Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Teknosexua

Hobe da argi baten phiztea, eziz ülhünpeaz kurrinkatzea

Amañako igarilekua

Gari Araolaza 2019/07/04 07:05
70. hamarkadan jaio ginenon ametsa Eibarren igerilekua izatea zen. Ez genuen imajinatzen gerra aurretik ere Eibarren "igarilekua" egon zenik.
Amañako igarilekua

Eibarko planoa 1940 inguruan - Egogain-Amaña ingurua

Askotan entzunda eta argazkiren bat ikusita, baina aste honetan Eibarko industria-sarearen berreraikuntza 1938-1942 erakusketan plano gainean bere kokapena argi eta garbi ikusi ahal izan dut. (Bide batez, ez galdu erakusketa eder hau, Armagintzaren museoan daukazue 2019ko uztailak 19 arte.)

Igerilekua (Igarilekua Eibarren) gaur egungo San Andres nagusien egoitzaren parean zegoen, Ego ibaiaren ura desbideratu eta saltoak eta guzti egiteko jarrita. Gaur egun "Slow" taberna dagoen tokian edo agian Ermua aldera metro batzuk haruntzago. Gaur errepidea dagoen tokian ibaia pasatzen zen garai hartan. Felix Arrietak detaile gehiago eman zituen, igerilekua betetzeko modua eta eraikitzeko moduaz Eibarko lehen bonbardaketari buruzko kontaketa zirraragarrian.

Amañako igerilekua 1930
Ume taldea Amañako igerilekuan. (Argazkiaren jatorria ezezaguna)

Beste argazki honetan argi ikusten da Alfaren hasierako eraikina, lehen unean Ego ibaiaren ezker aldean, eta badirudi igerilekuak zanga egiteko pretil ederra zeukala.

Amañako igerilekua
Amañako igerilekua Alfa atzean duela (Ojanguren fondoa, Eibarko Udala)

Jakina denez, gero Alfa handitu zen eta askoz luzeago egin zen, Barrenenguaraino. Argazki honetan ikusten da nola ibaia estali zuten, Amañako zubitik begiratuta:

Amañako zubia
Amañako zubia atzean Alfa ikusten dela (Argazkiaren jatorria ezezaguna)

Beste igerilekuak Eibarren

Uste dut garai batean Jose Etxeberria "Kerido"-ri entzun niola beste igerileku bat aipatzen, Casa del Pueblo gaineko terrazan zegoela eta umeei igeriketa ikastaroak ematen zizkietela, gerra ondoren uste dut. Norbaitek entzun du horrelakorik? 1954ko ortofotoan ez da hainbesterako bereizten.

Urbasa resort

Gari Araolaza 2019/06/30 09:50
Etxetik hain gertu eduki arren gutxitan joaten naiz Urbasara, baina joaten naizen bakoitzean emozionatuta itzultzen naiz tokiak ematen dituen aukera ederrekin.
Urbasa resort

Urbasako astoak

Edozeinentzat planak

Atzo kotxean bueltatzen ari ginela komentatu nuen oporretako "Resort" horietako bat dela Urbasa, denetik dago eta. Ibilbide txikiak edo luzeak, kirol entrenamendu gogorrak egiteko edo bide bazterrean hondartzako etzaulkian eguna pasatzeko, koadrilarekin parrillada egiteko edo umeekin abenturatxo bat asmatzeko, bizikletan, oinez edo korrika. Toki bakartiak, baso itxiak eta zelai zabalak, amildegi ikusgarriak edo harrizko egitura ikusgarriak. Animali basati eta hegaztiak edo behi, zaldi eta astotxo maitakorrak. Denetik dago Urbasan, eta halako toki zabala izanik beti izango duzu zure plana egiteko toki partikularra.

Mendi ibilaldia

Bargagain (1153 m). Olazti edo Altsasutik igo eta informazio gunea pasa ondoren 300 metrora ezkerretara gelditzen den parkinean (Morterutxo) aparkatu autoa. Handik oinez jarraitu haitz formazio berezi batzuk aurkitu arte (Baso sorgindua izena jarri diote turistak erakartzeko, izango zuen beste izenen bat ba...). Mendian gora doan bidea jarraituta 45 minutuan iritsiko gara Altsasu eta sakanara bista ederrak dituen Bargagaineko gurutzera.

