Irudia: Alfonso Zapico

Alfonso Zapico komikigile asturiarra oso gustuko dut, eta askotan aipatu izan dut blogean: lehena 2007ko Angulemako komiki-azokatik nire furgonetan bueltan gentozela bere La guerre du professeur Bertenev albumean egin zidan dedikatoria ederragatik, bigarrena 2008an Astiberri Bilboko argitaletxearekin kaleratutako Café Budapest albumaren iruzkina egin nuenean, eta hirugarrena 2009an izandako berri on guztiengatik (sari-izendapenak, La guerra del profesor Bertenev Espainian argitaratu izana eta bere lan berria prestatzeko Angulemako La maison des auteurs etxeak beka eman izana).

Azken horretan nioen Café Budapest-engatik 2009an jasotako izendapen ugarietatik sari bat ere ez zuela eraman, baina komentatu nuen baita ere La guerra del profesor Bertenev album bikaina zela, 2010ean zeresana emango zuena ziur. Iragarpen hau egitera ere ausartu nintzen: "Dublinés aurten ateratzekoa da eta, zergatik ez, lan horregatik edo La guerra del profesor Bertenev-egatik ere izendapenak edo sariak jasoko ditu agian".

Ba aste bukaera honetan egiten ari diren Bartzelonako komiki-azokarako,  Espainiako azoka garrantzitsuenerako, berriz ere jaso zuen egile berriarentzako Josep Toutain sarirako izendapena, Bertenev albumarengatik oraingoan, arraroa bada ere bi urtean jarraian jasotzea egile berriaren sarirako izendapena. Gaur gauean jakinarazi dituzte sarituen izenak, eta Alfonsok eraman du aipatu saria, ondo merezita zalantzarik gabe.

Zorionak bihotz-bihotzez, Alfonso! Eta dena hastea da, ziur beste asko ere etorriko direla etorkizunean! ;-)

FICOMIC Bartzelonako Komikiaren Nazioarteko Erakusketa maiatzaren 6tik 9ra ospatuko da: 2009an 100.000 bisitari izan zituen, beraz gaur egungo komikizaleentzat ezinbesteko zita da, nostalgikoentzat txikitako komikiak eskuratzeko aukera eta edozein makroerakusketara hurbiltzen diren herritarrentzat komikien mundura hurbiltzeko aitzakia. Fira de Barcelona gunean kokatuko da, 10:00etatik 20:00etara egoten da zabalik, (ostiral eta larunbatean 21:00ak arte) eta egun bakoitzeko 6 euro ordaindu beharko dira.

Katalunia beti izan da erreferentzia komikien arloan, eta FICOMIC sektorearen urteroko azterketa egiteko erabiltzen da: argitalpen berrien erakusleiho da, autore gonbidatu interesgarriak izaten dira bertan, erakusketa bereziak antolatzen dituzte, omenaldiek bere lekua izaten dute… Azokaren egitaraua orekatua izaten da, batetik komikiaren historiako autoreei gorazarre eginez eta bestetik gaur egungo produkzioaren artean hautaketa eginez. Holanda izango da nazio gonbidatua eta Euskadi Erkidego gonbidatua.

Azokaren inguruko laburpen txukun bat eskuratu nahi duenak La Guia del Comic orrian topatu dezake. Lerro hauetan niri deigarrien egin zaizkidan elementuak zerrendatuko ditut eta Euskadiko Autonomi Elkartearen partaidetzari buruzko informazioa eman.

Gonbidatuen artean ezagunenak hauek izan daitezke:

• Tanino Liberatore, RanXerox sailaren egile italiarra (La Cúpula argitaletxeak bilduma osoa aurkeztuko du azokan).
• Gilbert Shelton, Estatu Batuetako 60-70 hamarkadetako underground komikigintzaren autorea, Los fabulosos Freak Brothers pertsonaien egilea.
• Frantziatik Lewis Trondheim L´Association argitaletxeko eratzaileetako bat eta komiki autore ezaguna, eta Jacques Tardi, Adèle Blanc Sec sailaren egile eta lehen mundu guda zein Frantziako iraultzari buruzko lanak argitaratu dituena.

Beste gonbidatu batzuen artean: Guillaume Trouillard, Andy Diggle gidoigilea eta Jock marrazkilaria, Gene Ha, Ethan Van Sciver...

