Eztei-bidaia (eta d)
Mitxelenaren eszeptizismoa bere metodoan bertan zegoen txertatua. Datu berriak betiko metodo zientifiko zorrotzetik bahetu ostean bestelako emaitzak erakutsiz gero, arazo barik onartzen zituen ondorio berri horiek. Mitxelenaren baitako irabazle malgua eta galtzaile zurruna ezkondu zirenez geroztik, “irreductible” eta “inconmensurable” kontundenteegiak bertan behera utzi eta zabalik dugu aukera: baldin eta Irulegiko eskukoaren tankerako testuak ugarituko balira, eta iberieraren ulermena sendotuko balitz, eta euskararen eta iberiararen sistema fonologikoetan paralelismo erregular gehiago aurkituko balira, eta morfologiak konparatu eta kointzidentziak era koherentean deszifratuko balira, eta Orduñaren proposamenak beste aurkikuntza askok berretsiko balituzte, orduan ez genuke arrazoirik pentsatzeko Mitxelenak ez lukeela bere iritzi zaharra aldatu eta euskararen eta iberieraren arteko ahaidetasun genetikoa onartuko.
Errenteriarraren jarreraren ondorio logikoena bailitzateke aldaketa hori. Garbi idatzi zuen ezagutza zientifikoak aurrera egiten duela datu berriei adi egon eta hipotesiak etengabe berrikusiz, ez aldez aurretik hartutako jarreretan kosta lain kosta gotortuta. Halatan, agian Mitxelena gaur egun ez litzateke batek baino gehiagok irudikatzen duen euskal-iberismoaren betiko aurkaria, baizik eta ondorioak berrikusteko prest legokeen izpiritu zabala, datu berrien interpretazioak aski sendoak irudituko balitzaizkio.