Urbasako baso sorgindua
Baso sorgindua Urbasan

Kobazuloak

Etxetik linternak eta badaezpada aldatzeko arropa eramanda, bisitatzeko oso erraz eta egokiak dira Los Cristinos eta Noriturri leizeak, baita umeekin ere bai. Lehenengoan jende gehiago ibiltzen da eta honelako toki ilun batean sartzearen emozioa pixka bat lausotzen da. Noriturri gomendatzen dut gehiago, bakardade eta ixiltasunean esperientzia desberdina da, eta zorte pixka batekinsaguzaharrak ikusteko aukera ere egoten da. Beti ere oinarrizko segurtasun neurriak eta ingurunearekiko errespetua zainduta.

Noriturri kobazuloa
Kobazulotik kanpora begira

Errekako igerilekua

Ahal baduzu, Urederraren sorburuaren masifikaziotik ihes egin. Egun bero batean mendian ibili ondoren Urbasako ur garbian bainatzeko aukera ederra da Zudaireko igerileku naturala, zentral hidroelektrikoaren alboan egurrezko presa txukun bat egiten dute eta alboko zelai edo zuhaztian toalla jarrita arratsalde mundiala pasa daiteke. Kotxea Zudaire herrian aparkatu eta oinez jeitsi 500 metrotako bidea. 

Zudaireko igerilekua
Zudaireko igerilekua

Animaliak

Saia eta beleen hegaldiak ikusteko toki mundiala da Ubaba balkoia (Pilatosen balkoia moduan ezagunagoa dena). Edozein bazterretan aurkituko dituzu behiak, zaldiak eta gerturatu eta goxo igurzten utziko diren astotxoak.

 

Ubaba balkoia
Balcon de Pilatos moduan ezagutzen den arren, Ubaba da bere jatorrizko izena.

Jan eta lotarako

Urbasa kanpina da niri gustatzen zaidana. Kanpin zabala, garai bateko kanpin libre sentsazioa ematen duena, partzela zehatzik gabeko zelai zabalak, udan izarpean lo egitera gonbidatzen duen tokia. Alboan bungalowak ere badaude, eta jan eta edateko zerbitzu majo eta azkarra duen taberna/jatetxea. Eguneko menua, plater konbinatu eta bokatak. BTT zentrua ere badu kanpinak, bizikletekin lotutako hainbat zerbitzu eskaintzen

Deskonektatu

Aprobetxatu, Urbasako toki gehienetan ez dago telefono estaldurarik eta. Geroz eta toki gutxiagotan dago telefonoarengandik desengantxatzeko aukera eta Urbasa da horietako bat. Hori bai, lagunekin han gelditzekotan, planak aurrez egin! ;-)

Aniztasun gela edo "dibertsi"

Gari Araolaza 2019/06/27 09:20
Duela bi urte ez nuen aniztasun gela ezagutzen, ez nekien horrelakorik zegoenik ere. Sinplifikatuz, egoera berezia duten DBH-ko ikasleei zuzendutako gela da.

Ez naiz hezkuntzako profesionala, guraso bat baizik. Sarean ez dut beste informaziorik aurkitu eta agian puntu okerren bat esango dut, horregatik eskertuko ditut zuzenketak komentarioetan.

Aniztasun gela edo "dibertsi" (Diversidad hitzetik) gela berezi bat da, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako (DBH) hainbat zentrutan eskaintzen dena. Gela honen helburua da DBHko titulua lortzeko zailtasunak dituzten ikasleei jarraipen zuzenagoa egin ahal izatea.

Zailtasun hauek jatorri desberdina izan dezakete: luzaroan gaixo egon diren ikasleak, beste herrialde batzuetatik iritsi direnak, ikasteko zailtasunen bat dutenak... hainbat kontu egon daiteke jatorrian. Hortik izena: aniztasun gela. Anitzak izanagatik ere, ikaslea lerro honetan sartzeko aukeraketa bat egiten da eta faktore komuna izaten da lanerako motibazioa izatea.

Gela honetan eskolak nagusiki bi irakaslek ematen dituzte, orokortuz batek letrak (euskara, gaztelera, gizarte...) eta besteak zientziak (mate, fisika/kimika, bio/geo...), bloke banatan. Beste ikasgaien kasuan (ingelesa, soinketa etab.) bakoitzak bere irakaslea du, lerro arruntean ematen duena.

Bi urtetako zikloa izaten da aniztasuna eta ezin da errepikatu. Nota globala jasotzen da bloke bakoitzean.

Aniztasun gelako ikasle kopurua txikiagoa da (12-15) eta lan pertsonalizatuagoa egin ahal izaten du irakasleak. Azterketek pisu gutxiago dute eta gehiago gelako aurkezpenek, taldeko lanek eta eguneroko jardunak, irakasleak oso ondo jarraitzen bait du ikasleen eguneroko lana.

