Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Mispillibar / Poeten uharan

Poeten uharan

Jon Etxabe 2017/01/13 09:59
Gu gara txoria

GU GARA TXORIA

 

 

SASOIA

 

Leku bila

Ez-lekuetan,

lekuz kanpo,

ez-lekutua,

leku bila,

jubilatua.

 

 

Bizipoz

Jubilatu koadrila

errepideko ibili luzean

bozgorailuko abesti aspaldikoak

nostalgiaren zirrituetan

Mediterraneora doaz hezurrak berotzera

bizipozaren epelean

 

Zenbat ilusio ahanzturan

kontaezin bidezidor maitasun bihurgunetan

bide berdeetako oroitzapenak

kantuotan kulunkatuta

oroitzapenetan bidaiatuz Mediterraneorantz

lekuz aldatuz leku bila

 

Ez-lekututako aitona-amonak

jada inongo ez bailira aurrekontuentzat

baina oraindik nonbaiteko bizipozean

 

 

I(ra)kaslea

Egunero gurutzatzen gara

bizitza-entziklopedia da

bizipen kontaezinen bilduma

 

Adinekoa

 

Bizilegez aberastuko ninduke

jakituria oparituko lidake

pausoa bermatuko bidea argituko

 

Egunero gurutzatzen gara

 

Ai baneki galdetzen

nork zekikeen berari entzuten

 

 

El-kart(e)tan

Egoitza jarri ziguten,

mahai-jolas-jokoak

bidaiak, bazkariarekin noski,

solas-toki ere badira.

 

Baina tabua da arazoez mintzoa,

batez ere politikaz.

 

Kideek hala erabakita.

 

Iritzi-trukaketa kultura

adinean ere gabezia.

 

“Hemen ez da jartzen propagandarik”

 

 

A E I O U

Adinekoa

Ehizaki bihurtu dute

Interes político eta ekonomikoek

Ordenu-demokraziak sortu berri honetan

Urteak, ezindutako urteak, probetxugarri baitzaizke

 

 

Ehiztaria ehizaki

Hegalari zolia aitona

oihandar adoretsua amona,

bizitzari so zabalekoak biak,

bidezidor kiribilduetan ikasiak.

 

Kristalezko erpeen ehizaki dira orain,

eremu inarrosi honetako

abiadura handiko harbideetan.

 

 

Bizipozak

Bideak asko dira

adinaren hondarrean ere

ibiltzeko adorerik bada

 

Bide-ertzak dituzte gogoko

urratsen nekeaz ezgaiturik

ibili nahi ez dutenek

 

Ez dakitena da

bide ertzotan daudela

ehortzita bizipozak.

 

 

Amets egin dut

Orritsa berdea naiz

bidaiarien gerizpe

udazken horailean

 

Goizeko izar dirdaitsua naiz

ibiltarien norabide

arrats beranduan.

 

Ertzeko ikusle ordez

tropelean nekaezin noa

herrikideen maratoi udaberrituan.

 

Hori egin dut amets

egun-argia itzaltzean

 

 

Esperantza

Asto makilatuak izan ginen

makilatutako astoak gara;

hauteskunde-paper izateraino,

horraino ez-gauzatu gaituzte.

 

Ilobak, txakurra, bidaiak,

solas aspertuak edo baratza,

egoitza, elkartea bera,

hori dena oraina da.

 

Eta oraina ez da esperantza.

 

Geure geroak ez du gerorik

besteen geroa zaigu esperantza.

 

 

Argia

Milioika urteko egunsentia,

epe laburreko ñir-ñir urduria,

betiereko iluna gausentian.

 

Bizitza

 

 

Inoiz ez da berandu

Hondar neguan

goiz oro da arrats

goiz dena da berandu

 

Ez-lekutu, ez-gai, ez-gauz

ezeren lore

 

Aldi berean

adar berrien enbor

kimu berrien adar

lore berrien kimu

 

Bizitza erabaki duenari

inoiz ez zaio berandu

 

 

Sasoia

Hegada laburrean

baina hegan.

Adin bakoitzak du

dagokion sasoia.

 

 

Libre

“Libre!!!”

egin zuen oihu

jubilatzerakoan

ohartu gabe

demokrazia honetan

inoiz inon inor

ez dela libre.

 

 

Memoria

Idazle fabrikak

eraiki behar ditugu

lan-esparruen memoria

ahaztu ez dadin.

