Irudia: Marko

Xabiroi aldizkariko kolaboratzaile Marko Armspachek (@gatobazka Twitter-en) album sail berri bat hasi du Frantziako merkatuan, Les Godillots. Lehen album honek Le Plateau du Croquemitaine du izenburua.

Sail berri hau  ere lehenago Agence Barbare lau albumeko saila egin zuen gidoilari berarekin egiten ari da, Olierrekin alegia.

Maiatzean atera berri da albuma, eta jada sari bat lortu du: BDécines jaialdiaren 12. edizioko album onenaren saria, hain zuzen ere. Eta kritika onak jasotzen ari da gainera.

Album honez gain, Marko nekaezina beste gauza anitzetan dabil azkenaldian: E-Zapbook bloga du martxan, Le crochet à nuages albuma atera zuen urte hasieran Dargaud argitaletxea eta Geo aldizkariarekin, Egunero Bat webgunean umorezko marrazki bat egiten du egunero...

Zorionak sariagatik, Marko, zorte on bilduma berriarekin eta segi mila gauza interesgarriok egiten!

Hurrengo egun/aste/hilabeteetan komikien inguruko hainbat ikuskizun edota hitzaldi izango ditugu Euskal Herrian. Poztekoa, beraz ez galdu aukera!

Batetik, larunbat honetan, otsailak 19, eguerdiko 12tan, Gasteizko Ignacio Aldekoa Kultura Etxean eta Atiza kolektiboak antolatuta, komikien inguruko ikuskizun-aurkezpena izango da. Alvarortega eta Atak komiki bat egingo dute zuzenean eta Euskolabel bilduma eta Lea cómics kanpaina aurkeztuko dituzte.

Bestetik, Marko, Dani Fano eta Adur Larreak parte hartuko dute martxoaren 4an Uztaritzeko Latsa aretoan izango den  soirée koktail-musiko-grafiko batean. Ez dut zehaztasun gehiagorik orduaren edo asmoen inguruan, ea beraiek erantzunetan-edo uzten duten...

Azkenik, Bilboko Alhondegiak urtero antolatzen duen Alhóndiga Komik programaren 2011ko egitarauean, hainbat hitzaldi antolatu dituzte. Apirilaren 27an solasaldia dago Miguel Ángel Martínekin eta 28an Santiago Garcíarekin, arratsaldeko 19:30ean Mediatekan. Eta ekainaren 4ean, 11:00etatik 14:30etara eta 16:30etatik 20:00tara, Kulturen Atrioan, Autoeditatuak jardunaldia, beraien lanak autoeditatzen dituzten hainbat egile eta kolektiborekin.

Irudia: Marko

Marko Armspach komikigile euskaldunak (@gatobazka Twitter-en) album berri bat argitaratu du Frantzian, argitaletxe handietako batekin, Dargaudekin hain zuzen ere. Izenburua Le crochet à nuages dauka, eta gidoia Békak egin du.

Komikia aurretik Geo geografia-aldizkari ezagunaren haurrentzako edizioan argitaratzen joan dira. Bertan Maliko Dogondar herrian kokatutako istorio bat kontatzen da, bide batez herri honen bizimodua, ohiturak, sinesmenak eta abarrak ezagutaraziz. Haur batzuek, euria egin dezan lortzeko, tribuan daukaten lainoak atzemateko krako sakratu batekin bizitako abenturak kontatzen ditu komiki honek.

Angulemako komiki-azokan Marko komikia dedikatzen izan bazen ere, otsailaren 4ean iritsi zen dendetara. Gainera, otsailaren 1etik 26ra bitartean, Baionako mediatekan albumaren inguruko erakusketa dago. Eta otsailaren 25ean, arratsaldeko 18:30etatik aurrera, Markok zuzeneko marrazketa performancea egingo du eta albumak dedikatzen ere izango da. Ez galdu aukera!

Hilabete oporretan egon ondoren, komikigintzaren inguruko hainbat berri pilatu zitzaizkidan emateko, beraz hona hemen guztiak artikulu bakarrean...