Kontua guztiz argi gelditu ez zaidan arren, printzipioz ikasleen notek ponderazio bat jasaten dute eta ezin dute puntuazio jakin batetik goragokoak izan, beste ikasleekin alderatuta ez dezaten abantailarik izan. Emaitzen diktadura hortxe daukagu, eta kontu honetan atzera pauso bat egiten da ikasleen esfortzuaren balorazioari muga bat jarriz.

Hala ere merezi du. Eskola anitza nahi genuen gurasoek, ezta? Fokua esfortzuan jartzen duena eta ez hainbeste emaitzetan, ikasle kopuru mugatu batekin, ikasle bakoitzaren berezitasunak kontutan hartuko dituena, ikasleen arteko harremanak eta talde lana bultzatuko dituena, eta hori dena dago aniztasun gelan. Guzti honek albo efektu on batzuk dakartza:

  • Ikasleak ez dira beraien mailaz lotsatzen, libreki eta akatsak egiteko beldurrik gabe hartzen dute hitza gelan.
  • Bakoitzak zailtasunak alde batean dituenez elkarri laguntzeko prest daude ikasleak eta inork ez dio besteari barre edo burlarik egiten.
  • Ikasle bakoitzaren gaitasunak azaleratzen ditu, eta horrek beraien autoestimuan asko laguntzen du. Ordura arte beraien buruaz kontzeptu eskasa zuten ikasleak besteei laguntzeko gai direla konturatzen dira.

Bestetik, badago beste ikasle eta gurasoengandik kasu batzuetan inbidia edo zelo apur bat, ikasle hauentzat gauzak errazagoak izan daitezkeela edo. Nik alderantziz esango nuke, ikasle hauek beste handicap batzuek dituztelako eta ikusi dudalako zenbat lan egin duten eta nolako esfortzua egin duten.

Azken finean, ez genuen esfortzua baloratzea nahi ezagutzen ordez? Zailtasunak dituzten ikasleekin zer egin nahi dugu: pelotoian integratu ala bide bazterrean utzi? Ez ote da metodologia hau eskola publikoan denontzat nahiko genukeena? Ez ote genuke nahiago eredu hau beste geletara zabaltzea makro-zentru eta gela masifikatuen ordez?

Bukatzeko, eskerrik beroenak eman nahi dizkiet Eibar BHI zentruko Virginia, Irene eta Gorkari, sistemaren zurruntasunaren gainetik beraien gizatasuna jartzeagatik. Eskerrik asko bihotzez zuen lanagatik.

Bizikletan Eibarren: urte eta erdiko emaitza

Gari Araolaza 2019/02/23 20:10
18 hilabete pasatu dira Eibarren bizikletan hasi nintzela, hemen ondorio batzuk.
Bizikletan Eibarren: urte eta erdiko emaitza

Nire bizikleta elektrikoa

2017ko uda aprobetxatuz, lanera bizikletan joaten hasi nintzen, Eibar erdigunetik Azitaingo industrialdera. Hasieran etxeko bizikleta zaharrekin eta gero BH bizikleta elektrikoa erosita. Horretarako geroz eta gutxiago erabiltzen nuen motorra saldu eta trukean bizikleta erosi nuen. Tarte honetan ikasitako esperientzia partekatu nahi dut:

Eibarren bizikleta ez da utopia

Ez da gauza zail bat. Ibili daiteke eta ondo gainera. Hasieran lotsa pixka bat ematen du, arraro begiratua sentitzen zarelako, baina gero ohitu eta oso gustora nabil.

  • Atasko amaiezinetan kotxe artean pasatzen naiz eta trafiko gutxi dagoenean abiadura ederrean jeisten ditut Bidebarrieta, Karmen eta Barrena kaleak.
  • Bizikleta etxean gordetzen dudanez ez dut aparkatzeko buruhausterik izaten.
  • Autoa baino azkarragoa da, hori zalantzarik gabe, eta sarritan motorra bezain azkarra.
  • Nire bizikleta elektrikoa izatean aldapekin ez dut arazo handirik, baina imajinatu izan dut Urki, Amaña edo Ipuruara igotzeko ez nukeela arazo handirik izango ere, herriko "eskailera mekaniko sare txit ohoragarria" erabiliz.
  • Uste nuena baino arrisku gutxiago dago. Hori bai, espazioa hartu beharra dago eta legediak agintzen duen bezala errepidearen erdi-erditik joatea aholkatzen dut, albotik ateratzen diren ateak, pertsonak edo beste ibilgailuekin arazorik ez izateko.
  • Euriaren arazoa ez dut ondo bideratu oraindik. Txamarra eta praka onak erosita ditut, baina hala ere ez da batere atsegina oinak bustita lanera iristea. Egia da egun euritsu batzuetan ere ibiltzen naizela, zerura begiratu eta ateri uneak aprobetxatuz, baina euri asko emanda badago eta aurrez antolatzerik badut, autobusa edo/eta oinez joatea da alternatiba onena.

