Irudia: Alex Sanvi / Martintxo / ZaldiEroa / Julen Ribas / Ion Iñaki

Garai honetan ateratzen dira urtero euskarazko komiki nobedaderik gehienak, Getxoko komiki-azoka, Durangoko Azoka eta Gabonak direla-eta. Eta aurten ere uzta ederra daukagu: 5 komiki berri argitaratu dira euskaraz (gutxienez; nik hauen berri dut, agian gehiago ere badaude...).

Udaberririk ankerrena Unai Iturriagaren gidoia eta Sanviren irudiak dituen komikia da. Durango 1936 Kultur Elkarteak atera du,eta dendetara Elkar argitaletxearen bidez iritsiko da.

Bestetik, IkasElkar argitaletxeak 1512 Nafarroa - Amets urratua komikia atera du, Joseba Asironen gidoia eta Martintxoren irudiekin.

Elkarrek ere ZaldiEroaren De rerum natura 4 atera du, bere zinten bildumaren 4. alea.

Bestalde, aurreko batean aipatu genizuen Ikastolen Elkarteak Azken garaipena argitaratu zuela, Xabiroi komiki-aldizkarian azken bi urteetan agertzen joan den istorioaren albuma, Iban Zalduaren gidoia eta Julen Ribasen irudiak dituena.

Azkenik, Ondarruko Luterl Taldeak Azken mohikanoak hemen gaude atera du, Ion Iñaki Artetxe Egañarena.

Badugum, beraz, komikizale euskaldunok (geure buruei) zer oparitu Gabon hauetan! ;-)

EGUNERAKETA: Beheko erantzunetan Iñakik esan bezala, Asterixen 2 album ere atera dira euskaraz Salvaten eskutik, Goscinny eta Uderzok egindako klasikoetakoak, Asterix gladiadorea eta Asterix eta Godoak hain zuzen ere. Eskerrik asko, Iñaki!

Irudia: Uderzo

EGUNERAKETA 2: Eta Ibanek utzitako beste erantzun baten bidez jakin dugunez, 1986an Habeko Mikek kaleratutako Indianoa album klasikoa, Gregorio Muro Harriet gidoilari eta Francisco Fructuoso marrazkigile duena, Galtzagorrik berrargitaratu du bere Klis-Klasikoak sailean.

Irudia: Francisco Fructuoso

Irudia: Mireia Perez / Manuel Bartual

Aurten ere, hemen dugu berriz Getxoko komiki eta manga azoka, oraingoan X. edizioa duela. Ostiraletik igandera bitartean izango da (azaroaren 25etik 27ra bitartean, beraz), Areetako geltoki plazako karpan.

Argitaletxe, komiki-denda, fanzine eta abarren 76 stand egongo dira. Horrez gain, beste ekitaldi ugari egongo da: erakusketak, nobedade aurkezpenak, hitzaldiak, mahai inguruak, egileen sinatzeak, proiekzioak, tailerrak... Sarrerak 1,5 euro balio ditu. Ordutegia 11:00etatik 14:30etara eta 17:00etatik 21:00etara izango da.

Ohi bezala, euskarak presentzia txikia izango du azokan. Xabiroi komiki-aldizkariak mahai bat du bertan bere euskarazko produktuak erakutsi eta saltzeko (aldizkariak eta 4 albumak), eta Xabiroiko egile ugari ere bertan izango dira sinatzen (Facebook-eko orrian diotenez, zure egile gogokoena egongo den eta noiz esango dizute idatziz gero). Horrez gain, bi ekitaldi antolatuko ditu: ostiralean 17:05etan, KARRIKA-TOUR solasaldia, karikaturen munduaren inguruan, Asisko Urmeneta, Adur Larrea eta Dani Fanorekin, eta larunbatean 12:00etan, Azken garaipena albumaren aurkezpena, Iban Zaldua, Julen Ribas eta Dani Fanorekin.

Jarraian duzue ekitaldien zerrenda eta egitaraua, informazio gehiagorako http://www.salondelcomicdegetxo.net/eus/informacion.asp.

Omenaldiak

• Astiberri Bilboko argitaletxea
  

• Josep Maria Berenguer, El Víbora aldizkariaren sortzailea eta La cúpula argitaletxeko zuzendaria
  

Erakusketak

• Astiberri: 10 urte
• Bulles Jazz Blues: Komiki Swing erritmoan
• La Cúpula - El víbora
• Portugaleteko komiki-lehiaketa: 25 urte

Erakusketak inguruetan

• Bizkaia Zubian, azaroaren 21etik abenduaren 13ra, Víctor Santos-en Dioses y monstruos.
• Areetako Glass kafetegian, azaroaren 21etik abenduaren 13ra, Dani Fanoren Hamaika irudiz.
• Erromoko Jai Alai kafetegian, azaroaren 21etik abenduaren 13ra, Daniel Castelló-ren Pikoteo ilustrado.
• Karparen inguruan eta azokaren egunetan, El balanzín aldizkaria.
  

Bestelako ekitaldiak

• Rol partidak
• Komiki tailerra (bi maila)
• Makillajea eta efektu bereziak
• Go tailerra
• Kaligrafia japoniarraren tailerra
• Manga tailerra
• Amigurumi tailerra
• Origami tailerra
• Yugi Oh! lehiaketa
• Cosplay lehiaketa
• Karaoke lehiaketa
  
• Mahai-inguruak
  
• Proiekzioak
• Aurkezpenak
• Sinatze-txandak
  

Gonbidatutako egileak

• Max
• Luis Royo
• Santiago Valenzuela
• José Oliver - Bartolo Torres
• Paco Roca
• Nancy Peña
• David Rubín
• Mireia Pérez
• Manuel Bartual
• Luis Bustos
• Manel Fontdevila
• Albert Monteys
• Víctor Santos
• Enrique V. Vegas
• Javier Rodríguez
• Sergio Bleda
• Pau
• David Aja
• Rubén Fernández
• José Fonollosa

Eta beste egile hauek ere azokan izango dira: Josep Maria Berenguer, Raquel Alzate, Sarima, Ángel Unzueta, Clara Soriano, Rober Garay, Hernán Migoya, Infame & Co., Ángel de la Calle, Judas Arrieta, Gustavo Sala, Iñaket, Mikel Begoña, Dani Fano, Alberto Muriel, Vanesa Baños, Iñaki G. Holgado, Iban Zaldua, Julen Ribas, Asisko Urmeneta eta Adur Larrea.

