Knut Hamsun-en Gosea (I)

Txillardegik El Ferrolgo soldaduskan Knut Hamsun norvegiar idazlearen Pan eleberria euskaratzeko asmoa zuen, baina Koldo Mitxelenak aholkatu zion inoren obra itzuli beharrean Txillardegik berak idatz zezala nobela bat. Gomendio horri jarraikiz, Txillardegik Leturiaren egunkari ezkutua idatzi zuen kuarteleko ordu libreetan, eta horrela abiatu zen euskal narratiba modernoa. 

Dena den, ez da Pan euskaraz dugun Hamsunen eleberria, Sult baizik, Gosea. Osorik daukazu Susa argitaletxearen Armiarman, hementxe.

1890ean argitaratu zuten norvegieraz, eta 1990an euskaraz, Literatura Unibertsala bilduman, Juan Mari Mendizabalek itzulirik. Ederki dakit irakurtzea txarra dela, baina aitor dut Mendizabalek berak euskaraturiko Cormac McCarthyren Jainkoaren seme irakurri dudala udan: izugarriak nobela zein itzulpena. Gosea iruzkinduko dut oraingo honetan, eta hurrengo batean igoko dut Pan-i buruzko beste testu bat, edo Jainkoaren seme-ri buruzkoa apika.

Oinordetzan jasotako koltxoi ekonomikorik gabeko euskal sortzaileen nobela ere bada Gosea. Gosea saihesteko, Pettirena dute agian biderik zuzen eta eraginkorrena: harategi batean lanean jartzea. Gure garai hau ezagutzera, internet eta adimen artifiziala baino harrigarriagoa egingo litzaioke Gosearen protagonistari Lanartea elkartea.