Bizikleta elektrikoa bentaja handia da

  • Une askotan motorraren pare ibiltzen naiz, ez du puntako abiadurarik, baina kotxeen artean gelditu eta berriz martxa hartu eta uzten duten bitarteetik pasatzeko oso erosoa da.
  • Inbertsiotxoa bada (1500-2000 Eurotik hasita) baina kotxea gutxiago erabiltzen dudanez iruditzen zait ekonomikoki ere merezi duela. Zer esanik ez bizi kaliteari begira, goiz eguzkitsu batean bizikletan joatearen plazera edo ostiral batean etxera itzultzearena. Eta motorrak ez bezala, ez dago segururik eta gasolinarik ordaindu behar! Konponketa mekanikoak ere, askoz merkeagoak noski.
  • Ez da kirol gehiegi egiten. Pentsatzen baduzu kontua kirol moduan hartzea, ez erosi elektrikorik, baina dutxatzeko modua aurreikusi! Eibarren aldapak ditugu.

Udaberria badator, emaiozu aukera bat bizikletari

Lehengoan irakurri nuen kotxearen ordez bizikletan egiten dugun kilometro bakoitzeko gizarteari Euro bat aurrezten diogula. Kalkulua hau eginda dago azpiegiturak, zerbitzuak, osasunari kalteak eta abar kontutan hartuta. Nik uste dut gure buruari ere onura egiten diogula, estres gutxiago, lasaitasuna, elektrikoa bada ere egiten dugun aktibitate fisiko hori eta abar. Benetan merezi du.

Bizikletaren (eta garraio publikoaren) aldeko politika behar dugu

Udalak hau bultzatu beharko lukeela uste dut, noski.

Aurrekoan pentsatu nuen Eibarko trafikoaren arazo nagusia dela kotxeentzat baliabideak (aparkalekuak, bideak...) eta kotxe kopurua ez datozela bat. Jende (eta politikari) askok oraindik uste du soluzioa aparkaleku gehiago sortzea dela eta bide, bial, zubi eta biadukto gehiago eraikitzea. Nik uste dut Eibarren kotxe gutxiago egotea komeni zaigula. Aparkaleku gehiago ez dugu behar, kotxe gutxiago behar dugu.

Ez dut uste oraindik puntu horretan gaudenik. Non dago Elgoibarrerako bidegorria? Non daude garraio publikoa eta bizikletaren erabilera errazteko pausoak? Inbertsio gutxirekin gauza asko egin daitezke: neurketak (zenbat kotxe goaz egunero herrigunetik poligonoetara, adibidez? Zein ordutan?), seinalizazioak, kontzientziazio kanpainak, bizikletak erosteko dirulaguntzak eta abar. Zain jarraitu beharko dugu baina beldur naiz publikoki ez ote den beste pausorik emango bizikletarentzat proiektu erraldoi baterako hamar bat miloi juntatu arte. Bitartean Gipuzkoako Foru Aldundiaren zain. 

Aspaldian ez dugu "flameatzen"

Gari Araolaza 2018/11/20 19:20
Oraintxe akordatu naiz Interneten hastapenetan, 90. hamarkadan, ikasten genuen lehenengoetako gauza flameatzea edo sutsuki eztabaidatzea zela.

Internet deskubritzearen emozio tsunamiarekin, edozein aitzaki ona zen eztabaidan hasteko eta milaka pertsonen aurrean idazten arituko bagina bezala jarduten genuen. Ez, ez... hark esandakoa ezin zen horrela gelditu. Kontuak argi eta garbi utzi behar genituen!

Duty calls https://xkcd.com/386/
XKCD

-Bazatoz ohera? 
-Ezin dut, hau garrantzitsua da.
-Zer?
-Norbait OKER dago Interneten.
Duty calls, XKCD-ren tira komikoa

Eposta bidezko foro eta taldeak erabiltzen genituen (Usenet eta listserv bidezko posta zerrendak normalean) eta horrela ibiltzen ginen mundua konpontzen. Teknika oso elaboratuak genituen erantzun, aipu, kontraerantzun, emendakin eta kontrairitzien mundu hartan eposta programa sinple batekin nork zer esan zuen argitu ahal izateko. (Garai hartan oraindik ez ziren koloreak asmatu). Wikipedian bertan dago horren azalpena, nola egiten zen: Posting style.