Komiki-guneko egitaraua

OSTIRALA 25

GOIZEZ

• 11:00: Azokaren hasiera
• 11:30: 2011ko omenaldia eta sari banaketa: JOSEP MARÍA BERENGUER - ASTIBERRI
• 12:00: Proiekzioa: ANIMAZIO FILM LABURRAK
• 13:00: Proiekzioa: FILM LABURREN ENTSALADA ("4 McNifikos", "Santiago Martínez, cazador de ovnis y alienígenas", "Jugando con la muerte", "Los gritones...") + KOMIKI FILM LABURRAK ("Brutal relax", "Crónicas del ¡Puto Krio!", "Aterrizaje forzoso"...)
• 13:00 - 14:30: Sinatze-txanda: DAVID RUBÍN (Astiberriren postuan)

ARRATSALDEZ

• 17:00 - 18:30: Sinatze-txanda: MAX (La Cúpularen postuan)
• 17:05: Mahai-ingurua euskaraz: "KARRIKA-TOUR" Hizlariak: Asisko Urmeneta - Adur Larrea - Dani Fano
• 18:00: Sinatze-txanda: PAU (Dibbuks) (La Marca Amarillaren postuan)
• 18:15: Aurkezpena: "YES WE CAMP. Dibujando la calle" Hizlariak: Alberto Muriel - Vanesa Baños, moderatzailea: Asier Gallastegi
• 19:00: Mahai-ingurua: "CÓMIC PARA SUPERVIVIENTES: EL VÍBORA Y LA CÚPULA" Hizlariak: Josep María Berenguer - Max - Hernán Migoya, moderatzailea: Borja Crespo
• 19:00 - 20:30: Sinatze-txanda: MANEL FONTDEVILA - MANUEL BARTUAL (Astiberriren postuan)
• 19:30: Sinatze-txanda: SERGIO BLEDA (Dolmenen postuan)
• 19:30: Sinatze-txanda: SARIMA (Dibbuks) (La Marca Amarillaren postuan)
• 19:30: Sinatze-txanda: SANTIAGO VALENZUELA (Jokerren postuan)
• 20:00: Topaketa: VÍCTOR SANTOSekin "DIOSES Y MONSTRUOS: De Mice Templar a Godzilla. Así trabaja", moderatzailea: Infame & Co.

LARUNBATA 26

GOIZEZ

• 11:00 - 12:15: Sinatze-txanda: PACO ROCA (Astiberriren postuan)
• 11:00: Sinatze-txanda: PAU (Dibbuks) (La Marca Amarillaren postuan)
• 11:15: Mahai-ingurua: "ROBERT CAPA EN BILBAO: Tristísima ceniza. De la documentación a la realización" Hizlariak: Iñaket - Mikel Begoña, moderatzailea: Infame & Co.
• 11:30: Sinatze-txanda: NANCY PEÑA - DAVID RUBÍN - ÁNGEL DE LA CALLE (Sinatze-gunean)
• 12:00: Nobedade-aurkezpena: XABIROI "AZKEN GARAIPENA" Partaideak: Iban Zaldua - Julen Ribas
• 12:15: Mahai-ingurua: "DIEZ AÑOS DE ASTIBERRI: El cómic independiente, la novela gráfica y mucho más" Hizlariak: Paco Roca - Laureano Domínguez - Héloïse Guerrier - Fernando Tarancón - Javier Zalbidegoitia - Manuel Bartual, moderatzaileaes: Koldo Azpitarte - Borja Crespo
• 12:00 - 13:00: Sinatze-txanda: MIREIA PÉREZ - GUSTAVO SALA (Diábolo-Sins Entido) (Jokerren postuan)
• 13:00: Mahai-ingurua: "BD: CÓMIC EN GALICIA" Hizlariak: david Rubín - Jon Irazabal (Durangoko Euskal Liburu eta Disko Azoka), moderatzailea: Ángel de la Calle
• 13:00: Sinatze-txanda: MAX - PACO ROCA - MIREIA PÉREZ - RUBÉN FERNÁNDEZ - SERGIO BLEDA - SANTIAGO VALENZUELA (Sinatze-gunean )
• 13:00: Sinatze-txanda: SARIMA (Dibbuks) (La Marca Amarillaren postuan)
• 13:00: Sinatze-txanda: IÑAKET - MIKEL BEGOÑA (Sinatze-gunean)
• 13:00 - 13:45: Sinatze-txanda: JOSÉ OLIVER - BARTOLO TORRES - JOSÉ FONOLLOSA (Diábolo-Sins Entido) (Jokerren postuan)
• 13:45: Mahai-ingurua: "CÓMIC Y HUMOR" Hizlariak: José Fonollosa - José Oliver - Bartolo Torres - Enrique Vegas - Pau - Gustavo Sala, moderatzailea: Jorge Iván Argiz