Batetik, Asisko Urmeneta eta Marko Armspach-i Ezagutzaren Domina eman die Korsika Hegoaldeko Kontseilu Nagusiak Aiacciu-ko Komiki-Azokan, beraien urteetako ibilbidearen errekonozimendu gisa. 2003an ere Jokin Larrearekin batera egindako Gartxot komikia saritu zuten jaialdi horretan, biak ere merezitako sariak. Zorionak bikote!

Bestetik, Jon Mantzisidor Mantxi zumaiarrak Ia dena - Komiki bilduma 1997-2007 izenburudun albuma kaleratu du. Izenburuak dioen bezala, hainbat egunkari edo aldizkaritan urteetan eta hainbat ezizenen pean argitaratutako komiki-banden bilduma da. Niri Berria-n ordenagailu bidez eta surrealismoz beteak egiten zituenak asko gustatzen zitzaizkidan. Elkar-en eros dezakezue Internetez, beste kiosko edo liburu dendetan aurkitzen ez baduzue.

Eta azkenik, Alhóndiga Bilbao elkarteak antolatutako komiki bekaren aurtengo deialdia Martín Romero A Coruñako komikigileak irabazi du. Horri esker, Angoulêmeko La Maison des Auteurs zentroan, Europako komiki-zentro entzutetsuenean alegia, urtebeteko egonaldia egingo du bere hurrengo lana prestatzeko, baldintza ezin hobeagotan. Iazko irabazle Clara-Tanit Arqué-k bezala, zentroko ekipamendu eta baliabide guztiak erabiltzeko eta beste bekadunekin ideiak trukatzeko aukera izateaz gain, urtebeteko alojamendua ordainduko zaio eta hilean 1000 euroko soldata bat ere izango du. Zorionak Martin!

Irudia: Marko Armspach

Iazko urtearen ondarretan ikusi zuen argia Marko Armspach euskal komikigile ezagunaren irudiak eta Olier-en gidoia dituen Agence barbare komiki-sailaren laugarren aleak, "Barbares à gourdes" izenekoak. Umorezko eta fantasiazko komiki-sail hau Frantzian argitaratu du Bamboo Édition etxeak azken urteetan, urtean ale bat. Artikulu honetan komiki-sail honen iruzkina irakur dezakezu.

Marko Armspach ezaguna da euskal komikigintzaren munduan. Napartheid eta Argia aldizkarietan marraztu izan ditu komikiak, eta Pedro Mari eta Gartxot albumak ere atera ditu (azken hau Asisko Urmenetarekin batera). Azken urteetan Agence barbare sailean eta Xabiroi aldizkarian dihardu, bietan Olier gidoigilearekin elkarlanean.

Nik duela gutxi izan dut Agence barbare sailaren berri Donostiako II. Komiki-Jardunaldiei esker, baina lau urte dira berau egiten diharduela. Barbares à gourdes aurretik Les rues d’Astaris, Les gants de Zohorass eta Drak party atera dituzte Bamboo Éditions argitaletxearekin.

Komikia genero fantastikokoa da, baina umorezko ukituekin, gaiagatik asma daitekeenez. Izan ere, istorioa fantasiazko mundu baten kokatuta dago, non nanoak, dragoiak, magoak, jainkoak eta alegiazko beste hainbat izaki bizi diren, The Lord of the Rings-en antzera, baina honetan denak nahastuta. Eta istorioaren protagonistak mundu horretako hiriburuko polizia-etxekoak dira... Argi dago egoera barregarri ugari sortuko direla horrelako istorio batetik, ez? Poliziek euren lankide batzuen hilketa misteriotsu batzuk argitu beharko dituzte, baina euren ikerketek konplot handiago baten arrastoan jarriko dituzte...

