Nire uste harroan

Iritsi da zalduna basoaren bihotzera, eta, sasiz inguraturiko soilgunean, arrosa-petalozko ohatzean etzanda, hor ikusi du neskatorik ederrena, lotan.

Bere ezpainak neskarenetan jartzera doa, hura esnatzeko. Badaki hala egin behar duela, eta neska esnatu egingo dela orduan, eta berari begiratuko diola, eta...

Bere buruari begiratu dio orduan: bideko hautsa dakar bere jantzian, bidearen nekea bere aurpegian. Hautsa kentzen saiatu da, bere soinekoa nola-hala atontzen. Alabaina, zalantza erne da bere barruan.

Neska lokartuari begiratu dio ostera. Hain da ederra haren begitartea, hain leuna haren azala... Itxuraren pareko goxotasuna balu izaeran, ezin zoriontsuagoa litzateke haren ondoan; baina, bestelakoa balitz?

Eta bera? Badaki gizon saiatu eta prestua dena; hala ikusiko ote du lotiak ordea? Ala zaldun trauskil, bidetako ibiltari ajatu, printzesa sorginduen bilatzaile purtzila irudituko zaio?

Zer egin ez dakiela, petalo arrosen ohean egin du txokoa, eta loti ederraren ondoan etzan da. Haren esku hotzari bere esku beroaz helduta, begiak itxi ditu, eta amets egin du, esna, hantxe geratzen dela bera ere, betiko lo.

Udaberrian sartuz gero, gela-zulotik irteteko gogo gehiago izango duzue askok ezer ikasteko baino. Dena dela, Uztailaren hasieran HikHasi-k Donostian antolatzen dituen jardunaldietan literatura, zinema eta feminismoa uztartzen dituen ikastaro baten berri eman nahi dizuet, interesgarria izango delakoan.

Informazio gehiago eta izena emateko epea, maiatzean zehar www.hikhasi.com edo 943371408

Izenburua: "Literaturatik zinemara: Lolita mitoaren bilakaera patriarkala".

Irakasleak: Katixa Agirre eta Xabier Mendiguren Elizegi

Nor da Lolita? Ume mukizu, neskato erakargarri, neurri txikiko femme fatale bat? Hori guztia eta gehiago. Lolita mito moderno bat da. Bere jaiotze data:1955. Bera aita: Vladimir Nabokov idazle errusiar-amerikarra.

Orain dela mende erdi jaio bada, zahartzen hasia zaigu Lolita? Inolaz ere ez. Lolita beti da gazte eta erakargarri (gizarte-mitoen abantaila). Beraz, ez da aldatu berrogeita hamar urte hauetan? Aldatu da, bai. Asko gainera. Masa-kulturak bere egin duenetik, izugarrizko transformazioak jasan ditu neskatxak (gizarte-mitoen desabantaila).

Lolita ez da gaur adin ertaineko gizon batek bahitu eta bortxatutako neska. Lolita gaur egun neska erakargarri bezain perbertsoa dugu, gizonaren patua betiko okertzeko boterearen jabe dena, gainera.

Birritan egokitu da Lolita zinemara. Honek, noski, areagotu egin du bere eraldaketa. Adaptazioak beti moldaketa dakarrela onartuz ere, zergatik ageri zaigu bi bertsio hauetan Lolita maltzur bat eta ez eleberriko neskato babesgabea? Lolitak zineman jasan duen transformazioa naturala ote? Ala ideologia zehatz baten emaitza?

Lolita mitoaz mintzatuko gara, beraz, liburuaren bi zine-adaptazioak ikusiz (Lolita, Stanley Kubrick, 1962 eta Lolita, Adrian Lyne, 1997) eta Nabokoven maisulanaren hainbat pasarte irakurriz. Nola aldatu da Lolitaren ideia eta zergatik? izango da galdera nagusia.

Era berean, ez dugu ahaztu Nabokov-en garai berean eta antzeko gaiarekin euskaraz idatzi zen eleberria: Haur besoetakoa, Jon Mirandek 1959an sortua eta hamaika urte pasa arte argitaratu ezin izan zena, zentsura eta aurreiritziak zirela-eta.

Honen harira, gai orokorragoen hausnarketa bultzatuko da. Zer gertatzen da pertsonaia literarioekin zinemara pasatzen direnean? Nolako tratamendua jasaten dute gaur egun pertsonaia femeninoek herri-kulturan? Zergatik dago hain zabalduta emakume-errudun eta gizon-biktimaren ideia? Hedabideak, eta bereziki zinema, mito sortzaile dira ala gizarte fantasien isla hutsa?

Hona egitarau xeheagoa, egunez egun

Uztailak 4: Sarrera orokorra egingo zaio gaiari, eta bereziki aipatuko dira lolitismoaren aurrekariak eta faktoreak, hala nola gizarte victorianoa, Lewis Carroll idazlea Nabokoven eleberriaren lehen azterketa bat, eta haren eragina: gizarte amerikarrean sorturiko eskandalua, nazioarteko oihartzuna Stanley Kubrick-ek 1962an egindako Lolita filma ikusiko dugu, eta ondotik filma komentatu, nobelatik filmerako aldaketa esanguratsuenetan zentratuz.

Uztailak 5: 1970 eta 80ko hamarkadetan zehar, gizartean, artean eta oro har publikoaren sentsibilitatean gertaturiko aldaketak hartuko ditugu mintzagai. Gero, Adrian Lynek 1997an filmatutako Lolita-ren bertsioa ikusiko dugu, eta honen ondotik filma iruzkindu, bai nobelarekin eta bai aurreko filmarekin alderatuz.

Uztailak 6: Jon Mirande hobeki ulertzeko, haren bizitzaz, lanaz eta testuinguruaz ariko gara, gaingiroki bada ere, baita euskal kulturarekin izan zituen konpondu ezinei buruz ere. Haur besoetakoa eleberria jorratuko dugu gero, mitoaren bilakaeran bere tokia ere izan dezakeelakoan. Azkenik, zalantza, ondorio edo beste edozein partehartzetarako tartea ere utzi nahi genuke.