ARRATSALDEZ

• 17:00 - 20:00: Sinatze-txanda: RUBÉN FERNÁNDEZ - ALBERT MONTEYS - MANEL FONTDEVILA - MANUEL BARTUAL (El Juevesen postuan)
• 17:00: Sinatze-txanda: ENRIQUE VEGAS (Dolmenen postuan)
• 17:05: Sinatze-gunean: "MIGUEL Y NEKANE: El pueblo gitano en la historia" (El cómic al servicio del respeto y la convivencia)
• 17:30: Sinatze-txanda: LUIS ROYO - JAVIER RODRÍGUEZ - LUIS BUSTOS - MANUEL BARTUAL - VÍCTOR SANTOS - HERNÁN MIGOYA - DAVID AJA - ÁNGEL UNZUETA (Sinatze-gunean)
• 17:30 - 19:00: Sinatze-txanda: PACO ROCA - DAVID RUBÍN (Astiberriren postuan)
• 17:45: Topaketa: JUDAS ARRIETAekin "CÓMIC ABSTRACTO. Ser otaku hecho arte", moderatzailea: Borja Crespo
• 18:00: Sinatze-txanda: SERGIO BLEDA (Dolmenen postuan)
• 18:00: Sinatze-txanda: IÑAKET - MIKEL BEGOÑA (Normaren postuan)
• 18:00 - 19:30: Sinatze-txanda: MAX (La Cúpularen postuan)
• 18:00: Sinatze-txanda: SARIMA (Dibbuks) (La Marca Amarillaren postuan)
• 18:00 - 19:00: Sinatze-txanda: MIREIA PÉREZ - JOSÉ OLIVER - BARTOLO TORRES (Diábolo-Sins Entido) (Jokerren postuan)
• 18:30: Mahai-ingurua: DIEZ AÑOS DEL SALÓN DEL CÓMIC Y MANGA DE GETXO" Hizlariak: Eugenio Gandiaga - Borja Crespo - Dani Maiz (APIE) - Rober Garay - Andoni Velasco, moderatzailea: Koldo Azpitarte
• 19:00: Sinatze-txanda: ENRIQUE VEGAS - JOSÉ OLIVER - BARTOLO TORRES - PAU (Sinatze-gunean)
• 19:00 - 20:00: Sinatze-txanda: GUSTAVO SALA - JOSÉ FONOLLOSA (Diábolo-Sins Entido) (Jokerren postuan)
• 19:00 - 20:30: Sinatze-txanda: MANUEL BARTUAL - SANTIAGO VALENZUELA (Astiberriren postuan)
• 19:15: Mahai-ingurua: "MUJERES ENTRE VIÑETAS: Ellas dibujan" Hizlariak: Nancy Peña - Mireia Pérez - Raquel Alzate - Clara Soriano, moderatzaileak: Jorge Iván Argiz - Borja Crespo
• 19:30: Sinatze-txanda: SERGIO BLEDA (Dibbuks) (La Marca Amarillaren postuan)
• 20:00: Mahai-ingurua: "FUTURO Y PRESENTE: El cómic en la era digital" Hizlariak: Luis Bustos - Javier Rodríguez - Rubén Fernández - Sergio Bleda - David Aja, moderatzaileak: Koldo Azpitarte - Borja Crespo

IGANDEA 27 (mangaren eguna)

GOIZEZ

• 11:00 - 12:00: Topaketa: "deviantART" Meeting Getxo 2011 + Komiki aurkezpena: "GUILD ADVENTURE" Hizlariak: Álex de la Fuente "Shugo" - Alejandro Ricondo "Kukuruyo"
• 11:00 - 12:00: Sinatze-txanda: MANEL FONTDEVILA (Astiberriren postuan)
• 11:00: Sinatze-txanda: PAU (Dibbuks) (La Marca Amarillaren postuan)
• 11:00 - 14:30: Go tailerra (estrategia mahai-jokoa) Bilboko Go eskolaren eskutik (tailerren gunea, 3. mahaian )
• 11:00 - 12:30: Taller de caligrafía japonesa Yoshiko Ura irakaslearen eskutik (tailerren gunea, 2. mahaian)
• 11:30: Sinatze-txanda: LUIS ROYO - PACO ROCA - ÁNGEL DE LA CALLE (Sinatze-gunean)
• 12:00 - 13:00: Mahai-ingurua: "LA SUPERVIVENCIA DEL CÓMIC ACTUAL" Hizlariak: José Carlos Torre - Irene Costa Mendia - Josune Muñoz - Alfonso Berroya
• 12:00 - 13:00: Sinatze-txanda: GUSTAVO SALA - JOSÉ OLIVER - BARTOLO TORRES (Diábolo-Sins Entido) (Jokerren postuan)
• 12:00 - 13:00: Manga marrazkigintzaren tailerra Alejandro Ricondo (kukuruyo) marrazkilariaren eskutik (tailerren gunea, 1. mahaian)
• 12:30 - 14:30: Amigurumi tailerra (kokorratz-lan teknika) Amigurumi's Edenen eskutik (tailerren gunea, 2. mahaian)
• 12:30 - 14:00: Sinatze-txanda: MAX (La Cúpularen postuan)
• 13:00: Sinatze-txanda: SANTIAGO VALENZUELA - MANUEL BARTUAL - NANCY PEÑA (Sinatze-gunean)
• 13:00 - 14:30: Origami tailerra (papiroflexia) Bizkaiko Origami Taldearen eskutik (tailerren gunea, 1 mahaian)
• 13:00 - 14:30: Sinatze-txanda: DAVID RUBÍN (Astiberriren postuan)
• 13:00: Sinatze-txanda: SARIMA (Dibbuks) (La Marca Amarillaren postuan)
• 13:00 - 14:00: Sinatze-txanda: MIREIA PÉREZ - JOSÉ FONOLLOSA (Diábolo-Sins Entido) (Jokerren postuan)
• 13:30 - 14:30: Aurkezpena: "ESPRESSO: El secreto del Líder-Coach" (El primer manga orientado al mundo de la empresa) Partaideak: Lelia Álvarez - Marcos Álvarez

ARRATSALDEZ

• 17:00 - 18:30: Go tailerra (estrategia mahai-jokoa ) Bilboko Go eskolaren eskutik (tailerren gunea, 3. mahaian)
• 17:30 - 21:30: Yugi Oh! lehiaketa Antolatzailea: tokyoshop.es
• 17:30 - 19:00: Cosplay lehiaketa
• 19:00 - 20:00: Karaoke lehiaketa
• 19:00 - 20:30: Japoniar kaligrafiaren tailerra Yoshiko Ura irakaslearen eskutik (tailerren gunea, 3. mahaian)

Irudia: Dei Gaztelumendi

Ikastolen Elkarteak argitaratzen duen Xabiroi komiki-aldizkariaren 2011ko urriari dagokion zenbakia, 24.a alegia, kalean da jada.

