera eraikinologia erdialdekoa erresuma_batua erronkari espeleologia etxebarria eup euskadi_irratia euskal_erria_aldizkaria euskalkia faktoria felix_arrieta galicia ganbara gasteiz gatobazka gce gernika girua gorosabel hormasprayko igotz_ziarreta ikerkuntza indalecio ojanguren info7 irabiaketa irratia irun iruñea izarraitz iñigo_aranbarri jacinto_olabe jamo_savoi juan san martin julen_gabiria kalamua kanposantuak katarain kirola koska kuku kurik-3 kurosawel labordeta lagunologia lalolalia lamaiko_operia lasarte leintz_gatzaga lekeitio lekeitioko_lagunak lituenigo lopez maeztu magia manex_agirre maputxe markina-xemein markues matrallako mendaro mendebalekoa mezo_bigarrena mineralak musikeruak muskildi mutriku nafar_lapurtera nafarrera noain oiartzun oioioi-lur ondarroa opaybo orakulua otsagabia ozeta paisajiak parakaidistiarenak paris patxi_gallego polo_garat sagartegieta san antoni sartei sasiola sega segura slovakia tafalla2016 talaiatik telebista toribio_etxebarria umeologia urberuaga urkiola xabier_lete xoxote zaharrea zaharreologia zaragoza zer erantzi zerain zornotza zuberera zuberoa
hgikj
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019