Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Dantzing / Zergatik idazten dugun ‘makila-dantza’

Zergatik idazten dugun ‘makila-dantza’

oier_a 2007/05/10 13:04

Dantza jaialdi bat antolatzen ari gara datorren maiatzaren 19 eta 20ko astebururako. Iaz ezpata-dantzen inguruan aritu ginen bezala makila-dantzen inguruan ibiliko gara aurten. Jaialdiaren inguruko xehetasunak horretarako propio sortutako blogean aurkituko dituzue, baina jaialdiaren izenburuak eta gaiak eragindako hizkuntza eta termino gogoetak, eta horiei emandako erantzunaren arrazoiak bildu ditut hona.

Makila-dantzak  eta makil dantzak; dantza eta hizkuntza kontuak nahasian edo zergatik idazten dugun ‘makila-dantza’

Euskaraz azken urteotan ‘makil dantza’ da gehien zabaldu den izena, halaxe jasotzen baitu Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuak. Baina ‘makil dantzak’ berdin balio du makila handiekin (Durangaldeko dantzari-dantzan edo Gipuzkoako brokel-dantzan adibidez) egindako dantzak izendatzeko, zume luzeekin (Zuberoako makil-dantza adibidez) egindako dantzak aipatzeko, edo makila txikiekin (brokel-dantzetakoak, Lapurdiko inauterietakoak, e.a.) egindakoak izendatzeko.

Gazteleraz ‘paloteados’ edo ‘paloteos’ eta katalanez ‘ball de bastons’ aipatzen denean makilekin egiten diren dantzak direla esateaz gain genero berezi bateko dantzak direla adierazten da, talde osaketa, janzkera eta makilen tamaina (txikiak) zehatz bat izendatzen ari dela ematen da aditzera.

Bestalde, makila hitzak azken ‘a’ hori ez du galgarria eta ‘makilakada’, ‘makiladun’, ‘makilaka’, jasotzen ditu Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuak, azken ‘a’ galdu gabe. Beraz, hizkuntzaren aldetik ‘makil dantza’ salbuespen litzateke.

Horrez gain, hitz elkartuen idazkerarako irizpideak ezarrita baditu ere Euskaltzaindiak, dantzen izendapenetan ez dago batasunik eta Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuan bertan idazkera desberdinak agertzen dira dantza batetik bestera:

  • Elkartuta eta marratxo gabe: sokadantza
  • Marratxoarekin: brokel-dantza, dantza-soka.
  • Banatuta: makil dantza
  • Marratxoarekin zein banatuta idazteko aukera emanez: ezpata(-)dantza, sorgin(-)dantza, mutil(-)dantza,...

2001. urtetik ari gara Dantzan.com-en egunero-egunero dantzari buruz euskaraz idazten, eta beharraren-beharraz eta Euskaltzaindiak eskainitako irizpideak eta aukerak kontuan hartu ondoren, dantza izenak idazteko eredu bat adostu genuen. “dantza” izenarekin sortutako hitz elkartuak marratxoarekin idaztea erabaki genuen, eta irizpide hori aplikatzen ari gara: soka-dantza, ezpata-dantza eta brokel-dantza.

Hori guztia kontuan hartuta ‘makila-dantza’ hautatu dugu nazioarteko dantza jaialdi honetarako. ‘Makila-dantza’ izendapenarekin gainontzeko ‘makil dantzetatik’ bereiztu, eta ‘paloteado’ edo ‘ball de bastons’-en familiako dantza bat adierazten ari garela azpimarratu nahi dugu, eta beraz, mota horretako dantzak bilduko ditugula jaialdi honetara.

etiketak:
Iruzkina gehitu

Erantzuna formulario hau betez utzi dezakezu. Formatua testu arruntarena da. Web eta e-posta helbideak automatikoki klikagarri agertuko dira.

Galdera: Zenbat dira hiru ken lau (idatzi zenbakiz) ?
Erantzuna:
Aurkezpena

Dantzing

Hitzen eta gorputzen dantza

Oier Araolaza Arrieta (Elgoibar, 1972) Dantzaria naiz. Kazetaritza eta Antropologia ikasketak egin ditut, ETBn eta Elhuyar-en egin nuen lan, eta azken urteotan dantzaren komunikazioan eta kudeaketan ari naiz buru-belarri dantzan.com elkartean. Eibarko Kezka dantza taldea dut bigarren etxea eta Donostiako Argia dantzari taldeak argitzen dit bidea.  <eibartarrak> posta zerrendaren bidez Interneti zukua ateratzeko aukerak ikasi eta dantzaren alorrean aplikatzen saiatu naiz. dantzan.com izan da ahalegin horien ondorio nagusia, euskal dantzarien informazio gune bat. Gaur egun dantza eta generoaren inguruko ikerketa lanean ari naiz EHUn Mikel Laboa Katedraren babesarekin, eta Dantzertin euskal dantzako eskolak ematen ditut.

Blog honetako testuen lizentzia: Creative Commons by-sa

twitter