Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak

Eibarko peoria, San Blasa baino hobia
Hemen zaude: Hasiera / Blogak / Teknosexua

Hobe da argi baten phiztea, eziz ülhünpeaz kurrinkatzea

Liburu elektroniko askeak

Gari Araolaza 2012/07/09 09:30
Lehengoan norbaiti irakurri nion moduan, liburu elektronikoaren munduan sartu nahi duenak oraindik pixka bat ikasi beharra du. Horren erantzule industria editoriala da, baina ez da hain zaila, benetan!

Ezagutu beharreko oinarrizkoak

Zer dira epub, mobi eta abarrak?

Liburu elektronikoen formatuak. Liburu elektroniko bat erosten dugunean, formatu horietako batean etorriko da, fabrikatzailearen arabera. Garai bateko VHS eta BETA bideoen formatoetaz akordatuko zara 40 urtetik gora baldin badituzu. Ba horixe bera gertatzen da gaur egun liburu elektronikoekin. Baina oraindik merkatuak ez du erabaki zein izango den estandarra. Baliteke gainera inoiz ez erabakitzea, horixe da egoera. Marka bakoitzak berea hartu du eta ea nork irabazten duen, hor ari dira tiraka. Hala ere, arruntena edo estandarrena epub da. Mobi da Amazonek erabiltzen duen formatua.

Ziurrenez ez da formatu bateratzerik izango etorkizunean. Arrazoia da gaur egun dirua ez dagoela tresnak saltzean, baizik eta liburuak tantaka-tantaka saltzen. Horregatik komeni zaie jendea beraien formatuetara lotzea, banatzaile bakoitzak bezeroak gatibu bihurtu ahal izateko.

Aldiz, gu, kontsumitzaile arduratsuok, banatzaile edo editorearengan independentzia lortzea dugu helburu. Zuk ez? Nik bai! :-)

Zer da DRM-a?

DRM: Digital Rights Management edo Eskubideen Kudeaketa Digitala

Termino zabal bat da DRM, teknologia mota desberdin asko biltzen dituena bere azpian. Industria editorialak erabiltzen ditu teknologia horiek, kultura kontsumitzaileen eskubideak mozteko, adibidez kopiarik egin ez dezagun, lagun bati ez diezaiogun liburu bat utzi edo AEBn erositako Hollywood-eko DVD bat ez dezagun Europan ikusi ahal izan.

Hain zuzen ere, sortu zen lehenengo DRM sistema DVD-arena izan zen. Industria konturatu zen globalizazioa hor zegoela eta jendeak musika CD-ak eta VHS filmak erraz kopiatzen zituela, sarritan kontinente batetik beste batera eramanez. Horregatik DVD fabrikatzaile guztiek akordio bat sinatu zuten eta horren ondorioz DVD irakurgailu guztiek hainbat arau bete behar zituzten, funtzionamendua mugatuz ez arrazoi teknikoengatik baizik eta negozioa kontutan izanda.

Industriaren aitzakia egile eskubideak dira, baina azkenean erosleon askatasuna mugatzeko erabiltzen ari dira. Hau dela eta, DRMdun liburu elektroniko bat ezin zaio lagun bati utzi, ezin dugu kopiarik atera. Kasu askotan gainera tresna edo irakurgailuaren fabrikantez aldatu nahi badugu, baliteke ordura arte erositako liburutegi osoa galtzea, ez badugu aurretik hori dena kontutan izan.

Zer da Calibre?

Calibre liburutegi digital pertsonala kudeatzeko programa bat da. Windows, Apple eta Linuxean dabil eta erabiltzeko oso erraza da. Zure irakurgailu elektronikoa edozein markakoa dela ere, komeni zaizu programa hau izatea ordenagailuan. Irakurgailu elektronikoa lapurtzen badizute adibidez, Calibren izango dituzu zure liburu guztiak, ongi antolatuta autoreka, gaika eta abar.

Calibreren berezitasun garrantzitsu bat da formatuen arteko bihurgailu ere badela. Lagun batek epub bat bidaltzen badizu eta zuk mobi formatuan behar baduzu, Calibrek minutu batean bihurtuko dizu liburuaren formatua batetik bestera.

Hau da eduki kontsumitzaile moduan zure askatasun oinarrizkoa ziurtatzeko tresna: erosi dituzun liburuak zureak dira, berdin da zein den zure irakurgailua. Kontutan izan!

Calibre eta DRM-a

Calibreren beste berezitasun garrantzitsu bat DRM-arekin lotuta dago.

Nik liburu elektroniko bat erosi badut Amazonen, liburu hori modu berezi batean dago kodifikatuta, bakarrik nire Kindlean irakurri ahal izateko. Alferrik pasatuko diot liburua nire lagun bati bere Kindlean irakurri dezan. Ezingo du, Amazonek erabilera hori mugatu bait du. Hau da, liburu hori DRM-arekin giltzapetuta dago.

Calibre erabilita, DRM hori kendu ahal izango diogu liburuari. Calibre berak ez du lan hau egiten, baina jendeak hainbat gehigarri ditu lan horretarako. Urtebete liburu elektronikoarekin artikuluan aipatu dut gai hau eta lan horretarako pare bat erreferentzia ematen ditut.

