No digas País Vasco, por favor te lo pido
País Vasco izena bera ere isilarazten saiatzen dira; horrek garbi adierazten du ahaleginak eta bi egiten dituztela izana ere desagerrarazten. Urtaini buruzko elkarrizketa batean moztu egin zituzten Miguel Almazor Urtainen lehen entrenatzailearen hitzak: “No digas País Vasco, por favor te lo pido. Di Guipúzcoa, el Norte…”.
“Barskunes” txanpon batzuk agertu ziren Las Eretasen, Historia irakasle batek fobiak bultzaturiko malabarismoak egin behar izan ditu gaur bertan, “vascón” edo “vascónico” ez esateko, zer esanik ez “euskal”. Inguru hauetan oro ei zen zelta, edo bestela iberikoa, orain dela 2500 urte; eta orain bertan Espainia baino ez. Ikuspuntu bat da, ados. Baina ez da parte onekoa eztabaidan izana ukatzearekin batera izena bera ere mutuarazi nahi eta behar hori. Magia: ez badut esaten, eta inork ez aipatzea lortzen badut, orduan ez da existitu, ez da existitzen, ez da existituko. Ez da ulergarria gure erreakzio batzuk apur bat esajeratuak eta hiperbentilatuak izatea? Ito nahi zaituztelarik ez zaude kortesiarako.
“Nazionalismo” hitzaren esanahiari dagokionez, bat nator Sverker Johansson suediarrak era espontaneoan damaionarekin, eta ez alboko estatuetako eskuindar zein ezkertiarren artean nagusi denarekin, besteak beste hedabideetan:
Things become more complicated when nationalism collides with linguistic diversity in countries that have not been dominated by a single language. Even though there were many different dialects in countries such as France and Sweden, it could plausibly be argued that they were all the same language, with the result that a national language could be introduced without anyone being forced to change their own. Of course, a decision was also taken in Paris and Stockholm to simply ignore the fact that Basque and Sami, along with other minority languages, were also spoken within the national borders. Respect for the rights of minorities has never been a high priority for nationalists.
Johansson, Sverker. The Dawn of Language: The story of how we came to talk, Quercus, 156. or.
El asunto se complica aún más cuando el nacionalismo choca contra la diversidad lingüística en países que no están dominados por una única lengua. En Francia y Suecia, por ejemplo, había, desde luego, muchos dialectos distintos, pero no era del todo descabellado afirmar que, en conjunto, integraban una misma lengua, de manera que se podía implantar una lengua nacional sin que nadie se viera obligado a cambiar de idioma. En París y en Estocolmo se eligió, por supuesto, ignora el hecho de que se hablaba vasco, sami y otras lenguas minoritarias, pero es que el cuidado de las minorías jamás fue prioritario para los nacionalistas.
En busca del origen del lenguaje, Ariel, 149. or.