Zenbaki honetan ondokoak ikusiko ditugu:

• Dei Gaztelumendiren azala
  
• Nik neuk egiten dudan Albisteen txokoa
• Manu Ortegaren Haizea banda
• Auzomorro umorezko orri bikoitza, Sanviren gidoi eta irudiekin
• Haur besoetakoa sailaren 8 orri, Unai Iturriagaren gidoia eta Sanviren irudiekin
• Anbu, katu botaduna Antton Olariagaren orri bateko istorioa
• Kortsarioen ostatua sailaren 6 orriko bigarren emanaldia, Dani Fanoren gidoia eta Guillermo Gonzalezen irudiekin
• Asiskoren Hor Konpost banda
• KomikITAUN elkarrizketa-orri bikoitza, oraingoan Iban Zaldua eta Julen Ribasekin
• ZaldiEroaren Arranotxuren beste bi orri
• Katixa Agirreren gidoia eta Amaia Ballesterosen irudiak dituen Tontor birjinak 6 orriko istorioa
  
• Loperen Behien Tarzanen 3 orri

Eta berri on bat: azken bi urteetan Xabiroi aldizkarian atalka agertzen joan den Azken garaipena istorio bikaina, Iban Zalduaren gidoia eta Julen Ribasen irudiak dituena, album formatuan aterako da azaroan!

Irudia: Julen Ribas

Gogoratu otsailaz geroztik Xabiroi aldizkaria eta bertatik ateratako albumak (Saiak, Piztia Otzanak, TeleAtoi eta orain Azken garaipena ere) Euskal Herriko hainbat komikidendetan eskuratu ahal direla (Bilboko Joker (Urkijo zumardia, 27), Donostiako Armagedon (Marzelino Soroa kalea, 2), Gasteizko Zuloa (Correria kalea, 21), Irungo Tinta Comics (Jose Egino kalea, 10) eta Iruñeko TBO (Merced kalea, 28)). Baina gainera azaroaren amaieran izango den Getxoko komiki-azokan ere izango du Xabiroik standa, eta han, aipatutako guztiak eskuragarri izateaz gain, autoreak sinatzen izango dira. Aprobetxatu aukera!

Deia egunkaria eta Rekalde aretoak antolatzen duten Rekalde-Ortzadar komiki-lehiaketaren lehenengo edizioak Ikastolen Elkarteak editatzen duen Xabiroi komiki-aldizkariari eman dio ohorezko saria. Merezitako saria, dudarik gabe, egiten duen lan bikainagatik (eta ez diot nik bertan kolaboratzen dudalako ;-)

Lehiaketako irabazleak, hauek ere merezimendu osoz, ondokoak izan dira:

• Irabazlea: Harri baten boterea, Alai Zubimendi
• 2. saria: Zure segurtasunerako, Asier Iturralde
• 3. saria: Grafitia, David Sarasketa
• 4. saria: Zeruan, Mikel Hervás
• 5. saria: Kaiola, David Sarasketa
• 6. saria: Izaki bitxia, Asier Martínez de la Pera
• 7. saria: Eguna argitu da, Eneko Amezaga

Lan hauekin guztiekin eta Xabiroiko lan hautatuekin erakusketa egongo da Rekalde aretoan azaroaren 8tik urtarrilaren 15era (behin betiko konfirmatu gabeko datak). Eta erakusketaren aurkezpenean lan irabazleekin editatuko den liburua ere aurkeztuko dute.

Zorionak denoi!

Irudia: Guillermo Gonzalez

Atera da Ikastolen Elkarteak editatzen duen Xabiroi komiki-aldizkariaren 23. zenbakia, aurtengo ekainari dagokiona.

Zenbaki honetan ondokoak ikusiko ditugu:

• Zuen zerbitzari leial honek egiten duen Albisteen txokoa
• Manu Ortegaren Haizea banda
• Auzomorro umorezko orri bikoitza, Sanviren gidoi eta irudiekin
• Iñaki G. Holgadoren irudiak eta Harkaitz Canoren gidoia duen Zebra efektua istorio bikainaren azken atala
• Patxi Zubizarretaren gidoia eta Manu Ortegaren irudiak dituen Irribarre beltza 5 orriko istorioa
• KomikITAUN elkarrizketa-orri bikoitza, oraingoan gure Markorekin
• ZaldiEroaren Arranotxuren beste bi orri
• Kortsarioen ostatua sail berria, Dani Fanoren gidoia eta Guillermo Gonzalezen irudiekin. Itxura aparta du!
• Asiskoren Hor Konpost banda
• Loperen Behien Tarzanen 3 orri

Eta gogoratu, otsailaz geroztik Xabiroi aldizkaria (eta baita bertatik ateratako Saiak, Piztia Otzanak eta TeleAtoi albumak ere) Euskal Herriko hainbat komikidendetan eskuratu ahal izango dela, zehazki hauetan:

• Bilboko Joker (Urkijo zumardia, 27)
• Donostiako Armagedon (Marzelino Soroa kalea, 2)
• Gasteizko Zuloa (Correria kalea, 21)
• Irungo Tinta Comics (Jose Egino kalea, 10)
• Iruñeko TBO (Merced kalea, 28)
  

Etzazula galdu!

Irudia: Xabiroi

Ziurrenik eramango du hilabete pare bat-edo kalean, baina orain arte ez dudanez eskuratu... Ikastolen Elkartearen Xabiroi komiki-aldizkariaren 22. zenbakia, iazko aurtengo otsailekoa hain zuzen ere, kalean da.