Ez da guztiz erraza, baina pixka bat saiatuta egin daiteke, eta pauso garrantzitsua da gaur erositako liburu elektronikoen kontrola etorkizunean zure eskuan izan nahi baduzu. Ez utzi alferkeriaz edo akordatuko zara hemendik 5 urtera!

Ez ahaztu:

Urtebete liburu elektronikoarekin

Gari Araolaza 2012/07/03 13:45
2011ko maiatzean erosi nuen Amazon Kindle liburu irakurgailua. Urtebeteko esperientzia oso positiboa izan da. Urte honetan normalean baino askoz gehiago irakurri dudala garbi dago. Urrun dago liburuaren desagertzea, baina paperezko edizio askorena geroz eta gertuago.

Amazon Kindle bat euskarazko testua irakurtzeko prest

Paperzaleak gustora

Ni teknobedade zalea naiz eta garbi zegoen ongi moldatu behar nintzela. Kontua da inguruan ditudan liburuzale sutsuak direla formato berrira hobekien moldatu direnak. Hasieran "bai baina niri paperaren ukitua gustatzen zait..." esaten zutenak, aldi berean 3 liburu irakurtzen dabiltzanak, horiek daude benetan gustora liburu elektronikoarekin.

Amazonen erosketa esperientzia

Erosketa prozesua oso ongi landuta dauka Amazonek, bai lehenengo erosketa eta bai liburuak beraien sistema bidez erostearena. Batere trabarik gabe, badirudi ordaindu ere ez dugula ordaintzen!

Duela zenbait hilabete Kindlearen pantaila izorratu zitzaidan. Beraiei txat batean idatzi, eta hiru egunen buruan berria neukan etxea. Zaharra itzuli eta listo, ez nuen ezer ordaindu behar izan.

Asko gustatzen zait nola Amazonen liburuaren zati bat eskuratu daitekeen ezer ordaindu gabe, frogarako. Liburua pixka bat irakurri eta gustatzen bazait gero erosteko aukera dago. Gainera dena instantean gertatzen da wifiari esker. Liburua aukeratu eta 10 segundutan irakurtzen hasi zaitezke.

Baina kontuz Amazonekin

Aldi berean, kontuz ibili behar da Amazonekin. Beti ere ziurtatu kontrola zuk duzula. Hau da, liburuak saldu baino, esango nuke "utzi" egiten dizkigutela, izan ere egunen batean beste irakurgailu bat erosten baduzu ez dute harako balioko Amazonen erositako liburuek.

Hori ekiditeko garrantzitsua da liburu elektronikoak kudeatzeko Calibre aplikazioa zure ordenagailuan instalatu eta beraren bidez Amazoneko liburuak beraien DRMtik "askatzea". Bilatu Interneten eta ziurtatu kontrola zure eskuan duzula. Adibidez hemen azalpenak eta hemen deskargak

Kontutan izan Kindlea 100 Euro inguruan saltzen duela Amazonek. Prezio horretan argi dago beraien helburua ahalik eta tresna gehien banatzea dela, gero irabaziak liburuen salmentarekin izango bait dituzte.

Kindle irakurgailua

Amazonen arrakastaren arrazoi handienetakoa da aparatua bera. Arina, bateria luzea, tinta elektronikodun pantaila, kapazitate altua, wifi bidez liburuak deskargatzea eta abar luze bat. Ohean irakurtzeko adibidez, beti izan ditut postura egokia aurkitzeko zailtasunak paperezko liburuekin. Kindlearekin bat ere ez.

Liburuak euskaraz

Iturri onena: Susaren liburu elektronikoak

Liburuen prezioen absurdua Espainian

Izugarri ernegatzen nau honek. Inozoak garela uste dute eta oso sarritan liburu elektronikoa paperezkoa baino euro pare bat gutxiagotan saltzen da edo bertsio ingelesen aldean askoz garestiago. Azken adibidea: Austerren Sunset Park. Euskaraz aurkitzea ez dut espero (paperezkoa bai baina ez digitala) eta Amazonen erostera joan nintzen. Ingelesez 2,29 Eurotan zegoen eta gazteleraz, 7,50 Eurotan. 7 Euro ez da gehiegi, baina horrelako aldearekin haserretu nintzen eta deskarga libreen webguneetan hasi nintzen bila. Ez nuen aurkitu eta horrek libratuko du oraingoz. Horren ordez deskargatu dut ingelesezko muestra, eta gustora irakurtzeko gai banaiz, ingelesez erosiko dut.

 

Hurrengoan idatziko dut nola beste erabilera batzuk aurkitu dizkiodan Kindleari, txuleta moduan eramateko edo RSSak irakurtzeko adibidez.

EGUNERAKETA: DRMa apurtzeko beste erreferentzia bat jarri dut, lehengoan zenbait informazio falta zen eta. Bide batez, Javier Vizcaino kazetariak sufritu du DRMen gaia eta artikulu argigarria jarri zuen bere blogean: Fnac, Kindle, Ebook... Crash!

Aurkezpena

naiz. Teknogauza guzti hauetaz idazteko sortu nuen bloga, baina orain gai eta maiztasun librean nabil.