Gidoia orijinala da, nahiz eta jende bitxidun mundu bateko polizia-istorioa izateak Alan Moore-en Top 10 gogorarazten duen apur bat (hango hartan superheroien mundu bat zen). Barre eragiten digu gainera, eta entretenigarria ere bada (lehen bi aleetan entretenigarriagoa, dena esan behar bada). Irudiak, berriz, Markok ohituak gaituenetakoak dira, karikaturazkoak baina oso ongi eginak eta xehetasunez beteak.

Abentura eta umorezko komiki majoa, beraz. Lastima frantsesez soilik egotea!

A, eta azken jakingarri bat: Markok eta beste hainbat lagunek (Olier eta Asisko, besteak beste) kameoak egiten dituzte komikian!

Duela bi aste birritan egon nintzen Donostiako Ernest Lluch kultur etxean, Juan Luis Landa eta Marko Armspach euskal komikigileen lanari buruzko Euskadi Fantastikoa II erakusketan. Lehena asteartea 7an, Markorekin izandako bisita gidatuan, eta bigarrena asteazkenean, Euskadi Irratiko Tere Belokirekin Arratsaldekoa irratsaiorako elkarrizketa bat egiten. Elkarrizketa hemen duzue, entzun nahi baduzue.

Markok gidatutako bisitan 15 pertsona inguru izan ginen, tartean euskal komikien munduko jende ezaguna: Marko bera, Iñaki G. Holgado (aurtengo erakusketaren antolatzailea da, eta iazko erakusketa bere lanari eskainia zen), Dani Fano (komikigilea eta Ikastolen Elkarteko Xabiroi komiki-aldizkariaren koordinatzailea) eta Juanma Diaz de Gereñu (Habeko Mik: euskal komiki ahalegina liburuaren egilea, EHUko irakaslea eta hainbat egunkari eta aldizkaritan kolaboratzailea). Horiez gain egon ginen Markoren alaba, Mikel Iturria (Eibar.org blog komunitateko kidea eta Ernest Lluch kultur etxeko zuzendaria), Irungo komiki-eskola bateko lau kide, beste hiruzpalau lagun eta ni.

Oso bisita interesgarria izan zen. Ordu eta laurden inguruan Markok bere lan-prozesua azaldua zigun, batez ere Agence barbare bere azken lanean oinarrituta. Bamboo Éditions argitaletxe frantziarrarentzat azken urteetan egiten aritu den lana da, lau liburukitan banatua dagoena eta Olier gidoigile duena. Erakusketan zeuden irudiez gain, karpeta bat eraman zuen bere laneko hainbat zirriborrorekin, prozesuori hobeto azaltzeko. Esan zigun komiki-liburu bat egiten duenean hiru aldiz marrazten duela dena: lehenengo zirriborroa arkatzez egiten du, gero berriz zirriborro zehatzago bat, hau ere arkatzez, eta bukatzeko tintara pasatu eta ordenagailuan koloreztatu. Azalpen guztiok euskaraz eta umore onean eman zituen.

Gero Iñaki eta Danik Juan Luisen lana azaldu zuten, Juan Luis bera ez baitzen joan. Hauek azpimarratu zuten zein detailezalea den Juan Luis bere marrazkietan, eta zein teknika bitxi erabiltzen dituen detaile txiki horiek marraztu ahal izateko (ezin dizuet zehaztu zeintzuk, ez baitut gogoan eta ez bainaiz horretan aditua). Hau ere oso ongi egon zen.

