Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Dantzing / Ekain-en lehen hiztegia: 50 hitz

Ekain-en lehen hiztegia: 50 hitz

Oier Araolaza 2009/08/20 16:32
Bi urte irailean egingo ditu eta azken asteotan hizketan hasi da Ekain. Momentuz hitz solteak eta esaldi sinple-sinpleren bat. Orain arte esaten dituen hitzen zerrenda egin dugu.

Orain pare bat hilabete hasi zen hizketan. Baina hasieran ez genion tutik ere ulertzen.


Haurtzaindegiko ikasturte bukaeran "notak" ekarri zituen Ekainek Elgoibarko Ikastolatik. Informea edo nahi duzuen izena izango du, baina zer demonio, notak azken batean. Bere autonomiari buruzko ezaugarriak, ikaskideekin harremanak eta abarren berri ematen da bertan. Gurasook pozik irakurtzen ditugu horrelakoak, eta maiz gu ohartu gabe geunden kontuak jakiten ditugu. Oraingo honetan atentzio deitu zigun Ekainek 50 hitz esaten zekizkiela jartzen baizuen notetan. Hasieran harrituta geratu ginen.

Irailean (Arrate bezperan!) bi urte egingo ditu, eta hasita dago zenbait hitz esaten, baina dozena bat edo pentsatzen genuen. Beraz, oporretan esaten dituen hitzak kontatzeari ekin diogu. Egia da egunetik egunera hitz berriak ikasi eta esaten dituela, eta batez ere Izarrek (bere arrebak) edo bere ingurukook esaten ditugunak errepikatzen ditu loritoak bezala. Baina, errepikapena izan gabe, berak bere kabuz esandakoak apuntatzen hasi gara. Uste baino azkarrago egin ditugu 50. Hitz batzuk gehiago esaten ditu, baina hauek izan daitezke gehien erabiltzen dituenak.

Fonema batzuk,  'r', 'z' edo 'l' adibidez, ez ditu ahoskatzen, eta ondorioz maiz lanak izaten ditugu zer esan nahi digun ulertzeko. Ondorioz, baditu hitz batzuk ulertzen ez dizkiogunak eta beraz, horiek ezin jaso hiztegira. Hau berri xamarra da guretzat, izan ere, Izar hizketan azkarrago hasteaz gainera, hasieratik oso garbi hitzegiten zuen, eta 'rr'-a salbu, ia soinu guztiak oso ondo ahoskatzen zituen.

Nagusiki hitz solteak erabiltzen ditu, baina hasi da lokuzio eta esaldi labur batzuk josten. Hala ere, horiek ere gehienetan hitz bakarra bailiran botatzen ditu: “e-tu-nai” [ez dut nahi]. Denak unitate bakar moduan jaso dizkiogu, berak halaxe erabiltzen dituela iruditu zaigu eta.

Atxagaren trikuak (Ruper Ordorikak zein Jabier Muguruzak kantatzen dutenak) 27 hitz baino ez zekizkien, eta horrek galbidera eraman omen zuen. Errepidea eta kotxeak ez dakizki izendatzen Ekainek, baina badaki hor arriskua dagoela eta bere 50 hitzekin bere behar gehienak asetzen ditu oraingoz.

Ekain-en lehen hiztegia (50 hitz)
1.Ama
2.Aita
3.Amama
4.Aitita
5.Tia
6.Pete [txupete]
7.Uaa [ura]
8.Oia [ogia]
9.Aputu ia [apurtu egin da]
10.jauzi ia [jauzi egin da]
11.Neria a [nerea da]
12.Bapo
13.Etao [ez dago]
14.Bai
15.Et [ez]
16.Titar [Izar]
17.Tita [gallletita]
18.Aur [agur]
19.Aia [hola]
20.Kaito [kaixo]
21.Hau
22.Hoi [hori]
23.Bei [berriz]
24.Goa [gora]
25.Bea [behera]
26.E tu nai [ez dut nahi]
27.Eia? [zer da?]
28.koketa [kroketa]
29.Uauau [txakurra]
30.Miau [katua]
31.Txoia [txoria]
32.Ekai [Ekain]
33.Tetena [zezena]
34.Eme [hemen]
35.Bibio [biberon]
36.A txiia [hartz txikia]
37.Pii [Pirritx]
38.Poo [Porrotx]
39.Baoia [baloia]
40.Baua [beroa]
41.Okta [hotza]
42.Aia [argia]
43.Euia [euria]
44.Etoi [etorri]
45.Tikia [txikia]
46.Auia [handia]
47.Tikina [zikina]
48.Pue [pure]
49.Apitxi [eseri]
50.Bae [bale]