Hau da bertan aurkituko dugun edukia:

• Zuen zerbitzari leial honek egiten duen Albisteen txokoa
• Manu Ortegaren Haizea banda
• Auzomorro umorezko orri bikoitza, Guaikaipuroren gidoia eta Sanviren irudiekin
• Haur besoetakoa sailaren 6 orri, Unai Iturriagaren gidoia eta Sanviren irudiekin
• Asiskoren gidoia eta Adur Larrearen irudiak dituen 4 orriko Andr@id istorioa
• Alex Orberen 4 orriko Labirintoa istorioa
• Asiskoren Hor Konpost banda
• Xabiroiko troupeak Angulemako aurtengo azokara egindako espedizioaren argazkiak ;-)
• KomikITAUN elkarrizketen orri bikoitza, oraingoan Asisko eta Adur Larrearekin
• ZaldiEroaren Arranotxuren beste bi orri
• Iñaki G. Holgadoren irudiak eta Harkaitz Canoren gidoia duen Zebra efektua istorioaren beste emanaldi bat, 6 orrikoa
• Loperen Behien Tarzanen 3 orri

Eta berri on bat: 22. zenbaki honetatik aurrera, Xabiroi aldizkaria (eta baita bertatik ateratako Saiak, Piztia Otzanak eta TeleAtoi albumak ere) Euskal Herriko hainbat komikidendetan eskuratu ahal izango da! Zehazki hauetan:

• Bilboko Joker (Urkijo zumardia, 27)
• Donostiako Armagedon (Marzelino Soroa kalea, 2)
• Gasteizko Zuloa (Correria kalea, 21)
• Irungo Tinta Comics (Jose Egino kalea, 10)
• Iruñeko TBO (Merced kalea, 28)
  

Gainera, aurrerantzean toki gehiagora iristeko ahalegina egingo dute. Aupa Xabiroi! Eta zu, zeren zain zaude erosteko?

Irudia: Xabiroi

Aspaldi aterako ziren ziur aski, baina nik ez ditut orain artean eskuratu, eta ezin bertako edukien berri eman... Ikastolen Elkarteak ateratzen duen Xabiroi komiki-aldizkariaren 20. eta 21. zenbakiak, iazko ekaina eta urriari dagozkionak hain zuzen ere, kalean dira.

Hau da 20. zenbakian aurkituko dugun edukia:

• Nik neuk egiten dudan Albisteen txokoa
• Manu Ortegaren Haizea banda
• Auzomorro umorezko orri bikoitza, Sanviren irudi eta gidoiarekin
• Julen Ribasen irudiak eta Iban Zalduaren gidoia duen Azken garaipena sailaren azken 8 orriak!
• Iñaki G. Holgadoren irudiak eta Harkaitz Canoren gidoia duen Zebra efektua istorioaren beste emanaldi bat, 6 orrikoa
• Asiskoren Hor Konpost banda
• Irune Lasak egiten duen KomikITAUN elkarrizketen orri bikoitza, oraingoan Zaldi Eroarekin
• Zaldi Eroaren Arranotxuren beste bi orri
• Dani Fanoren Anubis 3.0 sailaren 6 orri
• Loperen Behien Tarzanen 3 orri

Eta 21.ean:

• Nire Albisteen txokoa
• Manu Ortegaren Haizea banda
• Auzomorro umorezko orri bikoitza, Guaikaipuroren gidoia eta Sanviren irudiekin
• Dani Fanoren Anubis 3.0 sailaren azken 8 orriak!
• Haur besoetakoa sailaren 6 orri, Unai Iturriagaren gidoia eta Sanviren irudiekin
• Asiskoren Hor Konpost banda
• Irune Lasaren KomikITAUN elkarrizketen orri bikoitza Antonio Altarribari
• Zaldi Eroaren Arranotxuren beste bi orri
• 6 orriko Toki hori istorioa, Eider Rodriguezen gidoia, Alex Orberen irudiak eta Jaime Posadasen koloreekin
• Loperen Behien Tarzanen 3 orri

Zenbaki hauetan amaitu dira Anubis 3.0 eta Azken garaipena sailak. Biak bene-benetan bikainak dira. Albumean noiz aterako irrikatan nago!

Irudia: Juan Luis Landa

Euskarazko komikigintza gaur

Norbaitek euskarazko komikigintzaren mundua ongi ezagutzen badu, hori Dani Fano da, Ikastolen Elkarteak ateratzen duen Xabiroi komiki-aldizkariaren koordinatzailea; eta dioenez, "euskaraz egiten den komikia ez da existitzen".

Esaldi hori apur bat larregikoa da eta tonu sarkastiko ohartarazlean ulertu behar da, baina ongi islatzen du euskarazko komikigintzaren egoera kaskarra: ateratzen dira noizbehinka komiki solteak, aldizkariren bat eta argitaletxeren bat badago, baina oso gutxi da; eta azken urteetan okerragotzen joan da, nire ustez. Azter dezagun panorama zehatzago.

Haurrentzako komikiei dagokionez, gaur egun daukagun gauza bakarra Sauré argitaletxe arabarra da, bere komiki guztiak (gehienak bertan egindakoak baina baita kanpokoen itzulpen batzuk ere) gaztelaniaz eta euskaraz ateratzen dituena. Duela 10 bat urtetik hona urtero ateratzen ditu bizpahiru titulu gutxienez eta benetan eskertzekoa da. Baina hortik kanpo, ezer gutxi. Eta txanponaren beste aldean dugu Ipurbeltz haurrentzako komiki-aldizkari historikoa, komikigile ugariren harrobia izandakoa, duela bi urte eta erdi itxi zena. Bestalde, atzera begiratuz gero, lehen Kili-Kili ere bagenuen, nagusiki Bizkaian saltzen zen komiki-aldizkaria, batez ere kanpoko umore-komiki ezagunen itzulpenez osatua, batuerazko eta bizkaierazko edizioak zituena. Edo Kriselu argitaletxearen ipuin klasikoen komiki-bertsioak (Aladino, Munchhausengo Baroia, Hiru mosketariak eta abar)...

Haurrentzako kanpoko komikien itzulpenetan ere atzera egin dugu. Duela 20-30 urte Asterix eta Tintinen bilduma osoa eskura zitekeen euskaraz. Baina aspaldian deskatalogatuta daude (nahiz eta badirudien Asterix euskaraz berriz ere argitaratzen has daitezkeela). Eta Saurék itzulitako gutxi batzuez gain (Leonardo bezala) ez da beste ezer...

