Clauden Mitologikoak
Lévi-Straussek erakutsi digu hainbat mito amerindiarretan bildurik ageri direla eguzkiaren eta Lurraren arteko distantzia egokia, eguzkiaren eta ilargiaren arteko harreman egokia, egunaren eta gauaren txandakatze egokia, urtaroen erregulartasuna, ezkontideen arteko distantzia ez hurbilegia ez urrutiegia, eta animalien eta gizakien arteko bereiztea.
Ehunka mitotan errepikatzen diren oposizio estrukturalak dira, eta distantzia egokia dute funtsezko gai. Oposizio hauxe da benetako inbariantea: ez hurbilegi (nahastea, intzestua, kaosa); baina ezta urrutiegi ere (erabateko bereiztea, etsaitasuna, heriotza). Eta bilatu beharrekoa, berriz, hurbilegiaren eta urrutiegiaren arteko tarte egokia da; alegia, ordena. Horregatik lotzen ditu mitoak batera eguzkia eta Lurra, eguna eta gaua, urtaroak, andrea eta gizona, animaliak eta gizakiak.
Guretzat bost arazo desberdin dira; mitoarentzat, ostera, arazo bakarra. “Mitologikoak” izeneko lau liburukiz osaturiko bilduman azaldu zuen Lévi-Straussek mitoz mito distantzia egokia. Ez naiz orain ordea bero honekin lau liburukiak aztertzen hasiko. Traizioa hain itsusia izan ez dadin, "Claude" izeneko adimen artifizialari ez besteri eskatu diot laguntza (ez baita ezinezkoa izen hori Claude Lévi-Straussen omenez jaso izana), eta horratx erantzun moldatua: lehenbiziko liburukian, “Gordina eta egosia” izenekoan, azaltzen dira aurrenekoz eguzkiaren, ilargiaren, suaren, txorien eta ezkontzaren arteko korrespondentzia estrukturalak. Bigarrenean, “Eztitik errautsetara”, are gehiago zabaltzen dira “hurbil/urruti”, “gordin/egosi”, “natura/kultura” oposizioak. Hirugarrenean, “Jateko ohitura egokien jatorria”, ezkontza, ahaidetasuna eta distantzia sozial egokia sistematikoki lotzen dira elikaduraren eta kosmologiaren antolaketarekin. Eta azkeneko Mitologikoak-en, “Gizaki biluzia”, Lévi-Straussek azaltzen du oposizio horien arteko oreka dela aurreko hiru liburukietan jorraturiko mitoen bilakaera eta eraldaketa ororen inbariantea.