Etiketa edo "NETiketa" hau erabiltzen genuen basque-l, soc.culture.basque edo baita soc.culture.spain taldeetan garai batean, eta baita ere eibartarrak taldean, hasierako hainbat urtetan. Gero lasaitu ginen.

Flame wars 

Flaming esaten zitzaion eztabaida berotu eta gaizkiesaka hasten ginenean, zeinek gogorragoak bota, gelditu gabe. Pentsatzen dut ingelesezko flame edo sugar hitzetik zetorrela flame hori, izan ere sutan jartzen ginen eztabaida horietan. Hortik eratorrita flame-war edo sugar gerrak sortzen ziren. Gero Internet hotza zela entzun behar izaten genuen.

Baina iruditzen zait azkenaldian hau bukatu dela. Aspertu gara agian Interneteko ezezagun horri gauzak argitzen. Edo agian gaur egun ez gara erantzun eta kontraerantzunekin aklaratzen, jendeak ez duelako Posting style errespetatzen.

Pentsatu nahi dut arrazoiaren jabe izateko beharra gutxitzen ari zaigula, jadanik ez dugula jarri nahi gure iritzia bestearenaren gainetik eta besteak beste modu batean pentsatzen badu hori errespetatzen dugula.

Edonola ere, foro eta taldeetako animazioa galtzaile atera da.

Eboluzioaren teoria Carl Saganek azalduta

Gari Araolaza 2018/10/31 14:20
Japoniako karramarroen historia entzun nion Carl Sagani telebistan eta une horretan derrepente ulertu nuen eboluzioaren teoria.
Eboluzioaren teoria Carl Saganek azalduta

Samurai karramarroaren irudia, fair use: Amusing Planet

Samurai batzuen legendarekin hasten da Carl Saganen saioa (Cosmos-eko kapitulu bat), nola haur-enperadore batekin batera itsasoan hondoratu ziren. Ordutik, inguru hartan harrapatzen dituzten karramarroen oskolek samurai aurpegi itxura omen dute.

Txiribuelta handia da kontuaren funtsera iristeko, baina nerabe nintzela txundituta gelditu nintzen historiarekin. Orain YouTuben aurkitu dut bideo zatia (YouTubek ez dit utzi hemen jartzen).

Aldaketak datoz eboluzioaren teorian?

Aspaldi entzuten ari nintzen epigenetikaz. Honen arabera, guraso baten kanpoko faktoreek edo kasu, bizipenek (adibidez gerra batetako estresak edo dieta batek) informazio genetikoa transmititzen den moduan eragin dezakete eta ondorioz seme eta alaben ezaugarriak definitu ditzakete.

Ez daukat idearik ere ez genetikaz baina ikerketa honen emaitzekin harrituta gelditu naiz. Badirudi zizare mota jakin baten esperman memoria epigenetikoaren informazioa detektatu dutela. Ikerketa berria da eta adituen filtroak pasatu beharko ditu, baina ate berri bat irekitzen duela iruditu zait:

Study documents paternal transmission of epigenetic memory via sperm 

Euskaldunon jatorriaz genetika erabiliz

Eta azkenekoa, oraintxe ezagutu dudan hitzaldi baten bideoa, euskararen jatorriaz, Eneko Iriarte geologo ikerlariarena. Ikerketaren emaitzen arabera, baliteke gaur egungo euskaldunon jatorria Mediterraneo ekialdetik itsasoz etorritako neolitikoko nekazarietan dagoela. Bideo luzea da baina interesgarria. Euskaldunon jatorriaz Eneko Iriarte

 

Euskal rock banda handiena

Gari Araolaza 2018/10/24 08:55
Euskal rock talde handiena osatzen ari da iparraldetik bultzatuta, eta ez da supergroup bat deitzen dioguna. Talde handiena da.
Euskal rock banda handiena

Esker mila. Euskal rock banda handiena

Euskal rockaren omenez antolatzen ari da taldea eta helburua da 1000 partaideko talde bat lortzea, 2019ko uda aldera 11 kantuko kontzertu bat jotzeko. Gazteak eta zaharrak, hasiberriak eta profesionalak, txikiak eta handiak... denak elkarrekin jotzen.

Gutxi gorabehera Catalunyan egin zuten honelako bat egitea da plana. Bideoarekin emozionatu nintzen eta horrelako batean egoteko gogoa piztu zitzaidan. Ba hementxe dugu aukera!

Noiz? Nola parte hartu?