 

 

Ehizaki

Humanoagotu dituzte

egoitzak,

hornituago daude

elkarteak,

aukera zabala du

Insersok.

 

Ehiza-leku darraite,

bozak ehizaki

 

 

Ahaztuak

Ez gara errentagarriak

krisialdia da gure adina

kapital antzua gara

 

beherapenetan jarri gaitu

gizarte merkantilistak

 

hurrengo hauteskundeak arte.

 

 

Edelweis

Loreontzi

nahi gaituzte

 

berantiar

baina lore gara

 

adineko  ere

 

 

Arratsa gorri

Urteak urtzear

begi nekatuek

“betira arte” diote

 

 

Soak

Gibelerantz

adinekoaren soa,

ereinaren esperantza.

 

Aitzinerantz

gaztearena,

ereingoaren bizipoza

 

 

Gausentia

Geroa argitu ez duenari,

antzu ilunpetuko zaio

 

 

Kuku bila

Maitasuna

txorakeriarik ederrena

 

Xera pribatuenak

leku publiko bihurtu zaizkie

gazte maiteminduei

 

 

Krisia

Beti izan da txerpolari

gizaki pobrea,

alanbre gainean beti,

sarea kendu zioten lehenik,

kablea ukatzen diote orain.

 

 

Ez-lekuan inor ez

Jendartera jo zuen

lagun bila,

bihotz-zurtz itzuli zen

bere baitara.

 

 

Gazte-urtaroak

15 udaberri,

ninietan irri

 

18 uda,

bihotzen uzta

 

21 udazken,

ihar okrerik ez

 

25 negu,

Adin-ertza urrun

 

 

Boga I

Hondartzan baratzen ditu

ontzi herdoilduak mareak,

branka jartzen die uhinei

etorkizuneko arraunlariak.

 

 

Etxola

Etorkizuna eraikitzen dute

gaztaroko ametsek,

eskuz esku bidea zabalduz

udaberri elurtuetan.

 

Ametsa eraikitzen da

gazte ibiliko zirimolan

udaberria gauzatuz

etorkizuneko etxolan

 

 

Boga II

Itsasoa bezain zabala da

gazte esperantzen zeruertza

 

 

Boga III

0 urte

bularra, ama!

 

5 urte

kaixo, lagun

 

10  urte

jada jopu

 

15 urte

gustuko zaitut

 

20 urte

Boga!!!.

 

 

Argazkiak

Argazkigile da

gaztea,

zaharra,

albuma

 

 

Txalaparta

Hitzik esateko astirik gabe

eramaten dute hainbat gazte,

saihetsak txalaparta ohol,

mezu interesatuak musikarazteko

 

 

Jeloskor

Jeloskorrak dira gazteak,

bizitzaz jeloskor,

zorion ortzadarra

kolorgetuko diegun beldur.

 

 

Bizitza bikoitza

Bi uzta erausten ditu Heriok

zuhaizka gaztea inaustean,

udaberri joria da bata,

gero amestua bestea

 

 

Adina

Oasia dira gazteak

zaharron desertuan,

memoria adinekook

beraien loraldian

 

 

Orainalditik kanpo

Oraina bizi du gazteak

berenez datorkion ametsa

zaio urruneko geroa.

 

Iragana bizi du zaharrak,

ezarian bezain temati doazkion

amets zitalki  kadukatuak.

 

 

Definizioak

Gaztea:

bizitzeko ausardia.

Zaharra:

erabakitzeko presarik eza.

 

 

Bi kapitain

Erruta hasi berri,

portu amestuak helburu,

oraintsu txo zen kapitaina.

 

Arribadetan zaildua,

estatxa non lotuko dator

marinel zaharra azken portura.

 

 

Behatokia

Etorkizunari behatokia da

gaztaroa,

iraganaren nostalgia

zahartzaroa

 

 

Denbora

Denboraz alda dezagun

zahartzaroa,

denborari neurria hartu diezaion

bizia bor-bor duen

gaztaroak

 

Denboraz alda dezagun

gaztaroa,

denboraz kanpo ez dadin geratu

bizia apalduz doakion

zahartzaroa

 

 

Ehoz

Goiz-albak lausotzen ditu

gauez eman lausenguak

ilunabarrak irensten

eguneko promesak

 

hitzen errota da bizitza

 

 

Adiok ez du adinik

Adio soila zein betirakoa,

beti da samina

agurra

banaketa denean.

 

“Gero arte” bat denean

poza ere bada

agurra

biltze gozoaren esperantzan.