Oro har, argi dago haurrentzat oso komiki gutxi egiten dela gaur egun; ipuin eta liburu ilustratuak dira orain txikienen artean irakurzaletasuna bultzatzeko bideen artean errege, ez hain aspaldi komikiei zegokien tronua okupatuz. Izan ere, eta bestelako literaturarekin edota ikus-entzunezko produktuekin gertatzen denaren kontrara, komiki gehiago publikatzen da euskaraz gazte eta helduentzat haurrentzat baino (agian komikiekin hezi ginen haur orain helduak garelako komikiak erosten jarraitzen dutenak?). Edonola, gutxi izaten jarraitzen du eta honetan ere atzera egin den irudipena daukat.

Gazte eta helduentzako komikietan, Xabiroi da erreferentzia egun. Aldizkari bikaina da, idazleak eta komikigileak elkarlanean jartzen dituena kalitatezko komikia eginez, eta ondoren aldizkariko sail ezberdinak albumetan argitaratuz (Saiak, Piztia otzanak, TeleAtoi...). Sauré-k ere atera izan du gazte eta helduentzako komikirik, baina azkenaldian utzita du linea hori (Numenak bilduma aparta amaitu gabe utziz adibidez). Hauez gain, liburu-argitaletxeek edota komunikabideek noizbehinka ateratzen dituzte komikiak (Elkarrek Pololoak eta De rerum natura, Alberdaniak Ihes ederra, Argiak Gartxot eta Okatxu...). Esan bezala, haurrentzat baino gehiago, baina hala ere gutxi eta ziurrenik lehenago egiten zena baino gutxiago: lehen Habeko Mik aldizkaria eta albumak zeuden, Napartheid aldizkaria, Justin Hiriart bilduma...

Eta itzulpenetan ez da apenas ezer egin aspaldiko urteetan, ez bada mende hasieran Saurék egindako batzuk, Jeremiah bezala, edo lehenago oraindik aurreko mendearen amaieran Araberak ateratako Kondoi hiltzailea... Aldiz, duela 20-30 urte Ttarttalo argitaletxeak Nemo txikiaren album mordoa atera zuen, Baionako Antxeta argitaletxeak hainbat Corto Maltese eta beste batzuk (Jaunes adibidez) argitaratu zituen...

Komiki digitalaren etorrera

Eta gauzak nahikoa oker ez baleude bezala, errematea dator: digitalizazioa, argitaletxeen industriaren amesgaiztoa...

Badira hiru bat urte e-bookak (edo liburu elektronikoak) eta e-readerak (edo liburu irakurgailu elektronikoak) atera zirela, joko arauak erabat aldatuz. Argitaletxe, banatzaile eta saltzaileek argi ibili eta egokitu beharra dute, baina eginda ere ez da lan erraza izango askorentzat, batez ere txikientzat, jolas zelai berrian tokia hartzea. Eta gainera uste baino azkarrago ari da aldaketa etortzen, egokitzeko denborarik eman gabe... Bestalde, askok lehengo eskemekin jarraitzen dute eta erabaki ulertezinak hartzen dituzte, merkatu berrira egokitzen baino berau dinamitatzen saiatzen ari direla ematen du eta: prezio garestiegiak, kopiak ekiditeko DRMa bezalako neurri desesperatu, abusuzko, alferrikako eta kontraproduzenteak, bitartekari guztiak mantentzen jarraitzea...

Komikien munduari honek ez zien eragiten, kolorerik eza eta irudien erreprodukzio-kalitate eskasa koska latza baitziren e-reader batean komikiak irakurri ahal izateko. Baina orduan, duela urtebete iPad-a iritsi zen eta geroxeago horrelako tablet pila, eta hauek bai dira egokiak komikiak irakurtzeko. Aditu askok hala diote behintzat. Eta argitaletxe eta denda pila batek egin du bertara jauzia jada. Horrez gain, smartphoneentzako (iPhone, Android eta horrelakoentzako) ere hasi dira ateratzen komikiak eta komiki-dendak (Saurék ere saltzen du horietako batean).

Hala ere, argitaletxe ugarik mesfidati eta beldurrez ikusten dute mundu berria. Asko ez dira oraindik egokitu, eta jauzia eman duten beste askok liburuen industriaren akatsak errepikatuz egin dute (prezio garestiak, DRMa...).

Euskarazko komikigintzarentzat, onerako

Bai, komikien industriak beldurra dio digitalizazioari. Panorama berrian gauzak ezberdinak izango dira, argitaletxe batzuk desagertu egingo dira agian... (hori bai, aukera gehiago dute lehengo eskemekin funtzionatzen jarraitzen dutenek)

Baina euskararen kasuan esan daiteke, eta oraingoan exageratu gabe, ez dagoela komikiaren industriarik. Goian irakurri dugu: Sauré argitaletxea besterik ez dago komikiei soilik dedikatuta; Xabiroi ere hor dago baina ez da argitaletxe bat, Ikastolen Elkartearen uneko jardueretako bat baizik, eta argitaratzen den beste guztia liburu argitaletxeek puntualki ateratzen dutena da, beraien produkzioan erabat anekdotikoa. Orduan, digitalizazioak ezin du euskarazko komikien industria hondorarazi, ez bada existitzen... Eta aldiz, nire ustez aukera berriak irekitzen zaizkio euskarazko komikigintzari digitalizazioarekin.

Batetik, industriarik ez badago ere, egileak badaude Euskal Herrian euskarazko komikiak egin ditzaketenak eta egin nahi dituztenak, eta on askoak gainera. Eta horiek aspalditik egiten dute beraien lana modu digitalean: marraztu ez bada behintzat koloreztatu, errotulatu eta maketatu gehienek egiten dute ordenagailuz. Beraz, jada formatu digitalean daukaten komiki bat beraiek sal dezakete zuzenean Internet bidez gailu elektronikoetarako.