1000 musikarien talde bat sortzea ez da egun bateko kontua. Horregatik lana aspaldi hasita dago, eta lehenengo elkartzea hemendik hilabetera izango da, 2018ko azaroak 24an Baionan. Ordurako bakoitzak etxean kantu bat prestatu behar du: Niko Etxarten "Euskal rock and roll" kantua.

Izen ematerako formulario bat eta bideo txiki bat bidali behar da, eta ahotsa, gitarra, baxua eta bateria onartzen dituzte.

Gehiago hemen: Esker 1000-ren webgunea

Podcastak hor daude: irratia nahieran

Gari Araolaza 2018/10/20 14:30
Podcast bat Interneteko audio emankizun bat da, periodikoki banatzen dena eta nahi dugun unean entzun dezakeguna.
Podcastak hor daude: irratia nahieran

Pocket Casts-en pantaila irudia

Irrati programa bat bezalakoa da podcasta, baina nahieran entzutekoa, ondo datorkizunean. Ez da ahaztu behar bideo bidezko emisio askori ere podcast esaten zaiela, baina jatorrian podcast audioa da.

Podcastek ia 15 urte dituzte, hain zuzen Appleren iPod-aren garaian egin ziren ezagun, 2004an. Hortik datorkio izena, "broad-cast" edo "emisio" hitzaren ordez, "pod-cast". Nire kasuan beti izan ditut presente, irratian kolaboratzen nuenean ere saioak grabatu eta podcast formatuan ematen nituen, baina duela gutxi engantxatu naiz telefonoko aplikazioei esker. Izan ere, horixe falta zitzaidan, telefonoan eroso entzun ahal izatea.

Noiz entzutekoak dira podcastak?

Ondo datorkizunean edo gustoa duzunean, horixe bait da abantaila nagusiena.

Normalean etxean gauzak egiten nagoenean, irratia jarri beharrean aukeratutako programa horiek entzuten ditut. Horretarako lagun ezinbestekoa da bluetooth bozgorailua. Ez dut orain arte JBL GO baino hoberik aurkitu. Txikia, arina, indartsua, erabilterraza, soinu kalitate oso ona eta... merkea! 

Autoan noanean ere lagun oso onak dira podcastak. Horretarako baina, telefonoaren soinua autoaren bozgorailuetatik ateratzeko zure modua aurkitu behar duzu, kable bidez, bluetooth edo horrelakoren bat.

Eta noski, aurikularrak jarri eta oinez edo garraio publikoan zoazenean ere entzun daitezke podcastak, edo ohean loak hartu aurretik (alferrik nere kasuan, 5 minutu ez dut esna irauten eta).

Podcast-erako telefono aplikazioak

Ordenagailutik ere entzun daitezke podcastak, baina telefonoz erosoagoa da. Aplikazio bat beharko duzu horretarako, eta hamarnaka aurkituko dituzu bilaketa txiki bat eginda.

Duela gutxi arte Podcast Republic erabili izan dut. Baina azkenaldian aplikazioaren diseinua aldatu dute eta ez zait lehen bezain erabilterraza iruditzen. Horregatik beste baten bila hasi eta Pocket Casts aukeratu dut.

Pocket Casts-ek diseinu erabilterraz eta bisuala du eta erraz kudeatzen dira programak, emankizunak eta harpidetzak. Ez da doakoa, 4 Euro ordaindu behar dira, baina diru gutxi iruditzen zait horrelako erabilpena emateko.

Zein funtzionalitate ditu Pocket Casts-ek?

  • Harpidetzak kudeatzeko modu erraza.
  • Entzun ditugun eta entzuteke dauden saioen kontrola, zatika zerbait entzun eta geroago erraz jarraitzeko modua.
  • Audioen abiadura azkartu edo geldotzeko aukera. Oso interesgarria dominatzen ez ditugun hizkuntzetan dauden podcastekin erabiltzeko.
  • Medioetako aplikazio propioek baino bateria gutxiago jaten du, eta gainera entzuten gauden artean beste telefonoa beste aplikazioetarako erabili daiteke.
  • Saioak wifian gaudenean automatikoki deskargatzeko aukera.
  • Sleep funtzioa: Lotara goazenean denbora jakin baterako martxan utzi daiteke, bakarrik itzali dadin.

Zer entzun daiteke?

Hainbestetan bezala, euskaraz ez dago halako eskaintza handia, baina badago zer entzun:

  • Euskadi Irratiko programak, batzuetan programa osoak eta bestetan aukeratutako korteak.
  • Info7 irratiko programak.
  • Xerezaderen artxiboa (entzuteko literatura).
  • Tropelaren podcasta (txirrindularitza).
  • France Bleuren euskarazko saioa.
  • Irrati libreetako hainbat programa (Eguzki irratikoak adibidez).