 

Nostalgia da

agurra

oroitzapenen ataria.

 

 

Lekuan lekuko

Pentsamendu oro da amets

ametsa da bizipoz oro

ez da errealitaterik

ametsetik  kanpo

 

 

Demagun

Utopia:

gauzatuko ez den

ametsa,

esperantza

bihurtzen duguna,

ez-lekuetako

zoriona

 

 

Sagardoa eta taloak  

Badu herri onek

plegu akiezin batetan

utopien errotaren bat

nora bideratzen zaizkion

geroaren esperantzak.

 

Badu herri honek

egarri aseezina

eragiten duen dolarea,

non zukutzen dituen

gaurko bizi-minak.

 

Urak errota

errotak irina,

sagarrak dolarera

dolareak sagardoa

gurea da geroa

 

 

Napartxo I

Jada ez da umerik  

beheko suaren karelean,

tximiniak ez darama utopiara

garretan kulunkatutako ametsik

 

Jada ez da ele kiribildurik

hausnartze adinduko supazterretan,

bizipenen altxor hauskorrak

sutauts azpian dirau ilinti.

.

 

Jada ez da beheko surik

euskal sukaldeetan,

feecbook  taberna elkarteak

horiek dira egun hitz-toki.

 

 

Napartxo III

Zenbat biziraun enbor erre dugu

negu samineko supazter izoztuetan,

altzairu zaharrak sutara ditugu orain

eguteran eraikitzeko erabakian.

 

 

Napartxo III

Uste zuten

erre genituela

trokota guztiak

utopiaren garretan,

baina oraindik

errautsen azpian

udaberritzeko

bada berorik.

 

 

Napartxo IV

Nire herrian bada

egur loteen tradizioa

hotzak baitira han neguak

eta su-minez gartsua bizinahia.

 

Udaberriak gehienetan motz

neguak erabat gordinak beti

lote franko erabili dugu

Aitaren Etxearen bizigarri.

 

Sua itzaltzen saiatu zaizkigu

ilinti gainean oinuts ibilaraziz

oinazpi erreen minetan

eginen ez genuelakoan.

 

Zuhaitz berriak landatu ditugu

zaharrak, berriz, lote bihurtu

sanjuansu itzalezin batek

eramangarri bihur dezan oro negu.

 

 

Napartxo V

Beheko-sua dugu gure etxean

lama xuxurlari koloretsuak dantzan,

urre goritua egonaren  gozagarri

bagarela dio tximiniako ke-gandorrak

su baxua dugu gure etxean

 

 

Napartxo VI

Beheko sua

hitza bizitza

bihurtzen zuen

arbasoen alkimia

 

 

Napartxo VII

Denboran atzera-jauzia gauzatzen denean

beheko-suen karelak izanen dira

euskal unibertsitatearen katedra  berriak,

bertan bizi izan baitziren

sorgin iratxo ipotxen istorioak

amonen lapiko arteko sukaldaritza

gorroto sarri hilgarri eta amodio eztienak

herria larrutu zuten gerrak eta eguneroko nekeak

euskal kulturaren haztapen oinarriak 

antzinako arrats luzeetan 

gauetako bilgunea izan zelako

apaingarria bihurtu zaigun

su baxua

 

 

Napartxo VIII

Noraezean dabiltza

sorgin eta iratxo gaurtarrak

kedarrik ez delako tutu borobiletan,

urduri dabil Arzak

amona non eltzeen artean

itaun zorrotzetan Baroja eta Joxe Migel

erantzun bila biak

buruari aska Mitxelena

ele zaharrok zer ote,

su-baxua inguratuz denak

altxorraren bila

beheko sua delako

euskaldun Tutankamonen gordailua

 

 

Urtaroak

Ze udaberri nahi dugu

galdegin genuen negu gorrian,

loratzen dugun uztak

umotuko du azken trenpua.

 

 

Nauk

“Zer haiz” ispilukoari

“ezereztxo bat” ispilutik,

“beraz, nauk”

irribarrea alde bietan

 

 

Talaia

Antzinakoa?

Ez-aspaldikoa.

talaia non

ikuspegia halako

 

 

Utopia

Ezin haiz heldu

esan zioten

halaz ere

boga egin zuen

 

 

Pausoka

“Noizko”

 esan zuen

“Nora?”

 erantzun genion

“Zorion-marrara!”

entzun zen

“espejismoa duk”

 oihartzunak.

