Amor fati II
Nondik etorriko zitzaion Mitxelenari erreferentzia oker hori? (Adimen artifizialak oraindik ez daki ondo, baina, antza denez, berandu baino lehen jakingo du transmisio-bide lauso eta korapilatsu horien tankerakoak zehazten. Hezur-haragizko gizakien hipotesiekin konformatu behar oraingoz.)
Bistan denez, “amor fati” lokuzioaren egitura eta musika hain datoz bat latin klasikoarenekin, ematen baitu Senekak edo Agustinek sortua behar duela. Filologo klasikoa baitzen Nietzsche, eta idazle aparta.
Halatan, hainbat autorek jo zuen XX. mendean “amor fati” hori esapide estoikotzat, Nietzscherena izan zitekeela susmatu gabe; eta giro hartan hezi zen Mitxelena. (Alderantziz, “Jainkoa hil da” bezalako erranairu zenbait, Nietzschek berreskuratuak baina ez berak sortuak, Nietzscherenak zirelakoan eta Nietzscheren izenean zabaldu dira.)
Izan ere, formularen itxura eta musika ez ezik, nabarmen estoikoak baitira kontzeptuaren erroak eta ideiaren tradizioa ere. Estoikoek “amor fati” hitzez hitz ez zerabilten arren, kosmosaren ordenarekin bat egin beharra aldarrikatzen zuten, patuaren eta errealitatearen ezinbestekotasuna goitik behera onartu beharra.
Nahastea ulertzera apur bat gehiago hurbiltzeko, kontuan hartu behar da Nietzschek berak ez zuela “amor fati” asmazio propio original gisa aurkeztu, baizik eta estoizismoaren erradikalizazio moduan, etsipena gainditu, patuaren onarpen soila areagotu eta maitasun bilakaturik.