Izan ere, paradigma berri honetan, egile batek ez du argitaletxe baten beharrik banatzeko edo saltzeko. Honen aurka beti esaten da argitaletxeek eskain ditzaketen erakusleiho komun bat eta promozio-lana beharrezkoak direla, bestela egileak beraien webguneetatik beste milakaren artean nabarmentzeko ahalegin hutsaletan arituko direla. Baina euskarazko komikigintzaren mundua txikia da: elkarte batek-edo erraz jar dezake martxan webgune bat denen lanak banatu eta saltzeko, eta promozioa ez da zaila nobedadeak hain gutxitan direnean (ziurrenik nahikoa izan daiteke webgunean bertan edo erreferentziazko tokiren batean iragartzea, komunikabideak berez etortzeko).

Ekonomikoki askoz errentagarriagoa zaio egileari horrela egitea, gainera. Gaur egun, komikigile batek normalean salmenta prezioaren %10 besterik ez du jasotzen, beste dena argitaletxe, banatzaile eta saltzailearentzat da. Kontuan izan behar da, gainera, batzuetan gidoilari eta marrazkilariaren artean banatu behar dela hori. Eta liburuen idazle batentzat zaila bada euskarazko salmentetatik bizitzea, euskarazko komiki batek izan ditzakeen salmentekin guztiz ezinezkoa da. Norberak salduta, ordea, kopuru erdia eta prezio erdian salduta ere, lehen baino 2'5 aldiz gehiago irabaziko luke egileak.

Agian oraingoz ez da egongo tabletdun euskarazko komiki digitalen irakurleen masa kritikorik, egile bat komiki bat modu horretan egin eta saltzera arriskatzeko adina. Baina gorago aipatutakoa moduko elkarte bat sortuko balitz euskal komikigileek euren lanak saltzeko online plataforma bat sortuko lukeena, komikigileek jada eginda dituzten lan txikiak, edo zinten rekopilazioak, edo deskatalogatuta dauden lan zaharrak hor jarri ahal izango lituzkete probatzeko, eta gutxien-gutxienik diru sarreratxo estra bat izan...

Bestetik, digitalizazioak Xabiroi bezalako proiektuak bideragarriagoak bihurtu ditzake. Ikastoletako ikasle denak eramangarri txiki bat edo bestelako irakur-idazgailu elektroniko bat izango duten etorkizuna ez dago hain urruti, eta orduan Xabiroi ikastoletako haur guztiei banatzea orain baino askoz merkeago egin liteke.

Azkenik, kanpoko komikien euskararako itzulpenen eskasia gutxitzen ere lagun dezake digitalizazioak. Bada fenomeno gero eta zabalduago bat, scanlation deritzona (scan+translation hitzen nahasketatik datorrena), komikiak beste hizkuntza batean eskaneatu edo P2P sareetan formatu digitalean lortu, itzuli eta elkarbanatzean datzana, gero ordenagailu batean Comix bezalako programa batekin edo iPad batean CloudReader moduko aplikazio baten bidez ikusi ahal izateko. Modu amateurrean egiten dute boluntarioek, serieentzako azpitituluekin edo ripeatzeekin egiten den antzera, eta batez ere manga edo komiki japoniarrekin asko egiten da. Euskarazko scanlationen mugimendu bat sortuz gero, agian lor daiteke bere burua normalizatutzat izan nahi duen hizkuntza orok derrigorrezkoa duen komiki klasikoen bilduma minimo bat euskaraz izatea. Kasu batzuetan itzuli beharrik ere ez litzateke egongo, nahikoa litzateke deskatalogatutako komiki klasikoak eskaneatzearekin. Eta hau ez da ameskeria hutsa, maila txikian bada ere egiten da zerbait: Euskal Encodings webgunean (egun batzuk daramatza erorita, espero dut ez dela desagertuko hor dagoen altxor guztia!), serieak ripeatzeaz gain, euskararako scanlation batzuk ere egiten dituzte (gutxi eta batez ere manga, baina bestelakorik ere bada; adibidez sari ugari irabazi dituen Blacksad serie frantziarraren lehenengo albuma bertan dago, kalitate oso onean bai grafikoki bai itzulpenari dagokionez). Jende gehiago hasiz gero...

Agian optimistegia naiz? Tira, amestea libre da... Eta okerragora joatea zaila denez, benetan iruditzen zait digitalizazioari esker euskarazko komikigintzaren panoramak hobera egin dezakeela. Denbora epaile.

Anubis 3.0 from WillyRoa on Vimeo

Xabiroi komiki-aldizkariaren urriko alean Dani Fanoren Anubis 3.0 saila amaitu dela-eta, eta ondoren atal denak batuz egingo den albumari begira edo, Willy Roa Daniren adiskide, Elhuyarko nire lankide eta blog honetako kolaboratzaileak 3D-ko animazio bideo eder bat egin du, Anubis 3.0ko protagonistetako bat den AMMIT robotarekin. Hemen ondoan duzue ikusgai.

Elhuyarko langile gisa, Willy Roa Euskadi Irratiko Norteko Ferrokarrilla irratsaioko arduradun eta esataria, ETBko Arratsaldero saioko kolaboratzailea eta Elhuyarko zientziaren komunikazio saileko erredaktorea da, beste gauza batzuren artean. Baina horrez gain artista da marrazki edo komikiak egiten, eta baita Blender software librearen bidez 3D-ko irudi eta animazioak egiten. Benetako errenazimenduko gizona! Elhuyar aldizkarirako 3D irudi asko egin izan ditu, baina bere kabuz nahi duelako ere hainbat egin izan ditu. Berriki blog bat ireki du, Bad3Di, egin dituen eta aurrerantzean egingo dituen irudi eta animazioak igotzen joateko, eta nola eta zergatik egin dituen azaltzeko. Bertan daude, adibidez, ON Zientzia zientziaren dibulgazioko bideo lehiaketaren karira egindako Hemolinfa bideo bikaina (lehiaketan ez zuen parte hartu, Elhuyarko kidea izaki; gustuko zuelako egin zuen), edo bonbilla batek bere burua pizten dueneko beste animazio sinpatiko hau.

Jarraitu beharreko bloga, zalantzarik gabe, Willy Roaren hau. Ongi etorri ziberespaziora, Willy!