 

“Zenbat denbora”

galdetu zuen,

“Norako”

erantzun genion,

“Askatasunera”

entzun zen,

“Pausoaren arabera”

oihartzunak

 

 

Pour la patrie

Lehen okupazioarekin hasi zen

Euskal Herriaren erresistentzia

 

“allez enfantes de la patrie” Frantziakoak,

“bon cop de falc” Kataluniakoak,

ez du letrarik Espainiako ereserkiak

baina gorri dator odolez armaz.

 

“Eusko gudariak gara …”

 

 

Totem

“Abuelo donde está dios”

denok dugu elizatxoren  bat

bakoitzaren desertu ezkutuan

 

 

Trabuko

“Goizuetan bada gizon bat,

deitzen zaio Trabuko”

bidelapurrak laket bidegurutzea.

 

Lurra lapurtu zioten lehenik,

pausoz pauso, eskubideak ondoren,

hizkuntzarekin sartu ziren azkenik,

bizipoza da orain ehizaki.

 

Bidegurutzean da beti Euskal  Herria

 

 

Oinordekoak

“Aitaren etxea defendituko dut”

 

harri bolkanikoa ari gara egosten

bihotzen sutegian

trikuharriek beste iraun dezan

oinordekoentzat etxeak

 

karobia piztu dugu

gizarte karstikoan

kare biziz babesteko

asabengandiko lurra

 

 

Utopia

Utopia ez da esperantza faltsua,

inola ere ez amets antzua,

are gutxiago ahalegin zaputza.

 

Eskubideen definizioa da utopia,

aldi berean idealen aldarrikapena,

gabezien eta ukapenen salaketa,

zerbait hobeagoaren bilaketa zintzoa.

 

Biziberritzeko akuilua

behar du izan utopiak,

lorpen oparoz zolatutako

helburu ezinezkora bidea.

 

 

Arrokak harro

Harkaitz biziko zuhaitzak gara,

lurrari beharrean harriari lotuta,

haizeari aurre eginez ekaitz gaiztoenean,

okertuz baina zut gora begira,

altzairu gogorrena kamusten duen zura,

lehorteetan goizeko ihintzetik edanez,

ezkutatu gabe, harro erpin biluzian,

hazia lautada berdean noiz zabaldu ahalko,

arrokak erditutako zuhaitzak gara.

 

 

Groelandia

Kubo forma hartu zuen izebergak

hozkailua asmatu zenean.

 

Ez galdetu non den Ternua,

arrandegitik dator-eta bakailao freskoa.

 

Groenlandia, euskal arrantzaleen

landa izoztu urrutikoa.

 

Euskal arrantzaleen nostalgiaz datoz 

Kantauriko hondartzetan hiltzera baleak.

 

Estropadak

zenaren izana

izanaren izena.

 

 

Argimutil

Ez dugu inongo ez inoren

itsasargi izan nahi

baina bai izan nahi dugu

aitaren etxeko argimutil

 

 

Bortzegiak

Abarkak demodé

abarketak urratuta

zapatak garestiegi

zapatilak bigunegi

oinutsik eta odoletan

egin dugu aldiotan bidea

bortzegiak egiten ari gara orain

ibilbidea bukatzea

baitugu erabaki

 

 

Igeri ikasi genuen

Uharteetan isolatu zituzten

zubiak eraitsiz, batelak hondoratuz,

bakardadeak hautsi zitzan,

baina igeri ikasi genuen

ez genituen abandonatu

presoak

 

Ortzadarra

Ortzadar

bihurtu genuen

azken ekaitza

 

etiketak:
Iruzkina gehitu

Erantzuna formulario hau betez utzi dezakezu. Formatua testu arruntarena da. Web eta e-posta helbideak automatikoki klikagarri agertuko dira.

Galdera: Zenbat dira hiru ken lau (idatzi zenbakiz) ?
Erantzuna:
Aurkezpena

Jon Etxabe naiz. 1933an jaioa. Jubilatu nintzanean irakurtzea eta idaztea izan zen aukeratu nuen denbora-pasa nagusia. Mota ezberdineko hainbat material pilatu zait ordenagailuan. Haize bolada batek eramango nauen orri bat naizenez, material hori sarean jartzea pentsatu dut. Zatika eta sailka ateratzen joango naiz. Bideak erakutsiko dit zer eta erritmoa. Lotsa eta ridikulu sentipena sortarazten dit. Baina nahikoa zait bakar bati lan hau baliagarri bazaio.