Erakusketetan, 2009ko sarien irabazleen lanekin osatzen da bat: urteroko sari banaketak eragiten duen zurrunbiloa pasa eta gero autore batzuk sakonago ezagutu ahal izatea saritzat hartu daiteke ere, eta horrela Azokaren edizioen arteko lotura bermatzen da. Beste erakusketak:

• Los ritmos del cómic, komikia eta musikaren arteko lotura islatzen duena,
• By Vázquez, Manuel Vázquez Bruguera eskolako komikilariari buruzkoa
• Harold Foster-en El Príncipe Valiente laneko jatorrizko orrialdeekin osatutakoa
• Kataluniako komiki eskola garrantzizkoena den Escola Joso zentroari buruzko Joso goes to Hollywood! erakusketa
• Maiatzaren 5etik 30era Badalonan, etorkizunean Kataluniako Komiki eta Ilustrazioaren Museoa kokatuko den hirian, Tardiren gerrari buruzko lanen erakusketa egingo dute, bonbardaketetatik babesteko erabiltzen zen areto batean

Sarien atalari dagokionez, espainiar estatuko egile eta argitaletxeetara mugatzen dira beti hautagaiak, atzerriko lan onenari dagokiona izan ezik. Azokako Sari Handiaren irabazlearen hautaketa FICOMIC-eko Batzorde Exekutiboaren esku egoten da, eta gainontzekoak komikiaren sektoreko profesionalek aukeratzen dituzte: bozketa baten ondoren sail bakoitzeko 5 hautagai izendatzen dira eta Azokaren bigarren egunean, maiatzaren 7ko gauean, jakinaraziko dira irabazleen izenak. http://www.ficomic.com/NOTICIES/detall.cfm/ID/1355/T/nominados-los-premios-28-salon-comic-barcelona.html helbidean ikus daitezke izendatu guztiak.

Gure herriko argitaletxeen artean Astiberrik plazaratutako lan asko daude zerrendan: El vecino 3, Las calles de arena, El juego de la luna... Hautagaien artean euskal herriko autore bakarra dago, Antonio Altarriba, komiki askoren gidoilari eta komikiari buruzko lan teoriko ugariren egilea. El arte de volar lanak, 2009an Kim marrazkilariarekin elkarlanean argitaratuta, jada Kataluniako sari nazionala jaso du, eta Lan onena eta Gidoi onena sariak jaso ditzake FICOMIC-en. Premio a la divulgación de la historieta 2009 atalean Borja Crespo bilbotarra dago, zinema, fanzine eta komiki arloko autorea, eta Getxoko Komiki Azokako arduradunetako bat. Komiki-denden atalean Bilboko Joker da hautagai: bigarren urtez eskainiko da sari hau, eta aurten 15 urte betetzen dituen Joker joan zen urteko zerrendan izan zen ere.

Euskadi Erkidego gonbidatu

Urtero Erkide Autonomo gonbidatu bat izaten da: Madril, Balear Irlak eta Galizia izan dira aurretik, eta Euskadiren txanda iritsi da.

FICOMIC-en ustez, Euskadiko komikigintza 70. hamarkadatik etenik gabe garatuz joan da, eta Ipurbeltz zein Habeko Mik aldizkariak aipatu ondoren gaur egungo TMEO, Xabiroi eta El Balanzin nabarmentzen ditu; argitaletxeen arloan bere garaian Ikusager eta orain Astiberri. Jardunaldi eta azoken aniztasuna aipatzen dute eta gurean 9. artea indartsu dagoela nabarmentzen dute.

Elkarte Autonomo bat aukeratzean bertako gobernua izaten da gonbidatua, eta Jaurlaritzako Kultura Sailak EIEP/APIE Euskal Irudigileen Elkarte Profesionalaren eta Getxoko Komiki-Azokaren laguntza izan du.

Mikel Toral Eusko Jaurlaritzako Kultura Sustatzeko zuzendariak, Imanol Landa Getxoko alkateak eta Daniel Martin EIEP Euskal Irudigileen Elkarte Profesionalaren presidenteak emandako prentsaurrekoan adierazi zutenez, Euskomik izeneko 150 metro karratuko stand-a egongo da: “hiru zatitan banatuko da, gune ezberdinak bereizte aldera. Alde batetik, argibide-liburutegiaren guneak sustapen-materialak erakutsiko ditu, instituzionalak eta inprimaturiko argitalpen-materialak. Bestalde, areto nagusiaren gunean hainbat jarduera egingo dira, gaur egungo komikigintzarekin estuki loturiko talde eta erakundeen eskutik, hala nola aurkezpenak, mahai-inguruak, hitzaldiak eta bestelakoak. Erakusketaren gunea oso-osorik Euskadiko egileen lanak sustatzera dedikatua egongo da eta 22 profesionalen lan-bilduma erakutsiko du, nazioartekoenak eta euskal argitalpenetan argitaratuz gorabidean datozen belaunaldi berrikoenak, hain zuzen. Hautaketa-irizpideak lurraldeen arteko oreka ere aintzat hartu du. Egile bakoitzak azken urteotan egindako hiru komiki-plantxa aukeratu ditu, bere lanaren eredu esanguratsu moduan.”

Orain arte komunikabideetan edo sarean topatu dudan informazio gehiena martxoaren 11n eman zuten prentsaurrekoan oinarritzen da, baina Garako Anartz Bilbaok datu gehiago jakinarazi dizkigu: partaideen artean Alhóndiga Bilbao, KREA, Donostia Kultura, Astiberri eta Sauré argitaletxeak egongo dira. Xabiroi ere bertan egongo da, baita Getxo zein Irungo Azokak ere. Eta Angoulemetik pasa ondoren, Arabako komikizaleek ere beraien txokoa izango dute bertan.