Irudia: JMES

Aurten berriz ere egingo dute Irungo Komiki Azoka, Irungo Udalak, Martindozenea Gaztelekuak eta PokerFace komiki-elkarteak antolatuta. Abenduaren 4tik 6ra egongo da irekita Irungo Zabaltza Plazan, 10:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 22:00etara. Sarrera dohainik da.

Jarraian duzue ekitaldien zerrenda eta egitaraua. Ikusten duzuenez, Xabiroi aldizkariko bi kide daude egile gonbidatuen artean (Dani Fano koordinatzailea eta Patxi Pelaez). Informazio gehiagorako http://www.komikirun.com.

Erakusketak

• Patxi Pelaez
• Arantza Sentayo
• Dani Fano
• Antonio Altarriba

Proiekzioak

LARUNBATA 4

• 10:00 - 11:00: La Liga de la Justicia: "Orígenes secretos"
• 11:00: Batman "El caballero oscuro"
• 16:00: "El intrépido Batman"

IGANDEA 5

• 10:00: "Superman: el último hijo de Krypton"
• 11:10: "Wonder Woman"
• 12:30: "Superman/Batman: Enemigos públicos"
• 16:00: "Batman Vuelve"

ASTELEHENA 6

• 10:00: La Liga de la Justicia: "Desventurados. La película"
• 11:15: "Crisis en dos tierras"
• 12:30: "Batman: El misterio de la batimujer"
• 16:00: La Liga de la Justicia: "Los valientes y audaces"

Egitaraua

LARUNBATA 4

• 10:00: Hasiera.
• 10:00 - 11:00: Haurrentzako marrazki-tailerra.
• 10:00: Magic - The Gathering jokorako sarrera-partidak.
• 10:00: Zonbiak taula-jokorako sarrera-partida.
• 10:00: Pitch Car jokorako sarrera-partidak.
• 11:00: One Piece mahai-jokorako sarrera-partidak.
• 11:00 - 12:00: Superheroiak birziklatutako materialez sortzeko tailerra (adin guztietarako).
• 11:00: Bisita gidatuak erakusketetara.
• 11:30 - 12:30: Marrazki-tailerra: Zonbiak marraztea.
• 12:00: Bisita gidatuak erakusketetara.
• 12:30: Marrazki azkarreko lehiaketa (20 minutu).
• 14:00: Amaiera.
• 16:00: Hasiera.
• 16:00 - 17:00: Marrazketa tailerra.
• 16:00 - 18:00: X360ko Super Street Fighter IV Torneoa.
• 16:00 - 19:00: Magic The Gathering torneoa.
• 16:30 - 17:30: Abenturazaleak eta piratak birziklatutako materialez sortzeko tailerra (adin guztietarako).
• 17:30: Marrazki azkarreko lehiaketa (20 minutu).
• 18:30: Hitzaldi magistrala eta sinadura eta marrazki saio aparta, azokara gonbidatu diren egileekin: Dani Fano - Antonio Altarriba - Patxi Pelaez - Arantza Sestayo.
• 22:00: Amaiera.

IGANDEA 5

• 10:00: Hasiera.
• 10:00 - 11:00: Marrazketa tailerra: Fantasiazko heroien pertsonaiak diseinatzea: ipotxak.
• 10:00: Plastilinaz modelatzeko tailerra (gazteentzat eta helduentzat).
• 10:00: Carcassone mahai-jokorako sarrera-partidak.
• 10:00 - 13:00: Heroclix-erako sarrera-partidak.
• 11:00: X360eko Naruto - Naruto Ultimate Ninja Storm Torneoa.
• 11:30 - 12:30: Marrazketa tailerra: Dragoiak marraztea (haurrak).
• 11:30 - 12:30: Marrazketa tailerra: Nola marraztu superbilauen morroiak.
• 11:30 - 12:30: Modelatze lehiaketa: Modela ezazu orko baten aurpegia.
• 13:00: Bisita gidatuak erakusketetara.
• 14:00: Amaiera.
• 16:00: Hasiera.
• 16:00 - 17:00: Marrazketa tailerra: Objektu bizigabeei bizia ematea.
• 16:00 - 18:00: GameCubeko Super Smash Bros Melee Torneoa.
• 16:00 - 19:00: Heroclix Torneoa.
• 17:00: Marrazki azkarreko lehiaketa (20 minutu): superbilau baten morroia marraztea.
• 18:30 - 20:30: "PokerFace" aldizkari berriaren aurkezpena, hitzaldia eta sinadura eta marrazki saioak.
• 22:00 Amaiera.

ASTELEHENA 6

• 10:00: Hasiera.
• 10:00 - 11:00: Marrazketa tailerra: Animalia fantastikoak (haurrak, gazteak eta helduak).
• 10:00: Colonos del Catanerako sarrera-partidak.
• 10:00: Heroclix joko libreko partidak.
• 10:00: Yu-Gi-Oh! jokorako sarrera-partidak.
• 11:00 - 12:00: Marrazketa tailerra: Borroka libreko pertsonaiak marraztea.
• 12:00 - 13:00: Eszenografia tailerra: nola egin dekoratuak zure taula-jokoetarako.
• 12:00 - 13:00: Fantasia animaliak birziklatutako materialez sortzeko tailerra (adin guztietarako).
• 12:00: Marrazki azkarreko lehiaketa (20 minutu): Marraztu ezazu zeure borroka libreko pertsonaia.
• 13:00: Bisita gidatuak erakusketetara.
• 14:00: Amaiera.
• 16:00: Hasiera.
• 16:00 - 17:00: Marrazki tailerra: Dekoratuak.
• 16:00 - 18:00: Colonos del Catán Torneoa.
• 16:00: Heroclix joko libreko partidak.
• 16:00: Magic - The Gathering joko libreko partidak.
• 16:00 - 18:00: GameCubeko Super Smash Bros Melee Torneoa.
• 16:00 - 19:00: Yu-Gi-Oh! Torneoa.
• 17:00: Manga marrazki-tailerra: Sortu ezazu One Piece munduko zeure pirata.
• 18:30 - 20:30: Galdera-lehiaketa.
• 22:00: Amaiera.