Eta beste hizkuntzetan, ia edozerri buruzko programak aurkituko dituzu:

  • Radio Euskadiko programak (Roge Blascorena edo La mecánica del caracol).
  • RNE, Radio Clásica edo Radio 3-eko programak.
  • Buenafuenteren Nadie sabe nada (umore inprobisazioa).
  • NPR-ren Radio Ambulante (Hegoamerikako historiak dramatizatuta, aste honetan gomendatu didate).
  • ...

 

Beti bezala, podcast aplikazioarekin laguntza behar baduzu, laguntzeko prest.

Botilako eta txorroteko ura ezberdintzen dituzu?

Gari Araolaza 2018/09/08 11:55
L. lankidea postureoan zebilen aspaldian, botilako eta txorroteko ura ezberdintzeko gai zela esanez. Duela hilabete batzuk erronka bota nion eta azkenean esperimentu "zientifiko" bihurtu dugu gaia.
Botilako eta txorroteko ura ezberdintzen dituzu?

Urederrako iturria

Nahiko argi daukat txikitan txorroteko urak zapore kimikoa zuela, edo ezberdintzeko gai ginela gutxienez. Garai hartan edateko ura etxe alboko iturritik ekartzeko ohitura izaten zen, eta hark ere izango zuen bere zaporetxo "naturala", eta hortik ezberdintasuna nabari genuen. Makina bat kantina bete ditut txikitan, amamanean eta Musillon, hori izaten zelako umeen betebeharra: "Hartu kantina eta ekarri iturritik ura!". Gaur egun ere horrela da toki askotan, ohiturak kentzea ez da erraza izaten eta (nahiz eta askotan osasun aldetik zalantzazko ura izan).

Baina azkeneko urte mordoxkan kanileko uraren tratamenduak asko hobetu dira, horren froga argia aurtengo udan Mediterraneo aldean ere askotan ura txorrotetik edan dugula. Gurean ere dosifikazioak asko findu dira eta nere teoria zen gaur egun ez dela batere erraza botilako ura eta txorrotekoa ezberdintzea.

Ur botilatua terminoa erabiltzen dugu ur mineralaren ordez, izan ere azkenaldian ezagunak egiten ari dira hainbat tokitan txorroteko ura botilatua saltzen duten kasuak. Bestalde ur mineral batzuen kasuetan, dakarten mineralizazio maila altuagatik zapore berezia argi nabaritzen da. Dena den gure esperimentuan mineralizazio baxuko ur mineralak aukeratu ditugu.

Esperimentu sasi-zientifikoaz ari garenez, sujetu nagusiaz hitz egingo dut: L. sujetuak segurtasun, nahikotasun eta harrotasunez esaten zuen bera zalantza gabe urak ezberdintzeko gai zela. Nik zalantzan jartzen nuen hau, eta 15 laguneko talde baten bilkura aprobetxatu dut esperimentu hau egiteko:

Hipotesia

Hipotesia da gaur egun ez dagoela botilako eta txorroteko uraren zaporea ezberdintzerik, ausazko sujeto batek ez duela alderik nabaritzen.

Esperimentuaren deskribapena

Aurrez garbitutako 3 botilatan bi ur mineral (mineralizazio maila baxukoak) eta Eibarko txorroteko ura jarri, eta sujetuari frogarako eskaini zaizkio. Sujetuak erantzun behar du esanez txorroteko ura zein botilatan dagoen.

Uraren esperimentua - botilak

Botilak A, B, C letrekin izendatu dira eta hauxe da uren ausazko banaketa:

  • A: Montes de Leon
  • B: Font Agudes Montseny
  • C: Eau de Eibar (Gipuzkoako Urak)

Hiru botilak tenperatura berdinean eskaini dira eta 8 ordutan tapoiak irekita mantendu ditugu.

Froga bi pausotan egin da:

  • Abuztuak 31 ostirala, hozkailuko tenperaturan
  • Irailak 3 astelehena, bulegoko inguruko tenperaturan

Bi frogen artean ez da ura eta botilen artean trukaketarik egin, nahiz eta hau ez zaien sujetuei ziurtatu. Helburua zen konfirmatzea ea hotz eta naturalaren artean zapore ezberdintasunik nabaritzen zen.

Aztertutako taldea, 23 eta 58 urte arteko 10 gizonezko eta 3 emakumezko.

Emaitzak:

Ur hotzarekin:

12 sujetuk egin zuten froga, eta 4 pertsonako 3 taldetan zatitu ziren iritziak, txorroteko ura A, B, eta C botiletan zegoela esanez.