EIEP-ek 30 euskal ilustratzaileren lanak jaso ditu Irudika katalogoan, eta gainbegiratu batean horien artean 16 dira komikiekin lotuta daudenak. 30en artean ez dago Nafarroa edo iparraldeko komikilaririk, nahiz eta elkartean bateren bat badagoen. Atal berezi bat eskainiko diote Azokari beraien webgunean: http://www.apie-eiep.com/euskomik/.

Ez da argitaratu erakusgai egongo diren 22 profesionalen zerrenda osoa. Medioek Irudika katalogoan agertzen diren autore batzuk aipatu dituzte, erakusgai egongo ote diren zehaztu gabe: Mikel Valverde, Jose Ibarrola, Jokin Mitxelena, Mauro Entrialgo, Alvaro Ortega, Raquel Alzate, Mattin, Antton Olariaga... Beste izen hauek ere agertzen dira Garako artikuluan: Borja Crespo, Javier de Isusi, Santi Valenzuela, Simonides, Orue...

Ziur Azokara joango diren pertsonek autore, argitaletxe eta aldizkari interesgarriak topatuko dituztela, eta autonomi elkarte honetan ospatzen diren ekimenak ezagutu ahal izango dituzte. Gure autoreentzako probetxugarria izan daiteke Azoka, beraien lana aurkezteko leku paregabea.

Ikustear dago Stand-aren edukia zein izango den, bertako arduradunek zein hitzekin deskribatuko duten gure herrian komikiak duen errealitatea, mahainguru eta hitzaldietan zer esaten den... eta ondoren komunikabide eta blogarien inpresioak entzun eta irakurriko ditugu: kanpokoen begien bidez gure komikigintzaz erakusten dena nola ikusten den jakitea interesgarria izango da.

Irudia: Manel Fontdevila

Ekainak 9tik 12ra antolatu dabe Bartzelonako Nazioarteko Komiki Jaialdiaren 23. edizinoa. Astiberri argitaletxe bilbotarrak hainbat sari irabazi ditu.

Ekainak 9tik 12ra antolatu dabe Bartzelonan Nazioarteko Komiki Jaialdiaren 23. edizinoa. Aurtongoa lekuz aldatu behar izan dabe, Estació de França-tik Montjuïc aldera, igaz bildutako jendetza dala eta (90.000 pertsona inguru).

Egunkarian irakurri ahal izan dodanez, mahai-inguruak be prestatu dabe hainbat gairi buruz, besteak beste: komikiaren arte minoritario izaera, europarrak versus estatubatuarrak edo emakumezko irakurleen presentzia.

Sariei jagokienez, Astiberri argitaletxe bilbotarrak 25 kandidaturetatik 11 eroan ditu Bartzelonara. Azkenean, Raquel Alzate barakaldotarrak irabazi dau egile barriaren saria, Cruz del Sur liburuagaz. Bestela, publikoaren sarien artean Astiberrik pare bat eskuratu dau.

Hauexek izan dira saridun guztiak:

• 2004an Estatu espainiarrean argitaratutako lan atzerritarrik onena: Jimmy Corrigan, el chico más listo del mundo - Chris Ware (Planeta deAgostini argitaletxea).
• 2004ko egile barririk onena: Raquel Alzate - Cruz del Sur (Astiberri argitaletxea).
• 2004ko gidoirik onena: La mansión de los Pampín - Miguelanxo Prado (Norma argitaletxea).
• 2004ko lanik onena: La mansión de los Pampín - Miguelanxo Prado (Norma argitaletxea).
• Komikiaren aldizkaririk onena: Mister K (El Jueves argitaletxea).
• Fanzinerik onena: BD Banda.
• Sari Nagusia: Carlos Giménez
• Publikoaren sariak:

1. Lan atzerritarrik onena: Blankets - Craig Thompson (Astiberri).
2. Fanzinerik onena: Malavida.
3. Komikiaren aldizkaririk onena: Trama (Astiberri).
4. Egile barririk onena: Kenny Ruiz.
5. Gidoirik onena: Barcelona - Kenny Ruiz (Dolmen)
6. Lanik onena: Barcelona - Kenny Ruiz (Dolmen)

Sarietatik kanpo, besteak beste, Javier Isusiren La pipa de Marcos (Astiberri) lan bikaina gelditu da (dana dan, ezinezkoa zan ezer lortzea, izendatuta be ez egoalako). Neuk irakurtzeko aukera izan dot, eta komiki guztiz gomendagarria deritzot. Chiapas aldean hainbat istorio kokatzen ditu Isusik, lan erdi autobiografiko honetan. Ironia finaz baina takto handiaz kritikatzen dau Mexikoko eskualde erakargarri hartara joandako zenbait lagunen jarrera: morboa, azalkeria, prestakuntza falta... Liburuaren azken partean, marrazki barik, testu eder-ederra irakur daiteke zapatismoari eta oro har kultura txikiei buruzkoa.