oier
oier dio:
2009/08/24 02:12

Bai Joxe, ume bakoitzak bere erritmoa du, eta Izar-en aldean guri Ekain motel dabilela iruditu zaigu, Izar azkarrago eta garbiago hitzegiten hasi baitzen. Batzuk lehenago eta beste batzuk beranduago, baina azkenean denek ikasten dute. Mimolariak ere oso xalauak izaten dira.

oier
oier dio:
2009/08/26 10:26

Nagoreeeee! amatxo bikoitza! Hau poza Klara eta Anen berri izateaz!! Zelako anbientea izango duzuen etxean bi sorgintxo horiekin! Eta orain mari-berritxuak gainera!

Oier
Oier dio:
2009/08/26 10:30

Bai, Imanol, arrazoi duzu propietaearen zentzuarekin. Izar-ek "Es mia" esaten zuen, baina hau mingainarekin baldartxoagoa da eta oraindik "mio" ez du sarri esaten, behin edo behin esan du, baina batez ere "neia da" esaten du. Izarrek garai honetan esaten zuen beste bat "tu no" zen, indar handiz gainera. Ekain-ek "tu et" esaten du :-O.

nagore
nagore dio:
2009/08/24 16:24

Egia da haur bakoitzat bere erritmoa duela. Gureak bikiak izan arren (abenduan egingo dituzte bi urte), Klara aspaldi hasi zen hitz solteak esaten, eta Ane, berriz, orain gutxi hasi da titili totolo hitz gutxi batzurekin. Ideia hartuko dizut, eta esaten dituzten hitzak apuntatzen hasiko naiz. Egia esan, harrituta geratu naiz 50 hitz erraz esango dituelako Klarak (Ekainek bezala tetena tartean).

Joxe Aranzabal
Joxe Aranzabal dio:
2009/08/21 11:44

Oso polita Ekainen gaineko kontu hau, Oier. Nik ezagutzen dut beste mutikotxo bat, bi urte eta erdi izango ditu, hor nonbait, baina oraindik ez du hitz erdirik esaten. Mimolari aparta da, hori bai, dena imintzioz jakinarazten du-eta. Haren ondoan, Ekain da Zizeronen parekoa, hizlari aparta.

noltxu
noltxu dio:
2009/08/26 02:13

Hor bilatu dot eta topau, ezin falta: "Neria da!". Bai oso oso goiztik ikasten dute propietatearen zentzua. Erdaraz be ez du esaten "Mío!"?

Iruzkina gehitu

Erantzuna formulario hau betez utzi dezakezu. Formatua testu arruntarena da. Web eta e-posta helbideak automatikoki klikagarri agertuko dira.

Galdera: Zenbat dira hiru ken lau (idatzi zenbakiz) ?
Erantzuna:
Aurkezpena

Dantzing

Hitzen eta gorputzen dantza

Oier Araolaza Arrieta (Elgoibar, 1972) Dantzaria naiz. Kazetaritza eta Antropologia ikasketak egin ditut, ETBn eta Elhuyar-en egin nuen lan, eta azken urteotan dantzaren komunikazioan eta kudeaketan ari naiz buru-belarri dantzan.com elkartean. Eibarko Kezka dantza taldea dut bigarren etxea eta Donostiako Argia dantzari taldeak argitzen dit bidea.  <eibartarrak> posta zerrendaren bidez Interneti zukua ateratzeko aukerak ikasi eta dantzaren alorrean aplikatzen saiatu naiz. dantzan.com izan da ahalegin horien ondorio nagusia, euskal dantzarien informazio gune bat. Gaur egun dantza eta generoaren inguruko ikerketa lanean ari naiz EHUn Mikel Laboa Katedraren babesarekin, eta Dantzertin euskal dantzako eskolak ematen ditut.

Blog honetako testuen lizentzia: Creative Commons by-sa

twitter