Eta hurrengo egunean berriz itzuli nintzen erakusketara, oraingo honetan Tere Belokirekin Euskadi Irratirako elkarrizketa bat egitera. Tereren asmoa hainbat gairen inguruan berba egitekoa zen: blog honi buruz, komikiei buruz orokorrean, erakusketari buruz... Guztira 25 minutu inguru egon ginen hizketan. Ni oso gustura sentitu nintzen denbora osoan. Enfokea ez zen izan "friki batzuen afizio hori", komikiak kultur adierazpide garrantzitsu baina infrabaloratu gisa erakustea baizik. Aurrez ez nekien galderak zeintzuk izango ziren eta horregatik, a posteriori ikusita, ez nintzen erantzun batzuekin guztiz gustura gelditu, baina tira, pentsatzen dut sentsazio hori beti geldituko dela... Elkarrizketa aurreko asteko astelehenean bota zuten, baina nik ezin izan nuen orduan entzun, justu ordu erdi horretan Guardia Zibilaren kontrol batean nengoen, errepide ertzean basora begira, badakizue... Oraintsu iritsi zait Terek bidalitako CDa, eta emaitza ez zait txarra iruditu. Hemen duzue entzungai, eta hemen jaisteko, ea zer iruditzen zaizuen zuei...

Irudia: I. G. Holgado

Aurten ere, urriaren 28tik azaroaren 4ra Donostian izango den Fantasiazko eta Beldurrezko Zinemaren XVII. Astearen barruan Donostiako III. Komiki Jardunaldiak antolatu dituzte, urriaren 28tik abenduaren 9ra izango direnak. Aurten hiru erakusketez osatua egongo da: "Wrightson: Beldurraren maisua", "Paco Alcázar: Nik egin nuen!" eta "Euskadi fantastikoa II: Juan Luis Landa eta Marko Armspach".

"Wrightson: Beldurraren maisua" izeneko erakusketa Alderdi Ederreko Udal Liburutegi Nagusian izango da, eta Bernie Wrigthson-i buruzkoa da, beldurrezko komikitan espezialitatuko marrazkilaria eta The swamp thing-en sortzailea.

"Paco Alcázar: Nik egin nuen!" izenekoa Okendo Kultur Etxean eta Vito 021 Galerian izango da, eta Paco Alcázar-en lanari buruzkoa da.

Azkenik, "Euskadi fantastikoa II: Juan Luis Landa eta Marko Armspach" izeneko erakusketa Ernest Lluch Kultur Etxean izango da (zeinaren zuzendari Mikel Iturria Eibar.org blog komunitateko kidea den; bide batez, mila esker berriz ere informazio eta laguntzagatik Iturri! ;-), euskal egile internazionalenetako biri buruz. Juan Luis Landa nire egile gogokoenetako bat da, per secula seculorum hemen komentatzeko daukadan El ciclo de Irati ederraren egilea eta Xabiroi aldizkariko kolaboratzailea, nahiz eta ziurrenik ezagunagoa izan Toti Martinez de Lezearen mitologiari buruzko liburuak ilustratzeagatik. Marko Armspach ere Xabiroiko partaidea da eta Gartxot komikiaren egileetako bat.

Iaz ere hitz egin genizuen hemen jardunaldioi buruz.

Hona hemen erakusketen egutegi, helbide eta ordutegiak:

Wrightson: Beldurraren maisua

Udal Liburutegi Nagusia

• Urriaren 28tik azaroaren 25era: astelehenetik ostiralera 10:00 - 20:30, larunbatetan 10:00 - 14:00 eta 16:30 - 20:00
• Urriaren 29a: 10:00 - 20:30

Paco Alcázar: Nik egin nuen!

Okendo Kultur Etxea

• Urriaren 28tik azaroaren 4ra: 10:00 - 14:00 eta 16:30 - 20:00
• Azaroaren 6tik abenduaren 9ra: astelehenetik ostiralera 16:00 - 20:30, larunbatetan 10:00 - 14:00 eta 16:30 - 20:00

Vito 021 Galeria

• Urriaren 28tik abenduaren 9ra: astelehenetik ostegunera 10:00 - 14:00 eta 15:30 - 18:30, ostiraletan 10:00 - 15:00

Euskadi fantastikoa II: Juan Luis Landa eta Marko Armspach

Ernest Lluch Kultur Etxea

• Urriaren 28tik azaroaren 4ra: 10:00 - 14:00 eta 16:30 - 20:00
• Azaroaren 6tik 25era: astelehenetik ostiralera 16:00 - 20:30, larunbatak 16:30-20:30