Ur naturalarekin

12 sujetuk egin zuten froga (aurrekoetatik baja bat eta pertsona berri batek) eta 5-ek C botilan zuzen kokatu zuten txorroteko ura, 6 sujetuk oker kokatu zuten eta 1-ek ez zuen galdetegia erantzun.

Emaitzen taula

 Uraren esperimentua- Emaitza taula

Ondorioak

  • Esperimentu motzegia da eta txiripaz azertatzeko aukerak altuegiak dira, baina hala ere joera batzuk erakusten dituela iruditzen zaigu, eta nagusiena da Gipuzkoako Urak enpresak lan ona egiten duela.
  • Ez dirudi sujetu ertain bat botilako eta txorroteko ura ezberdintzeko gai denik. Kontutan izan behar da asmatzeko motibatuta zeudela sujetu hauek, eta nahi beste froga egin zituztela erabaki bat hartu arte. Baldintza errealetan (poteo ondorengo afari batean, beste mila zaporerekin nahastuta adibidez) inork ez dituela ezberdinduko esatera ausartuko gara.
  • Tenperaturak maila batean errazten du zaporeak ezberdintzea. Ur hotzaren kasuan, badirudi alde organoleptikotik lasai asko ordezkatu dezakela txorroteko urak ur botilatua.
  • Ikerketa lerro honetan lehenengo pausoa besterik ez da hau eta komeni da gaia sakonago aztertzea froga zabalagoak eginez, bai populazio eta bai ur mota gehiagorekin.
  • L. sujetuak lehenengo froga pasatu du eta oraingoz badirudi ur botilatua eta kanilekoa ezberdintzeko gai dela. Hala ere, berak aldarritako gaitasun hauek konfirmatzeko esperimentu gehiago egitea gomendatzen dugu.

Emak Bakia

Gari Araolaza 2018/09/05 18:35
1926-ko Man Ray-ren film baten izena da, pelikula esperimental, artistiko eta surrealista bat. Emak Bakia etxea Lapurdin dago eta han grabatu zuen filma Man Ray-k.
Emak Bakia

Emak Bakia etxea

Man Ray oporretan gonbidatu zuten Biarritz ingurura eta etxearen izenaren esanahiak lotu zuen itxura batean. Horregatik jarri zion euskarazko izen hori filmari.

Filma aitzindaria da, pentsatzen dut garai hartan ez zitzaiola askori bururatuko asmatu berri zegoen zinemarekin esperimentu artistikoak egitea. Autoreak "zine-poema" moduan hitz egiten omen zuen filmaz, eta horixe da filmaren funtsa. Irudi geometriko, hipnotiko eta kuriosoak azaltzen dira bertan.

Emak Bakia filma

Vimeon (eta hementxe bertan) osorik ikusi daiteke filma:

Emak Bakia . Man Ray . 1926 from rbtal on Vimeo.

Oskar Alegriaren dokumentala

Filmaren izenaren haritik tiraka, Oskar Alegriak dokumentala egin zuen 2012an. Ia gidoirik gabe eta kasualitateari bidea utziz egindako filma da. Dokumentalaren helburua etxe hori aurkitzea zen, baina bidean beste sorpresa batzuk aurkituko ditu. Oso kuriosoa da dokumentala, etxearen bilaketako tentsioa ondo mantentzen du eta tartean pertsonaia interesgarri asko elkarrizketatuta ikusiko ditugu.

Gehiago dokumentalaren webgunean

Emak Bakia etxea

Kontuz, hemendik aurrera spoilerrak!

Behin bi filmak ikusita, emozio pixka bat bazuen etxera gerturatu eta ezagutzeak, baina etxea aurkitzea ere txiripa izan da. Pareko hondartzan geundela goraka begiratu eta... "aiba, horrek Emak Bakia dirudi!". Eta horrela bidezihor batetik igo eta kanpotik ikusi genuen etxea.

Gaur egun aeronautika enpresa bateko enpresa batzordea da etxearen jabe, eta afiliatuek opor-leku moduan erabiltzen dute. Tokia bisitatu nahi baduzu, Oskar Alegriari baino lan gutxiago emango dizu etxea aurkitzeak, OpenStreetMap-en ondo gordeta bait dago.


Ikusi mapa handiagoa

Beste kuriositate bat, alboko etxeak Emak Bakea izena du eta alokatu daiteke egun batzuk pasatu, ezkontza bat edo beste edozein ospakizunetarako.

Hementxe Emak Bakia etxearen argazkia:

Emak Bakia etxea

Aurkezpena

naiz. Teknogauza guzti hauetaz idazteko sortu nuen bloga, baina orain gai eta maiztasun librean nabil.